Bïi V¨n Quang - Líp C LS5.1MB
§Æt vÊn ®Ò
Quan hÖ lao ®éng lµ mét quan hÖ x· héi ®Æc biÖt, cã ¶nh hëng
s©u s¾c ®Õn cuéc sèng cña nh÷ng ngêi tham gia quan hÖ ®ã v×
th«ng quan quan hÖ nµy, ngêi lao ®éng kh«ng chØ t¹o cña c¶i vËt chÊt
cho x· héi mµ cßn cã thu nhËp ®Ó duy tr× vµ n©ng cao chÊt lîng cuéc
sèng cña b¶n th©n vµ cña c¶ gia ®×nh hä. Sù ph¸t triÓn cña quan hÖ
lao ®éng ph¶n ¸nh tr×nh ®é ph¸t triÓn cña kinh tÕ x· héi. X· héi cµng
ph¸t triÓn th× quan hÖ lao ®éng cµng phøc t¹p vµ cµng dÔ n¶y sinh
tranh chÊp gi÷a ngêi lao ®éng vµ ngêi sö dông lao ®éng.
Tranh chÊp lao ®éng lµ mét hiÖn tîng x· héi thêng thÊy ph¸t sinh
trong lao ®éng, tõ mèi quan hÖ gi÷a ngêi lao ®éng vµ ngêi sö dông lao
®éng. ViÖc gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp lao ®éng cã ý nghÜa rÊt lín, ®¶m
b¶o cho c¸c quan hÖ lao ®éng diÔn ra æn ®Þnh, quyÒn lîi cña c¸c bªn
trong quan hÖ lao ®éng ®îc b¶o vÖ. Ph¸p luËt cho phÐp ngêi lao
®éng, ngêi sö dông lao ®éng cã quyÒn yªu cÇu c¸c c¬ quan, tæ chøc
cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng. §Ó b¶o vÖ quyÒn lîi
cña m×nh, ngêi tham quan hÖ lao ®éng cã thÓ gi¶i quyÕt c¸c tranh
chÊp b»ng hoµ gi¶i hoÆc b»ng träng tµi. Ngoµi ra ngêi tham gia quan
hÖ lao ®éng cßn cã thÓ yªu cÇu toµ ¸n cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt
tranh chÊp vµ toµ ¸n chØ gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp ®ã khi cã ®¬n yªu
cÇu cña ®¬ng sù.
C¸c ®¬ng sù trong vô ¸n lao ®éng cã quyÒn tù m×nh hoÆc mêi
luËt s ®Ó b¶o vÖ cho m×nh t¹i toµ ¸n. §©y còng lµ c¸ch b¶o vÖ quyÒn
vµ lîi Ých tèt nhÊt mµ ®¬ng sù cã quyÒn lµm.
Khi tham gia vµo c¸c vô ¸n lao ®éng, luËt s cã thÓ ®îc tham gia
tõ giai ®o¹n b¾t ®Çu khëi kiÖn víi t c¸ch lµ luËt s t vÊn vµ sau ®ã tham
Kü n¨ng cña luËt s trong vô ¸n lao ®éng
1
Bïi V¨n Quang - Líp C LS5.1MB
gia vµo qu¸ tr×nh tè tông cña vô ¸n víi t c¸ch lµ ®¹i diÖn hoÆc ngêi b¶o
vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cho ®¬ng sù. §Ó lµm ®îc nh÷ng ®iÒu nãi
trªn ®ßi hái luËt s ph¶i n¾m ch¾c nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt ph¸p
luËt lao ®éng còng nh ph¸p luËt tè tông vµ c¸c kü n¨ng cÇn thiÕt khi
tham gia trong vô ¸n lao ®éng.
Mét trong c¸c yÕu tè gióp cho luËt s thùc hiÖn nhiÖm vô cña
m×nh ®¹t kÕt qu¶ cao nhÊt, b¶o vÖ quyÒn lîi cho ®¬ng sù ®îc tèi ®a
nhÊt, ®ã vÉn lµ vÊn ®Ò vÒ kü n¨ng cña luËt s trong c¸c vô ¸n lao
®éng.
I. Tranh chÊp lao ®éng vµ viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao
®éng ë ViÖt Nam
1. Tranh chÊp lao ®éng
Tranh chÊp lao ®éng lµ nh÷ng tranh chÊp vÒ quyÒn vµ lîi Ých
liªn quan ®Õn viÖc lµm, tiÒn l¬ng, thu nhËp vµ c¸c ®iÒu kiÖn lao ®éng
kh¸c, vÒ thùc hiÖn hîp ®ång lao ®éng, tháa íc lao ®éng tËp thÓ vµ
trong qu¸ tr×nh häc nghÒ.
Tranh chÊp lao ®éng bao gåm tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n
gi÷a ngêi lao ®éng víi ngêi sö dông lao ®éng vµ tranh chÊp tËp thÓ
gi÷a tËp thÓ ngêi lao ®éng vµ ngêi sö dông lao ®éng.
Do quan hÖ lao ®éng cã nh÷ng ®Æc thï riªng vµ kÕt qu¶ viÖc
gi¶i quyÕt tranh chÊp cã ¶nh rÊt lín ®Õn quyÒn lêi cña ngêi lao ®éng,
lµ ®èi tîng phô thuéc trong mèi quan hÖ do ®ã dï kÕt qu¶ gi¶i quyÕt
tranh chÊp cã nghiªng vÒ phÝa bªn nµo th× còng ¶nh hëng kh«ng tèt
®Õn ngêi lao ®éng. Do ®ã LuËt Lao ®éng ®· quy ®Þnh viÖc gi¶i
quyÕt tranh chÊp lao ®éng ph¶i theo nguyªn t¾c th¬ng lîng trùc tiÕp
vµ tù dµn xÕp gi÷a hai bªn tranh chÊp t¹i n¬i ph¸t sinh tranh chÊp th«ng
qua hoµ gi¶i, träng tµi trªn c¬ së t«n träng quyÒn vµ lîi Ých cña hai bªn,
Kü n¨ng cña luËt s trong vô ¸n lao ®éng
2
Bïi V¨n Quang - Líp C LS5.1MB
t«n träng lîi Ých chung cña x· héi vµ tu©n theo ph¸p luËt. ChØ trong tr-
êng hîp mét bªn tõ chèi th¬ng lîng hoÆc hai bªn ®· th¬ng lîng mµ vÉn
kh«ng gi¶i quyÕt ®îc vµ mét hoÆc hai bªn cã ®¬n yªu cÇu gi¶i quyÕt
tranh chÊp lao ®éng th× viÖc gi¶i quyÕt sÏ ®îc tiÕn hµnh t¹i c¸c c¬
quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn.
2. C¸c h×nh thøc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng
Khi tranh lao ®éng x¶y ra, nh÷ng bªn tham gia quan hÖ lao
®éng cã thÓ lùa chän ph¬ng ph¸p gi¶i quyÕt th«ng qua hoµ gi¶i hoÆc
kiÖn ra toµ.
§èi víi tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n th× c¬ quan , tæ chøc cã
thÈm quyÒn gi¶i tranh chÊp lµ Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së
hoÆc hßa gi¶i viªn lao ®éng cña c¬ quan qu¶n lý nhµ níc vÒ lao ®ång
®Þa ph¬ng ®èi víi nh÷ng n¬i kh«ng cã Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬
së vµ Toµ ¸n nh©n d©n.
Trong trêng hîp tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ x¶y ra th× tríc khi
lùa chän Toµ ¸n nh©n d©n lµ c¬ quan gi¶i quyÕt tranh chÊp c¸c bªn
tranh chÊp b¾t buéc ph¶i qua thñ tôc hoµ gi¶i. Theo quy ®Þnh Héi
®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc hoµ gi¶i viªn lao ®éng cña c¬ quan
lao ®éng cÊp huyÖn n¬i kh«ng cã Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së
ho½h Héi ®ßng träng tµi lao ®éng cÊp tØnh cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt
tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ.
Theo §iÒu 31 kho¶n 1 Bé luËt tè tông d©n sù vµ §iÒu 166 Bé
luËt lao ®éng th× Toµ ¸n cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp lao
®éng c¸ nh©n sau:
1. Toµ ¸n nh©n d©n gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n
mµ Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së, hoµ gi¶i viªn lao ®éng hoµ gi¶i
Kü n¨ng cña luËt s trong vô ¸n lao ®éng
3
Bïi V¨n Quang - Líp C LS5.1MB
kh«ng thµnh hoÆc Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së, hoµ gi¶i viªn lao
®éng kh«ng gi¶i quyÕt trong thêi h¹n quy ®Þnh.
2. Toµ ¸n nh©n d©n gi¶i quyÕt tranh chÊp vÒ lao ®éng c¸ nh©n
sau ®©y mµ kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i qua hoµ gi¶i t¹i c¬ së:
a) Tranh chÊp vÒ xö lý kû luËt lao ®éng theo h×nh thøc sa th¶i
hoÆc vÒ trêng hîp bÞ ®¬n ph¬ng chÊm døt hîp ®ång;
b) Tranh chÊp vÒ båi thêng thiÖt h¹i, trî cÊp khi chÊm døt hîp
®ång lao ®éng;
c) Tranh chÊp gi÷a ngêi gióp viÖc gia ®×nh víi ngêi sö dông lao
®éng;
d) Tranh chÊp vÒ b¶o hiÓm x· héi quy ®Þnh t¹i ®iÓm b kho¶n 2
§iÒu 151 Bé luËt nµy;
®) Tranh chÊp vÒ båi thêng thiÖt h¹i gi÷a ngêi lao ®éng víi
doanh nghiÖp xuÊt khÈu lao ®éng.
