Mã s
- Tên sáng ki n: ế"M t s gi i pháp giúp tr 5-6 tu i phát tri n
v n t ”.
- Lĩnh v c áp d ng: Tr m u giáo 5-6 tu i.
- H tên tác gi : Tr n Th Dung
- Đn v công tác: Tr ng M m Non Tiên H ng.ơ ườ ườ
Bình Xuyên, năm 2019
H tên, ch ký ng i ch m đi m ườ Đi mMã s
Ng i s 1:……………………………………….ườ
Ng i s 2:……………………………………….ườ
I. Mô t sáng ki n: ế
tu i m u giáo, tr ph i n m đc m t v n t c n thi t đ đ cho ượ ế
chúng giao ti p đc v i b n bè, ng i l n, ti p thu các tri th c ban đu trongế ượ ườ ế
tr ng m m non, chu n b h c t p tr ng ph thông, xem các ch ng trìnhườ ườ ươ
truy n hình, truy n thanh, tham gia các sinh ho t xã h i g n gũi v i đi s ng
c a tr ...Vì th , giáo d c m u giáo coi vi c hình thành v n t là nhi m v quan ế
tr ng trong n i dung giáo d c tr .
Phát tri n v n t đc hi u nh m t quá trình lâu dài c a vi c lĩnh h i ượ ư
v n t mà con ng i đã lĩnh h i đc trong l ch s . Nó bao g m hai m t: tích ư ượ
lũy s l ng và nâng cao s l ng. Cô giáo ph i giúp tr không nh ng hi u bi t ượ ượ ế
t mà còn s d ng đc chúng trong giao ti p. Trong quá trình giao ti p d n ượ ế ế
d n tr hi u đc ý nghĩa c a t , th m chí có nhi u nghĩa khác nhau trong m t ượ
t hay nhi u t có chung m t nghĩa.
V n t c a tr m u giáo có kh i l ng nh h n r t nhi u so v i s ượ ơ
l ng v n t c a ng i l n. Vì kh i l ng tri th c c a chúng còn quá h n h p.ượ ườ ượ
Vì th m r ng v n t ph i d a vào s m r ng nh n th c cho tr .ế
Chính vì l đó vi c giúp tr phát tri n t t v n t nói chung và đc bi t là
tr m u giáo 5-6 tu i nói riêng là h t s c quan tr ng và c n thi t. Xu t phát t ế ế
v n đ trên b n thân tôi là m t giáo viên tr c ti p đng l p chăm sóc giáo d c ế
các cháu 5-6 tu i nên tôi m nh d n ch n đ tài "M t s gi i pháp giúp tr 5-6
tu i phát tri n v n t đ nghiên c u.
1. V n i dung c a sáng ki n: ế
Ngôn ng là công c giao ti p. B n ch t c a con ng i là t ng hòa các ế ườ
m i quan h xã h i. Con ng i mu n t n t i thì ph i g n bó v i c ng đng. ườ
Giao ti p là m t đc tr ng quan tr ng c a con ng i. Nh có ngôn ng mà conế ư ườ
ng i có th hi u đc nhau, cùng nhau hành đng vì nh ng m c đích chung:ườ ượ
lao đng, đu tranh, xây d ng và phát tri n xã h i.
Không có ngôn ng , không th giao ti p đc, th m chí không th t n t i ế ượ
đc, nh t là đa tr , m t sinh th y u t r t c n đn s chăm sóc, b o v c aượ ế ế
ng i l n.ườ
Ngôn ng làm cho đa tr tr thành m t thành viên c a xã h i loài ng i. ườ
Ngôn ng là m t công c h u hi u đ tr có th bày t nh ng nguy n v ng
c a mình t khi còn r t nh đ ng i l n có th chăm sóc, đi u khi n, giáo d c ườ
tr , là m t đi u ki n quan tr ng đ tr tham gia vào m i ho t đng và trong
ho t đng hình thành nhân cách tr .
Ngôn ng là công c đ phát tri n t duy và nh n th c. Công c đ phát ư
tri n t duy, trí tu là ngôn ng . Ngôn ng chính là hi n th c c a t duy. T ư ư ư
duy và ngôn ng có m i quan h m t thi t v i nhau. N u không có ngôn ng thì ế ế
quá trình t duy c a con ng i không th di n ra đc. Ngôn ng còn là côngư ườ ượ
c đ tr h c t p, vui ch i, là ph ng ti n đ giáo d c tr m t cách toàn di n. ơ ươ
Đ tr phát tri n m t cách toàn di n thì phát tri n v n t là vô cùng quan
tr ng, v n t là n n móng đ phát tri n ngôn ng . S hình thành v n t c n k t ế
h p ch t ch v i ho t đng nh n th c tích c c c a tr . Vì th vi c phát tri n ế
g n ch t v i quá trình phát tri n t duy, k t qu c a ho t đng nh n th c. Đa ư ế
tr ph i đc ho t đng(ch th nh n th c, khám phá) và phát tri n ngôn ượ
ng (m t ch th nói năng). Các n i dung phát tri n v n t ph i đa vào t t c ư
các ho t đng c a tr ( h c t p, vui ch i, sinh ho t). ơ
N i dung phát tri n v n t c n đc ph c t p hóa d n cùng v i s tăng ượ
đ tu i c a tr . Các nhà s ph m đã phân chia n i dung phát tri n v n t theo ư
đ tài: Nh ng t ng nói v cu c s ng riêng, nh ng t ng nói v cu c s ng xã
h i và nh ng t ng nói v th gi i t nhiên.Các n i dung này đc ph c t p ế ư
hóa theo đ tu i.
Tr 5-6 tu i là l a tu i chu n b b c sang tr ng ti u h c, đây là b c ướ ườ ư
ngo t quan tr ng trong cu c s ng c a tr . Vì tr ph i chuy n sang m t l i s ng
v i s thay th c a ho t đng ch đo t vui ch i sang h c t p. Hi n nay các ế ơ
tr ng m m non tr 5-6 tu i còn nói ng ng r t nhi u, v n t nghèo nàn, h nườ
ch , không di n đt đc b ng l i suy nghĩ c a mình m t cách m ch l c. Đcế ượ
bi t vi c phát tri n v n t cho tr còn g p nhi u khó khăn và h n ch . ế
a.Th c tr ng v n đ nghiên c u.
- Đc s quan tâm c a Ban Giám Hi u nhà tr ng v chuyên môn, t oượ ườ
đi u ki n giúp tôi nh ng v t li u đ làm đ dùng d y h c và đ ch i cho các ơ
cháu.
- Đc s ng h nhi t tình c a ph huynh c v v t ch t l n tinh th nượ
trong vi c gi ng d y.
- B n thân đã đt trình đ giáo viên trên chu n, đt giáo viên gi i c p
huy n, c p t nh nhi u năm li n, luôn nhi t tình, yên ngh , m n tr , đc tr i ế ượ
nghi m c sát v i th c t , đc h c t p và đào t o qua tr ng l p, luôn tìm tòi ế ượ ườ
h c h i và rút kinh nghi m cho b n thân, có nhi u sáng t o, v n t phong phú.
Bên c nh nh ng thu n l i trên thì khi th c hi n đ tài này tôi cũng g p
không ít nh ng khó khăn nh : ư
- M t s tr ch a h c qua m u giáo nh nên còn thi u t tin và b ng còn ư ế
ch m ch p, nhút nhát khi tham gia vào ho t đng h c.
- Kh năng nh n th c c a h c sinh không đng đu.
- S h c sinh đông, di n tích l p ch t h p, nh h ng đn kh năng ti p ưở ế ế
thu c a tr .
- Nhi u tr còn nói ng ng, nói l p.
*Qua k t qu đi u tra lúc đu khi ch a áp d ng các ph ng pháp trên thì v n ế ư ươ
t c a tr còn th p.
B ng kh o sát ch t l ng tr đu năm ượ
Sĩ
sCác ch tiêu đánh giáK t quế
ĐtCh a đtư
31
trTr h ng thú tham gia các ho t
đng64.5% 35.5%
Tr phát âm đúng67.7% 32.3%
Hi u đc nghĩa c a t ượ 61,3% 39,7%
Phát tri n ngôn ng - di n đt t t 61,3% 39,7%
Mu n đt đc k t qu cao trong vi c phát tri n v n t cho tr thì tr c ượ ế ướ
h t cô giáo c n ph i giúp tr n m đc ý nghĩa c a t trên c s đi chi uế ượ ơ ế
chính xác chúng v i các đ v t xung quanh. Giúp tr lĩnh h i đc ý nghĩa khái ượ
quát c a t trên c s phân bi t đc nh ng d u hi u đc tr ng c a s v t, ơ ượ ư
hi n t ng. Cô giáo ph i tích c c hóa v n t cho tr , giúp tr không nh ng hi u ượ
bi t t mà còn s d ng đc chúng trong giao ti p.ế ượ ế
T k t qu trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm ra nhi u bi n pháp đ giúp ế
tr phát tri n v n t hi u qu cao h n. B i v y tôi đã m nh d n đa ra ơ ư " M t
s gi i pháp giúp tr 5-6 tu i phát tri n v n t ”.
