TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẠI NAM
KHOA DU LỊCH
*****
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
ĐỊA LÍ DU LỊCH VIỆT NAM
HÀ NỘI 2020
LỜI GIỚI THIỆU
Địa lí du lịch là môn học cơ sở ngành quan trọng trong chương trình đào tạo cử nhân Du lịch, chuyên
ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành. Đào tạo gắn liền với thực tiễn ngành nghề và đáp ứng nhu
cầu xã hội là một trong những điểm mạnh trong chương trình giảng dạy của Khoa Du lịch – Đại học Đại
Nam. Đáp ứng nhu cầu về tài liệu giảng dạy, học tập, với trọng tâm “đào tạo theo định hướng ứng dụng”,
qua đó bổ trợ cho ngành nghề sau khi tốt nghiệp, chúng tôi biên soạn tập bài giảng “Địa lí du lịch Việt
Nam”.
Nội dung của tài liệu bài giảng cung cấp đến người học kiến thức tổng quan về địa lí du lịch; tổ chức
lãnh thổ du lịch. Giới thiệu đến người học khái quát về vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ; biển và hải đảo
Việt Nam; khái quát đặc điểm tự nhiên – văn hóa xã hội Việt Nam; quá trình hội nhập về du lịch của
Viêt Nam. Tập trung tìm hiểu các vùng du lịch Việt Nam, từ đó giúp người học nhận thức được vai trò
quan trọng của địa lí du lịch trong hoạt động kinh doanh du lịch; biết được các tỉnh, thành, địa danh du
lịch nổi tiếng của Việt Nam; biết được đặc điểm hạ tầng – hệ thống giao thông Việt Nam, hiểu được các
đặc trưng và nhận biết được các định hướng phát triển của mỗi vùng du lịch Việt Nam.
Tài liệu bài giảng Địa lí du lịch Việt Nam được biên soạn dựa trên đề cương chi tiết học phần Địa
lí du lịch Việt Nam và tham khảo các tài liệu, giáo trình của một số nguồn, tác giả như: Tổng cục du
lịch, Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại học Kinh tế Quốc dân,…Trong quá trình biên soạn, chúng
tôi đã cập nhật thông tin; tài liệu; văn bản pháp luật, quy hoạch, định hướng, chỉ đạo của Bộ, Ngành và
Chính phủ; cũng như từ kinh nghiệm giảng dạy và thực tiễn làm việc trong lĩnh vực du lịch nhằm giúp
sinh viên dễ tiếp thu, liên hệ phát triển trong các học phần kế tiếp, hoạt động nghề nghiệp. Tuy nhiên,
không tránh khỏi những thiếu xót, chúng tôi hy vọng nhận được những ý kiến đóng góp phản hồi của
các anh chị đồng nghiệp và các em sinh viên để có thể hoàn thiện tài liệu bài giảng này. Xin trân trọng
cám ơn!
Nhóm tác giả
MỤC LỤC
PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ ĐÍA LÍ DU LỊCH ................................................................................ 1
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG CỦA ĐỊA LÍ DU LỊCH ............................... 1
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ ĐỊA LÍ DU LỊCH ....................................................................................... 1
1. Khái niệm địa lí du lịch ............................................................................................................... 2
2. Đối tượng nghiên cứu địa lí du lịch ............................................................................................. 2
3. Vai trò của nghiên cứu địa lí du lịch trong sự phát triển ngành du lịch......................................... 3
II. TỔ CHỨC LÃNH THỔ DU LỊCH.............................................................................................. 4
1. Khái niệm tổ chức lãnh thổ du lịch .............................................................................................. 4
2. Các cấp độ tổ chức lãnh thổ du lịch ............................................................................................. 5
3. Tuyến du lịch ............................................................................................................................ 15
III. HỆ THỐNG CƠ SỞ VẬT CHẤT KĨ THUẬT PHỤC VỤ DU LỊCH .................................... 17
1. Mạng lưới và phương tiện giao thông vận tải ............................................................................ 17
2. Cơ sở lưu trú du lịch ................................................................................................................... 3
3. Cơ sở kinh doanh lữ hành, cung cấp thông tin, dịch vụ du lịch .................................................... 9
4. Các cơ sở, công trình văn hóa, thể thao – vui chơi giải trí.......................................................... 10
HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1 ............................................................................. 12
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH VIỆT NAM ............................................................... 13
I. KHÁI QUÁT ĐẤT NƯỚC CON NGƯỜI VIỆT NAM .............................................................. 14
1. Vị trí địa lí, phạm vị lãnh thổ .................................................................................................... 14
2. Biển và hải đảo Việt Nam ......................................................................................................... 15
3. Đặc điểm tự nhiên, văn hóa - xã hội .......................................................................................... 18
II. HỘI NHẬP QUỐC TẾ VỀ DU LỊCH CỦA VIỆT NAM ......................................................... 22
1. Vị trí địa lí của Việt Nam trong mối liên hệ khu vực, quốc tế .................................................... 22
2. Ngành Du lịch Việt Nam trong mối liên hệ khu vực, quốc tế ..................................................... 22
3. Thị trường khách du lịch Việt Nam ........................................................................................... 24
3.1 Khách du lịch nội địa .............................................................................................................. 25
3.2 Khách quốc tế đến Việt Nam ................................................................................................... 26
HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2 ............................................................................. 31
PHẦN 2: TỔ CHỨC KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN DU LỊCH VIỆT NAM .............................. 32
CHƯƠNG 3: VÙNG DU LỊCH TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ ....................................... 34
I. KHÁI QUÁT VÙNG DU LỊCH TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ ................................... 35
1. Vị trí địa lí, phạm vị lãnh thổ vùng du lịch Trung du và miền núi Bắc Bộ ................................. 35
2. Đặc điểm tự nhiên, văn hóa xã hội vùng du lịch Trung du và miền núi Bắc Bộ ......................... 37
II. HẠ TẦNG GIAO THÔNG VÙNG DU LỊCH TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ ............ 38
1. Hạ tầng giao thông đường bộ .................................................................................................... 38
2. Hạ tầng giao thông đường không .............................................................................................. 41
3. Hạ tầng giao thông đường sắt .................................................................................................... 42
4. Hạ tầng giao thông đường thủy ................................................................................................. 43
III. PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI BẮC BỘ ............................... 44
1. Tổ chức không gian du lịch vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ ............................................... 44
2. Sản phẩm du lịch đặc trưng vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ ............................................... 46
3. Các tuyến du lịch vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ ............................................................... 52
HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 3 ............................................................................. 58
CHƯƠNG 4 : VÙNG DU LỊCH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI ĐÔNG BẮC . 59
I. KHÁI QUÁT VÙNG DU LỊCH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI ĐÔNG BẮC
......................................................................................................................................................... 60
1.Vị trí địa lí, phạm vị lãnh thổ vùng du lịch Đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc ........ 60
2. Đặc điểm tự nhiên, văn hóa xã hội vùng du lịch Đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc 62
II. HẠ TẦNG GIAO THÔNG VÙNG DU LỊCH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI
ĐÔNG BẮC ..................................................................................................................................... 65
1. Hạ tầng giao đường bộ .............................................................................................................. 65
2. Hạ tầng giao thông đường không .............................................................................................. 68
3. Hạ tầng giao thông đường sắt .................................................................................................... 70
4. Hạ tầng giao thông đường thủy ................................................................................................. 70
III. PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI ĐÔNG
BẮC ................................................................................................................................................. 72
1. Tổ chức không gian phát triển du lịch vùng Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Đông Bắc ..... 72
2. Sản phẩm du lịch đặc trưng vùng Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Đông Bắc ..................... 74
3. Các tuyến du lịch vùng Đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc ..................................... 79
HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 4 ............................................................................. 84
CHƯƠNG 5: VÙNG DU LỊCH BẮC TRUNG BỘ ........................................................................ 85
I. KHÁI QUÁT VÙNG DU LỊCH BẮC TRUNG BỘ .................................................................... 86
1.Vị trí địa lí, phạm vị lãnh thổ vùng du lịch Bắc Trung Bộ .......................................................... 86
2. Đặc điểm tự nhiên, văn hóa xã hội vùng du lịch Bắc Trung Bộ ................................................. 87
II. HẠ TẦNG GIAO THÔNG VÙNG DU LỊCH BẮC TRUNG BỘ ............................................ 89
1. Hạ tầng giao thông đường bộ .................................................................................................... 89
2. Hạ tầng giao thông đường không .............................................................................................. 92
3. Hạ tầng giao thông đường sắt .................................................................................................... 94
4. Hạ tầng giao thông đường thủy ................................................................................................. 95
III. PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÙNG BẮC TRUNG BỘ .............................................................. 96
1. Tổ chức không gian phát triển du lịch vùng Bắc Trung Bộ ........................................................ 96
2. Sản phẩm du lịch đặc trưng vùng Bắc Trung Bộ ....................................................................... 98
3. Các tuyến du lịch vùng Bắc Trung Bộ .................................................................................... 102
HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 5 ........................................................................... 107
CHƯƠNG 6 : VÙNG DU LỊCH DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ ............................................. 108
I. KHÁI QUÁT VÙNG DU LỊCH DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ .......................................... 109
1.Vị trí địa lí, phạm vị lãnh thổ vùng du lịch Duyên hải Trung Bộ .............................................. 109
2. Đặc điểm tự nhiên, văn hóa xã hội vùng du lịch Duyên hải Nam Trung Bộ ............................. 110
II. HẠ TẦNG GIAO THÔNG VÙNG DU LỊCH DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ .................. 112
1. Hạ tầng giao thông đường bộ .................................................................................................. 112
2. Hạ tầng giao thông đường không ............................................................................................ 116
3. Hạ tầng giao thông đường sắt .................................................................................................. 118
4. Hạ tầng giao thông đường thủy ............................................................................................... 119
III. PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÙNG DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ ..................................... 120
1. Không gian phát triển du lịch vùng Duyên hải Nam Trung Bộ ................................................ 120
2. Các sản phẩm du lịch đặc trưng vùng Duyên hải Nam Trung Bộ ............................................. 121
3. Các tuyến du lịch vùng Duyên hải Nam Trung Bộ .................................................................. 129
HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 6 ........................................................................... 135