ĐẠI HỌC Y DƯỢC HUẾ
KHOA DƯỢC
TRẦN HỮU LINH PHƯƠNG
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG
TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ
TIỂU LUẬN THỰC HÀNH TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH: DƯỢC LÝ-DƯỢC LÂM SÀNG
KHOÁ 2014-2016
HUẾ, 2016
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ
Trần Hữu Linh Phương CK1 Dược lý – Dược lâm sàng 2016
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và sự biết ơn sâu sắc đến toàn thể các thầy cô trong
bộ môn Dược lâm sàng trường đại học Y Dược Huế đã cho tôi các bài học kiến thức và
kinh nghiệm quý báu.
Cảm ơn Ban giám hiệu, phòng đào tạo sau đại học, các thầy cô giáo trường đại học
Y Dược Huế đã giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt thời gian học tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc và khoa Dược – Bệnh viện Trung ương
Huế đã tạo điều kiện cho tôi được nghiên cứu trong quá trình thực hiện tiểu luận.
Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn động viên giúp đỡ tôi
trong những lúc khó khăn.
Bài tiểu luận này sẽ không thể hoàn thành nếu không có sự giúp đỡ của mọi người.
Huế, tháng 06 năm 2016
Trần Hữu Linh Phương
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ
Trần Hữu Linh Phương CK1 Dược lý – Dược lâm sàng 2016
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong vài chục năm gần đây khoa học kỹ thuật nói chung, y dược nói riêng đã có
những bước phát triển nhảy vọt. Chúng ta đã chứng kiến những cuộc cách mạng về thuốc:
Nhiều thuốc mới, hoạt tính sinh học mạnh, tác hại nhiều, đồng thời với sự tiến bộ trong
dược trị liệu ta cũng chứng kiến nhiều hậu quả xấu do việc dùng thuốc không hợp lý của
thầy thuốc, lạm dụng thuốc do việc tự chữa bệnh mà thiếu kiến thức của nhân dân nhiều
nước. Chi phí thuốc ngày càng tăng, bên cạnh đó kiến thức mới tăng nhanh (lượng thông
tin nhiều), riêng trong lĩnh vực dược học xuất hiện các môn học mới: Dược lý học, Dược
lực học, Dược động học, Sinh dược học, Tương tác thuốc, Dược lý thời khắc và Sinh học
phân tử ... liên tục ra đời, đòi hỏi sự phân công, tích luỹ kiến thức thông tin trong phân
ngành hẹp của mình. (1)
Chính vì những vấn đề nêu trên tôi thực hiện đề tài này nhằm mục tiêu:
Đánh giá hoạt động Dược lâm sàng tại Bệnh viện Trung ương Huế.
Mục tiêu cụ thể:
1. Vai trò của dược sĩ trong Hội đồng thuốc và điều trị.
2. Hoạt động giám sát việc thực hiện quy chế chuyên môn dược (kê đơn; quản lý thuốc
gây nghiện, hướng tâm thần; bảo quản thuốc…) tại Khoa Dược và các Khoa điều
trị.
3. Các hoạt động thông tin thuốc và thực hiện các kênh thông tin thuốc tại bệnh viện.
Hoạt động phát hiện, đánh giá, xử lý và báo cáo phản ứng có hại của thuốc.
4. Hoạt động tư vấn sử dụng thuốc.
5. Vai trò và hoạt động của dược sĩ lâm sàng tại bệnh phòng: phân tích và bình bệnh
án, giao ban, đi bệnh phòng.
6. Áp dụng công nghệ thông tin trong công tác dược, đặc biệt công tác dược lâm sàng
(phần mềm quản lý thuốc, phần mềm sử dụng thuốc, cơ sở dữ liệu số hóa, hồ sơ
điện tử, kê đơn điện tử, mạng nội bộ, web...).
7. Công tác phát triển nguồn nhân lực Dược trong hoạt động Dược lâm sàng (nguồn
nhân lực, đào tạo liên tục, tự đào tạo, đào tạo cho sinh viên dược...).
8. Các hoạt động khác: tham gia vào đơn vị Bảo đảm chất lượng của bệnh viện, hỗ trợ
và đào tạo y tá-điều dưỡng.
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ
Trần Hữu Linh Phương CK1 Dược lý – Dược lâm sàng 2016
II. TỔNG QUAN TÀI LIỆU:
+ Các văn bản pháp quy của Bộ y tế liên quan đến việc triển khai hoạt động Dược lâm sàng
tại bệnh viện.
+ Các văn bản, quy định nội bộ tại bệnh viện liên quan đến hoạt động Dược lâm sàng.
+ Các tài liệu chuyên môn hướng dẫn triển khai hoạt động Dược lâm sàng tại bệnh viện.
+ Thực trạng triển khai Dược lâm sàng tại một số bệnh viện Việt Nam.
1. Các văn bản pháp quy của Bộ y tế liên quan đến việc triển khai hoạt động Dược
lâm sàng tại bệnh viện:
1.1. Giai đoạn 1990s-2010s:
Thông tư số 08/BYT-TT, ngày 4/7/1997 lần đầu tiên nhắc đến cụm từ chuyên gia
về thuốc: Dược sĩ được coi là chuyên gia về thuốc có nhiệm vụ cung cấp thông tin đầy đủ
về thuốc cho bác sĩ kê đơn, tư vấn cho thầy thuốc để chọn thuốc thích hợp nhất cho từng
người bệnh, hỗ trợ nhân viên y tế khác… (PL 1)
Các thông tư khác (2004,2009): Liên quan đến thông tin thuốc, ngăn chặn các
phản ứng có hại liên quan đến thuốc….. Bắt đầu triển khai ở mức độ hạn chế các hoạt
động chung của DLS.
Năm 2006: Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai những hoạt động đầu tiên tại khoa
lâm sàng.
1.2. Giai đoạn 2010s-2014s:
Thông tư số 31-12/TT BYT (2012): lần đầu quy định chức năng, nhiệm vụ của một
‘Dược sĩ lâmsàng’: Dược sĩ lâm sàng là những dược sĩ làm việc trong lĩnh vực dược lâm
sàng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; thực hiện tư vấn về thuốc cho thầy thuốc trong
chỉ định, điều trị và hướng dẫn sử dụng thuốc cho cán bộ y tế và cho người bệnh.(PL 2)
Thông tư số 21/2013/TT-BYT ngày 08/08/2013 của Bộ Y tế Quy định về tổ chức
và hoạt động của Hội đồng Thuốc và điều trị trong bệnh viện: Hội đồng có chức năng tư
vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của
bệnh viện, thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện.(PL 3)
Chiến lược phát triển ngành Dược quốcgia đến 2020, tầm nhìn 2030(QĐ 68-TTg):
Sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả; đẩy mạnh hoạt động dược lâm sàng và cảnh giác
dược. (PL 4)
- Mục tiêu cụ thể đến năm 2020:
đ) 50% bệnh viện tuyến tỉnh, trung ương có bộ phận dược lâm sàng, 50% bệnh viện
tuyến huyện, bệnh viện tư nhân có hoạt động dược lâm sàng.
e) Đạt tỷ lệ 2,5 dược sĩ/1 vạn dân, trong đó dược sĩ lâm sàng chiếm 30%.
- Mục tiêu định hướng đến năm 2030: Công tác dược lâm sàng, thông tin thuốc
ngang bằng các nước tiên tiến trong khu vực.
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG DƯỢC LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ
Trần Hữu Linh Phương CK1 Dược lý – Dược lâm sàng 2016
2. Các văn bản, quy định nội bộ tại Bệnh viện Trung ương Huế liên quan đến hoạt
động Dược lâm sàng:
Quyết định 494/QĐ-BVH của Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế về việc Thành
lập Đơn vị Thông tin thuốc: Đơn vị Thông tin thuốc Bệnh viện Trung ương Huế có nhiệm
vụ triển khai hoạt động đơn vị thông tin thuốc, thông tin chống độc trong bệnh viện… (PL
5)
Quy định của Ban Giám đốc (ra ngày 20/11/2013) về Báo cáo và xử trí phản ứng có
hại của thuốc (PL 6) nêu rõ nhiệm vụ của Khoa Dược:
+ Tiếp nhận báo cáo từ các khoa lâm sàng, ghi vào sổ theo dõi ADR.
+ Tổng hợp báo cáo hàng tháng cho Ban Giám đốc và Trung tâm DI&ADR Quốc
gia.
+ Khi nhận được thông tin có ≥2 trường hợp sốc phản vệ đối với cùng một loại
thuốc thì lập tức ngừng cấp phát loại thuốc đó, báo cáo Ban Giám đốc và thông báo
đến tất cả các khoa lâm sàng tạm ngừng sử dụng loại thuốc đó.
Quyết định 582 (tháng 12/2013) và 455 (tháng 8/2014) của Giám đốc về việc Thành
lập Tổ Dược lâm sàng, thông tin thuốc và ADR: Tổ Dược lâm sàng, thông tin thuốc và
ADR có nhiệm vụ thực hiện công việc theo thông tư số 22/2011/TT-BYT ngày 10/06/2011
của Bộ Y tế. (PL 7,8,9)
Văn bản của Ban Giám đốc ngày 02/12/2013 về Qui trình Thông tin thuốc tại Bệnh
viện (PL 10) nêu rõ nhiệm vụ của đơn vị thông tin thuốc:
+ Thu thập, tiếp nhận các văn bản, qui định về thông tin thuốc từ Sở Y tế, Cục dược,
Bộ y tế.
+ Cung cấp các văn bản, qui định, thông tư… về thông tin thuốc nhằm đảm bảo sử
dụng thuốc an toàn, hợp lý trong phạm vi bệnh viện.
+ Thu thập, tổng hợp, báo cáo phản ứng có hại của thuốc và trình Hội đồng thuốc
và điều trị của Bệnh viện.
+ Gửi báo cáo ADR đến Trung tâm DI&ADR Quốc gia.
+ Dưới sự chỉ đạo và giám sát của Hội đồng thuốc và điều trị, cập nhật thông tin về
thuốc, cung cấp thông tin về thuốc nhằm đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn
trong phạm vi bệnh viện.
+ Tư vấn cho Giám đốc Bệnh viện xây dựng, ban hành và triển khai qui định về
hoạt động giới thiệu thuốc trong phạm vi Bệnh viện.
Tờ trình của Ban chủ nhiệm Khoa dược ngày 02/12/2015 về việc “Thực hành dược
lâm sàng” (PL 11) đã được Giám đốc phê duyệt và cử các dược sĩ lâm sàng thực hành dược
lâm sàng với các nội dung như sau:
+ Tham gia giao ban đầu ngày cùng Khoa lâm sàng.
+ Tham gia thăm khám bệnh nhân cùng các bác sĩ hàng ngày, tham gia các phiên
hội chẩn tại khoa…
+ Thực hiện việc duyệt Phiếu lãnh thuốc hàng ngày của các Khoa theo qui định đã
được ban hành.
+ Góp ý, đề nghị thay thế thuốc đối với các trường hợp nhận thấy chưa hợp lý.
