S TÍCH VÀ Ý NGHĨA PHONG TH Y C A 12 CON GIÁPỰ Ủ Ủ
N u nh các n c ph ng Tây có 12 cung Hoàng đo thì các n c Á Đông cũng có 12ế ư ướ ươ ạ ướ
con giáp. Hình t ngượ 12 con giáp r t quen thu c trong cu c s ng hàng ngày c aấ ộ ộ ố ủ
ng i Á Đông. Và Vi t Nam cũng không ph i ngo i l . Bài vi t này s ph n nào gi iườ ệ ả ạ ệ ế ẽ ầ ả
thích ngu n g c cũng nh ý nghĩa c a các con giáp.ồ ố ư ủ
TÌM HI U V CAN CHIỂ Ề
Tr c khi đn v i ý nghĩa 12 con giáp, chúng ta c n có ki n th c c b n v Can chi.ướ ế ớ ầ ế ứ ơ ả ề
Can chi hay còn có tên g i khác là Thiên Can Đa Chi hay Th p Can Th p Nh Chi. Đâyọ ị ậ ậ ị
là h th ng đánh s , đm th i gian theo chu k 60 ph bi n các n c ph ng Đông.ệ ố ố ế ờ ỳ ổ ế ở ướ ươ
NGU N G C C A TH P CAN TH P NH CHIỒ Ố Ủ Ậ Ậ Ị
Can chi bao g m c Thiên can l n Đa chi. Trong đó, Thiên can có 10 can và Đa chi cóồ ả ẫ ị ị
12 chi. V y t i sao l i có con s 10 và 12 nh v y?ậ ạ ạ ố ư ậ
Đ tìm hi u v n đ này, chúng ta cùng quay ng c th i gian tr v th i Hiên Viênể ể ấ ề ượ ờ ở ề ờ
Hoàng đ. Khi quan sát ch m tr ng đen trên l ng con Long Mã, vua Ph c Hy đã vi tế ấ ắ ư ụ ế
nên Hà Đ. D a trên c s đó, vua Hiên Viên ra l nh cho Đi Nhi u l p ra can chi tínhồ ự ơ ở ệ ạ ễ ậ
th i gian. Ch n các s l (s d ng) trên Hà Đ bao g m 1, 3, 5, 7, 9 làm Thiên Can.ờ ọ ố ẻ ố ươ ồ ồ
Và các s ch n (s âm) 2, 4, 6, 8, 10 làm Đa Can. Theo Thi u T , g c c a tr i đt b tố ẵ ố ị ệ ử ố ủ ờ ấ ắ
đu t gi a. Vì v y, s 5 gi a là là ch s c a s sinh và s 6 gi a là ch c aầ ừ ở ữ ậ ố ở ữ ủ ố ủ ố ố ở ữ ủ ủ
s thành.ố
Theo quy lu t Âm D ng, c Thiên can l n Đa chi đu ph i bao hàm c thu c tínhậ ươ ả ẫ ị ề ả ả ộ
âm và d ng.ươ
Theo quy lu t Âm D ng, c Thiên can l n Đa chi đu ph i bao hàm c thu c tínhậ ươ ả ẫ ị ề ả ả ộ
âm và d ng. Vì th , tr i l y s 5 nhân 2 thành 10 can (5 can âm và 5 can d ng).ươ ế ờ ấ ố ươ
T ng t , đt l y s 6 nhân 2 thành 12 chi (6 chi âm và 6 chi d ng). T đó, tên g iươ ự ấ ấ ố ươ ừ ọ
Th p Can Th p Nh Chi ra đi. Thiên can và Đa chi tuy là 2 khái ni m riêng bi tậ ậ ị ờ ị ệ ệ
nh ng g n bó ch t ch v i nhau. Trong âm có d ng và trong d ng ph i có âm. Haiư ắ ặ ẽ ớ ươ ươ ả
y u t này ph i k t h p hài hòa thì m i mang l i tác d ng t t đp.ế ố ả ế ợ ớ ạ ụ ố ẹ
NG D NG C A CAN CHI TRONG CU C S NGỨ Ụ Ủ Ộ Ố
Nh đã gi i thi u trên, t ng c ng có 10 can và 12 chi. Th p can chính là Giáp, t,ư ớ ệ ở ổ ộ ậ Ấ
Bính, Đinh, M u, K , Canh, Tân, Nhâm, Quý. Th p nh chi t ng ng chính làậ ỷ ậ ị ươ ứ 12 con
giáp.
