0
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO - B VĂN HÓA, TH THAO VÀ DU LCH
TRƯNG ĐI HC SÂN KHU - ĐIN NH HÀ NI
ĐẶNG THU HÀ
KCH HC ĐIN NH
TRONG SÁNG TO TÁC PHM ĐA PHƯƠNG TIN
(Phim trc tuyến, phim qung cáo và chương trình trò chơi đin t)
Chuyên ngành: Lý lun, lch s và phê bình Đin nh - Truyn hình
Mã s chuyên ngành: 9. 21. 02. 31
TÓM TT LUN ÁN TIN SĨ
Hà Ni - 2023
1
Công trình đưc hoàn thành ti:
TRƯNG ĐI HC SÂN KHU - ĐIN NH HÀ NI
NGƯI HƯNG DN KHOA HC:
PGS. TS. Nguyn Th Hnh Lê
TS. Nguyn Cao Thanh
Phn bin 1: ................................................................
Phn bin 2: .................................................................
Phn bin 3: ................................................................
Lun án s đưc bo v trưc Hi đng chm lun án cp Trưng,
ti Trưng Đi hc Sân khu - Đin nh Hà Ni.
Vào hi:.... gi..... ngày.... tháng ..... năm 2023
Có th tìm hiu lun án ti:
- Thư vin Quc gia Vit Nam.
-"Thư"vin"Trưng"Đi"hc"Sân"khu"-"Đin"nh"Hà"Nội"
2
M ĐẦU
1. Lý do chn đề tài
Kch hc đin nh, trong phm vi lun án xin đưc hiu phân tích
dưi khái nim: “là khoa hc v nhng quy tc, niêm lut y dng kch
bn phim”. Trong đó, “niêm lut là kết tinh kinh nghim thc tế ca các
cá nhân riêng l và ca c nhng thế h ngh sđã đưc đúc kết qua hàng
trăm năm theo chiu dài lch s lý lun đin nh, tr thành ngun lý thuyết
nn tng, đưc vn dng trong thc hành sáng to kch bn đin nh, không
ch đối vi th loi đc sc nht là phim truyn đin nh mà còn c phim tài
liu, phim hot hình phim truyn truyn hình… Tuy nhiên, đây vn
nhng th loi “truyn thng” ca đin nh. Còn thc tin ngày nay, trong
bi cnh truyn thông đa phương tin (multimedia), truyn thông s (digital
media) phương tin truyn thông mi (new media), đin nh đang ln
lưt xut hin mt s loi hình/ đnh dng mi như đin nh trc tuyến
(streaming-movie), đin nh thc tế o (cinematic virtual reality) đin
nh tương tác (interactive film). Đng thi, mt s sn phm tiêu biu ca
ngành truyn thông như phim qung cáo, video games… li cũng s dng
kch hc đin nh t trong giáo dc - đào to đến thc tin sn xut như
mt ngun lý thuyết kết hp liên ngành. Do đó, biên đ vn dng kch hc
đin nh đã đưc m rng vào nhng loi hình tác phm mi xut hin
m rng sang c lĩnh vc khác như truyn thông.
Cũng trong thế k XXI, cuc cách mng chuyn đi s đã khiến ngh
thut đin nh nói riêng và các sn phm truyn thông đi chúng nói chung
nhng bưc ngot quan trng trong vic chuyn đổi công ngh, phương
tin phương thc truyn ti ni dung. Thay ch đưc trình chiếu ch
yếu thông qua các h thng rp chiếu trên kênh sóng truyn thì ngày
nay, các tác phm đin nh đã đưc trình chiếu khá ph biến trên mng
internet, thm chí còn đưc sn xut ch để phát hành trc tuyến trên
internet mà thôi như phim đin nh trc tuyến, phim nhiu tp trc tuyến
(web-series) thông qua mt s ng dng trc tuyến như: Netflix, Amazon,
Disney +… trên phương tin truyn thông mi (new media) như máy tính,
3
đin thoi, các thiết b đin t thông minh… hoc s tích hp, tương tác
gia phương tin truyn thông truyn thng vi phương tin truyn thông
mi. T đây, thói quen tiếp nhn thông tin, truyn thông gii trí ca nhân
loi đã có s thay đi ln, tác đng ngưc tr li ti phương pháp, mc
đích và hiu ng ca sáng to tác phm đin nh trc tuyến nói riêng và tác
phm nghe nhìn nói chung. Nhưng s tác đng đó đang din ra như thế nào,
c th thc tin chuyn đi công ngh s đang tác đng ra sao ti ch
thc th pháp vn dng lý thuyết trong sáng to tác phm nghe nhìn
động cơ đu tiên thôi thúc nghiên cu sinh la chn đ tài.
