I. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1. Lí do ch n đ tàiọ ề
Sinh ra và l n lên trên m nh đt đy n ng gió. Tu i th c a tôi g n li nớ ả ấ ầ ắ ổ ơ ủ ắ ề
v i nh ng trò ch i dân gian, cùng b n bè ngày ngày vui đùa trên nh ng đi cátớ ữ ơ ạ ữ ồ
tr ng, nh t là nh ng bu i chi u n ng x v i các trò ch i nh th di u hayắ ấ ữ ổ ề ắ ế ớ ơ ư ả ề
đu i b t…Cũng b i th mà tôi yêu thích ngh d y tr đ mãi đc s ng vàổ ắ ở ế ề ạ ẻ ể ượ ố
nh v tu i th êm đm y. Sau khi t t nghi p ra tr ng, tôi không l iớ ề ổ ơ ề ấ ố ệ ườ ở ạ
thành th nh các b n l a ch n, mà c mu n c a tôi là đc tr v quêị ư ạ ự ọ ướ ố ủ ượ ở ề
h ng đ đc t tay mình chăm sóc nh ng đa tr nghèo, truy n d y choươ ể ượ ự ữ ứ ẻ ề ạ
tr nh ng trò ch i lý thú và b ích. B i tôi bi t r ng, nh ng trò ch i y đ l iẻ ữ ơ ổ ở ế ằ ữ ơ ấ ể ạ
nh ng n t ng vô cùng m nh m và sâu s c trong lòng tr th . H n ai h tữ ấ ượ ạ ẽ ắ ẻ ơ ơ ế
qua 3 năm đào t o trên gi ng đng tôi nh n th c đc r ng: ạ ả ườ ậ ứ ượ ằ “Ch i là cu cơ ộ
s ng c a tr , t ch c trò ch i chính là t ch c cu c s ng cho tr ”.ố ủ ẻ ổ ứ ơ ổ ứ ộ ố ẻ Trò
ch i là m t ho t đng không th thi u trong cu c s ng h ng ngày c a tr .ơ ộ ạ ộ ể ế ộ ố ằ ủ ẻ
Đc bi t là tr ng m m non cũng nh trong b t kì ho t đng nào cũng đuặ ệ ở ườ ầ ư ấ ạ ộ ề
có các trò ch i nh m m c đích ôn luy n và c ng c ki n th c cho tr . Đi uơ ằ ụ ệ ủ ố ế ứ ẻ ề
đó ch ng t r ng trò ch i đóng m t vai trò vô cùng quan tr ng và không thứ ỏ ằ ơ ộ ọ ể
thi u trong quá trình chăm sóc giáo d c tr m m non.ế ụ ẻ ầ
Đi v i Giáo d c m m non, ngoài s c n thi t có m t môi tr ng Xanhố ớ ụ ầ ự ầ ế ộ ườ
- s ch - đp còn ph i xây d ng b u không khí vui t i thân thi n cho trạ ẹ ả ự ầ ươ ệ ẻ
thông qua các trò ch i, đc bi t là trò ch i dân gian. Qua các trò ch i dân gianơ ặ ệ ơ ơ
tr nh đc l n lên v th l c, trí tu , tình c m đo đc và th m mĩ. M tẻ ư ượ ớ ề ể ự ệ ả ạ ứ ẩ ặ
khác trò ch i dân gian v i nh ng ch c năng đc bi t đóng m t vai trò và vơ ớ ữ ứ ặ ệ ộ ị
th quan tr ng trong đi s ng tr th , đng th i th hi n nhu c u gi i trí, vuiế ọ ờ ố ẻ ơ ồ ờ ể ệ ầ ả
ch i, nó làm cho th gi i xung quanh tr đp h n và r ng m h n. Chính vìơ ế ớ ẻ ẹ ơ ộ ở ơ
v y trò ch i dân gian r t c n thi t đc l a ch n, t ch c cho tr ch i trongậ ơ ấ ầ ế ượ ự ọ ổ ứ ẻ ơ
nhà tr ng tu theo l a tu i c a trườ ỳ ứ ổ ủ ẻ.
B n ảthân tôi qua nhi u năm sinh s ng và h c t p thành ph Đng H iề ố ọ ậ ở ố ồ ớ ,
đc ch ng ki n s l n lên c a đa em h h ng ngày, tôi th y th t t iượ ứ ế ự ớ ủ ứ ọ ằ ấ ậ ộ
nghi p cho các em, do t c đ c a quá trình đô th hoá, các em m t xã h iệ ố ộ ủ ị ở ộ ộ
công nghi p thì nh ng trò ch i dân gian đi v i các em là m t cái gì đó xa v i,ệ ữ ơ ố ớ ộ ờ
nh ng ch cho nh ng trò ch i hi n đi, trò ch i đi n t … ch thui th i ch iườ ỗ ữ ơ ệ ạ ơ ệ ử ỉ ủ ơ
m t mình, không đc tr i nghi m cùng b n bè đng trang l a đ ch iộ ượ ả ệ ạ ồ ứ ể ơ
nh ng trò ch i lý thú và b ích. B i v y m i l n đc b m cho v quêữ ơ ổ ở ậ ỗ ầ ượ ố ẹ ề
thăm ông bà là em nh m ng reo lên, v i ni m vui đc g p ông bà và h nư ừ ớ ề ượ ặ ơ
h t là cùng đám b n quê th di u, đánh cù, và các trò ch i dân gian khác,ế ạ ở ả ề ơ
cùng chia s ni m vui v i b n, lúc nào tôi cũng th y khuôn m t em r ng rẻ ề ớ ạ ấ ặ ạ ỡ
v i n c i n th m trên môi. Đi u đó càng thôi thúc tôi ý nghĩ: ớ ụ ườ ở ắ ề Làm thế
nào đ t ch c t t trò ch i dân gian cho trể ổ ứ ố ơ ẻ. Đ l u gi lo i hình sinhể ư ữ ạ
ho t văn hoá mà cha ông ta đã sáng t o, l u truy n t đi này sang đi khác. ạ ạ ư ề ừ ờ ờ
Ngày nay ti n trình xã h i hoá - Công nghi p hoá đang len l i v cácế ộ ệ ỏ ề
mi n quê, nh ng vùng đt nghèo d n d n thay th cho b i c nh xã h i hi nề ữ ấ ầ ầ ế ố ả ộ ệ
đi thì ngày càng có nhi u em không đc làm quen và ch i v i nh ng tròạ ề ượ ơ ớ ữ
ch i dân gian c a thi u nhi nh ngày tr c đang ngày b mai m t và lãngơ ủ ế ư ướ ị ộ
quên. Vì th , giúp các em hi u và quay v v i c i ngu n c a các trò ch i dânế ể ề ớ ộ ồ ủ ơ
gian là m t vi c làm c n thi t.ộ ệ ầ ế
Xu t phát t vai trò quan tr ng c a trò ch i dân gian đi v i tr và nhuấ ừ ọ ủ ơ ố ớ ẻ
c u h ng th ho t đng này, tôi th y vi c t ch c cho tr ch i trò ch i dânầ ưở ụ ạ ộ ấ ệ ổ ứ ẻ ơ ơ
gian là m t vi c làm vô cùng quan tr ng và có ý nghĩa. Nh ng làm th nào độ ệ ọ ư ế ể
t ch c trò ch i dân gian cho tr m t cách có hi u qu ? Đi u này qu khôngổ ứ ơ ẻ ộ ệ ả ề ả
d dàng đi v i t t c các giáo viên m m non. ễ ố ớ ấ ả ầ
V i đ tài này tôi bi t đã thu hút đc s quan tâm nghiên c u c a r tớ ề ế ượ ự ứ ủ ấ
nhi u b n đng nghi p trong ngành. V i đ tài tôi đang vi t nó có nh ngề ạ ồ ệ ớ ề ế ữ
đi m m i: Tôi dành s quan tâm trong vi c kh i d y tr tình yêu g n bóể ớ ự ệ ơ ậ ở ẻ ắ
đi v i các trò ch i dân gian nh m khôi ph c nét văn hoá t t đp c a dân t c.ố ớ ơ ằ ụ ố ẹ ủ ộ
Chú tr ng tính tích c c tham gia ho t đng c a tr , kích thích s sáng t oọ ự ạ ộ ủ ẻ ự ạ
c a tr trong quá trình ch i đc bi t là nh ng trò ch i mà trong đó tr tủ ẻ ơ ặ ệ ở ữ ơ ẻ ự
tay làm nên nh ng đ v t b ng h c li u s n có trong thiên nhiên. ữ ồ ậ ằ ọ ệ ẵ
Là m t giáo viên đc nhà tr ng phân công tr c ti p ph trách l p 5-6ộ ượ ườ ự ế ụ ớ
tu i tr ng m m non chúng tôi, đng tr c th c tr ng hi n nay, tôi luônổ ở ườ ầ ứ ướ ự ạ ệ
đau đáu trong lòng mình ph i làm sao đây đ tìm ra nh ng gi i pháp, cách làmả ể ữ ả
hay đ t ch c t t các trò ch i dân gian m t cách có hi u qu nh t. T nh ngể ổ ứ ố ơ ộ ệ ả ấ ừ ữ
th c t c a l p mình ph trách, tôi đã nghiên c u và quy t đnh ch n đ tài:ự ế ủ ớ ụ ứ ế ị ọ ề
“Làm th nào đ t ch c t t các trò ch i dân gian cho tr m u giáo 5-6ế ể ổ ứ ố ơ ẻ ẫ
tu i”.ổ
Đây là m t đ tài khó nh ng v i tình yêu ngh , tình yêu tr và v i tâmộ ề ư ớ ề ẻ ớ
nguy n s góp m t ph n công s c nh bé c a mình vào vi c th c hi n phongệ ẽ ộ ầ ứ ỏ ủ ệ ự ệ
trào “Xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c”ự ườ ọ ệ ọ ự c a b GD & ĐTủ ộ
cũng nh vi c góp ph n gi gìn và b o v b n s c văn hoá dân t c Vi t Namư ệ ầ ữ ả ệ ả ắ ộ ệ
nên tôi c g ng tìm tòi nghiên c u đ th c hi n đ tài này đt hi u qu h n.ố ắ ứ ể ự ệ ề ạ ệ ả ơ
2. Ph m vi ng d ng:ạ ứ ụ
Trò ch i dân gian là m t lo i hình văn hoá r t đc tr ng c a dân t c Vi tơ ộ ạ ấ ặ ư ủ ộ ệ
Nam. Không ch b c h c m m non mà m i b c h c nào hay nh ng l h iỉ ở ậ ọ ầ ở ọ ậ ọ ữ ễ ộ
truy n th ng c a dân t c, đâu đâu cũng có bóng dáng c a trò ch i dân gian.ề ố ủ ộ ủ ơ
B t c l a tu i nào cũng có th tham gia vào các trò ch i dân gian. Nó nhấ ứ ở ứ ổ ể ơ ư
là m t s i dây vô hình k t n i tình đoàn k t dân t c vô cùng m nh m , khôngộ ợ ế ố ế ộ ạ ẽ
ch k t n i tình b n đng trang l a mà nó còn là s i dây g n bó tình c m gi aỉ ế ố ạ ồ ứ ợ ắ ả ữ
mi n ng c v i mi n xuôi, gi a vùng bi n v i đt li n và xa h n n a là tìnhề ượ ớ ề ữ ể ớ ấ ề ơ ữ
c m gi a nh ng con ng i không cùng chung ngôn ng . Chính vì v y có thả ữ ữ ườ ữ ậ ể
nói ph m vi ng d ng c a trò ch i dân gian r t r ng rãi. ạ ứ ụ ủ ơ ấ ộ
tr ng m m non: Ho t đng ch đo c a các cháu là ho t đng vuiỞ ườ ầ ạ ộ ủ ạ ủ ạ ộ
ch i, tr h c mà ch i – ch i mà h c. Trong t t c các ho t đng c a tr ơ ẻ ọ ơ ơ ọ ấ ả ạ ộ ủ ẻ ở
tr ng đu có th l ng ghép, tích h p các trò ch i dân gian vào, t ho t đngườ ề ể ồ ợ ơ ừ ạ ộ
chung, ho t đng ngoài tr i, ho t đng góc, ho t đng chi u, ho t đng m iạ ộ ờ ạ ộ ạ ộ ề ạ ộ ọ
lúc m i n i hay các ngày h i ngày l . Tuy nhiên, tu vào t ng tính ch t, n iọ ơ ộ ễ ỳ ừ ấ ộ
dung c th c a t ng ho t đng mà giáo viên l a ch n các trò ch i đ đaụ ể ủ ừ ạ ộ ự ọ ơ ể ư
vào cho h p lí.ợ
đa ph ng:Ở ị ươ H ng năm vào các ngày l nh : Qu c khánh 2/9, t t cằ ễ ư ố ế ổ
truy n c a dân t c… có th t ch c các h i thi đ giao l u gi a các thônề ủ ộ ể ổ ứ ộ ể ư ữ
d i hình th c t ch c các trò ch i dân gian. Đc bi t là các trò ch i: Kéo co,ướ ứ ổ ứ ơ ặ ệ ơ
đánh cù, đánh quay… Đây là nh ng trò ch i có s c hút r t m nh m , đó cácữ ơ ứ ấ ạ ẽ ở
nam thanh, n tú đc th hi n s c m nh, tài năng, s khéo léo c a mình,ữ ượ ể ệ ứ ạ ự ủ
v a có th giao l u k t b n t o nên m t lo i hình văn hoá đc s c c a đaừ ể ư ế ạ ạ ộ ạ ặ ắ ủ ị
ph ng.ươ
II. PH N N I DUNG:Ầ Ộ
1. Th c tr ng:ự ạ
Trong b i c nh xã h i hi n nay, cùng v i t c đ phát tri n nh vũ b oố ả ộ ệ ớ ố ộ ể ư ả
c a n n kinh t . Thì các b c ph huynh luôn b n r n v i công vi c ít có th iủ ề ế ậ ụ ậ ộ ớ ệ ờ
gian quan tâm đn con cái, ít có th i gian đ gi i thích ý nghĩa và d y cho conế ờ ể ả ạ
cách ch i các trò ch i dân gian. Chính vì v y mà nó ngày càng mai m t, ít th yơ ơ ậ ộ ấ
các em ch i các trò ch i truy n th ng. Đ gìn gi b n s c văn hoá c a chaơ ơ ề ố ể ữ ả ắ ủ
ông đ l i cùng v i vi c th c hi n phong trào ể ạ ớ ệ ự ệ “Xây d ng tr ng h c thânự ườ ọ
thi n, h c sinh tích c c”ệ ọ ự c a b Giáo d c và đào t o. Gi h c gi ch i c aủ ộ ụ ạ ờ ọ ờ ơ ủ
tr tr ng m m non thì trò ch i dân gian c n đc chú tr ng.ẻ ở ườ ầ ơ ầ ượ ọ
B c vào năm h c, b n thân tôi th c hi n nghiên c u đ tài g p nh ngướ ọ ả ự ệ ứ ề ặ ữ
thu n l i và khó khăn sau.ậ ợ
1.1.Thu n l i:ậ ợ
B n thân tôi yêu ngh m n tr , ch u khó h c h i và tích c c nghiên c uả ề ế ẻ ị ọ ỏ ự ứ
tài li u, có chút ít v n hi u bi t v m t s trò ch i dân gian truy n mi ng. ệ ố ể ế ề ộ ố ơ ề ệ
Đc s quan tâm nhi u m t c a lãnh đo đa ph ng, b c h c m mượ ự ề ặ ủ ạ ị ươ ậ ọ ầ
non, c a Ban giám hi u nhà tr ng t o đi u ki n v c s v t ch t, trangủ ệ ườ ạ ề ệ ề ơ ở ậ ấ
thi t b d y h c nh : Phòng h c m i khang trang, có khuôn viên r ng rãiế ị ạ ọ ư ọ ớ ộ
thoáng mát, tranh nh, sách báo, đ dùng đ ch i đy đ. B n thân đc dả ồ ồ ơ ầ ủ ả ượ ự
gi th ng xuyên c a c a chuyên môn nhà tr ng trong công tác b i d ngờ ườ ủ ủ ườ ồ ưỡ
lý thuy t l n th c hành.ế ẫ ự
B n thân là m t giáo viên đng l p m u giáo l n, đã nhi u năm công tác,ả ộ ứ ớ ẫ ớ ề
có tinh th n trách nhi m cao trong vi c chăm sóc giáo d c tr , hi u tâm sinh líầ ệ ệ ụ ẻ ể
và nguy n v ng c a tr trong đ tu i m u giáo l n khi tham gia vào các tròệ ọ ủ ẻ ộ ổ ẫ ớ
ch i dân gian.ơ
Đã có nh ng chính sách u đãi, khuy n khích c a trung ng, đa ph ngữ ư ế ủ ươ ị ươ
v ch đ đi s ng, ti n l ng, đi s ng giáo viên đã n đnh nên ch em đãề ế ộ ờ ố ề ươ ờ ố ổ ị ị
th c s yên tâm g n bó v i ngh nghi p.ự ự ắ ớ ề ệ
100% tr đã đc h c qua l p m u giáo nh nên đã đc tham gia m t sẻ ượ ọ ớ ẫ ỡ ượ ộ ố
trò ch i và thu c l i đng dao c a m t s trò ch i dân gian. Các cháu năngơ ộ ờ ồ ủ ộ ố ơ
đng, kho m nh, thích tìm tòi khám phá nh ng đi u m i l xung quanh. ộ ẻ ạ ữ ề ớ ạ
Đc ph huynh quan tâm h tr các nguyên v t li u d ki m đaượ ụ ỗ ợ ậ ệ ễ ế ở ị
