Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh ĐHBKHN
nang_trong_dem_90@yahoo.com.vn Page 1
I - MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Bốn mốt năm trước, ngày 2 tháng 9 năm 1969, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ
cứu nước đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, Bác Hồ kính u của n tc đã ra đi
vĩnh viễn. Trong thời khắc đau buồn của lịch sử dân tộc, khi “người tuôn nước mắt,
trời tn mưa” y, hàng chục vạn đồng bào thọp trên Quảng trường Ba Đình lịch sử,
cùng hàng chục triệu người Việt Nam tmi phương trời, miền Bắc miền Nam, trong
ngoài nước, khóc lặng, thành kính đón nhận từng dòng, từng chữ trong Di Chúc Người
gửi lại.
"Cuối cùng, i để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể
bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng.
i cũng gi lời chào thân ái đến các đồng chí, các bầu bạn các cháu thanh niên,
nhi đồng quốc tế.
Điều mong muốn cuốing của tôi là : Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây
dựng mt nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ gu mạnh, p
phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mng thế giới".
Đó là những lời cuối cùng trong bản Di chúc của Chtch Hồ Chí Minh kính yêu. Di
chúc mt tư liệu chính tr - lịch sử vô cùng quý giá của Đảng, Nhà nước nhân dân
ta. Bác đã để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn Đảng, toàn n, cho toàn thể bộ đội,
cho các cháu thanh niên nhi đồng, cùng bầu bạn quốc tế. Sau 41 năm ra đời, ngày nay
đọc lại bản Di chúc bất hủ của Chủ tch Hồ Chí Minh, ngẫm nghĩ những lời Bác căn dặn,
ta càng xúc động, thấm ta công ơn trời biển của Bác đối với đất nước dân tộc, càng
vững tin đi theo đường lich mng đúng đắn và sáng suốt của Người.
Di sản Người đlại trong Di chúc không phải của cải, tiền bạc, sự kế thừa địa v
những lời dặn tâm huyết, những bài hc được đúc kết tthực tế cuộc đời hoạt
động cách mạng của Người tkết quả của tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam đã
trải qua gần mt nửa thế k. Chính vậy, Di chúc của Người không những ý nghĩa
thiêng liêng với hiện tại mà còn nguyên giá tr to lớn đối với tương lai.
TTim hiểu về nội dung giá trcủa Di chúc
, nghiên cứu,
tlời căn dặn của Bác trước lúc đi xa,
c, tiến bộ , xứng đáng với những kì
vọng mà Bác đã giao phó.
2. Đối tượng nghiên cứu của đề tài : nội dung và giá trị của bản Di chúc
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh văn kiện lịch sử giá kết tinh những tinh hoa
đạo đức tâm hồn cao đẹp, những nội dung bản, những quan điểm cốt yếu của
tưởng Hồ Chí Minh, vạch ra phương hướng phát trin cho cách mạng Việt Nam cm
nay và trong tương lai.
Di chúc bản tổng kết thực tiễn kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng phương hướng
phát trin của dân tộc, đồng thời thể hiện đọng nhân cách của vị lãnh tụ, anh hùng giải
phóng dân tc Việt Nam, nhà văn hoá kiệt xuất Hồ Chí Minh. Di chúc kết tinh những g
trị lịch sử, văn hoá, tư tưởng của Chủ tch Hồ Chí Minh, trong đó mi chữ, mi câu, mi
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh ĐHBKHN
nang_trong_dem_90@yahoo.com.vn Page 2
đoạn văn được viết ra đều kết quả của sự suy ngẫm, chắt lọc sâu sắc tư tưởng, tình cảm
t tuệ của Người, một chương trình nh động trong đấu tranh gii phóng n tộc
xây dựng lại đất nước sau khi nước nhà thống nhất.
3. Ý nghĩa của đề tài
Di chúc thiêng liêng của Người trở thành nguồn đng viên, cổ vũ to lớn, là sự chỉ dẫn
quan trọng, để quân n Việt Nam tiến lên giành những thắng lợi vĩ đại trong sự
nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội
vạch ra phương hướng phát triển cho cách mạng Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.
Cho đến ngày nay, bản Di chúc vẫn được coi một văn kiện có giá trị lịch sử quan trọng
trong đó, sự kết hợp chặt chẽ giữa tính khoa học tính thực tiễn trên nền tảng chủ
nghĩa nhân văn cao đẹp đã làm n gtrị chân chính bn vững của Di chúc Bác Hồ.
Di chúc kết tinh những tinh hoa đạo đức tâm hồn cao đẹp, những ni dung bn,
những quan điểm cốt yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh, vạch ra phương hướng phát trin
cho cách mạng Việt Nam cả hôm nay trong tương lai.
Những lời căn dặn, những điều mong muốn của Bác luôn hiện diện là kim chỉ nam
trên mi chặng đường phát trin của dân tc. Bản di chúc đó mãi mãi vẫn là tấm gương
chiếu rọi cho các lớp hậu thế trên mi đoạn thác ghnh của lịch sử.
ta
sâu sắc hơn , nhng phẩm chất cao quý
của Người. M lao động học tập theo gương Bác Hồ đại, cùng chung
tay xây , văn minh, m no .
4. Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm 3 phần : phần mởi đầu, phần nội dung và phần kết luận. Trong đó phần nội
dung bao gồm gồm 2 chương :
Chương I : Nội dung của Di chúc
Chương II : Giá trị của Di chúc
Trong quá trình trình bày đề tài chúng em không thể tránh khỏi những nhầm lẫn sai
sót, mong các thầy thông cảm.
Chúng em xin chân thành cảm ơn !
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh ĐHBKHN
nang_trong_dem_90@yahoo.com.vn Page 3
II NỘI DUNG
Chương I : NỘI DUNG CỦA DI CHÚC
1. Vài nét về Di chúc
Tháng 9 năm 1969 Chủ tch Hồ Chí Minh qua đời, cùng với những hình ảnh ghi lại
tình cảm của toàn dân khắp bốn phương, bản Di chúc của Bác Hồ kính u được công b.
Theo đó, năm 1965, Chủ tch Hồ Chí Minh viết Bản Di chúc đầu tiên gồm 4 trang, do
ttay Người đánh máy cuối trang đề ngày 15-5-1965. Bản Di chúc Người viết năm
1965 là bản duy nhất hoàn chỉnh, dưới có chữ ký của Người và bên cạnh có ch chứng
kiến của đồng chí Duẩn Bí tthứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng lúc bấy
giờ.
Năm 1968 Người viết bổ sung thêm một số đoạn gồm 6 trang viết tay. Ngày 10-5-
1969 Người viết lại toàn bộ phần mở đầu Di chúc gồm mt trang viết tay (những năm
1966, 1967 không có bản viết riêng).
Bản Di chúc công bố năm 1969 chủ yếu dựa vào bản Người viết năm 1965 (trong đó
đoạn mở đầu là bản viết năm 1969, đoạn về việc riêng là phần đầu bản viết năm 1968).
Đến năm 1989, Bộ Chính trị cho phép công bố các Bản thảo Di chúc của Chủ tịch Hồ
Chí Minh.
Căn cứ theo tài liệu công bố của Bộ Chính tr (trong tác phẩm Hồ Chí Minh toàn tập
Tập 12) các Bản thảo Di chúc được sắp xếp theo thtự thời gian Người viết, các bản bút
tích được in trước, sau đó các bản đánh máy bản in được in tiếp sau đó. Cuối ng
bản Di chúc công bchính thức năm 1969.
2. Hoàn cảnh ra đời
Lịch sự đã có sự trùng hợp thiêng liêng và k diệu.
Ngày 2-9-1945 tại Quảng trường Ba Đình Chủ tịch Hồ CMinh đã đọc bản Tuyên
ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà. Ngày 2-9-1969, Bác Hồ ra đi
t khu vực nhà sàn đơn sơ cũng thuộc Quảng trường Ba Đình lịch sử.
Hai sự kiện diễn ra vào hai thời điểm khác nhau của đất nước nhưng lại gắn chặt
chnhư mt tt yếu lịch sử.
Bác Hồ chuẩn bị cho việc ra đi của nh thật ung dung thanh thản, ''để sẵn my
lời'' cho đồng o cả nước, đồng chí trong Đảng bạn khắp i khỏi thấy đột ngột.
Những điều dặn lại đã dẫn dắt toàn dân tộc bước tiếp trên con đường cách mng đã được
chính Bác Hồ vạch ra từ năm 1930, với bản Chính cương vắn tắt mà cho đến nay vẫnn
giữ nguyên giá trị, khẳng định tầm nhìn xa, trông rộng của thiên tài Hồ Chí Minh.
Từ năm 1965, Chủ tch Hồ Chí Minh đã tcảm nhận được sức khỏe của Người giảm
sút so với những năm trước đó. Người cho rằng, tuổi 75 Người thuộc lớp người “xưa
nay hiếm”. Tuy cảm thấy tinh thần vẫn ng suốt, tn thể vẫn khỏe mạnh”, nhưng
Người dự báo “Ai dám biết tôi sẽ sống phục vụ Tquốc, phục vụ cách mạng được
mấy năm tháng nữa”. ràng Hồ Chí Minh đã dự cảm được thời khắc quan trọng của
thời gian còn li cuối cuộc đời mình. Tdự cảm đó, Người viết: “Vì vậy, tôi để li
mấy lời y, chỉ i m tắt vài việc thôi. Phòng khi tôi sđi gặp cụ Các Mác, cụ -nin
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh ĐHBKHN
nang_trong_dem_90@yahoo.com.vn Page 4
các vị cách mạng đàn anh kc, tđồng bào cả nước đồng ctrong Đảng khỏi
cảm thấy đột ngột”.
vậy, Người đã chủ động viết Di chúc, để lại tình thương yêu những lời n
dặn tâm huyết cho nhân dân ta, cho Đảng bạn gần xa. Tuy sức khỏe giảm sút,
nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vn nồng cháy mt tình yêu lớn và tinh thần trách nhiệm
cao với đồng chí, đồng bào, toàn dân tc, với cách mng Việt Nam và với cách mạng thế
giới.
3. Bản di chúc công bố năm 1969
VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
-------------------------
Cuộc chống M, cứu nước của nhân n ta phải kinh qua gian khổ, hy sinh
nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn.
Đó là một điều chc chắn.
i ý định đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc, để chúc mừng đồng
o, cán bộ chiến anh hùng, thǎm hỏi các cphụ lão, các cháu thanh niên nhi
đồng yêu quý của chúng ta.
Kế theo đó, tôi sẽ thay mặt nhân dân ta đi thǎm và cảm ơn các nước anh em trong
phe hội chủ nga, các nước bầu bạn khắp nǎm cu đã tận tình ng hộ gp đ
cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta.
*
* *
Ông Đỗ Phủ là người làm thơ rất nổi tiếng Trung Quốc đời nhà Đường, câu
rằng "Nhân sinh thất thập cổ lai hy", nghĩa là "Người thọ 70, xưa nay hiếm".
Nǎm nay, tôi vừa 79 tuổi, đã là lớp người "xưa nay hiếm" nhưng tinh thần, đầu óc
vẫn rất sáng suốt, tuy sức khoẻ kém so với vài nǎm trước đây. Khi người ta đã ngoài
70 xuân, thì tuổi tác càng cao, sức khoẻ càng thấp. Điều đó cũng không có lạ.
Nhưng ai mà đoán biết tôi còn phục vụ cách mạng, phục vt quốc, phục vụ nhân
dân được bao lâu nữa?
vậy, i để sẵn mấy lời này, phòng khi i sđi gặp cụ Các Mác, cụ Lênin
các vị cách mạng đàn anh khác, tđồng bào cả nước, đồng ctrong Đảng bầu bạn
khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột.
Trước hết i về Đảng - Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai
cấp, phục vnhân n, phục vụ Tổ quốc, cho nên tngày thành lập đến nay, Đảng ta đã
Tiểu luận tư tưởng Hồ Chí Minh ĐHBKHN
nang_trong_dem_90@yahoo.com.vn Page 5
đoàn kết, tổ chức lãnh đạo nhân n ta hǎng hái đấu tranh tiến tthắng lợi này đến
thắng lợi khác.
Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng của n ta. Các đồng
chí từ Trung ương đến các chi bộ cần giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn
con ngươi của mắt mình.
Trong Đảng thực hành dân chrộng rãi, thường xuyên nghiêm chỉnh tự phê
bình phê bình là cách tốt nhất để củng cố phát trin sự đoàn kết và thống nhất của
Đảng. Phải có tình đồng chí thương yêu ln nhau.
Đảng ta là mt Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên cán bộ phải thực s thấm
nhuần đạo đức ch mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí ng tư. Phi gi gìn
Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung
thành của nhân dân.
Đoàn viên thanh niên ta nói chung tốt, mọi việc đều hằng hái xung phong,
không ngại kkhǎn, chí tiến thủ. Đng cần phải chǎm lo giáo dục đạo đức cách
mạng cho h, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa hội vừa
"hng" vừa "chuyên".
Bồi dưỡng thế h cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng rất cần
thiết.
Nhân dân lao động ta min xuôi cũng như min núi, đã bao đời chịu đựng
gian khổ, bị chế độ phong kiến và thc dân áp bức bóc lt, li kinh qua nhiều nǎm chiến
tranh.
Tuy vậy, nhân dân ta rất anh hùng, dũng cảm, hǎng hái, cần cù. Từ ngày có Đảng,
nhânn ta ln ln đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng.
Đảng cần phải kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế vǎn hóa, nhằm không
ngừng nâng cao đời sống của nhân dân.
Cuộc kháng chiến chống Mỹ thể n kéo dài. Đồng bào ta có thể phải hy sinh
nhiều của, nhiều người. sao, chúng ta phải quyết tâm đánh giặc Mỹ đến thắng lợi
hoàn toàn.
Còn non, còn nước, còn người, Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày
nay!
Dù khó khǎn gian khổ đến mấy, nhânn ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi. Đế quốc
Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta. Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam
Bắc nhất định sẽ sum họp mt nhà. Nước ta sẽ có vinh dự lớn là một nước nhmà đã anh
dũng đánh thắng hai đế quốc to - là Pp Mỹ; đã p phần xứng đáng vào phong
to giải phóng dân tc.