
JOURNAL OF SCIENCE OF HNUE
Eduational Si., 2008,V.53, No 4, pp.24-31
THIT K E-BOOK NHM NNG CAO HIU QU DY HÅC
HÂA HÅC TR×ÍNG TRUNG HÅC PHÊ THÆNG
Trn Trung Ninh
Tr÷íng ¤i hå S÷ ph¤m H Nëi
Nguy¹n Thà nh Mai
Tr÷íng THPT Vã Tr÷íng To£n - Thnh phè Hç Ch½ Minh
Nguy¹n Thà Ng
Tr÷íng THPT n«ng khi¸u Trn Phó - Thnh phè H£i Pháng
1. Mð u
E-b o ok l tø vi¸t tt õa eletroni b o ok, theo ti¸ng Vi»t l s¡h i»n tû. Vîi
¡h hiºu ìn gi£n nh§t, E-bo ok l phi¶n b£n d¤ng sè (digital) õa s¡h. Nëi dung
õa E-b o ok â thº l§y tø s¡h in, ho° mang t½nh ë lªp v â gi¡ trà sû döng thuªn
ti»n nh÷ s¡h in. E-bo ok â nhúng ÷u th¸ v÷ñt trëi so vîi s¡h in thæng th÷íng nh÷:
gån, nhµ, dung l÷ñng r§t lîn; kh£ n«ng truy nhªp thæng tin nhanh hâng, h½nh x¡;
â nhúng ùng döng a mæi tr÷íng (multimedia) nh÷ v«n b£n (text), h¼nh £nh, mu
s, video, hi»u ùng ho¤t h¼nh v.v... Trung b¼nh mët uèn s¡h in â thº â dung
l÷ñng tø 500 - 3000Kb, mët ¾a CD-ROM â thº l÷u ÷ñ kho£ng 200 uèn s¡h
in thæng th÷íng. Do â, tø nhúng n«m 90 õa th¸ k¿ XX ¸n nay, E-b ook ¢ ngy
ng ÷ñ quan t¥m nh÷ mët æng ö lü hé trñ d¤y hå . ° bi»t sü bòng
nê õa Internet gióp ho s¡h i»n tû ngy ng thu hót sü hó þ õa ng÷íi å.
Nhi·u nh xu§t b£n ¢ ph¡t hnh ¡ §n b£n thæng th÷íng i k±m §n b£n sè hâa
(E-b ook), nhi·u trang web ¢ ÷ñ lªp ra º b¡n hay hia s´ s¡h i»n tû.
n÷î ta, ành h÷îng êi mîi ph÷ìng ph¡p d¤y v hå ¢ ÷ñ x¡ ành
trong nghà quy¸t Trung ÷ìng 4 kho¡ VI I (1/1993), nghà quy¸t Trung ÷ìng 2 kho¡
VI II (12/1996), ÷ñ thº h¸ hâa trong luªt gi¡o dö (2005). Trong â, vi» ©y
m¤nh ùng döng æng ngh» thæng tin v truy·n thæng (ICT) trong gi¡o dö ¢ ÷ñ
ö thº hâa b¬ng h¿ thà sè 29/2001/CT-BGD&T õa Bë tr÷ðng Bë Gi¡o dö v
o t¤o ngy 30/7/2001.
Hâa hå l mæn khoa hå vøa mang t½nh h§t l½ thuy¸t, vøa mang t½nh h§t
thü nghi»m. Nhi·u kh¡i ni»m trøu t÷ñng nh÷ lai hâa obitan nguy¶n tû, ì h¸ ph£n
ùng; nhi·u qu¡ tr¼nh di¹n ra qu¡ nhanh hay qu¡ hªm khæng thº theo dãi b¬ng mt
th÷íng; nhi·u ph£n ùng hâa hå li¶n quan ¸n ¡ h§t ë h¤i, nguy hiºm nh÷
nhæm t¡ döng vîi brom v.v... t§t £ ·u â thº ÷ñ sè hâa trong E-bo ok, hé trñ
24

Thi¸t k¸ E-b o ok nh¬m n¥ng ao hi»u qu£ d¤y hå hâa hå ð tr÷íng Trung hå phê thæng
lü qu¡ tr¼nh d¤y hå hâa hå. Nhí kh£ n«ng trü quan hâa m¤nh m³ õa ICT,
hå sinh ¢ hùng thó hå hìn v do â n¥ng ao hi»u qu£ d¤y hå . Tuy nhi¶n, hi»n
nay ð n÷î ta, ¡ s¡h i»n tû phö vö tü hå mæn Hâa hå ho hå sinh hu nh÷
h÷a â. Tø nhúng l½ do tr¶n, vi» thi¸t k¸ E-b o ok phö vö tü hå hâa hå ho hå
sinh phê thæng, hå sinh n«ng khi¸u hâa hå l r§t n thi¸t [1℄.
2. Nëi dung nghi¶n ùu
2.1. Cì sð l½ thuy¸t
2.1.1. Mö ½h thi¸t k¸ E-b ook Hâa hå 10
Thi¸t k¸ E-b o ok Hâa hå 10 nh¬m mö ½h hé trñ ho¤t ëng tü hå õa hå
sinh phê thæng, hå sinh n«ng khi¸u hâa hå , tø â n¥ng ao hi»u qu£ ho¤t ëng
tü hå thæng qua mæi tr÷íng a ph÷ìng ti»n sinh ëng, h§p d¨n. C¡ gi¡o vi¶n
d¤y Hâa hå vîi sü hé trñ õa æng ngh» thæng tin v truy·n thæng â thº sû döng
E-b o ok nh÷ mët ti li»u tham kh£o b ê ½h, tø ¡ h¼nh £nh lai hâa obitan nguy¶n
tû, ¡ mæ phäng th½ nghi»m t¼m ra tia ¥m ü, h¤t nh¥n nguy¶n tû v.v...
2.1.2. Cì sð l½ thuy¸t õa tü hå
Theo tø iºn
Gi¡o dö hå
- Nxb Tø iºn B¡h khoa 2001: "Tü hå l qu¡
tr¼nh tü m¼nh ho¤t ëng l¾nh hëi tri thù khoa hå v r±n luy»n k¾ n«ng thü hnh".
Tü hå thº hi»n b¬ng ¡h tü å ti li»u s¡h gi¡o khoa, s¡h tham kh£o, nghe
raiæ, xem tivi, xem phim, giao ti¸p vîi nhúng ng÷íi â hå, ¡ huy¶n gia v
nhúng ng÷íi ho¤t ëng thü ti¹n ð ¡ l¾nh vü kh¡ nhau. Ng÷íi tü hå ph£i bi¸t
lüa hån, ph¥n lo¤i v h» thèng hâa ti li»u, t¼m ra nhúng iºm quan trång nh§t
õa ti li»u ¢ å, ¢ nghe, bi¸t ¡h ghi h²p nhúng i·u n thi¸t, bi¸t tra ùu
trong th÷ vi»n, bi¸t têng quan... Hå sinh bi¸t tü hå án â kh£ n«ng ho¤t ëng
trong ¡ nhâm ngo¤i khâa, nhâm thü nghi»m, thü hi»n ¡ bi tªp huy¶n mæn.
Tü hå ái häi ð ng÷íi hå ¡ ph©m h§t nh÷ t½nh tü gi¡, hõ ëng, ë lªp, t½h
ü v ki¶n nh¨n. Nhúng thnh æng hay th§t b¤i õa tü hå phö thuë vo ëng ì
hå tªp. i·u ny ¢ ÷ñ Keller (1987) mi¶u t£ theo mæ h¼nh ARCS (Attention,
Relevane, Confidene, Satisfation) trong H¼nh 1 [4℄.
Nh÷ vªy vi» tü hå h¿ thnh æng khi ng÷ái hå â mët nhu u bù xó
v· hå tªp, â n«ng lü tê hù, tü i·u khiºn nh¬m ¤t ÷ñ nhúng k¸t qu£ nh§t
ành, lm thäa m¢n nhu u nhªn thù õa ng÷íi hå .
Tü hå â þ ngh¾a quy¸t ành èi vîi sü thnh ¤t õa méi ng÷íi. Tü hå
kh phö nghàh l½ giúa thíi gian hå tªp húu h¤n v kh¡t vång hå v§n væ h¤n.
èi vîi hå sinh THPT, ba n«m hå trong tr÷íng khâ â thº ti¸p thu mët l÷ñng
ki¸n thù, k¾ n«ng r§t lîn õa h÷ìng tr¼nh, do â tü hå l gi£i ph¡p khoa hå
gióp gi£i quy¸t m¥u thu¨n giúa thíi gian hå ½t äi v khèi l÷ñng thæng tin khêng lç.
Gi¡o s÷ Vi»n s¾ Nguy¹n C£nh Ton, nguy¶n Hi»u tr÷ðng tr÷íng ¤i hå S÷ ph¤m
H Nëi, ng÷íi ¢ · xu§t kh©u hi»u bi¸n qu¡ tr¼nh o t¤o thnh qu¡ tr¼nh tü o
t¤o l mët t§m g÷ìng s¡ng v· tü hå thnh ti [5℄.
25

Trn Trung Ninh, Nguy¹n Thà nh Mai v Nguy¹n Thà Ng
H¼nh 1. Mæ h¼nh ëng ì hå tªp õa Kel ler
2.1.3. Tü hå trong mæi tr÷íng æng ngh» thæng tin v truy·n thæng
(ICT)
Ba h¼nh thù õa tü hå trong mæi tr÷áng ICT gçm: tü hå khæng â h÷îng
d¨n; tü hå â h÷îng d¨n tø xa qua ti li»u, qua m¤ng Internet v tü hå â h÷îng
d¨n trü ti¸p, â ti li»u, â g°p gi¡o vi¶n mët sè thíi gian, sau â tü hå. Sü bòng
nê õa ICT ¢ t¤o nhúng ì hëi h¸t sù tèt µp ho tü hå . Ngy nay, 60% æng
vi» õa on ng÷íi li¶n quan ¸n m¡y vi t½nh v on sè ny ang ngy ng gia t«ng.
Theo nghi¶n ùu õa pháng Th½ nghi»m o t¤o Què gia t¤i Bethen, Maine, Hoa
K¼, ë b ·n ki¸n thù sau s¡u th¡ng õa nguíi hå ÷ñ biºu di¹n qua b£ng sau:
B£ng1. i·u tra ë b·n ki¸n thù õa ng÷íi hå sau s¡u th¡ng
å Nghe
Nh¼n Lm Th£o luªn
Multimedia
10% 20% 30% 50% 70% 90%
Qua â th§y r¬ng mæi tr÷íng a ph÷ìng ti»n (multimedia) hé trñ vi» hå tèt
nh§t. èi vîi hå sinh THPT, h¼nh thù tü hå thù ba, tü hå vîi sü gióp ï trü
ti¸p õa gi¡o vi¶n âng vai trá h¸t sù quan trång.
º hé trñ â hi»u qu£ ho qu¡ tr¼nh tü hå mæn Hâa hå lîp 10 õa hå
sinh phê thæng, hå sinh n«ng khi¸u hâa hå, hóng tæi ¢ thi¸t k¸ ¾a CD-ROM
(E-b o ok) gçm ¡ h÷ìng l½ thuy¸t hõ ¤o õa s¡h gi¡o khoa
Hâa hå 10
.
26

Thi¸t k¸ E-b o ok nh¬m n¥ng ao hi»u qu£ d¤y hå hâa hå ð tr÷íng Trung hå phê thæng
2.2. Thi¸t k¸ E-b o ok
2.2.1. Qui tr¼nh thi¸t k¸ E-b o ok
Hi»n nay ¡ ti li»u tham kh£o v· vi» thi¸t k¸ E-b o ok ð n÷î ta h÷a nhi·u.
C«n ù vo æng vi» thi¸t k¸ E-b ook phö vö tü hå phn l½ thuy¸t hõ ¤o Hâa
hå 10, hóng tæi ÷a ra qui tr¼nh thi¸t k¸ gçm 5 b÷î sau:
B֔ 1:
Ph¥n t½h ¡ nhu u õa ng÷íi hå , ¡ mö ti¶u gi¡o dö n ¤t,
¡ èi t÷ñng sû döng õa E-bo ok, ¡ hu©n ki¸n thù, k¾ n«ng hâa hå , ¡ xu
h÷îng ùng döng æng ngh» thæng tin v truy·n thæng trong d¤y hå º · xu§t
nhi»m vö thi¸t k¸ E-b o ok.
B֔ 2:
X¥y düng ¡ nëi dung hâa hå ì b£n õa E-bo ok.
B֔ 3:
T½h hñp ¡ nëi dung hâa hå vîi ¡ ph÷ìng ti»n a mæi tr÷íng
(multimedia).
B֔ 4:
Triºn khai thû nghi»m v ¡nh gi¡ h§t l÷ñng, hi»u qu£ sû döng nh¬m
n¥ng ao h§t l÷ñng d¤y hå hâa hå õa E-b o ok. Ch¿nh sûa hon h¿nh E-b o ok.
B֔ 5:
Triºn khai ¤i tr, nh¥n rëng di»n sû döng E-bo ok ho gi¡o vi¶n v
ho hå sinh.
2.2.2. C§u tró õa E-bo ok l½ thuy¸t hõ d¤o Hâa hå 10
H¼nh 2. C§u tró õa E-book l½ thuy¸t hõ ¤o Hâa hå 10
27

Trn Trung Ninh, Nguy¹n Thà nh Mai v Nguy¹n Thà Ng
2.2.3. Nëi dung õa E-b o ok l½ thuy¸t hõ d¤o Hâa hå 10
Trang hõ õa E-book
: giîi thi»u mët ¡h kh¡i qu¡t nh§t nhúng nëi dung
trong E-b o ok, tø trang hõ â thº link ¸n tøng nëi dung ö thº thæng qua líi giîi
thi»u.
Trang giîi thi»u
: giîi thi»u nëi dung ö thº, mö ½h thi¸t k¸, èi t÷ñng sû
döng E-b o ok.
Trang h÷îng d¨n
: i °t ¡ h÷ìng tr¼nh º h¤y E-b o ok v ¡h sû döng
E-b o ok.
Trang ¡ nh hâa hå
: giîi thi»u tiºu sû, ¡ èng hi¸n õa ¡ nh hâa hå ,
nhúng m©u huy»n vui v· ¡ nh hâa hå .
Trang phim th½ nghi»m, mæ phäng hâa hå
: trü quan hâa ¡ kh¡i ni»m trøu
t÷ñng, ¡ hi»n t÷ñng khâ hay khæng thº quan s¡t b¬ng mt th÷íng.
Trang bi gi£ng Powerpoint
: ung §p ho gi¡o vi¶n v hå sinh ¡ bi tr¼nh
di¹n hé trñ ho ho¤t ëng d¤y v hå .
Trang s¡h tham kh£o
: giîi thi»u ¡ s¡h tham kh£o Hâa hå 10.
Trang Hâa hå 10
: h» thèng hâa ki¸n thù hâa hå lîp 10 n¥ng ao òng ¡
bi tªp hâa hå â h÷îng d¨n gi£i v ¡p sè; h» thèng bi kiºm tra tr nghi»m
gióp hå sinh tü kiºm tra, ¡nh gi¡ mù ë nm vúng ki¸n thù, k¾ n«ng hâa hå
[2,3℄.
H¼nh 3. Trang hõ õa E-book
28