S k t h p c a Can và Chi t o ra tên g i c a các năm Âm l ch. Đi u này h n đã quáự ế ợ ủ ạ ọ ủ ị ề ẳ
quen thu c v i ng i dân Vi t Nam chúng ta. C 60 năm t o thành m t chu k quayộ ớ ườ ệ ứ ạ ộ ỳ
l i, g i là m t H i. Bên c nh đó, ng i x a còn dùng h th ng 12 chi đ đong đmạ ọ ộ ộ ạ ườ ư ệ ố ể ế
th i gian. M t chi chính là m t canh, t ng ng b ng 2 gi đng h hi n nay. M iờ ộ ộ ươ ứ ằ ờ ồ ồ ệ ỗ
th i kh c t ng ng v i t ng đc tính c a 12 con giáp.ờ ắ ươ ứ ớ ừ ặ ủ
Tý (23-1 gi ) là th i đi m chu t ho t đng nhi u nh t. S u (1-3 gi ) t ng ng lúcờ ờ ể ộ ạ ộ ề ấ ử ờ ươ ứ
trâu đang nhai l i, chu n b đi cày. D n (3-5 gi ) là kho ng th i gian h hung hãnạ ẩ ị ầ ờ ả ờ ổ
nh t. Mão (5-7 gi ) là lúc trăng sáng nh t. Thìn (7-9 gi ) là th i đi m qu n long hànhấ ờ ấ ờ ờ ể ầ
vũ hay đàn r ng quây m a. T (9-11 gi ) là kho ng th i gian r n không h i ng i.ồ ư ỵ ờ ả ờ ắ ạ ườ
T ng t , Ng ng v i 11-13 gi , Thân (15-17 gi ), D u (17-19 gi ), Tu t (19-21 gi )ươ ự ọ ứ ớ ờ ờ ậ ờ ấ ờ
và H i (21-23 gi ).ợ ờ
NGU N G C 12 CON GIÁPỒ Ố
TRUY N THUY T V 12 CON GIÁPỀ Ế Ề
Truy n thuy t k r ng, ngày x a Ng c Hoàng mu n ch n loài v t th t x ng đáng điề ế ể ằ ư ọ ố ọ ậ ậ ứ ạ
di n cho t ng năm. Sau nhi u ngày bàn b c, Ng c Hoàng đa ra quy t đnh s tri uệ ừ ề ạ ọ ư ế ị ẽ ệ
t p t t c muôn thú. K t khi thông báo truy n ra, con v t đn đu tiên s đng đuậ ấ ả ể ừ ề ậ ế ầ ẽ ứ ầ
trong 12 con giáp. Con v t này s gi i thi u con v t th 2, con th 2 gi i thi u conậ ẽ ớ ệ ậ ứ ứ ớ ệ
th 3… C nh v y cho đn khi đ 12 con thì thôi.ứ ứ ư ậ ế ủ
Th t 12 con giáp đc quy t đnh nh cu c đua đn Thiên Đình.ứ ự ượ ế ị ờ ộ ế
Chu t đang d o ch i nghe lén đc li n nhanh chân lên ti ng báo hi u. Th là Chu tộ ạ ơ ượ ề ế ệ ế ộ
tr thành con v t đu tiên. Sau đó, Chu t gi i thi u ng i b n thân c a mình là Mèo.ở ậ ầ ộ ớ ệ ườ ạ ủ
Mèo nh đn Trâu, Trâu l i nói cho H , H đi k cho Th nghe. Th hào h ng k v iớ ế ạ ổ ổ ể ỏ ỏ ứ ể ớ
R ng, R ng m ng r báo cho h hàng xa c a mình là R n. R n nh đn anh b n hàngồ ồ ừ ỡ ọ ủ ắ ắ ớ ế ạ
xóm là Ng a, Ng a r thêm Dê, Dê gi i thi u cho Kh . Kh l p t c báo tin cho Gà, Gàự ự ủ ớ ệ ỉ ỉ ậ ứ
v i vã đi tìm Chó, ng i b n s ng chung v i mình. Thoáng ch c đã đ 12 con v t.ộ ườ ạ ố ớ ố ủ ậ
Tuy nhiên, đn ngày đi m danh, Mèo ng quên không có m t. Ng c Hoàng gi n dế ể ủ ặ ọ ậ ữ
phái ng i xu ng h gi i đem lên con v t nhìn th y đu tiên. Và đó chính là Heo.ườ ố ạ ớ ậ ầ ầ
Cu c đua t đây b t đu gi a 12 con v t v i k t qu nh chúng ta đã bi t. V sau,ộ ừ ắ ầ ữ ậ ớ ế ả ư ế ề