ph ng đ làm đ dùng đ ch i ph c v cho các trò ch i. Đ ch i đn gi n,ươ ể ồ ồ ơ ụ ụ ơ ồ ơ ơ ả
d ki m, đm b o an toàn cho tr và đm b o khoa h c.ễ ế ả ả ẻ ả ả ọ
1.2. Khó khăn :
Các cháu l p tôi chớ ủ y u là con c a nh ng gia đình nông dân thu n tuýế ủ ữ ầ
nên khó có đi u ki n chăm sóc cho các cháu đy đ d n đn s ti p thu c aề ệ ầ ủ ẫ ế ự ế ủ
các cháu không đng đu, có nh ng cháu sinh đu năm, có nh ng cháu sinhồ ề ữ ầ ữ
cu i năm, có nh ng cháu phát âm ch a rõ ràng còn nói l p, nói ng ng, cóố ữ ư ắ ọ
nh ng cháu còn ch m, nhút nhát ch a t tin, m nh d n ch a h ng thú trongữ ậ ư ự ạ ạ ư ứ
gi h c, gi ch i. ờ ọ ờ ơ
Th i gianờ t ch c cho tr ch i r t h p, vì đa s trò ch i dân gian ch tổ ứ ẻ ơ ấ ẹ ố ơ ỉ ổ
ch c l ng ghép v i các ho t đng khác.ứ ồ ớ ạ ộ
Quan đi m c a m t s ph huynh ch chú tr ng đn vi c h c ch a chú ýể ủ ộ ố ụ ỉ ọ ế ệ ọ ư
t o đi u ki n đ cho tr đc ho t đng vui ch i. D n đn vi c tr tham giaạ ề ệ ể ẻ ượ ạ ộ ơ ẫ ế ệ ẻ
các trò ch i dân gian l p cũng nh gia đình đt k t qu ch a cao.ơ ở ớ ư ở ạ ế ả ư
B n thân giáo viên ch a n m b t h t các trò ch i dân gian dành cho l aả ư ắ ắ ế ơ ứ
tu i c a l p mình, ch a th c s lôi cu n tr tham gia trò ch i. Vi c l ngổ ủ ớ ư ự ự ố ẻ ơ ệ ồ
ghép tích h p trò ch i dân gian vào các ho t đng h c t p c a tr ch a đcợ ơ ạ ộ ọ ậ ủ ẻ ư ượ
logic nên khi t ch c các ho t đng có trò ch i dân gian ch a mang l i hi uổ ứ ạ ộ ơ ư ạ ệ
qu cao.ả
Kh năng chú ý có ch đnh c a m t s tr còn h n ch . Tr d dàngả ủ ị ủ ộ ố ẻ ạ ế ẻ ễ
nh p cu c ch i nh ng cũng nhanh chóng t rút ra kh i trò ch i n u nó khôngậ ộ ơ ư ự ỏ ơ ế
còn h ng thú.ứ
1.3. Đi u tra th c ti nề ự ể :
Ngay t nh ng ngày đu nh n l p, tôi đã ti n hành kh o sát l p, v i t ngừ ữ ầ ậ ớ ế ả ớ ớ ổ
s 29 cháu nh ng có đn 16 cháu sinh t tháng 7 đn tháng 12 năm 2007 nênố ư ế ừ ế
nhìn các cháu r t d i so v i nh ng cháu sinh đu năm. Ph n đa các cháu ch aấ ạ ớ ữ ầ ầ ư
h ng thú v i các trò ch i dân gian, ch a n m b t đc cách ch i, lu t ch iứ ớ ơ ư ắ ắ ượ ơ ậ ơ
c a các trò ch i dân gian.ủ ơ
Qua quá trình ti p xúc, trò chuy n làm quen v i các cháu, tôi đã tìm hi uế ệ ớ ể
kh năng nh n bi t và h ng thú c a tr v các trò ch i dân gian nh sau:ả ậ ế ứ ủ ẻ ề ơ ư
M c đứ ộ Đu nămầ
S l ngố ượ T lỷ ệ
Tr yêu thích, h ng thúẻ ứ 14/29 48,3%
Hi u bi t v trò ch i dân gianể ế ề ơ 11/29 37,9%
Phát tri n th ch tể ể ấ 16/29 55,2%
Tinh th n đoàn k t- ý th c t p thầ ế ứ ậ ể 15/29 51,7%
Tr t t ch c trò ch i dân gianẻ ự ổ ứ ơ 12/29 41,4%
T k t qu trên b n thân tôi r t lo l ng, trăn tr , luôn suy nghĩ tìm tòi cácừ ế ả ả ấ ắ ở
bi n pháp t i u, đ áp d ng nh m tích h p các trò ch i dân gian vào cácệ ố ư ể ụ ằ ợ ơ
ho t đng m t cách có hi u qu nh t kích thích tính tò mò, s sáng t o vàạ ộ ộ ệ ả ấ ự ạ