b. Đ xu t các gi i pháp
*Gi i pháp 1: Cho tr xem tranh
Tr nh r t thích xem tranh, nh ng tranh đp có n i dung v a phát tri n
v n t , v a giáo d c th m mĩ ngh thu t cho cho tr . Khi miêu t b c tranh, tr
ti p thu thêm nh ng t m i, đng th i huy đng c v n t cũ n a.ế
Đ th c hi n bi n pháp này có hi u qu nh t thì tôi không ch đn gi n ơ
cho các cháu xem tranh copy trên m ng mà tôi c g ng v i nh ng ti t d y có ế
th cho tr đi tham quan th c t đc thì tôi s t ch c cho các cháu đi. ế ượ
Ví d : Khi h c ch đi m “Quê h ng, Đt n c, Bác H tôi ph i h p ươ ướ
v i nhà tr ng và ph huynh cho các cháu đi tham quan vi n b o tàng, thăm lăng ườ
Bác ch n đó m t s b c tranh phù h p đ gi i thi u cho các cháu(phong c nh
quê h ng, Bác H , các chú b đi b o v T Qu c...)ươ
Khi xem tranh, tr th ng chú ý m t cách t n m n, chúng t p trung vào ườ
nh ng gì mà chúng thích thú nh t. B i v y tôi luôn h ng d n s quan sát c a ướ
tr theo tr t t . Đu tiên là nhìn toàn b b c tranh đ tr hi u tranh v v ai, cái
gì, sau đó m i đi vào chi ti t. ế
Sau cùng, tôi l i miêu t ng n g n v toàn b b c tranh. Đ làm đc nh v y ượ ư
tôi đã tìm hi u r t kĩ v b c tranh tr c khi h ng d n tr . ướ ướ
Khi cho tr xem tranh tôi th ng đt các câu h i g i m kích thích tr suy ườ
nghĩ m r ng v n t c a b n thân:
Ví d : Chúng mình có th đt tên cho b c tranh này là gì?( Bác H yêu
các cháu, các chú b đi hành quân...) câu h i làm sáng t ý nghĩa chung c a b c
tranh.
+B c tranh v cái gì? H làm gì?. Câu h i này làm sáng t đi t ng ượ
miêu t .
+ Các cháu th k m t câu chuy n v b c tranh nào?(cái gì x y ra
tr c đó, cái gì x y ra sau đó?Câu h i này nh m m r ng đ tài, phát huy sángư
t o c a tr ( Bác H đn thăm tr ng m m non, Bác ng i gi a t t c các ế ườ
cháu....Ti n Bác v các cháu hát bài Ai yêu Bác H Chí Minh h n các em nhi ơ
đng...)
Nh ng b c tranh mà đã cho tr xem có th treo trong l p m t th i gian đ
các cháu có đi u ki n xem l i, trao đi và c ng c v n t đã ti p thu đc. ế ượ
Tôi s d ng các b c tranh v , k t h p cho tr quan sát và đàm tho i theo ế
n i dung b c tranh đ cho tr hi u đc t , đc bi t là các t khái ni m. Ch ng ượ
h n, đ giúp tr hi u nghĩa c a t tôi s d ng m t s tranh ch đ: C nh sinh
ho t gia đình, c nh cánh đng quê mùa g t, c nh v n cây ăn qu , c nh đng ườ ườ
ph . B n b c tranh này có các t khái ni m nh : gi a, bên ph i, bên trái, k ư ế
bên, d i... ướ
Ví d : Tôi s d ng b c tranh c nh gia đình đang ăn c m. Cho tr quan sát ơ
và đàm tho i:
Trong m y ng i ng i ăn c m, ai ng i gi a(b n nh ) ườ ơ
Bên ph i b n nh là ai?(Ng i m ) ườ
Bên trái b n nh là ai(Ng i b ) ườ
K bên b n nh là ai(Con mèo)ế
Có th dùng bi n pháp cho tr v tranh đ giúp tr hi u nghĩa c a t sâu
s c h n. ơ
Có th s d ng m t s bài t p v sau: