Tiêu diệt bọ phấn trắng hại mía hàng
loạt
Ấu trùng bọ phấn trắng chích hút nhựa của lá mía dẫn đến lá bị
chuyển vàng và hồng nhạt, cuối cùng làm khô cháy lá. Các ấu
trùng bài tiết lượng đường lớn trong phân tích tụ trên lá, đây là
nguyên nhân làm xuất hiện nấm muội đen tạo các vết đen trên
lá, làm ảnh hưởng đến quang hợp của cây.
Khi bị bọ phấn trắng gây hại nặng, cây mía sinh trưởng còi cọc,
làm giảm hàm lượng đường và có thể làm giảm năng suất mía
lên đến 65%. Giống mía có lá to và dài thường bị hại nặng hơn.
Bọ phấn trắng gây hại chủ yếu trên lá mía, tập trung mặt dưới
của lá.
Đặc điểm sinh học của chúng có vòng đời từ 32 đến 44 ngày.
Khi trưởng thành có kích thước nhỏ chiều dài cơ thể 1-3 mm,
thích bay và thường có màu trắng đục. Lá non chưa hoàn chỉnh
(chưa mở) là nơi con cái ưa thích để đẻ trứng. Trứng có hình qu
ả
lê hoặc quả trứng, có cuống gắn chặt cố định trên các mô lá và
thời gian pha trứng từ 8 đến 31 ngày. Mỗi con cái có thể đẻ 80
trứng, số lượng trứng thay đổi theo mùa.
Ấu trùng từ 1 đến 3 tuổi có thể di chuyển và gây hại trong phạm
vi ngắn; đến tuổi thứ 4 thường được gọi là nhộng. Ấu trùng mới
nở có màu kem nhạt và dần dần chuyển sang một m
àu đen bóng,
chúng hình thành các tua sáp và phủ một lớp sáp trên cơ thể.
Ngay sau khi n
ở, các ấu trùng di chuyển tìm vị trí thích hợp để
định cư gây hại. Khi ấu trùng phát triển, chúng phủ một lớp bọc
bằng sáp trắng giúp bảo vệ khỏi các tác động bên ngoài, nhất là
thuốc trừ sâu, đây là đặc điểm riêng bi
ệt của bọ phấn trắng ở các
pha phát dục, trừ pha trứng.
Đây là loại sâu hại mới bộc phát, vậy cách phòng trừ như thế
nào cho hiệu quả, thưa ông?
Bọ phấn trắng gây hại nhiều trên những ruộng mía lưu gốc năm
thứ 2 và 3, đặc biệt là trong khu vực ngập nước, nghèo hàm
lượng đạm. Điều kiện thích hợp để mật độ bọ phấn trắng gây
cháy là thiếu đạm, ngập úng (độ ẩm cao và nhiệt độ thuận lợi
cho sự phát triển của dịch hại), mưa lớn, mật độ cao và độ kiềm
của đất lớn. Bọ phấn trắng gây hại quanh năm nhưng nặng nhất
từ tháng 8 đến tháng 11.
Có thể nói đây là một dịch hại đặc biệt nghiêm trọng cho cây
mía gốc, nhưng nó cũng tấn công các cây trồng khác trong vùng
thấp trũng và đọng nước. Vì vậy để phòng trừ có hiệu quả, bà
con nông dân chú trọng biện pháp canh tác trồng mía ở mật độ
thích hợp, tránh điều kiện cho bọ phấn trắng phát sinh. Tránh để
mía lưu gốc ở những vùng đã bị nhiễm bọ phấn trắng.
Bóc hay cắt lá bị hại, đem chôn hoặc đốt để tiêu diệt nguồn gây
hại. Thực hiện quy trình bóc lá làm thông thoáng ruộng mía góp
phần hạn chế sự phát triển của bọ phấn trắng. Hạn chế sử dụng
các giống mía có bản lá to và dài như R 570 và R 579. Không đ
ể
ruộng mía bị úng nước, thoát nước khi trời có mưa to.
Bón phân cân đối, cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, nhất là
phân đạm. Sử dụng một số thiên địch ăn thịt và ký sinh để
phòng trừ bọ phấn trắng như: bọ rùa, nhện đồng thời sử dụng
chế phẩm vi sinh như: nấm bột trắng Beauveria bassiana hoặc
nấm Paecilomyces fumosoroseus tấn công trên ấu trùng và
trưởng thành.
Việc kiểm soát bọ phấn trắng mía bằng thuốc hóa học là khó
khăn và phức tạp vì chúng có lớp sáp bảo vệ nên nhanh chóng
kháng thuốc trừ sâu. Đồng thời biện pháp này cũng khó khăn vì
việc phun thuốc trên cây mía đòi hỏi dụng cụ và b
ảo hộ lao động
cao. Khi cần thiết có thể sử dụng các thuốc trừ sâu có tính nội
hấp và lưu dẫn mạnh như hoạt chất Dinotefuran, Imidacloprid
và
Thiamethoxam. Khi phun phải tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng