Đ bài: Thuy t minh v phong c nh H ng S n d a trên bài th H ng S nề ế ề ả ươ ơ ự ơ ươ ơ
phong c nh caả
Bài làm
Có l danh lam th ng c nh nào cũng s n sàng ban t ng cho con ng i muôn vàn t th .ẽ ắ ả ẵ ặ ườ ứ ơ
Nh ng không ph i danh th ng nào cũng đc đn bù x ng đáng. Có bi t bao c nh tríư ả ắ ượ ề ứ ế ả
th n tiên ch ng c n đi th ca tôn vinh - t nó đã làm m t bài th tuy t mĩ. nh ngầ ẳ ầ ợ ơ ự ộ ơ ệ Ở ữ
tr ng h p nh th ph i chăng th ca đã tr nên b t l c? Nh ng cũng có nh ng th ngườ ợ ư ế ả ơ ở ấ ự ư ữ ắ
c nh v n đã mĩ l , l i đc soi mình vào th thì càng quy n rũ b i ph n. Khi y, c nh thìả ố ệ ạ ượ ơ ế ộ ầ ấ ả
dâng hi n cho th hào phóng, còn th d ng nh cũng tr xong món n c a mình.ế ơ ờ ườ ư ả ự ủ
Tr ng h p phong c nh H ng Tích v i Chu M nh Trinh ch ng ph i là nh th sao?ườ ợ ả ươ ớ ạ ẳ ả ư ế
H ng S n đc vào hàng “Nam thiên đ nh t đng”. Còn H ng S n phong c nh caươ ơ ượ ệ ấ ộ ươ ơ ả
c a Chu M nh Trinh cũng đáng là m t áng th long lanh nh g m d t. Có th g i làủ ạ ộ ơ ư ấ ệ ể ọ
“H ng S n đ nh t thi” đc ch sao? Th ca và th ng c nh đâu ph i lúc nào cũngươ ơ ệ ấ ượ ứ ơ ắ ả ả
đc đp duyên nh th !ượ ẹ ư ế
Ph i nói ngay r ng âm nh c đã góp ph n t o nên v đp quy n rũ c a bài th này. Bìnhả ằ ạ ầ ạ ẻ ẹ ế ủ ơ
th ng, bài th chân chính nào cũng có m t n n nh c riêng c a nó, cho dù nó đc vi tườ ơ ộ ề ạ ủ ượ ế
l i t do hay theo cách lu t. Nh ng khi m t thi sĩ l i ch đng vi t theo th hát nói, thì rõố ự ậ ư ộ ạ ủ ộ ế ể
ràng nh c đi u (g m c c a âm nh c lân c a ngôn ng ) càng mu n giành l y đa v tiênạ ệ ồ ả ủ ạ ủ ữ ố ấ ị ị
phong. Có th th y khá rõ l i th ch p ch n, ch p ch i bay trong nh p đi u, còn nh cế ấ ờ ơ ậ ờ ấ ớ ị ệ ạ
đi u nh đang đìu t ng l i th bay l n trong cái th gi i trong lành, thanh t nh c a ch nệ ư ừ ờ ơ ượ ế ớ ị ủ ố
H ng S n. T t c c lâng lâng ch i v i, c khoan hòa dìu d t nh cái nh p chèo, nh pươ ơ ấ ả ứ ơ ơ ứ ặ ư ị ị
b c c a du khách càng ngày càng nh p sâu vào lòng c nh trí thanh v ng, m màng, v aướ ủ ậ ả ắ ơ ừ
tr n gian, v a thoát t c. N u nh đang nghe l i th đc hát ngâm theo th th c ca trù,ầ ừ ụ ế ư ờ ơ ượ ế ứ
v i l i ngàn rung, buông b t, v i ti ng đàn, ti ng phách, ti ng tr ng đi m nh p r t riêngớ ố ắ ớ ế ế ế ố ể ị ấ
thì t t c gi ng ng t ngây, khoan khoái c a m t tâm h n đang ân th ng cái “Thú H ngấ ả ọ ấ ủ ộ ồ ưở ươ
S n ao c b y lâu nay” càng có d p tràn ra đy đ. Vâng, ch n hát nói đ phô bày nh ngơ ướ ấ ị ầ ủ ọ ể ữ