Thêm mt lý do na, trưc s phát trin như vũ bão ca công ngh, Đài
truyn hình Vit Nam xác đnh giai đon hin ti mt bưc dch chuyn
lch s v xu hướng thưởng ca khán gi. Xu hướng này đặt ra nhng thách
thc “bt buc phi chuyn đi tư duy, phi đẩy nhanh hơn quá trình sn
xut cùng lúc phân phi ni dung qua nhiu phương thc, nhiu
phiên bn ni dung phù hp vi mi nn tng. Đòi hi trên tương thích vi
khái nim “k chuyn đa phương tin” (transmedia storytelling) được đưa ra
bi Henry Jenkins 2006 nghĩa “k chuyn trên nhiu nn tng phương
tin truyn thông”. Theo đó, vic k mt câu chuyn trên nhiu nn tng,
phương tin cùng lúc: phim truyn, phim hot hình, game, truyn tranh...
hoc phi kết hp nhiu phương tin biu đạt thuc các loi hình ngh thut
khác nhau vào mt tác phm khiến cho nghip v sáng to tr nên đa dng
hơn bao gi hết.
Thc tin phát sinh thêm mt s định dng tác phm đin nh, truyn
thông như trên đang đặt ra đòi hi cho c thc tin ln lý thuyết sáng tác
trong giáo dc, đào to, bi dưỡng ngun nhân lc chế tác đin nh, truyn
hình và truyn thông cn phi nhng cp nht, thay đổi phù hp, hiu qu
kp thi. Vi mong mun góp thêm mt tiếng nói mang tính gii pháp,
người viết quyết đnh la chn đề tài nghiên cu “Kch hc đin nh trong
sáng to tác phm đa phương tin (phim trc tuyến, phim qung cáo
chương trình trò chơi đin t)”.
4
2. Đối tượng và phm vi nghiên cu
2.1. Đối tượng nghiên cu
Đối tượng nghiên cu ca đề tài là lý thuyết kch hc đin nh và nhng
nguyên lý sáng to đã đang được vn dng trong xây dng tng loi
hình tác phm phim trc tuyến, phim qung cáo video game (trò chơi
đin t) cùng mi quan h tương tác gia kch hc đin nh sáng to tác
phm đa phương tin.
2.2. Phm vi nghiên cu
V quy nghiên cu, đề tài gii hn kho sát 3 loi hình tác phm đa
phương tin tiêu biu: phim truyn trc tuyến, phim qung cáo trò chơi
đin t (video game/ game 3D/ game online). Đây 3 trong s nhng th
loi đưc xác định “mu dng ph biến trong phương tin nghe nhìn nói
chung” đồng thi cũng nhng loi hình được Hip hi các trường đin
nh - truyn hình quc tế (CILECT) - trong công văn gi các trưng Đi
hc thành viên năm 2022 - coi “cơ hi thách thc s nghip giáo
dc đin nh, truyn hình truyn thông thế gii cn lưu tâm trong tương
lai”. loi hình phim trc tuyến, lun án tiếp tc khoanh vùng kho sát tp
trung vào dng phim series theo mùa; trong phim qung o, ch kho sát
dng phim ngn qung cáo trong trò chơi đin t thì kho sát video
game có phiên bn đin nh. S lượng kho sát cho mi loi hình k trên là
3 tác phm tiêu biu, đạt được nhng thành tu, giá tr, hiu qu cao xét v
c yếu t thương mi giá tr ngh thut. Vi phim trc tuyến, người viết
la chn các tác phm: Trò chơi con mc (Squid game), Thế gii không
li thoát (Alice in Borderland) Lupin. V phim qung cáo, người viết
la chn kho sát phim: Con gái (hãng Apple), Qung cáo camera giám
sát ca hãng Panasonic Ngưi hùng danh (Hãng bo him Thai life
insurance). V video game, người viết la chn nhng trò chơi đin t
được k đa phương tin cùng lúc c phiên bn đin nh, truyn tranh, hot
hình: Thn lc tri dy (Bn đin nh Chiến tranh gia các sao),