Bài 3: Tên và cấu trúc công t
y
v1.0 47
Nội dung
Lựa chọn tên của công ty, sản phẩm/
dịch vụ.
Xác định và lựa chọn cách thức tạo lập
doanh nghiệp.
Thủ tục đăng ký kinh doanh.
Hướng dẫn học Mục tiêu
Nghe giảng và đọc tài liệu để nắm bắt các
nội dung chính.
Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo
yêu cầu của từng bài.
Liên hệ và lấy các ví dụ trong thực tế để
minh họa cho nội dung bài học.
Cập nhật những thông tin về kinh tế,
xã hội trên báo, đài, tivi, mạng internet và
tác động của chúng tới hoạt động sản xuất,
kinh doanh của các doanh nghiệp.
Thời lượng học
6 tiết
Hiểu các nguyên tắc trong lựa chọn tên
công ty, tên sản phẩm/dịch vụ.
Lựa chọn hình thức kinh doanh, loại
hình doanh nghiệp phù hợp với ý
tưởng, khả năng huy động vốn, khả
năng điều hành.
Các loại hình doanh nghiệp (Luật Doanh
nghiệp 2005).
Định giá và mua lại doanh nghiệp.
Hình thức kinh doanh nhượng quyền
thương mại (Franchising).
Các thủ tục đăng ký kinh doanh.
BÀI 3: TÊN VÀ CẤU TRÚC CÔNG TY
Bài 3: Tên và cấu trúc công t
y
48 v1.0
TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI
Phở 24 – Từ món ngon dân dã đến thương hiệu kinh doanh nhượng quyền hàng đầu
Việt Nam
Phở là món ăn nổi tiếng của Việt Nam. Đây vốn là món ăn đặc
trưng của miền Bắc nhưng đã vượt qua khỏi ranh giới vùng
miền để trở thành món ăn phổ biến trên cả nước và ngày càng
được bạn bè quốc tế biết đến. Tuy nhiên, từ trước khi xuất hiện
thương hiệu Phở 24, món phở vẫn được biết đến như một món
ăn bình dân, bán ở các quán lề đường hoặc các cửa hàng nhỏ lẻ.
Phở 24 và một số thương hiệu khác như Phở Vuông, Phở Cali
đã dần thay đổi hình ảnh này.
Phở 24 được chế biến từ 24 thành phần nguyên liệu và gia vị
hảo hạng. Khẩu vị của phở được tính toán sao cho phù hợp với đại đa số khách hàng trong
nước và nước ngoài nhưng vẫn giữ được những hương vị riêng có của món phở so với các
món ăn tương tự khác. Quy trình chế biến cũng rất nghiêm ngặt để đảm bảo vệ sinh và bổ
dưỡng của món ăn.
Không gian của cửa hàng cũng được chăm chút tạo nên một hình ảnh độc đáo, hoàn chỉnh cho
Phở 24. Không gian mang đậm không khí ẩm thực Việt với những chiếc bàn nhỏ, những băng
ghế dài, những chiếc ghế đẩu đều gần gũi mà hấp dẫn. Trên tường là những bức tranh dụng cụ
làm bếp, dãy phin cà phê kiểu Việt Nam. Thức uống cũng là những món quen thuộc như café
đen, café sữa nóng, café đá, café sữa đá cũng hấp dẫn không chỉ khách hàng người Việt.
Chiến lược phát triển lâu dài của Phở 24 là nhân rộng mô hình quán phở tại Việt Nam và nước
ngoài thông qua hình thức nhượng quyền thương mại và hợp tác kinh doanh. Trong 2 năm đầu,
Phở 24 tập trung xây dựng tính đồng bộ của mô hình kinh doanh nhằm tạo nền tảng cho chiến
lược nhượng quyền thương mại (franchising) dài hạn sau này. Thương hiệu Phở 24 cũng được
đăng ký trong và ngoài nước. Các khâu tổ chức, huấn luyện, đào tạo… cũng được đầu tư để hỗ
trợ tối đa cho phía đối tác được nhượng quyền (franchisee).
Cửa hàng Phở 24 đầu tiên được mở trên đường Nguyễn Thiệp (Quận 1, Thành phố Hồ Chí
Minh) tháng 6/2003. Đến 6/2010, Phở 24 đã mở được 57 cửa hàng tại 6 tỉnh, thành phố (Thành
phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Vũng Tàu, Nha Trang, Bình Dương) và 16 cửa hàng ở
nước ngoài tại Jakarta (Indonesia), Manila (Philippines), Seoul (Hàn Quốc), Phnom Penh
(Campuchia) và Hồng Kông. Chính Phở 24 đã tạo cho món phở một diện mạo đẹp hơn và phù
hợp hơn với xu hướng hội nhập.
Câu hỏi
1. Hãy liệt kê những yếu tố dẫn đến sự thành công cho thương hiệu Phở 24?
2. Theo bạn tên gọi Phở 24 gợi nên những điều gì?
3. Mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại phù hợp với sản phẩm và chiến lược phát
triển của công ty như thế nào?
4. Các thách thức mà Phở 24 gặp phải và những biện pháp để bảo vệ và phát triển mô hình
kinh doanh của mình?
Bài 3: Tên và cấu trúc công t
y
v1.0 49
3.1. Lựa chọn tên công ty
Khi bắt đầu một ý tưởng, khởi sự một dự án kinh doanh mới người ta thường lập một
công ty để thực hiện. Khi đó việc lựa chọn tên công ty là một phần rất quan trọng
trong quá trình triển khai, hiện thực hóa dự án. Rất nhiều sản phẩm, công ty có tên gọi
thu hút được cảm tình trong khi đó cũng không thiếu những tên gọi lại gây ra cảm giác
hoang mang, nghi ngờ, thậm chí còn gây ra sự phản cảm.
Về tầm quan trọng của tên gọi, cũng giống như bất kỳ chủ thể nào tham gia các quan
hệ xã hội và pháp luật, một doanh nghiệp cần phải có tên gọi để cá biệt hóa với chủ
thể khác. Việc lựa chọn tên cho doanh nghiệp cũng phải đảm bảo những yêu cầu nhất
định cả về khoa học, nghệ thuật và không sai luật. Tên gọi là sự khởi đầu của một
doanh nghiệp, do đó nó phải đáp ứng các yêu cầu sau:
Tên phải ngắn gọn và dễ nhớ
Tên doanh nghiệp có thể tồn tại trong một thời gian dài hoặc trong suốt quá trình
hoạt động của doanh nghiệp. Để mọi người dễ dàng nghĩ đến nó và không quên,
tên doanh nghiệp phải ngắn gọn và dễ nhớ. Nói như vậy không có nghĩa là tên
càng ngắn gọn thì càng tốt mà ngắn gọn và dễ nhớ luôn đi liền với nhau. Để đạt
được điều đó thì tên doanh nghiệp trước hết phải dễ đọc, cho dù tên đó là tên riêng
hay tên ghép từ những chữ cái, con số với nhau thì dễ đọc là điều quan trọng nhất.
Tên phải gợi cho người đọc một cảm giác nào đó
Đây là yêu cầu về mặt nghệ thuật của tên. Phải tránh các tên gây cho người đọc
sự phản cảm hay liên tưởng đến một điều không may mắn và phải cho người đọc
một cảm giác nào đó. Nói như vậy không có nghĩa tên doanh nghiệp phải gắn với
một sản phẩm, dịch vụ hay một vùng địa lý, bởi vì, trong quá trình kinh doanh
doanh nghiệp có thể kinh doanh nhiều ngành nghề và trên nhiều phạm vi địa lý
khác nhau.
Tên doanh nghiệp phải đúng luật
Đây là yêu cầu quan trọng nhất, vì dù bạn đã chọn được một cái tên hay và có ý
nghĩa đối với bạn nhưng khi kiểm tra lại không đúng với quy định của pháp luật
thì cũng không thể trở thành hiện thực. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp
2005 và Nghị định 88/2006/NĐ – CP ngày 29 tháng 08 năm 2006 về đăng ký kinh
doanh thì tên của doanh nghiệp phải đáp ứng những yêu cầu sau:
o Tính pháp lý (để được bảo hộ).
o Phù hợp với ngành kinh doanh.
o Phù hợp với hình ảnh của doanh nghiệp.
o Phù hợp với thị trường mà doanh nghiệp hướng đến .
o Ấn tượng dễ chịu hay cảm giác suy nghĩ, tò mò…
o Tránh bị hiểu nhầm, phản cảm.
3.1.1. Yêu cầu của việc đặt tên doanh nghiệp
3.1.1.1. Tên bằng tiếng Việt
Tên doanh nghiệp phải viết được bằng tiếng Việt, có thể kèm theo chữ số và ký hiệu,
phát âm được và phải có hai thành tố sau đây:
Bài 3: Tên và cấu trúc công t
y
50 v1.0
Thành tố thứ nhất: Loại hình doanh nghiệp, bao gồm: công ty trách nhiệm hữu
hạn (cụm từ trách nhiệm hữu hạn có thể viết tắt là TNHH); công ty cổ phần (từ cổ
phần có thể viết tắt là CP); công ty hợp danh (từ hợp danh có thể viết tắt là HD);
doanh nghiệp tư nhân (từ tư nhân có thể viết tắt là TN).
Thành tố thứ hai: Tên riêng của doanh nghiệp
Riêng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có thể sử dụng tên riêng bằng
tiếng nước ngoài đã đăng ký để cấu thành một phần hoặc toàn bộ tên riêng của
doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có thể sử dụng ngành, nghề kinh doanh, hình thức đầu tư hay yếu tố
phụ trợ khác để cấu thành tên riêng của doanh nghiệp nếu doanh nghiệp có đăng
ký kinh doanh ngành, nghề đó hoặc thực hiện đầu tư theo hình thức đó. Khi không
còn kinh doanh ngành, nghề hoặc thực hiện hình thức đầu tư đã dùng để cấu thành
tên riêng của doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải đăng ký đổi tên.
Nếu tên riêng của doanh nghiệp sử dụng các thành tố có tính chất mô tả xuất xứ,
chất lượng hàng hóa, dịch vụ thì phải được cơ quan quản lý nhà nước xác nhận.
3.1.1.2. Những điều cấm trong đặt tên doanh nghiệp
Không được đặt tên trùng hoặc tên gây nhầm lẫn với tên của doanh nghiệp khác đã
đăng ký trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Quy định này
không bao gồm doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
Không được sử dụng tên cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân,
tên của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội để làm toàn bộ hoặc một phần
tên riêng của doanh nghiệp, trừ trường hợp có sự chấp thuận của cơ quan, đơn vị
hoặc tổ chức đó.
Không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hoá, đạo đức
và thuần phong mỹ tục của dân tộc, tên danh nhân để đặt tên riêng cho doanh nghiệp.
Không được sử dụng tên thương mại của tổ chức, cá nhân khác đã đăng ký bảo hộ
để cấu thành tên riêng của doanh nghiệp trừ trường hợp được sự chấp thuận của
chủ sở hữu tên thương mại đó. Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm trước pháp
luật nếu vi phạm quy định này. Trường hợp tên của doanh nghiệp vi phạm các quy
định của pháp luật về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại thì
doanh nghiệp có tên vi phạm phải đăng ký đổi tên.
3.1.1.3. Tên trùng và tên gây nhầm lẫn
Tên trùng là trường hợp tên của doanh nghiệp yêu cầu đăng ký được viết và đọc
bằng tiếng Việt hoàn toàn giống với tên của doanh nghiệp đã đăng ký.
Các trường hợp sau đây được coi là gây nhầm lẫn với tên của các doanh nghiệp khác:
o Tên bằng tiếng Việt của doanh nghiệp yêu cầu đăng ký được đọc giống như tên
doanh nghiệp đã đăng ký.
o Tên bằng tiếng Việt của doanh nghiệp yêu cầu đăng ký chỉ khác tên doanh
nghiệp đã đăng ký bởi ký hiệu "&"; ký hiệu "–" ; chữ "và".
o Tên viết tắt của doanh nghiệp yêu cầu đăng ký trùng với tên viết tắt của doanh
nghiệp khác đã đăng ký.
Bài 3: Tên và cấu trúc công t
y
v1.0 51
o Tên bằng tiếng nước ngoài của doanh nghiệp yêu cầu đăng ký trùng với tên
bằng tiếng nước ngoài của doanh nghiệp khác đã đăng ký.
o Tên riêng của doanh nghiệp yêu cầu đăng ký khác với tên riêng của doanh
nghiệp đã đăng ký bởi một hoặc một số các số tự nhiên, số thứ tự hoặc một
hoặc một số chữ cái tiếng Việt (A, B, C...); bởi từ "tân" ngay trước, hoặc “mới"
ngay sau tên của doanh nghiệp đã đăng ký; bởi các từ "miền Bắc", "miền Nam",
"miền Trung", "miền Tây", "miền Đông" hoặc các từ có ý nghĩa tương tự.
o Tên riêng của doanh nghiệp trùng với tên riêng của doanh nghiệp đã đăng ký.
3.1.2. Các bước tiến hành lựa chọn tên doanh nghiệp
3.1.2.1. Nghiên cứu về thị trường và thương hiệu của đối thủ cạnh tranh
Nghiên cứu về thị trường và thương hiệu của đối thủ
cạnh tranh giúp cho doanh nghiệp có định hướng được
tên gọi phù hợp với ngành kinh doanh, phù hợp với thị
trường mà doanh nghiệp hướng đến. Đồng thời, tên gọi
cũng góp phần xây dựng hình ảnh mong muốn của
doanh nghiệp trong tâm trí khách hàng. Khi nghiên
cứu về thị trường và đối thủ cạnh tranh cần trả lời được
các câu hỏi sau:
Doanh nghiệp hoạt động trong ngành nào? Lĩnh
vực nào?
Ai là khách hàng tiềm năng của doanh nghiệp?
Doanh nghiệp muốn truyền tải thông điệp gì đến khách hàng thông qua tên gọi?
Tên gọi sẽ gợi lên hình ảnh gì?
Tên gọi, thương hiệu của đối thủ cạnh tranh hướng đến điều gì?
Điểm khác biệt cơ bản giữa sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp với đối thủ cạnh
tranh hiện tại?
Ví dụ: Microsoft là tên gọi không chỉ biểu thị ngành kinh doanh, sản phẩm doanh
nghiệp cung cấp mà còn thể hiện định hướng thị trường của doanh nghiệp. Từ “Soft”
trong từ “Software” thể hiện kinh doanh trong lĩnh vực phần mềm. “Micro” biểu thị
sự định hướng đến khách hàng là bất cứ cá nhân, gia đình, doanh nghiệp nào có máy
tính cá nhân trên bàn làm việc của mình.
3.1.2.2. Huy động các ý tưởng hình thành tên công ty
Trước khi thật sự bắt tay vào lựa chọn một tên gọi
cho doanh nghiệp, cần phải biết rằng tên gọi sẽ
không phải là duy nhất trong suốt quãng đời hình
thành và phát triển của doanh nghiệp. Tuy nhiên,
giống như một con người, dù mới sinh ra, lớn lên,
trưởng thành, về già hay chết đi thì bạn vẫn là bạn.
Tên doanh nghiệp phải truyền tải chuyên môn, giá
trị và tính độc đáo mà sản phẩm hoặc dịch vụ của
doanh nghiệp đang phát triển.