Trong bối cảnh xã hội hiện nay đang có những biến đổi mạnh mẽ, việc nuôi dạy, giáo dục trẻ em ở nhà
và ở trường ngày càng trở nên thách thức hơn. Đa số người lớn đều mong muốn con em, học sinh của
mình có ý thức kỷ luật, giữ gìn nề nếp tốt, chủ động, tự tin, là “con ngoan trò giỏi”.
Tuy nhiên, làm thế nào để đạt được điều đó luôn là câu hỏi khiến nhiều phụ huynh, giáo viên trăn trở,
đặc biệt là đối với những trẻ em thường bị coi là bướng bỉnh, hay quậy phá, mắc lỗi. Trong rất nhiều
trường hợp khi trẻ mắc lỗi, người lớn thường dùng các hình phạt hà khắc như đánh đập, mắng chửi để
mong muốn trẻ thay đổi, sửa sai và không phạm lại lỗi đó nữa. Song kết quả thường không được như họ
mong muốn. Thay vì làm theo ý người lớn, nhiều trẻ trở nên khó bảo hơn, lì lợm và chống đối; cũng có
nhiều trẻ trở nên khép mình hơn, trầm cảm và thiếu tự tin. Hậu quả là trẻ thường học tập kém, phát triển
không toàn diện về thể chất, tinh thần và mối quan hệ với người lớn ngày càng trở nên tồi tệ hơn.
Mặc dù nhiều người biết việc trừng phạt, đánh đập, mắng chửi không làm trẻ tốt hơn, nhưng họ không
biết nên làm cách nào khác. “Phương pháp kỷ luật tích cực” có thể là một giải pháp tốt mà chúng tôi
muốn giới thiệu với các bậc phụ huynh, các thầy cô giáo.
Bộ tài liệu này sẽ giúp các bậc phụ huynh, giáo viên hiểu rõ hơn về trẻ em, tâm lý lứa tuổi, tác dụng tiêu
cực của việc trừng phạt trẻ em và trang bị cho họ những kiến thức, kỹ năng nhằm giáo dục, kỷ luật trẻ
em một cách tích cực và hiệu quả. Bộ tài liệu này giúp họ học cách kiềm chế sự tức giận, căng thẳng của
mình khi thấy trẻ bướng bỉnh, làm sai lời. Họ có thể học được cách đưa ra những lời khuyên hay, những
nội quy tốt để trẻ dễ làm theo. Họ có thể học được cách lắng nghe một cách tích cực để hiểu trẻ hơn,
hiểu bản thân hơn. Họ có thể sẽ học được cách động viên, khích lệ khi trẻ làm việc tốt. Và họ sẽ học được
cách làm thế nào để con em, học sinh mình trở nên ngoan ngoãn, học giỏi mà không phải dùng tới các
hình phạt.
Chúng tôi xin chân thành cám ơn Tiến sĩ Lê Văn Hảo, Viện tâm lý học, người đã rất tâm huyết cho việc
biên soạn và là tác giả chính của cuốn tài liệu này.
Chúng tôi xin chân thành cám ơn Tiến sĩ Đỗ Ngọc Khanh, Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan, Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích
Hường, Cử nhân Phùng Thị Quỳnh Hoa đã đóng góp xây dựng ý tưởng cho việc biên soạn tài liệu này.
Chúng tôi xin cám ơn các chuyên gia trong và ngoài nước về tâm lý, giáo dục, quyền trẻ em, ban giám
hiệu các trường đã tiến hành thử nghiệm tập huấn, các bậc phụ huynh, giáo viên và cán bộ đã phản hồi,
đóng góp tích cực cho nội dung tài liệu này.
Chúng tôi xin cám ơn các cán bộ của Tổ chức Plan là Anne Marie Davies, Peter Van Dommelen, Shikha
Ghildyal, Nguyễn Thị An, Lương Quang Hưng, Đỗ Thị Thanh Huyền và Phạm Hồng Hạnh đã dành thời
gian góp ý, biên tập và hoàn chỉnh bộ tài liệu này.
Chúng tôi xin cám ơn văn phòng Plan Phần Lan đã hỗ trợ tài chính cho việc biên soạn và thử nghiệm
cuốn tài liệu này. Chúng tôi xin cám ơn văn phòng Plan Bỉ đã hỗ trợ tài chính cho việc xuất bản bộ tài
liệu này.
Chúng tôi rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp để hoàn thiện hơn nữa cuốn tài liệu này trong
những lần tái bản sau.
Thay mặt Tổ chức Plan tại Việt Nam
Mark Taylor Pierce
Giám đốc
Chương 1
Hieåu treû
vaø hieåu mình
1