Thu t Nói Chuy n H ng Ngày Hoàng Xuân Vi t Ph
n 004
Đ ng Có Gi ng "th y Đ i"
B n có bi t th ng i hay làm cái mà ng i ta g i là "s ế ườ ườ ư
tàng" không? Khi nói chuy n v i b n. H không k gì đ n ế
đ u óc tinh t và v n ki n th c c a b n. H l y làm hãnh ế ế
di n là h ăn nói nh b c th y. B n trình bày ý ki n c a ư ế
b n v m t v n đ , nhanh nh ch p, h ch p l i b n, tán ư
r ng l i b n nói, h c t nghĩa lăng nhăng, d n ch ng h t ế
danh nhân này đ n sách báo kia. H ngh lu n, phê bình, chế
trích b n, bĩu môi chê ý ki n c a b n là ch quan, là sai l c. ế
Tr c m t h , b n có c m t ng mình đang đ ng tr cướ ưở ướ
m t v giáo s nghiêm kh c tr ng đ i h c. H có b m t ư ườ
ra v oai nghiêm, m t h t ra suy nghĩ, tay h múa và
mi ng h thao thao thuy t tr nh tr ng nh m t b c th y đ o ế ư
m o v i đ a h c trò còn măng xuân. H thích quan tr ng
hóa nh ng v n đ b n đ a ra, ý ki n b n, h b t ch p. ư ế
H t nhiên c m th y có b n ph n ăn nói b ng gi ng k
c , thông thái đ b n đ c theo. Có nhi u chuy n, b n h i
h , có ý đ h nói s qua m t chút là đ , nh ng h l i đ a ơ ư ư
ra m i chi ti t dong dài đ ch ng minh. Khi nói chuy n c n ế
đ c p nhi u v n đ cho vui, nh ng v i h b n ph i th t ư
v ng. H ch p câu h i hay l i bàn c a b n, r i h nói
không cho b n tr l i, h ch bàn m t v n đ , tán r ng v n
đ y đ n đ i b n b t m t và xin ch u h . Không k b n có ế
đ ng ý v i h hay không, có c m tình v i h hay không? H
c đ ng đ ng đem gi ng qu quy t, đanh thép ra ch i ườ ườ ế
th ng vào m t b n. H hay nói " nghe k p không? Hi u
ch a? Có ph i v y không?". H cũng thích nói m t cách r nư
r i "nh th này, nh th này". Nói t t, h bi n n i nói ư ế ư ế ế ơ
chuy n thành m t l p h c nghiên c u nh ng v n đ nát óc,
mà ông th y là m t ng i vô l , đ c đoán. Thi t qu là m t ườ
th ng i r t kém l ng tri nên ch trách k xung quanh ườ ươ
nhàm chán h .
Mu n đ c nhi u b n, mu n tr thành ng i nói ượ ườ
chuy n g ng m u, xin b n nh k tâm lý này. Là ph n ươ
đông con ng i thích nói chuy n đ gi i trí. Ng i ta mu nườ ườ
câu chuy n đ c thay đ i, đ có nhi u thú v nh con chim ượ ư
nh y nhót trên cành có bông trái. Ng i làm "s ", lo "d y" ườ ư
k khác v m t v n đ , thì có khác gì nh t ng i ta vào tù. ườ
V n hi u, khi trò chuy n, ng i ta cũng hay bàn nh ng v n ườ
đ chuyên môn, nh ng ch n qua r i thôi. Giá ph i bàn ư
lu n chu đáo, thì vào tr ng h c hay nh ng h c h i, ch ườ
không ph i lúc đàm tho i gi i trí mà c nhai mãi nh ng v n
đ nh búa b . H n n a, ng i hay làm s cũng không có lý ư ơ ườ ư
đ "d y" thiên h , khi mà ph n nhi u ng i nghe, không ườ
đ c chu n b đ đ hi u nh ng v n đ chuyên môn. Dùượ
h có nói khéo đ n đâu, k nghe, ph n đông n u không nh ế ế ư
v t nghe s m, thì cũng b m mi ng ngáp... M t tâm lý n a
c a ng i nói chuy n là mu n k khác nghe mình. Ng i ườ ườ
làm s d t v tâm lý này. H c p l i k khác, không cho aiư ướ
trình bày ý ki n, th l tâm tình, t c nhiên h b ng i ta đ iế ườ
x m t cách lãnh đ m.
V y nguyên t c b n nên nh là: "Trong câu chuy n đ i
v i b t kỳ ai, ta đ ng có gi ng đ c đoán, ch d y khoe tài".
M i l n nói chy n, b n nên tránh nh ng s bi n lu n quá
chuyên môn, l c đ , đi sâu vào chi ti t. Đ i x khiêm t n ế
v i k bàn chuy n cùng mình, tr l i m t cách nhã nh n: Đó
là bí quy t l y lòng h , khi n h luôn tìm g p mình. ế ế
N u r i ph i nói chuy n v i ng i có gi ng "th y đ i"ế ườ
thì ph i làm sao? Có l b n đang h i chúng tôi nh v y. ư
Kh thi t! Nh ng xin b n đ ng quăng vào m t h nh ng ư
ti ng này "làm phách! Câm cái m m đi." N u không hao t nế ế
thì gi , thì b n nên chăm ch nghe h thuy t. Cũng có th h ế
cho chúng ta nhi u t t ng hay và l n sau n u không c n ư ưở ế
h , thì b n lánh h tr c. ướ
[ Ph n Tr c ướ ] [ Ph n K ế ]