Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Kết quả phẫu thuật sửa chữa bệnh lý gián đoạn quai động mạch chủ và giá trị tiên lượng của siêu âm tim

Gián đoạn quai động mạch chủ (GĐQĐMC) đại diện cho một dị tật tim bẩm sinh hiếm gặp nhưng vô cùng nghiêm trọng, đòi hỏi chẩn đoán sớm và chính xác, lý tưởng là từ giai đoạn bào thai, để kịp thời can thiệp phẫu thuật. Bản chất phụ thuộc ống động mạch của bệnh lý này yêu cầu sửa chữa cấp cứu ở trẻ sơ sinh nhằm tránh các biến chứng toàn thân đe dọa tính mạng. Mặc dù các tiến bộ trong phẫu thuật đã cải thiện đáng kể kết quả trên toàn cầu, Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức riêng, bao gồm năng lực phẫu thuật còn hạn chế và thiếu các nghiên cứu quy mô lớn, dài hạn đánh giá kết quả và các yếu tố tiên lượng. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm khắc phục khoảng trống đó bằng cách đánh giá kết quả phẫu thuật GĐQĐMC và xác định giá trị tiên lượng của siêu âm tim trước mổ, qua đó đóng góp vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc và tối ưu hóa chiến lược điều trị tại Việt Nam.

Các nhà tim mạch học, phẫu thuật viên tim mạch nhi, bác sĩ siêu âm tim, và các nhà nghiên cứu quan tâm đến bệnh tim bẩm sinh phức tạp ở trẻ em.

Gián đoạn quai động mạch chủ (GĐQĐMC) là một dị tật tim bẩm sinh hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, đặc trưng bởi sự mất liên tục của cung động mạch chủ, thường đi kèm với các khuyết tật phức tạp khác như thông liên thất (TLT) hoặc hẹp đường thoát thất phải (hẹp ĐRTT). Tình trạng này đòi hỏi phải phẫu thuật cấp cứu ở trẻ sơ sinh do phụ thuộc vào ống động mạch để duy trì tuần hoàn hệ thống; chậm trễ can thiệp có thể dẫn đến suy đa tạng nghiêm trọng. Hiện tại, các tiêu chuẩn chẩn đoán và chiến lược điều trị GĐQĐMC, đặc biệt đối với hẹp ĐRTT đi kèm, còn nhiều tranh cãi trên thế giới, và tại Việt Nam, dữ liệu toàn diện về kết quả dài hạn cũng như năng lực phẫu thuật còn hạn chế. Luận án này tập trung đánh giá kết quả phẫu thuật sửa chữa GĐQĐMC và xác định giá trị tiên lượng của siêu âm tim trước mổ. Nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của 108 bệnh nhân được phẫu thuật tại Bệnh viện Nhi Trung ương từ năm 2012 đến 2022, đây là công trình nghiên cứu quy mô lớn nhất tại Việt Nam trong lĩnh vực này, mang lại cái nhìn tổng thể về hiệu quả phẫu thuật cho các thể GĐQĐMC khác nhau. Kết quả cho thấy tỷ lệ sống sót tích lũy tương đối khả quan đối với GĐQĐMC kèm TLT, nhưng các trường hợp phức tạp như GĐQĐMC kèm thân chung động mạch vẫn có tỷ lệ tử vong cao hơn. Dựa trên các chỉ số siêu âm tim trước mổ, nghiên cứu đề xuất chiến lược phẫu thuật tối ưu, góp phần cải thiện tiên lượng và quy trình quản lý bệnh nhân nhi mắc GĐQĐMC tại Việt Nam.