
M tộ s sâu h i cam, quýtố ạ
1. R p đen h i ch i non cam và quýtệ ạ ồ
Tác h i, tri u ch ngạ ệ ứ : Khác v i loài r p v y c, r p non và r p tr ng thành c a loàiớ ệ ẩ ố ệ ệ ưở ủ
này ch gây h i trên các lá non và ch y u trên các ch i cam quýt. Do r p sinh s n m nh nênỉ ạ ủ ế ồ ệ ả ạ
s l ng cá th trên cành lá r t l n, th ng ph kín b m t thân ch i bánh t , ch i non, cóố ượ ể ấ ớ ườ ủ ề ặ ồ ẻ ồ
khi ch ng l p lên nhau. S phá h i c a r p đen làm cho các ch i cam quýt co rúm, cong queo,ồ ợ ự ạ ủ ệ ồ
cây sinh tr ng còi c c r i ch t d n. Đ c bi t loài r p này bài ti t ra r t nhi u n c đ ng,ưở ọ ồ ế ầ ặ ệ ệ ế ấ ề ướ ườ
th ng làm cho các cành lá phía d i b t đ m, t o đi u ki n cho b nh mu i đen phát tri nườ ướ ị ướ ẫ ạ ề ệ ệ ộ ể
m nh. Hi n t ng này có nh h ng x u t i ho t đ ng quang h p c a cây, càng làm cho câyạ ệ ượ ả ưở ấ ớ ạ ộ ợ ủ
thêm suy y u. Ngoài tác h i tr c ti p là chích hút nh a cây làm cho cây suy y u, r p đen còn làế ạ ự ế ự ế ệ
tác nhân lan truy n các b nh virus trên cam quýt r t nguy hi m.ề ệ ấ ể
Bi n pháp phòng trệ ị: Đ i v i các lo i r y, r p, các lo i côn trùng chích hút nh a cây,ố ớ ạ ầ ệ ạ ự
ta có th d dàng tìm đ c các lo i thu c đ c hi u hi n đang có bán t i qu y bán thu c b oể ễ ượ ạ ố ặ ệ ệ ạ ầ ố ả
v th c v t. Hi n nay có m t s lo i thu c hi n đang đ c dùng r ng rãi và r t có hi u quệ ự ậ ệ ộ ố ạ ố ệ ượ ộ ấ ệ ả
di t lo i r p đen trên đây: Khi cây b h i trên 10%, ta có th dùng Sherpa 25EC ho c Trebonệ ạ ệ ị ạ ể ặ
10EC; cũng có th dùng Confidor 100SL, Regent 800WG ho c Selecron 500ND v.v... pha v iể ặ ớ
n ng đ 0,1-0,15%( t c là pha 10-15cc thu c cho 1 bình 10lít) phun k m t l n, không phun laiồ ộ ứ ố ỹ ộ ầ
rai. Sau 7-10 ngày ki m tra l i n u th y còn nhi u r p, có th phun l i l n 2, đ m b o r pể ạ ế ấ ề ệ ể ạ ầ ả ả ệ
đen s b tiêu di t h t.ẽ ị ệ ế
2. B nh xì m , th i g c trên cây cam quýtệ ủ ố ố
B nh xì m , th i g c do n m phytophthora spp gây ra, là m t b nh r t nguy hi m trênệ ủ ố ố ấ ộ ệ ấ ể
nhi u cây ăn qu nh : cam, quýt, nhãn.... M m b nh th ng t n t i trong đ t d i d ng cácề ả ư ầ ệ ườ ồ ạ ấ ướ ạ
đ ng bào t t do, chúng t n công vào cây khi cây có v t th ng do quá trình chăm sóc quaộ ử ự ấ ế ươ
thân, cành, lá non... đ gây h i.ể ạ
Tri u ch ng: ệ ứ
+ B nh ch t cây con:ệ ế Cây b n m b nh t n công th ng có tri u ch ng nh ph n thânị ấ ệ ấ ườ ệ ứ ư ầ
có nh ng v t màu đen, b nh n ng g c cây teo nh làm cho cây b gãy r i ch t. V sau v tữ ế ệ ặ ố ỏ ị ồ ế ề ế
b nh s lan nhanh xu ng gây h i b r , làm cho b r b th i ho c lan lên phía trên thân lá.ệ ẽ ố ạ ộ ễ ộ ễ ị ố ặ
Trên lá, khi b n m hytophthora spp t n công gây h i, v t b nh đ u tiên là nh ng đ m màuị ấ ấ ạ ế ệ ầ ữ ố
nâu trên m t lá, v t b nh lan nhanh trên lá b nhi m và các lá bên c nh làm cho v n m bặ ế ệ ị ễ ạ ườ ươ ị
b nh thành t ng chòm. Kho ng 3 ngày sau khi nhi m, lá b nh có th b r ng, n u m a nhi uệ ừ ả ễ ệ ể ị ụ ế ư ề
đ m cao, cây b nh s ch t hàng lo t.ộ ẩ ệ ẽ ế ạ
+ Th i quố ả: Thông th ng nh ng qu g n m t đ t b nhi m b nh nhi u nh t do dườ ữ ả ở ầ ặ ấ ị ễ ệ ề ấ ễ
ti p xúc v i ngu n b nh. Qu b nh th ng th i nâu thành các hình d ng tròn, màu nâu t tế ớ ồ ệ ả ệ ườ ố ạ ừ ừ
lan r ng ra kh p qu và lan ra qu bên c nh, nh ng qu b b nh s r ng, nh ng qu m i bộ ắ ả ả ạ ữ ả ị ệ ẽ ụ ữ ả ớ ị
xâm nhi m ho c b nh còn nh thì ti p t c b gây h i sau khi thu ho ch.ễ ặ ệ ẹ ế ụ ị ạ ạ

+ N t thân, cành:ứ Cây b n m t n công th ng th hi n v trí thân giáp r , đôi khi xu tị ấ ấ ườ ể ệ ở ị ễ ấ
hi n v trí cao h n 50cm và trên cành. Tri u ch ng b nh m i phát có th th y trên tán lá: tánệ ở ị ơ ệ ứ ệ ớ ể ấ
lá tr nên th a th t, màu nh t nh t, th ng có màu vàng d c theo gân lá, cành non nh và ch tở ư ớ ợ ạ ườ ọ ỏ ế
khô, qu đèo đ t. Ti p theo b nh th hi n trên thân cây, cành g m các v t n t kèm theo ch yả ẹ ế ệ ể ệ ồ ế ứ ả
m , càng ngày tình tr ng càng tr nên tr m tr ng h n, v cây bong ra, cây suy ki t tr m tr ngủ ạ ở ầ ọ ơ ỏ ệ ầ ọ
r i ch t.ồ ế
+ Th i r :ố ễ Hi n t ng th i r kèm theo xì m thân r t ph bi n trên cây ăn qu . Tri uệ ượ ố ễ ủ ấ ổ ế ả ệ
ch ng đ u có th nh n bi t là lá cây tr nên vàng, sau đó r ng đi, trong khi đó các lá non l iứ ầ ể ậ ế ở ụ ạ
không phát tri n làm cho cây tr nên còi c c. Quan sát r cây, ta th y r có nh ng v t loét, sauể ở ọ ễ ấ ễ ữ ế
đó lan r ng nhanh chóng làm cho toàn b r cây b th i. B r cây b nh th ng ít r t , rộ ộ ễ ị ố ộ ễ ệ ườ ễ ơ ễ
ng n v i ph n v b th i và r t d b tu t ra kh i r và cây b nh s ch t.ắ ớ ầ ỏ ị ố ấ ễ ị ộ ỏ ễ ệ ẽ ế
Bi n pháp phòng trệ ị:
Đ phòng tr b nh này, c n có nh ng bi n pháp t ng h p t canh tác đ n vi c s d ngể ị ệ ầ ữ ệ ổ ợ ừ ế ệ ử ụ
thu c hóa h c nh sau:ố ọ ư
+ S d ng g c ghép kháng b nh:ử ụ ố ệ Đây là h ng phòng tr b nh xì m , th i g c do n mướ ị ệ ủ ố ố ấ
phytophthora spp gây ra. Tuy nhiên cho đ n nay ch a có g c ghép c a lo i cây ăn qua nàoế ư ố ủ ạ
đ c coi là kháng b nh mà ch có m t s lo i g c ghép có tính ch ng ch u khá v i b nh này.ượ ệ ỉ ộ ố ạ ố ố ị ớ ệ
+ Bi n pháp canh tác:ệ Ph i chú ý c i thi n các y u t canh tác nh đ t đai thông thoáng,ả ả ệ ế ố ư ấ
thoát n c t t, kho ng cách cây tr ng h p lý t o đi u ki n cho cây tr ng sinh tr ng phátướ ố ả ồ ợ ạ ề ệ ồ ưở
tri n kho m nh ch ng ch u v i b nh. Đi u đáng chú ý là bón nhi u l ng phân h u c vàể ẻ ạ ố ị ớ ệ ề ề ượ ữ ơ
dùng các lo i phân hoá h c có hàm l ng N-P-K cân đ i đã giúp cây ít b nhi m b nh h n.ạ ọ ượ ố ị ễ ệ ơ
Khi bón phân nên chia làm nhi u l n bón. Khi x i đ t, nh t là trong mùa m a nên tránh gâyề ầ ớ ấ ấ ư
t n th ng cho b r .ổ ươ ộ ễ
+ Bi n pháp hoá h c:ệ ọ Khi phát hi n cây b nh ph i s m tr b ng thu c hoá h c k t h pệ ệ ả ớ ị ằ ố ọ ế ợ
v i vi c c i thi n các y u t canh tác nh trên. Hi n nay, hai lo i thu c đ c xem nh là lo iớ ệ ả ệ ế ố ư ệ ạ ố ượ ư ạ
thu c đ c tr c a b nh xì m , th i g c là Aliette và Ridomil, tuy nhiên chúng ch có hi u quố ặ ị ủ ệ ủ ố ố ỉ ệ ả
trong th c t khi phòng tr s m và đúng cách. Cách s d ng ph bi n là c o s ch v t b nhự ế ị ớ ử ụ ổ ế ạ ạ ế ệ
r i dùng 1 trong 2 lo i th c trên bôi lên v t b nh v i li u l ng 10g/ 1 lít n c. Cũng có thồ ạ ố ế ệ ớ ề ượ ướ ể
phòng tr b ng cách dùng Aliette 80 WP t 15-20 gr/ 10 lít n c phun t toàn thân.ị ằ ừ ướ ướ
Ngoài ra cũng có th phun n m đ i kháng v i n m phytophthora.spp là n m trichodermaể ấ ố ớ ấ ấ
hazianum đ phòng tr . Cách dùng thông th ng là tr n 1 kg n m trichoderma v i 40 kg phânể ị ườ ộ ấ ớ
chu ng r i xung quanh tán cây v i li u l ng 2-3 kg h n h p trên cho cây nh h n 5 tu i và 5ồ ả ớ ề ượ ỗ ợ ỏ ơ ổ
kg cho cây trên 5 tu i. L u ý khi s d ng lo i n m này luôn gi cho đ t luôn m và đ pH đ tổ ư ử ụ ạ ấ ữ ấ ẩ ộ ấ
t t nh t là 6,5 ( t c là đ t ít phèn).ố ấ ứ ấ
3. Nh n đ h i camệ ỏ ạ
Tri u ch ngệ ứ

Nh n tr ng thành và nh n non s ng m t trên c a lá, dùng mi ng chích hút d ch lá,ệ ưở ệ ố ở ặ ủ ệ ị
t o nên các v t châm nh li ti màu tr ng vàng. Khi m t đ cao chúng có m t c trên qu , cànhạ ế ỏ ắ ậ ộ ặ ả ả
bánh t . B h i n ng c lá và qu có màu tr ng h i vàng, lá b r ng. S phát tri n c a cây bẻ ị ạ ặ ả ả ắ ơ ị ụ ự ể ủ ị
đình tr . Trên m t lá, qu b h i có t m ng.ệ ặ ả ị ạ ơ ỏ
Nhi t đ thích h p cho nh n gây h i là 25ệ ộ ợ ệ ạ 0C. Nhi t đ 35-40ệ ộ 0C nh n ch t hàng lo t.ệ ế ạ
M a n ng h t, gió to có th làm r a trôi nh n.ư ặ ạ ể ử ệ
Thiên đ ch c a nh n đ h i cam, quýt là các loài côn trùng b t m i ch y u thu c 2ị ủ ệ ỏ ạ ắ ồ ủ ế ộ
gi ng b rùa Stethorus, cánh c c Oligota và b trĩ Scolothrips sexmaculatus P.ố ọ ộ ọ
Bi n pháp phòng ch ngệ ố
S d ng bi n pháp IBM trên cây cam, quýt, vi c ch n gi ng ch ng nh n và th c hi nử ụ ệ ệ ọ ố ố ệ ự ệ
các thao tác: Tr ng cam, quýt đúng k thu t, bón phân cân đ i, h p lý. T i n c đ y đ , t tồ ỹ ậ ố ợ ướ ướ ầ ủ ố
nh t là t i phun, có th làm gi m tác h i đáng k s phá ho i c a nh n đ .ấ ướ ể ả ạ ể ự ạ ủ ệ ỏ
Khi m t đ nh n đ t 4- 6 con/lá là t i ng ng thi t h i c n phun thu c tr nh n. Hi nậ ộ ệ ạ ớ ưỡ ệ ạ ầ ố ừ ệ ệ
nay có thu c tr nh n sinh h c TP- Th n t c, ít đ c h i v i con ng i và môi tr ng, khôngố ừ ệ ọ ầ ố ộ ạ ớ ườ ườ
nh h ng t i thiên đ ch c a nh n, th i gian cách ly 3 ngày sau khi phun là phù h p v i s nả ưở ớ ị ủ ệ ờ ợ ớ ả
xu t cam, quýt s ch. Ngoài ra có th dùng các thu c tr nh n khác nh : Regent (Rigill; Targo;ấ ạ ể ố ừ ệ ư
Fipronil) 800WG; DanDy 15EC; Pegasus 500EC; Danitol (Rody) 10EC; Ortus 5EC; TP-Pentin
15EC... Các lo i thu c tr nh n ch nên phun 2 l n li n nhau, sau đ i thu c khác đ tránh hi nạ ố ừ ệ ỉ ầ ề ổ ố ể ệ
t ng nh n thu c. Nên pha thêm ch t bám dính khi s d ng đ tăng hi u qu c a thu c. Li uượ ờ ố ấ ử ụ ể ệ ả ủ ố ề
l ng, n ng đ , th i gian cách ly theo h ng d n c a nhà s n xu t ghi trên bao bì s n ph m.ượ ồ ộ ờ ướ ẫ ủ ả ấ ả ẩ
4. B xít h i cam, quýtọ ạ
Tác h i, tri u ch ngạ ệ ứ : B non và tr ng thành dùng ngòi châm hút d ch trong h t nonọ ưở ị ạ
c a qu đ l i v t châm trên qu là nh ng u nh m u vàng nâu, v qu b s n c ng, múi ítủ ả ể ạ ế ả ữ ỏ ầ ỏ ả ị ầ ứ
n c, h t lép có m u nâu. Khi b h i n ng qu r ng. Th i gian cây b h i năng t tháng 5-10.ướ ạ ầ ị ạ ặ ả ụ ờ ị ạ ừ