Mèo khi u n i, đ gi i quy t n th a, H ng Nga đã đem Th lên cung trăng v i mình.ế ạ ể ả ế ổ ỏ ằ ỏ ớ
D B N KHÁC VÀ M I THÙ GI A MÈO VÀ CHU TỊ Ả Ố Ữ Ộ
Theo câu chuy n trên, rõ ràng vào ngày x a, m i quan h gi a Chu t và Mèo r t t t.ệ ở ư ố ệ ữ ộ ấ ố
V y t i sao bây gi , Mèo l i h n Chu t đn nh v y?ậ ạ ờ ạ ậ ộ ế ư ậ
V i b n tính hay ng n ng c a mình, Mèo đã nh Chu t đánh th c khi đn ngày lênớ ả ủ ướ ủ ờ ộ ứ ế
Thiên Đình. Tuy nhiên, Chu t ranh mãnh, ích k đã đi m t mình ch không nh n nhộ ỷ ộ ứ ắ ủ
gì. Vì th , Mèo đã suýt b lo i kh i 12 con giáp. M i thâm thù gi a Mèo và Chu t b tế ị ạ ỏ ố ữ ộ ắ
đu t đây.ầ ừ
m t d b n khác, th c ch t lúc đu 12 con giáp ch g m t Trâu đn Heo và có thêmỞ ộ ị ả ự ấ ầ ỉ ồ ừ ế
Sói. Heo ch m ch p nên đng v trí cu i cùng. Cu c đua ch y đn đi n Kim Mônậ ạ ứ ở ị ố ộ ạ ế ệ
di n ki n Hiên Viên Hoàng đ. Sau khi các con v t đã có m t đy đ, Hoàng đ raệ ế ế ậ ặ ầ ủ ế
l nh đt n n lên đ b t đu tuy n ch n. Viên N i Quan ch y vô kho l y n n ho ngệ ố ế ể ắ ầ ể ọ ộ ạ ấ ế ả
h t khi phát hi n t t c đu đã b Chu t c n h ng. M i cây n n l ra là m t ngòiố ệ ấ ả ề ị ộ ắ ỏ ỗ ế ộ ộ
thu c n m nh. Hóa ra s n n do Vũ Long t ng mang ác ý sát h i Hoàng đ và đi nố ổ ạ ố ế ặ ạ ế ệ
Kim Môn. Đ ban th ng cho Chu t, Hoàng đ quy t đnh cho Chu t đng đu danhể ưở ộ ế ế ị ộ ứ ầ
sách các con giáp. Heo v i v trí cu i cùng đã b đy ra.ớ ị ố ị ẩ
M i loài v t khác, nh t là Chó và Gà đu c m th y oan u ng cho Heo. Do trong su tọ ậ ấ ề ả ấ ổ ố
quá trình ch y đua, Heo đã giúp đ Chó và c u m ng Gà. Trong khi đó, Sói l i tìm cáchạ ỡ ứ ạ ạ
ngăn c n nh ng con v t khác. Vì v y, Hoàng đ đã lo i Sói và thay th b ng Heo.ả ữ ậ ậ ế ạ ế ằ
T I SAO CH CÓ VI T NAM M I XU T HI N MÈO TRONG 12 CON GIÁP?Ạ Ỉ Ệ Ớ Ấ Ệ
R t nhi u th c m c va băn khoăn v s xu t hi n c a Mèo trong 12 con giáp Vi tấ ề ắ ắ ề ự ấ ệ ủ ở ệ
Nam. các qu c gia khác nh Nh t, Hàn hay Trung Qu c, v trí này đu thu c vỞ ố ư ậ ố ị ề ộ ề
Th . T i sao l i có s khác bi t nh v y? Đ gi i thích đi u này có r t nhi u lý do.ỏ ạ ạ ự ệ ư ậ ể ả ề ấ ề
Lý do đu tiên là s tíchầ ự 12 con giáp Vi t Nam có chút khác bi t v i Trung Qu c.ở ệ ệ ớ ố
Câu chuy n Chu t không đánh th c Mèo là n m trong truy n thuy t Trung Qu c.ệ ộ ứ ằ ề ế ở ố
Còn s tích Vi t Nam là Mèo và Chu t cùng đi v i nhau. Khi đi ngang sang con sôngự ở ệ ộ ớ
l n, Chu t và Mèo đu ph i c y nh đn Trâu. Đn gi a dòng, Chu t tranh th lúcớ ộ ề ả ậ ờ ế ế ữ ộ ủ
Mèo s h bèn đp Mèo xu ng sông. Mèo may m n đc H đi ngang qua c u v tơ ở ạ ố ắ ượ ổ ứ ớ
nên giành v trí th 3 và 4. Dù phiên b n nào, m i thù gi a Mèo và Chu t cũng đuị ứ ở ả ố ữ ộ ề
đc gi i thích.ượ ả
Cách gi i thích th 2 có th là do l i d ch thu t. Mèo đc phát âm trong ti ng Hoa làả ứ ể ỗ ị ậ ượ ế
“meo” khá gi ng v i ti ng v i ti ng Vi t. Cách phát âm này đu xu t phát t tố ớ ế ớ ế ệ ề ấ ừ ừ
“mão” trong ti ng Hán c . Tuy nhiên, ng i Trung Qu c x a th ng hay nh m l nế ổ ườ ố ư ườ ầ ẫ
th và mèo do cách phát âm t ng t nhau. Vi t Nam không ph i là đt n c th oỏ ươ ự ệ ả ấ ướ ả
nguyên nh Trung Qu c nên con th không g n bó nhi u trong đi s ng ng i dân.ư ố ỏ ắ ề ờ ố ườ
Trong khi đó, mèo là loài v t thân thu c g n bó thân thi t v i đi s ng ng i Vi tậ ộ ắ ế ớ ờ ố ườ ệ
Nam. Vì th , ng i Vi t chúng ta quy t đnh gi Mèo thay cho Th trong 12 con giáp.ế ườ ệ ế ị ữ ỏ
CÁCH L A CH N T NG ĐÁ 12 CON GIÁPỰ Ọ ƯỢ
Để m u t ng đá 12 con giáp đpẫ ượ ẹ tr thành m t món quà th t ý nghĩa, đi u c b nở ộ ậ ề ơ ả
nh t chúng ta c n ph i bi t chính là tam h p và t hành xung.ấ ầ ả ế ợ ứ
TAM H PỢ
Phong th y cho r ng, nh ng ng i sinh cách 4 năm th ng mang nhi u đi m t ngủ ằ ữ ườ ườ ề ể ươ
đng. Nh ng ng i này th ng có chung chí h ng, lý t ng, giúp đ nhau thànhồ ữ ườ ườ ướ ưở ỡ
công. 12 con giáp đc chia thành 4 nhóm, m i nhóm g m 3 con giáp cùng đngượ ỗ ồ ồ
D ng ho c đng Âm. Đây đc g i là “đng thanh t ng ng, đng khí t ng c u”.ươ ặ ồ ượ ọ ồ ươ ứ ồ ươ ầ
Nh ng ng i h p nhau th ng tìm đn nhau. Sau đây, chúng ta cùng tìm hi u v 4ữ ườ ợ ườ ế ể ề
nhóm tam h p và đc tr ng c a t ng nhóm.ợ ặ ư ủ ừ
Tam h p và t hành xung c a 12 con giáp.ợ ứ ủ
Tu i Thân-Tý-Thìn hay còn đc g i là nhóm kiên trì. Nh ng ng i trong nhóm nàyổ ượ ọ ữ ườ
r t kiên trì, quy t tâm đt đc m c tiêu. H th ng hành đng nhi u h n l i nói, l iấ ế ạ ượ ụ ọ ườ ộ ề ơ ờ ạ
vô cùng t t b ng v i m i ng i xung quanh.ố ụ ớ ọ ườ
Nhóm th 2 là nhóm trí th c bao g m tu i T -D u-S u. Đây là t p h p c a nh ngứ ứ ồ ổ ỵ ậ ử ậ ợ ủ ữ
ng i thích t ng t ng, sáng t o, có cá tính m nh m .ườ ưở ượ ạ ạ ẽ
Ti p theo là tu i D n-Ng -Tu t chính là nhóm đc l p. Nh ng ng i trong nhóm nàyế ổ ầ ọ ấ ộ ậ ữ ườ
r t yêu t do, thích tr i nghi m nh ng đi u m i l .ấ ự ả ệ ữ ề ớ ạ
Và cu i cùng là tu i H i-Mão-Mùi hay đc bi t đn là nhóm ngo i giao. Nh ngố ổ ợ ượ ế ế ạ ữ
ng i tu i này gi i l ng nghe, bi t c m thông v i ng i khác.ườ ổ ỏ ắ ế ả ớ ườ
Nh ng ng i chung nhóm tam h p làm vi c v i nhau s cùng nhau thăng ti n. Côngữ ườ ợ ệ ớ ẽ ế
vi c g p nhi u may m n, thu n bu m xuôi gió, làm ăn phát đt.ệ ặ ề ắ ậ ồ ạ
T HÀNH XUNGỨ