Hà Nội, 2025
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
BỘ GIÁO DỤC VÀ THỂ THAO LÀO
VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC LÀO
SỔ TAY HƯỚNG DẪN
TÍCH HỢP NỘI DUNG LỊCH SỬ MỐI QUAN HỆ ĐẶC BIỆT
VIỆT NAM – LÀO, LÀO – VIỆT NAM
VÀO TRƯỜNG HỌC HAI NƯỚC
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
2
MỤC LỤC
Trang
Lời nói đầu ..........................................................................................................................................................3
PHẦN 1: LỊCH SỬ MỐI QUAN HỆ ĐẶC BIỆT VIỆT NAM – LÀO,
LÀO – VIỆT NAM (1930–2025)
1.1. Những cơ sở hình thành mối quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam .......... 5
1.2. Quan hệ đặc biệt hai nước Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam trên các lĩnh vực ...............7
1.2.1. Hợp tác chính trị – đối ngoại ....................................................................................................7
1.2.2. Lĩnh vực quân sự, quốc phòng, an ninh ............................................................................10
1.2.3. Hợp tác kinh tế ............................................................................................................................11
1.2.4. Lĩnh vực văn hoá, giáo dục ..................................................................................................... 12
1.2.5. Hợp tác khoa học – kĩ thuật, công nghệ ...........................................................................16
1.3. Những thông tin lịch sử cần ghi nhớ ............................................................................... 17
1.4. Những con số tiêu biểu ....................................................................................................... 23
PHẦN 2: HƯỚNG DẪN TÍCH HỢP NỘI DUNG LỊCH SỬ MỐI QUAN HỆ ĐẶC BIỆT
VIỆT NAM – LÀO, LÀO – VIỆT NAM VÀO TRƯỜNG HỌC HAI NƯỚC
2.1. Định hướng chung dạy học tích hợp nội dung lịch sử mối quan hệ đặc biệt
Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam ......................................................................................... 24
2.2. Quy trình xây dựng kế hoạch bài dạy tích hợp .............................................................. 25
2.3. Hướng dẫn tổ chức dạy học tích hợp nội dung lịch sử quan hệ đặc biệt
Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam trong các trường phổ thông ..................................... 33
2.3.1. Cấp tiểu học .................................................................................................................................33
2.3.2. Cấp trung học cơ sở ..................................................................................................................43
2.3.3. Cấp trung học phổ thông .......................................................................................................55
3
LỜI NÓI ĐẦU
Quan hệ Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam là mối quan hệ đặc biệt, hiếm có, kết tinh
từ truyền thống thủy chung, đồng cam cộng khổ và đồng hành trong quá trình phát
triển. Đây cũng là tài sản tinh thần hun đúc, tạo nền móng cho hợp tác chặt chẽ, gắn bó
keo sơn của hai đất nước trong suốt chiều dài lịch sử.
Việc đưa nội dung lịch sử mối quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam vào
nhà trường có ý nghĩa chiến lược và giáo dục sâu sắc, góp phần giúp học sinh hiểu cội
nguồn gắn bó, trân trọng hòa bình, bản sắc dân tộc, góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục
hai nước, tô đậm thêm mối quan hệ bền chặt của hai quốc gia.
Căn cứ Quyết định số 2962/QĐ-BGDĐT ngày 21/9/2021 của Bộ Giáo dục và Đào
tạo phê duyệt Đề án “Đưa nội dung các sản phẩm của công trình lịch sử quan hệ đặc
biệt hai nước Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam vào giảng dạy tại các trường học hai
nước”, đồng thời giao Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam tổ chức triển khai thực hiện.
Từ khi Đề án được phê duyệt (năm 2021), Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã tích
cực triển khai và đạt được nhiều kết quả quan trọng, gồm: xây dựng 10 tài liệu thuộc Đề
án, tổ chức thẩm định tài liệu cấp Bộ, hoàn tất thẩm định bộ sản phẩm tiếng Lào và
chuẩn hóa tài liệu, số hóa trang web học liệu, biên dịch, hiệu đính tài liệu sang tiếng Lào
và tổ chức các khóa tập huấn cho giáo viên tại các tỉnh biên giới đại diện.
Năm 2025, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam tiếp tục triển khai nhiệm vụ biên soạn
“Sổ tay hướng dẫn tích hợp nội dung lịch sử mối quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào,
Lào – Việt Nam vào trường học hai nước” nhằm hỗ trợ các cơ sở giáo dục trong công
tác giảng dạy và giáo dục truyền thống về mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước. Sổ tay
được biên soạn nhằm hỗ trợ các nhà trường tại Việt Nam và Lào trong việc thiết kế kế
hoạch bài dạy, tổ chức hoạt động giáo dục và triển khai dạy học tích hợp nội dung lịch
sử mối quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam một cách phù hợp, hiệu quả,
tránh gây quá tải đối với học sinh.
Về cấu trúc, ngoài phần Lời nói đầu, Sổ tay gồm hai phần chính:
Phần 1: Lịch sử mối quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam (1930–2025);
Phần 2: Hướng dẫn tích hợp nội dung lịch sử mối quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào,
Lào – Việt Nam vào trường học hai nước.
Sổ tay tập trung giới thiệu ba nhóm nội dung cốt lõi: (i) các nhân tố góp phần hình
thành tình đoàn kết và quan hệ gắn bó bền chặt giữa Việt Nam và Lào gồm nhân tố địa
lý, văn hóa – xã hội, lịch sử – chính trị; (ii) những lĩnh vực hợp tác tiêu biểu trong các giai
đoạn lịch sử; (iii) định hướng, nguyên tắc và phương thức tích hợp theo từng cấp học.
4
Sổ tay cung cấp hệ thống công cụ và phương pháp sư phạm bao gồm: ba mức độ tích
hợp (liên hệ – bộ phận – toàn phần); quy trình năm bước xây dựng kế hoạch bài dạy
tích hợp; các hình thức hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm đa dạng; cùng gợi ý địa chỉ
tích hợp theo chương trình giáo dục phổ thông, kèm theo các ví dụ minh họa cụ thể, hỗ
trợ giáo viên vận dụng thuận lợi trong thực tiễn dạy học.
Tập thể tác giả kỳ vọng cuốn Sổ tay sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích, giàu tính lịch sử
và ứng dụng sư phạm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục về quan hệ đặc biệt Việt
Nam – Lào, Lào – Việt Nam. Đồng thời, Sổ tay hướng tới việc bồi dưỡng ý thức trân
trọng, tự hào và gìn giữ tình hữu nghị thủy chung, son sắt giữa hai nước trong thế hệ
trẻ, qua đó lan tỏa giá trị hợp tác giáo dục bền vững giữa hai quốc gia và đóng góp vào
mục tiêu giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong trong nhà trường
hiện nay.
Tập thể tác giả
5
1.1 NHỮNG CƠ SỞ HÌNH THÀNH MỐI QUAN HỆ ĐẶC BIỆT VIỆT NAM –
LÀO, LÀO – VIỆT NAM
Nhân tố địa lý
Việt Nam và Lào cùng nằm trên bán đảo Đông Dương, có đường biên giới chung dài
hơn 2.337 km trải qua nhiều tỉnh, tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu, hợp tác và gắn
bó lâu dài. Hai nước có điều kiện tự nhiên tương đồng với khí hậu nhiệt đới gió mùa,
hệ sinh thái phong phú. Dãy Trường Sơn hùng vĩ vừa là ranh giới địa lý, vừa là biểu
tượng của sự gắn kết bền chặt về không gian, lịch sử và chiến lược phát triển giữa hai
dân tộc.
Hình 1. Bản đồ biên giới Việt Nam – Lào