ho t đ ng ch y u là sáng s m và chi u t i, thích n i râm mát, r m r p, nh t là n i g nạ ộ ủ ế ớ ề ố ơ ậ ạ ấ ơ ở ầ
r ng.ừ
Phòng tr : ừ
- Di t b tr ng thành tr c khi qua đông.ệ ọ ưở ướ
- Dùng v t b t b xít vào sáng s m, chi u t i, k t h p ng t tr ng.ợ ắ ọ ớ ề ố ế ợ ắ ổ ứ
- Dùng m t trong các lo i thu c sau phun t lá:ộ ạ ố ướ
Bi 58 50 EC: pha 20-25 cc/ 10 lít n c.ướ
Trebon 10 ND : pha 15-20cc/10lít n c.ướ
Pastac 25 EC: pha 10-12 cc/ 10 lít n c. ướ
5. Sâu đ c thân h i cam, quýtụ ạ

Tác h i, tri u ch ngạ ệ ứ : Có 3 lo i gây h i đó là xén tóc xanh l c, xén tóc nâu và xén tócạ ạ ụ
sao. Song loài gây h i ph bi n là loài xanh l c. sâu đ c r ng thân, cành cây. Cây b sâu còiạ ổ ế ụ ụ ỗ ị
c c, qu ra ít, bé, d r ng và chín ép. cành, thân b h i d đ g y khi có m a gió ho c làm câyọ ả ễ ụ ị ạ ễ ổ ẫ ư ặ
ch t h n. M t năm sâu ch có m t l a xén tóc sâu non gây h i t tháng 5,6 đ n tháng 3-4 nămế ẳ ộ ỉ ộ ứ ạ ừ ế
sau.
Bi n pháp phòng trệ ừ:
- Đ u mùa h b t di t xén tóc vào sáng s m và chi u t i.ầ ạ ắ ệ ớ ề ố
- T a cành th ng xuyên đ v n thông thoáng.ỉ ườ ể ườ
- Dùng h n h p 5 ph n phân trâubò t i + 10 ph n đ t sét + 15 ph n n c + 0,2 ph nỗ ợ ầ ươ ầ ấ ầ ướ ầ
Padan quét lên thân và cành l n tr c khi xén tóc đ tr ng vào tháng 3-4.ớ ướ ẻ ứ
- Khi tr ng thành, đ tr ng dùng m t trong các lo i thu c sau phun t thân cành:ưở ể ứ ộ ạ ố ướ
Padan 95 SP: 10-15 gr/ 10 lít n c; Sumithion 50 ND: 20-25 cc/10 lít n c.ướ ướ
- C t cành m i héo do sâu tu i nh gây ra.ắ ớ ổ ỏ
- Sâu tu i l n đã đ c vào thân cành, dùng basuzin 10 H nhào v i đ t sét t l 1/20 trát kínổ ớ ụ ớ ấ ỷ ệ
l đ c. Tr c khi b t l dùng gai mây, ho c dây thép bu c ch c vào l đ c đ di t sâu.ỗ ụ ướ ị ỗ ặ ộ ọ ỗ ụ ể ệ
- Cây b n ng không th ph c h i ph i hu b tr c mùa xuânị ặ ể ụ ồ ả ỷ ỏ ướ
6. B nh loét h i cam, quýtệ ạ
B nh loét phá h i cam, quýt th ng làm r ng qu và lá, cây c n c i chóng tàn. v nệ ạ ườ ụ ả ằ ỗ Ở ườ
m, khi b b nh n ng cây con d ch t, qu b b nh ph m ch t kém không th xu t kh u vàươ ị ệ ặ ễ ế ả ị ệ ẩ ấ ể ấ ẩ
c t tr đ c. n c ta, b nh phá h i ph bi n t i t t c các vùng tr ng cam, quýt, gây thi tấ ữ ượ Ở ướ ệ ạ ổ ế ạ ấ ả ồ ệ
h i đáng k cho ng i tr ng, làm nh h ng l n t i ngu n hàng xu t kh u.ạ ể ườ ồ ả ưở ớ ớ ồ ấ ẩ
Tri u ch ng gây b nhệ ứ ệ
lá non, tri u ch ng b nh ban đ u là nh ng ch m nh có đ ng kính trên d i 1mm,Ở ệ ứ ệ ầ ữ ấ ỏ ườ ướ
màu trong vàng, th ng th y m t d i c a lá, sau đó v t b nh m r ng và phá v bi u bìườ ấ ở ặ ướ ủ ế ệ ở ộ ỡ ể
m t d i lá, màu tr ng nh t ho c nâu nh t. Lá b nh không bi n đ i hình d ng nh ng dặ ướ ắ ạ ặ ạ ệ ế ổ ạ ư ễ
r ng, cây con b b nh n ng th ng hay r ng lá. V t b nh qu cũng t ng t nh lá: v tụ ị ệ ặ ườ ụ ế ệ ở ả ươ ự ư ở ế
b nh xù xì màu nâu h n, mép ngoài có g n i lên, gi a v t b nh mô ch t r n n t. Toàn bệ ơ ờ ổ ở ữ ế ệ ế ạ ứ ộ
chi u dày c a v qu có th b loét, nh ng v t loét không ăn sâu vào ru t qu . B nh n ng cóề ủ ỏ ả ể ị ư ế ộ ả ệ ặ
th làm cho qu bi n d ng, ít n c, khô s m, d r ng. B nh làm cho qu x u mã, không đ tể ả ế ạ ướ ớ ễ ụ ệ ả ấ ạ
tiêu chu n ch t l ng đ xu t kh u. V t b nh trên cành và thân cây con cũng gi ng nh ẩ ấ ượ ể ấ ẩ ế ệ ố ư ở
trên lá nh ng sùi lên t ng đ i rõ ràng. Đ c bi t có tr ng h p v t loét thân kéo dài t iư ươ ố ặ ệ ườ ợ ế ở ớ
15cm và cành t i 5 - 7cm.ở ớ
B nh phát sinh t l c xuân (tháng 3), tăng m nh đ n l c h (tháng 7 và 8) r i đ n l cệ ừ ộ ạ ế ộ ạ ồ ế ộ
đông (tháng 10 và 11) thì b nh gi m d n và ng ng phát tri n. B nh loét cam phát tri n trongệ ả ầ ừ ể ệ ể
đi u ki n nhi t đ cao, vi khu n xâm nhi m thích h p nhi t đ 25 – 30ề ệ ệ ộ ẩ ễ ợ ở ệ ộ 0C, đ m cao. Câyộ ẩ
b b nh n ng nh t là b i, cam r i đ n chanh, còn các gi ng quýt có tính ch ng b nh cao v iị ệ ặ ấ ưở ồ ế ố ố ệ ớ

b nh loét. Tu i cây càng non càng d b nhi m b nh n ng, nh t là v n m ghép câyệ ổ ễ ị ễ ệ ặ ấ ở ườ ươ
gi ng th ng b b nh n ng trong 1 - 2 năm đ u, cam t 5 - 6 tu i t l b b nh th p h n. Cànhố ườ ị ệ ặ ầ ừ ổ ỉ ệ ị ệ ấ ơ
v t phát tri n nhi u l c th ng b b nh n ng h n. Sau khi n y l c 30 - 45 ngày gi ng camượ ể ề ộ ườ ị ệ ặ ơ ả ộ ở ố
đ ng r t d b b nh. Khi l c cành b c vào n đ nh nh ng ch a hóa già (n y l c đ c 50 -ườ ấ ễ ị ệ ộ ướ ổ ị ư ư ả ộ ượ
60 ngày) tính nhi m b nh cao nh t, sau khi n y l c 90 - 110 ngày l c già thì h u nh không bễ ệ ấ ả ộ ộ ầ ư ị
nhi m b nh n a. Sau khi hoa r ng 35 ngày, qu non kích th c kho ng 9mm l i b t đ u bễ ệ ữ ụ ả ướ ả ạ ắ ầ ị
nhi m b nh; đ ng kính qu t 26 - 32mm (sau hoa r ng 60 - 80 ngày) t l phát b nh caoễ ệ ườ ả ừ ụ ỉ ệ ệ
nh t; khi qu ng ng l n và b t đ u vàng thì h u nh không nhi m b nh n a. Ngoài ra, sâuấ ả ừ ớ ắ ầ ầ ư ễ ệ ữ
bùa v cũng là môi gi i truy n b nh t o nên v t th ng đ b nh xâm nhi m d dàng, nh t làẽ ớ ề ệ ạ ế ươ ể ệ ễ ễ ấ
trong v n m cây gi ng.ườ ươ ố
Bi n pháp phòng trệ ừ
Bi n pháp quan tr ng nh t là ch n gi ng ghép ch ng b nh, tiêu di t ngu n b nh, bi nệ ọ ấ ọ ố ố ệ ệ ồ ệ ệ
pháp canh tác và phun thu c b o v theo m t h th ng t ng h p.ố ả ệ ộ ệ ố ổ ợ
- Tiêu di t ngu n b nhệ ồ ệ
Thu d n s ch tàn d b ph n b b nh trong v n m cũng nh trong v n qu ;ọ ạ ư ộ ậ ị ệ ườ ươ ư ườ ả
th ng xuyên t a lá cành b b nh trong v n m; dùng các m t ghép không b b nh, g cườ ỉ ị ệ ườ ươ ắ ị ệ ố
ghép ch ng ch u b nh. Tr ng cây gi ng không b b nh, c t b cành lá b b nh, tiêu di t h yố ị ệ ồ ố ị ệ ắ ỏ ị ệ ệ ủ
b nh ng cây b b nh, th c hi n t t bi n pháp ki m d ch th c v t, không chuyên ch và tr ngỏ ữ ị ệ ự ệ ố ệ ể ị ự ậ ở ồ
cây gi ng có b nh vào nh ng vùng m i tr ng cam.ố ệ ữ ớ ồ
- Phòng tr b nh b ng canh tácừ ệ ằ
Bón phân vào th i kỳ thích h p, bón cân đ i đ cây phát tri n bình th ng, kh ng chờ ợ ố ể ể ườ ố ế
cành v t, th n tr ng khi t i n c đ tránh lây lan b nh. Tr ng r ng ch n gió thành gi i,ượ ậ ọ ướ ướ ể ệ ồ ừ ắ ả
ch n đúng h ng gió chính c a v n m và v n qu ho c thành băng xen k v i hàng câyắ ướ ủ ườ ươ ườ ả ặ ẽ ớ
ăn qu .ả
- Bi n pháp hóa h cệ ọ
Dùng thu c hóa h c (Boóc đô 1%) phun b o v phòng ch ng b nh t khi ra l c xuânố ọ ả ệ ố ệ ừ ộ
đ c 20 ngày. Phun b o v qu t lúc hoa tàn, sau 50 - 60 ngày c n phun thu c l p l i đượ ả ệ ả ừ ầ ố ặ ạ ể
phòng tr b nh, trong năm có th phun thu c 4 l n đ b o v . L n 1: phun lúc ra l c xuân;ừ ệ ể ố ầ ể ả ệ ầ ộ
l n 2: phun lúc r ng hoa qu non 9mm; l n 3: phun lúc có qu non 25 - 30mm; l n 4: phun vàoầ ụ ả ầ ả ầ
tháng 9 - 10 n u c n thi t. Tùy tình hình th i ti t và t c đ phát tri n b nh mà s l n phun cóế ầ ế ờ ế ố ộ ể ệ ố ầ
th thay đ i nhi u ho c ít. Khi phun ph i phun đ u hai m t lá, t trong ra ngoài, t cao xu ngể ổ ề ặ ả ề ặ ừ ừ ố
th p. M t khác c n k t h p phun thu c tr sâu bùa v đ h n ch b nh truy n lan. Ngoài ra,ấ ặ ầ ế ợ ố ừ ẽ ể ạ ế ệ ề
đã có nhi u th nghi m dùng ch t kháng sinh ppm m i l n phun cách nhau 15 ngày đã cho k tề ử ệ ấ ỗ ầ ế
qu t t./.ả ố
Theo Nông thôn ngày nay.