c m xúc H ng S n c a mình, d ng nh h n th c a Chu M nh Trinh đã g i mìnhả ươ ơ ủ ườ ư ồ ơ ủ ạ ử
đúng ch . V y là th và nh c đã đc H ng Tích xe duyên nên thi ph m này. Ch ngỗ ậ ơ ạ ượ ươ ẩ ẳ
ph i đây cũng là m t nét duyên n a c a H ng S n phong c nh ca đó ?ả ộ ữ ủ ươ ơ ả ư
N u ng i ngh sĩ c m nh n danh th ng H ng S n cũng nh B ng Lai hay Thiên Thai,ế ườ ệ ả ậ ắ ươ ơ ư ồ
T Th c..., thì xem nh ch a b t đc cái “th n” cùa ch n này. Nh ng n i kia là c nhừ ứ ư ư ắ ượ ầ ố ữ ơ ả
tiên, là ch n m ng m tình t , h a h n nh ng m i phong tình lãng m n. Còn H ng S nố ộ ơ ứ ứ ẹ ữ ố ạ ươ ơ
khác! H ng S n là c nh b t, là n i du khách tìm đn văn c nh nh ng cũng đ hànhươ ơ ả ụ ơ ế ả ư ể
h ng. Con ng i đn đây đ th ng ngo n m t danh lam, nh ng cũng là m t d p d nươ ườ ế ể ưở ạ ộ ư ộ ị ọ
lòng kh i nh ng t c l y đ mà thanh l c tâm h n, thanh th n tâm linh. Vì th , th ng c nhỏ ữ ụ ụ ể ọ ồ ả ế ắ ả
H ng S n th m ng mà linh thiêng, quy n rũ mà thanh t nh, mĩ l nh ng bàng b c vươ ơ ơ ộ ế ị ệ ư ạ ị
thi n. Thi nhân có nh n ra đi u đó, m i là th m canh H ng S n. H n th ph i d i dàoề ậ ề ớ ấ ươ ơ ồ ơ ả ồ
s đm say nh ng cũng không th thi u thành kính. Có nh th m i đng đi u đc v iự ắ ư ể ế ư ế ớ ồ ệ ượ ớ
H ng S n. Và may thay, H ng S n phong c nh ca c a Trúc Vân Chu M nh Trinh đãươ ơ ươ ơ ả ủ ạ
thu đc vào t ng l i th cái h n riêng c a c nh.ượ ừ ờ ơ ồ ủ ả
Bài th m đu b ng m t câu th ng n v i b n ti ngơ ở ầ ằ ộ ơ ắ ớ ố ế
B u tr i c nh b tầ ờ ả ụ
Toàn bài đu vi t b ng nh ng câu dài v i 7 ho c 8 ti ng. Duy có câu m đu này là ng nề ế ằ ữ ớ ặ ế ở ầ ắ
đc bi t. Cái hình th c kia đâu ph i ng u nhiên. Câu th v không gian, nh ng vang lênặ ệ ứ ả ẫ ơ ẽ ư
nh m t v l kì thú c a ch n n c non này: Đây là th gi i c a c nh b t. Câu th b nư ộ ỡ ẽ ủ ố ướ ế ớ ủ ả ụ ơ ố
ti ng khác nào nh m ra m t c ng tr i, m t mi n non n c, m t th gi i, mà trên tránế ư ỡ ộ ổ ờ ộ ề ướ ộ ế ớ ở
v,m c ng y kh c b n ch gi i thi u du khách v cái x s s p b c vào. Kia là thu cổ ấ ắ ố ữ ớ ệ ề ứ ở ắ ướ ộ
v c nh b t. Nó không ph i là đt Ph t nh Tây Trúc, nh ng canh s c đây đu thu cề ả ụ ả ấ ậ ư ư ắ ở ề ộ
v b t, đu ng m v thi n.ề ụ ề ấ ị ề
Và b n ti ng y d ng nh cũng đã xác đnh ch âm c a bài th . B t đu t đây ngòi bútố ế ấ ườ ư ị ủ ủ ơ ắ ầ ừ
c a Chu M nh Trinh s chuy n đng theo c m h ng yvà làm s ng d y t ng nét thanhủ ạ ẽ ể ộ ả ứ ấ ố ậ ừ
tú c a danh lam, v a đem l i vi thi n cho th ng c nh. Toàn b bài th đc k t c u theoủ ừ ạ ề ắ ả ộ ơ ượ ế ấ
các l p c nh c d n d n m ra cùng v i b c chân c a du khách, thì l p c nh nào thiớ ả ứ ầ ầ ở ớ ướ ủ ở ớ ả
h ng c a Chu M nh Trinh, cũng đc kh i t hai ngu n y. Đây là cái nhìn l t baoứ ủ ạ ượ ơ ừ ồ ấ ướ
quát:
Kìa non non, n c n c, mây mây,ướ ướ
C nh non n c đã đc đi p trùng, luy n láy theo cái l i đc tr ng c a ca trù, khi n choả ướ ượ ệ ế ố ặ ư ủ ế
c nh non n c, mây tr i v a có đc v qu n quýt l i v a trái dài nh vô t n. Gi ngả ướ ờ ừ ượ ẻ ấ ạ ừ ư ậ ọ
đi u th có cái v náo n c, ng t ngây c a ng i d c th a lòng ao c, l i cũng nghiêmệ ơ ẻ ứ ấ ủ ườ ượ ỏ ướ ạ
trang ch không h n là đong đa tình t . Câu ch nh th th t tài hoa và cũng th t tứ ẳ ư ứ ữ ư ế ậ ậ ự
nhiên!
Ph n l n nh ng n i đc xem là danh th ng đu là ch n s n th y h u tình, có núi non,ầ ớ ữ ơ ượ ắ ề ố ơ ủ ữ
có r ng su i, v i nh ng chim bay, cá l n. H ng S n cũng th ! Nh ng H ng S n làừ ố ớ ữ ượ ươ ơ ế ư ươ ơ
c nh b t, cho nên:ả ụ
Th th r ng mai chim cúng trái,ỏ ể ừ
L ng l khe Y n có nghe kinhử ơ ế
Tho ng bên tai m t ti ng chày kình,ả ộ ế
Khách tang h i gi t mình trong gi c m ng.ả ậ ấ ộ
Chim đây d ng nh đã quên mình là chim, cá đây đã quên mình là cá. T bao giở ườ ư ở ự ờ
chúng đã thành nh ng tín đ. Có phái b u không khí bao trùm lên H ng S n là không khíữ ồ ầ ươ ơ
thi n - v thi n tan vào r ng m , v thi n đã hòa vào su i Y n mà chim cá đây nhi mề ị ề ừ ơ ị ề ố ế ở ễ
vào minh Ph t tinh? Hay s ng trong c nh b t, ngay đn chim, cá cũng thanh l c, cùngậ ố ả ụ ế ọ
đc kh i d y cái c t cách b t kia chăng? Du khách t cái th gi i đy bi n đng vàoượ ơ ậ ố ụ ừ ế ớ ầ ế ộ
đây d ng nh cũng b ng ng , nghĩa là cũng nh p vào làm m t v i c nh b t ch n này.ườ ư ừ ộ ậ ộ ớ ả ụ ố
Ti ng chim “th th “, dáng cá “l ng l ” và gi đây là “ti ng chày kình”... Nh ng âmế ỏ ẻ ử ư ờ ế ữ
thanh, dáng di u y t o nên cái b u không khí r t H ng S n. Chim cúng trái, cá ngheệ ấ ạ ầ ấ ươ ơ
kinh, con ng i đi vào c nh th ng th t v i ti ng chày kình... T t c đu c i bò h l yườ ả ả ố ớ ế ấ ả ề ờ ệ ụ
tr n gian, đang hòa nh p vào không khí linh thiêng. T i kho nh kh c y c chim, c cá,ầ ậ ạ ả ắ ấ ả ả
c ng i đu d ng nh đang thoát t c. Làm sao Chu M nh Trinh có th vi t đc nhả ườ ề ườ ư ụ ạ ể ế ượ ư
th ? Cái sinh khí H ng S n vô hình là th , v y mà thi nhàn đã th y nó hi n hình trongế ươ ơ ế ậ ấ ệ
t t c , hòa nh p vào t t c , hòa tan trong t t c ! Có l ch v i nh ng hình nh nh thấ ả ậ ấ ả ấ ả ẽ ỉ ớ ữ ả ư ế
thôi, cái th n thái c a H ng S n đã nh p vào th r i!ầ ủ ươ ơ ậ ơ ồ
Th r i, thi sĩ c say s a th ng ngo n c nh H ng S n nh m t t o tác nguy nga, mĩ lế ồ ứ ư ưở ạ ả ươ ơ ư ộ ạ ệ
c a t o hóa bày ra s ng đng d i tr i Nam b ng l i k đi m danh nh ng đa đanh n iủ ạ ố ộ ướ ờ ằ ố ể ể ữ ị ổ
ti ng c a H ng S n:ế ủ ươ ơ
Này su i Gi i Oan, này chùa C a Vũngố ả ử
Này am Ph t Tích, này đng Tuy t Quynhậ ộ ế
Nh ng t “này” đ tr liên ti p g i s phong phú, g i thê liên hoàn, l i g i đc c cáiữ ừ ể ỏ ế ợ ự ợ ạ ợ ượ ả
c m xúc đc ân th ng th a thuê. C nh s c th t giàu có, đ c su i, chùa, am, đng...ả ượ ưở ỏ ả ắ ậ ủ ả ố ộ
t t c c nh bày đt ra theo b c du khách. Chu M nh Trinh l i k t h p c l i t o hìnhấ ả ứ ư ặ ướ ạ ạ ế ợ ả ố ạ
v i nh ng nét v a mĩ l v a h huy n, v i nh ng màu v a l ng l y v a cách đi u, v iớ ữ ừ ệ ừ ư ề ớ ữ ừ ộ ẫ ừ ệ ớ
nh ng m nh v a tr m tĩnh v a bi n o. Trong dăm ba câu mà ta th y đc con m t t oữ ả ừ ầ ừ ế ả ấ ượ ắ ạ
hình c a thi sĩ lúc ngây ng t ng c lên, khi m i mê nhìn xu ng, v a n m bát cái bóngủ ấ ướ ả ố ừ ắ
nguy t l ng trong thăm th m t ng hang, đã đu i theo nh ng thang mây l n cùng váchệ ồ ẳ ầ ổ ữ ượ
núi:
Nhác trông lên ai khéo h a hình,ọ
Đá ngũ s c Long lanh nh g m d t.ắ ư ấ ệ
Thăm th m m t hang l ng bóng nguy t.ẳ ộ ồ ệ
G p gh nh m y l i u n thang mây.ậ ề ấ ố ố
V i nh ng câu th này, du khách đng nh đã đt nh ng b c chân cu i cùng vào ch nớ ữ ơ ườ ư ặ ữ ướ ố ố
H ng S n.ươ ơ
Tuy nhiên, thú H ng S n ch a ph i đã h t.ươ ơ ư ả ế
N u nh ti ng chày kình đng ti ng chuông H ng S n m i đánh th c ng i khách tangế ư ế ộ ế ươ ơ ớ ứ ườ
h i trong cái gi c m ng l n c a cu c đi, thì đn đây cu c hành h ng m i k t thúc. yả ấ ộ ớ ủ ộ ờ ế ộ ươ ớ ế Ấ
là cái kho nh kh c thi nhân quên mình là thi sĩ đ mà s ng trong phút giây cái n i ni mả ắ ể ố ỗ ề
Ph t t :ậ ử
L n tràng h t ni m Nam mô Ph t,ầ ạ ệ ậ
C a t bi công đc, xi t là baoử ừ ứ ế
K vãn c nh đã c i b l t t c l m b i tr n ai đ tâm h n chan hòa v i ch n này. V đpẻ ả ở ỏ ố ụ ấ ụ ầ ể ồ ớ ố ẻ ẹ
c a th ng c nh, v thi n c a danh lam đã hòa nh p k vãn c nh v i ng i hành h ngủ ắ ả ị ề ủ ậ ẻ ả ớ ườ ươ
trong cái tr ng thái tâm linh thanh cao và yên t nh y. S c quy n rũ cu i cùng c a H ngạ ị ấ ứ ế ố ủ ươ
S n d ng nh đy!ơ ườ ư ở ấ