KHI RANH GIỚI SỐNG CHẾT HÉ MỞ
KHI RANH GIỚI SỐNG CHẾT
HÉ MỞ
Biên khảo về Trải nghiệm Cận tử — Đối chiếu góc nhìn
khoa học phương Tây và tâm linh Việt Nam
&
1
KHI RANH GIỚI SỐNG CHẾT HÉ MỞ
Mục lục
Lời mở đầu 4
Một vài thuật ngữ dùng trong sách 6
PHẦN I — NHẬP MÔN: NDE LÀ GÌ? 7
Chương 1: Vì sao chúng ta cứ né tránh nói về cái chết? 7
Chương 2: NDE là gì, và nó khác OBE ra sao? 8
Chương 3: Bức tranh chung — những mảnh ghép thường gặp trong một
NDE9
PHẦN II — NHỮNG CUNG BẬC CỦA TRẢI NGHIỆM 11
Chương 4: Khi cận tử là một món quà — trải nghiệm dễ chịu 11
Chương 5: Mặt tối ít được kể — NDE đau đớn 11
Chương 6: Vì sao có người thấy thiên đường, có người thấy địa ngục? 12
PHẦN III — AI, KHI NÀO, VÀ Ở ĐÂU? 15
Chương 7: Trẻ em và NDE — góc nhìn hồn nhiên nhất về cái chết 15
Chương 8: NDE khắp năm châu — điều gì chung, điều gì riêng? 15
Chương 9: Đối chiếu với Việt Nam — hồn vía, Đạo Mẫu và cận tử 16
Chương 10: Những hoàn cảnh nào dễ dẫn đến NDE? 17
PHẦN IV — NHỮNG ĐỔI THAY SAU MỘT LẦN CHẠM
NGƯỠNG 20
Chương 11: Khi giá trị sống bị viết lại 20
Chương 12: Khi niềm tin tâm linh chuyển mình 20
Chương 13: Những dấu hiệu thể chất kỳ lạ sau NDE 21
PHẦN V — KHOA HỌC NÓI GÌ VỀ NDE? 23
Chương 14: Những giả thuyết sinh lý học 23
Chương 15: NDE có phải chỉ là ảo giác hay giấc mơ? 25
Chương 16: Ý thức là gì — nơi khoa học và triết học gặp nhau 26
Chương 17: Một cách nhìn khác — góc độ Phật giáo về tâm thức 27
PHẦN VI — BÀI HỌC CHO NGƯỜI CÒN SỐNG 29
Chương 18: Buông bớt nỗi sợ, không cần phải chết mới học được 29
2
KHI RANH GIỚI SỐNG CHẾT HÉ MỞ
Chương 19: Sống chậm lại, sống thật hơn 29
Chương 20: Đồng hành cùng người hấp hối — điều y học đôi khi bỏ quên
30
Chương 21: Nếu bạn — hoặc người thân — vừa trải qua một NDE 30
Lời kết 31
Phụ lục: Nguồn tham khảo chính 34
3
KHI RANH GIỚI SỐNG CHẾT HÉ MỞ
Lời mở đầu
Có một câu hỏi mà hầu như ai trong chúng ta cũng từng thoáng
nghĩ tới, rồi lại vội gạt đi: chết là như thế nào? Chúng ta né chủ đề này
trong bữa cơm, trong câu chuyện phiếm, thậm chí né cả trong những
buổi trò chuyện thân tình nhất với người nhà. Ấy vậy mà, có một
nhóm người trên khắp thế giới lại không có lựa chọn để né tránh nữa
— vì họ đã đi qua cái ranh giới ấy, dù chỉ trong chốc lát, rồi quay trở
lại kể cho chúng ta nghe.
Người ta gọi đó là trải nghiệm cận tử — near-death experience,
viết tắt NDE. Cuốn biên khảo nhỏ này không có tham vọng đưa ra
một đáp án cuối cùng cho câu hỏi "chết là gì", bởi ngay cả những nhà
khoa học lừng danh nhất, sau nửa thế kỷ nghiên cứu, cũng chưa ai
dám chắc. Điều tôi muốn làm, với tư cách một người tổng hợp và trình
bày lại kiến thức chứ không phải một nhà nghiên cứu hàn lâm hay bác
sĩ, là gom góp những gì các nhà khoa học, các bác sĩ, các nhà tâm lý
học đã ghi nhận được về NDE trong bốn, năm thập kỷ qua, rồi kể lại
bằng ngôn ngữ đời thường nhất có thể — để bất cứ ai, dù chưa từng
đọc một trang tài liệu y khoa nào, cũng có thể hiểu và ngẫm.
Điều thú vị là, khi đọc các mô tả về NDE của người phương Tây,
tôi cứ thấy thấp thoáng đâu đó những hình ảnh rất quen: đường hầm
ánh sáng gợi nhớ đến "cửa âm", cuộc gặp gỡ với người thân đã khuất
gợi nhớ đến tục thờ cúng tổ tiên, cảm giác "thoát xác" bay lơ lửng gợi
nhớ đến những gì các thanh đồng kể lại khi hầu bóng, còn quan niệm
ba hồn bảy vía của ông bà ta thì lại chẳng khác nào một phiên bản dân
gian của học thuyết về ý thức tách rời khỏi thân xác mà các nhà khoa
học hiện đại đang tranh luận. Vì vậy, bên cạnh phần trình bày các
nghiên cứu quốc tế, tôi xin phép được lồng thêm một vài đối chiếu với
văn hóa tâm linh Việt Nam — không phải để khẳng định điều gì là
4