§èi víi tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ, c¸c bªn tranh chÊp cã
quyÒn yªu cÇu tßa ¸n gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng cña tËp thÓ lao
®éng khi kh«ng ®ång ý víi quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång träng tµi lao
®éng. Kho¶n 2 §iÒu 31 Bé luËt tè tông d©n sù quy ®Þnh:
Tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ gi÷a tËp thÓ lao ®éng víi ngêi sö
dông lao ®éng ®· ®îc Héi ®ång träng tµi lao ®éng tØnh, thµnh phè trùc
thuéc trung ¬ng gi¶i quyÕt mµ tËp thÓ lao ®éng hoÆc ngêi sö dông
lao ®éng kh«ng ®ång ý víi quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång träng tµi lao
®éng bao gåm:
a) VÒ quyÒn vµ lîi Ých liªn quan ®Õn viÖc lµm, tiÒn l¬ng, thu
nhËp vµ ®iÒu kiÖn lao ®éng kh¸c;
b) VÒ thùc hiÖn tho¶ íc lao ®éng tËp thÓ;
c) VÒ quyÒn thµnh lËp, gia nhËp, ho¹t ®éng c«ng ®oµn.
Kü n¨ng cña luËt s trong vô ¸n lao ®éng
4
Bïi V¨n Quang - Líp C LS5.1MB
3. C¸c tranh chÊp kh¸c vÒ lao ®éng mµ ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
Khi cã tranh chÊp lao ®éng xÈy ra, cã yªu cÇu toµ ¸n gi¶i
quyÕt vµ cã sù gi¶i quyÕt cña toµ ¸n lµ c¬ héi cho luËt s tham gia tranh
tông ®Ó b¶o vÖ quyÒn vµ lêi Ých hîp ph¸p cho ®¬ng sù khi hä mêi.
II. Kü n¨ng cña luËt s trong c¸c vô ¸n lao ®éng
X· héi ngµy cµng ph¸t triÓn, quyÒn lîi cña ngêi d©n cµng cÇn ®-
îc b¶o vÖ ®Õn møc tèi ®a nhÊt, do vËy mµ vai trß cña ngêi luËt s ngµy
nay rÊt quan träng
XÐt vÒ b¶n chÊt c¸c vô ¸n lao ®éng cã tÝnh ®Æc thï riªng so víi
c¸c vô ¸n d©n sù kh¸c, vai trß cña luËt s còng cã mét sè ®iÓm kh¸c
biÖt. V× ¸n lao ®éng liªn quan ®Õn chÝnh s¸ch x· héi, yÕu tè kü thuËt,
c«ng nghÖ trong s¶n xu©t. Môc ®Ých cña viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp
lao ®éng kh«ng chØ ®Ó b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých cña c¸c bªn tranh
chÊp mµ cßn duy tr× quan hÖ lao ®éng cã tranh chÊp.
Tham gia t vÊn mét vô ¸n lao ®ång ngay tõ bíc ®Çu tiªn luËt s
ph¶i nh÷ng ®Þnh híng vÒ c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn ph¸p luËt lao
®éng, c¸c chÝnh s¸ch cña nhµ níc vÒ lao ®éng, cã nh vËy ®¬ng sù míi
cã híng ®i ®óng trong vô kiÖn cu¶ m×nh.
Khi tham gia vµo vô ¸n, luËt s lµ ngêi b¶o vÖ quyÒn lîi cho ®¬ng
sù vµ cã vai trß quan träng trong viÖc gi¶i quyÕt vô ¸n nh: gióp ®¬ng
sù thu thËp tµi liÖu, chøng cø; yªu cÇu Toµ ¸n ¸p dông c¸c biÖn ph¸p
khÈn cÊp t¹m thêi, tham gia hoµ gi¶i, .... V× vËy luËt s cÇn ph¶i lµm
hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi cho th©n chñ cña m×nh.
1. Trong giai ®o¹n khëi kiÖn
Cã nh÷ng vô ¸n tiÕn hµnh hoµ gi¶i sÏ ®em l¹i kÕt qu¶ tèt nhng cã
vô ¸n l¹i kh«ng nh vËy, cã nh÷ng tranh chÊp lao ®éng l¹i ph¶i qua hoµ
gi¶i c¬ së tríc khi khëi kiÖn ra Toµ ¸n, TÊt c¶ nh÷ng vÊn ®Ò ®ã, kh«ng
Kü n¨ng cña luËt s trong vô ¸n lao ®éng
5