Thực trạng và một số yếu tố ảnh hưởng chuyển đổi số y tế ở trạm y tế xã: một nghiên cứu định tính

Chuyển đổi số là một xu thế tất yếu trên toàn cầu, đang tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có ngành y tế. Đặc biệt, tại các trạm y tế xã, nơi trực tiếp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, việc ứng dụng công nghệ số có vai trò vô cùng quan trọng. Các trạm y tế này đã có những bước tiến tích cực và đạt được kết quả ban đầu trong triển khai chuyển đổi số y tế, nhờ vào các cơ sở pháp lý và hạ tầng công nghệ thông tin cơ bản. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đó, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế đáng kể, cản trở quá trình chuyển đổi số toàn diện. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích làm rõ thực trạng chuyển đổi số y tế tại các trạm y tế xã và xác định các yếu tố chính đang ảnh hưởng đến tiến trình này, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả.

Các nhà hoạch định chính sách y tế, nhà quản lý hệ thống y tế cấp cơ sở, cán bộ y tế tại trạm y tế xã, và các nhà nghiên cứu quan tâm đến chuyển đổi số y tế.

Nghiên cứu định tính này khảo sát thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số y tế tại các trạm y tế xã ở một huyện và tỉnh cụ thể của Việt Nam. Thông qua phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế, nghiên cứu đã chỉ ra những thành tựu ban đầu như việc có đầy đủ cơ sở pháp lý, trang bị máy tính phổ biến, triển khai phần mềm cho 18 chương trình y tế, và kết nối với phần mềm bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, công trình cũng làm nổi bật sáu hạn chế lớn (sáu “không”): cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin không đồng bộ, phần mềm không thống nhất, thiếu hệ thống thông tin y tế (HIS) tích hợp, dữ liệu y tế chưa được liên thông, thuật ngữ y học trên máy tính chưa chuẩn hóa, và kỹ năng thực hành công nghệ thông tin của nhân viên y tế còn hạn chế. Các **yếu tố ảnh hưởng** đến **chuyển đổi số y tế** tại **trạm y tế xã** bao gồm nhận thức chưa đầy đủ của lãnh đạo, thiếu kinh phí đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và hoạt động chuyển đổi số, thiếu nhân lực công nghệ thông tin y tế, và khó khăn trong việc tiếp cận các công ty công nghệ lớn. Những phát hiện này cung cấp bức tranh toàn diện về những thách thức cần được giải quyết, nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp đồng bộ về chính sách, đầu tư và đào tạo để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở.