1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
LĨNH VỰC: CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
ĐỀ TÀI
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở TRƯỜNG THPT
NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC, PHẨM CHẤT
CHO HỌC SINH
2
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT NGHI LỘC 4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở TRƯỜNG THPT
NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC, PHẨM CHẤT
CHO HỌC SINH
LĨNH VỰC: CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Nhóm tác giả: Trường THPT Nghi Lộc 4
1. Phùng Quốc Hưng - Phó hiệu trưởng (Tổ Văn - Anh)
2. Nguyễn Thị Hiền - Giáo viên (Tổ Văn - Anh)
3. Đinh Thị Nga - Giáo viên (Tổ Văn - Anh)
Năm : 2020 - 2021
Điện thoại : 0363667125
3
MỤC LỤC
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài: ............................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu: ......................................................................................... 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu: ........................................................................................ 2
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu: ......................................................................... 2
5. Phương pháp nghiên cứu: ................................................................................... 2
PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ......................................................................... 3
1. Cơ sở lí luận ....................................................................................................... 3
1.1. Khái niệm hoạt động trải nghiệm sáng tạo ....................................................... 3
1.2.Ý nghĩa của hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong việc phát triển năng lực phẩm
chất học sinh ......................................................................................................... 4
1.2.1. Phẩm chất, năng lực...................................................................................... 4
1.2.2. Ý nghĩa của hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong việc phát triển năng lực,
phẩm chất học sinh ................................................................................................ 5
1.3. Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng
tạo nhằm phát triển năng lực, phẩm chất học sinh. ................................................. 5
2. Cơ sở thực tiễn ................................................................................................... 6
2.1.Về nhà trường:.................................................................................................. 6
2.2. Về giáo viên: ................................................................................................... 6
2.3. Về phía học sinh: ............................................................................................. 7
3. Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong công tác chủ nhiệm ở trường trung
học phổ thông. ........................................................................................................ 9
3.1. Một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong công tác chủ nhiệm ở trường
trung học phổ thông nhằm phát triển năng lực, phẩm chất học sinh ........................ 9
3.2. Một số hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trong công tác
chủ nhiệm ở trường trung học phổ thông nhằm phát triển năng lực, phẩm chất học
sinh ...................................................................................................................... 15
3.3. Quy trình thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong công tác chủ nhiệm ở
trường phổ thông .................................................................................................. 20
3.4.Thiết kế tổ chức một số hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong công tác chủ
nhiệm ở trường trung học phổ thông. ................................................................... 22
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ................................................................... 35
1. Khả năng ứng dụng và hiệu quả của đề tài........................................................ 35
2. Một số kết luận. ................................................................................................ 37
3. Một số đề xuất. ................................................................................................. 38
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 39
1
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây nền giáo dục Việt Nam đã có nhiều đổi mới. Một
trong những vấn đề cốt lõi của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
trong chương trình giáo dục phổ thông là phải chuyển mạnh quá trình giáo dục từ
chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người
học, học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của học sinh.Từ đó rèn luyện cho học sinh năng lực vận dụng kiến
thức nhằm giải quyết các vấn đề trong học tập và trong thực tiễn. Để thực hiện
được mục tiêu đó, ngành giáo dục đang không ngừng đổi mới một cách toàn diện
về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học để làm sao hướng người
học trở thành những đối tượng tích cực, chủ động tìm ra tri thức mới và biết vận
dụng tri thức vào giải quyết các vấn đề trong thực tế đời sống. Một trong những
hình thức dạy học mới nhằm đáp ứng những mục tiêu trên đó là hoạt động trải
nghiệm sáng tạo.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo giữ vai trò rất quan trọng trong dạy học và
giáo dục. Trong chương trình GDPT mới 2018 đây là hoạt động giáo dục bắt
buộc, vì qua hoạt động này sẽ giúp cho học sinh có nhiều cơ hội trải nghiệm để
vận dụng những kiến thức học được vào thực tiễn, từ đó hình thành những
phẩm chất cần thiết như: Yêu nước, nhân ái, trách nhiệm, trung thực, chăm chỉ.
Qua hoạt động trải nghiệm học sinh cũng sẽ hình thành, phát triển các năng lực
chung như: Năng lực tự học và tự chủ, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực
giải quyết vấn đề và sang tạo. Ngoài ra, học sinh sẽ hình thành năng lực đặc
thù như: năng lực tin học, năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực
thẩm mĩ, năng lực tự nhiên và xã hội, năng lực thể chất, năng lực công
nghệ.Việc đưa hoạt động trải nghiệm vào trong chương trình giáo dục phổ
thông mới sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nội dung giáo dục với thực
tiễn đời sống xã hội, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống
nhất giữa nhận thức và hành động.
Để phát huy được vai trò của hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học
và giáo dục ở nhà trường, ngoài đội ngũ quản lí, các giáo viên bộ môn thì giáo viên
chủ nhiệm cũng giữ vai trò hết sức quan trọng. Bởi vì, trong nhà trường phổ thông,
chất lượng và hiệu quả giáo dục học sinh không chỉ phụ thuộc vào kết quả học tập
các bộ môn văn hóa mà còn phụ thuộc rất nhiều các hoạt động giáo dục khác như
rèn luyện đạo đức, hoạt động ngoài giờ lên lớp, giáo dục kĩ năng sống... Đây là
những hoạt động gắn liền với vai trò của giáo viên chủ nhiệm. Muốn những hoạt
động này đạt hiệu quả cao, giáo viên chủ nhiệm phải luôn có ý thức đổi mới và vận
dụng nhiều phương pháp, hình thức khác nhau. Việc tổ chức các hoạt động trải
nghiệm sáng tạo là một trong những hình thức hữu hiệu có khả năng phát huy được
những năng lực và phẩm chất cho học sinh.
2
Trên thực tế, vài năm trở lại đây, công tác chủ nhiệm lớp ở các trường phổ
thông đã có một số đổi mới. Giáo viên chủ nhiệm đã lồng ghép hoạt động trải
nghiệm trong việc giáo dục học sinh. Qua các hoạt động đổi mới đó, học sinh cảm
thấy say mê, hứng thú và tham gia tích cực. Từ đó học sinh phát huy được những
năng lực vốn có của mình.Tuy nhiên, các hoạt động trải nghiệm tổ chức dưới
những hình thức còn đơn giản, chủ yếu là hoạt động ngoài giờ lên lớp, ngoại
khoá.., các nội dung liên quan đến các hoạt động giáo dục trong công tác chủ
nhiệm còn ít, thời gian tổ chức các hoạt động giáo dục nếu có thường vào các dịp
lễ, tết… và cách thức tổ chức chủ yếu theo kinh nghiệm, chưa có những cơ sở lý
thuyết, mô hình thực tiễn nào chỉ dn cụ thể. Do vậy, hoạt động trải nghiệm
thường chưa đa dạng và hiệu quả. Vậy làm thế nào để đa dạng các hình thức hoạt
động trải nghiệm thực sự đáp ứng nhu cầu, hứng thú, đặc điểm tâm lí của học sinh,
phát huy được phẩm chất, năng lực học sinh và cuốn hút các em tích cực tham gia?
Làm thế nào để duy trì được các loại hình hoạt động trải nghiệm trong suốt năm
học? Có những cơ sở lí thuyết, mô hình thực tiễn nào có thể khái quát, học tập chỉ
dn, nhân rộng giúp các giáo viên chủ nhiệm lớp nâng cao chất lượng trong công
tác chủ nhiệm? Đó là lý do khiến chúng tôi mạnh dạn đề xuất một số hoạt động và
hình thức tổ chức trải nghiệm sáng tạo cho học sinh qua đề tài “Tổ chức hoạt
động trải nghiệm sáng tạo trong công tác chủ nhiệm ở trường trung học phổ
thông nhằm phát triển năng lực, phẩm chất học sinh”
2. Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng hoạt động trải nghiệm sáng tạo
cho học sinh, đề xuất một số hình thức và phương pháp phù hợp để nâng cao chất
lượng và hiệu quả của công tác chủ nhiệm trong việc tổ chức hoạt động trải
nghiệm sáng tạo, góp phần phát triển năng lực, phẩm chất học sinh.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Giáo viên tìm ra cách vận dụng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo một cách
hiệu quả trong công tác chủ nhiệm ở trường phổ thông, góp phần phát triển năng
lực, phẩm chất học sinh.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong công tác chủ nhiệm ở trường trung học
phổ thông.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu, văn bản về đường
lối của Đảng, nhà nước, của nghành, về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh
ở trường trung học phổ thông.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Nghiên cứu về thực trạng tổ chức hoạt
động trải nghiệm cho học sinh lớp chủ nhiệm tại đơn vị đang công tác.
- Phương pháp điều tra khảo sát.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
