1
B CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HC CÔNG NGHIP HÀ NI
------------------------
NGUYN HNG TIN
NGHIÊN CU CI THIỆN ĐỘ BN MÒN VÍT ÉP TI
TRNG CAO BNG GII PHÁP THIT K KT HP PHUN
PH HVOF
Chuyên ngành: K thut cơ khí
Mã s: 9520103
TÓM TT LUN ÁN TIN SĨ
Hà Ni - 2026
BM.02.08.SĐH-04a
1
Công trình được hoàn thành ti:
TRƯỜNG ĐẠI HC CÔNG NGHIP HÀ NI B NG THƯƠNG
Người hướng dn khoa hc:
1. PGS.TS Nguyn Tun Linh
2. TS Nguyn Văn Thin
Phn bin 1: GS.TS Nguyn Đc Ton
Phn bin 2: PGS.TS Lê Văn Tạo
Phn bin 3: PGS.TS Trn Văn Đua
Luận án được bo v ti Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ cấp Trường và hp ti
Trường Đại hc Công nghip Hà Ni vào hồi… giờ, ngày … tháng 01 m 2026
Có th tìm hiu lun án ti:
- Thư viện Trường Đại hc Công nghip Hà Ni
- Thư viện Quc gia Vit Nam
1
M ĐẦU
Vít ép ti trng cao là chi tiết then cht trong các dây chuyn xvt
liu rời, đảm nhiệm nén, định hình vn chuyển dưới áp sut ln. Trong sn
xut than sch t mùn cưa, vít ép quyết định độ kết dính, mật độ chất lượng
sn phẩm. Tuy nhiên, điều kin làm vic khc nghit vi áp lc, ma sát và nhit
độ cao khiến vít nhanh mòn, gim tui thọ, tăng chi phí bảo trì ảnh hưởng
năng suất. Đề tài lun án tp trung nghiên cu gii pháp ci thin độ bn n
vít ép thông qua thiết kế hình hc tối ưu, phỏng s ng dng công ngh
kết hp phun ph HVOF, nhm kéo dài tui th, gim chi phí và nâng cao hiu
qu vn hành.
Lun án hướng ti tối ưu thiết kế vít ép ti trng cao làm ch công
ngh phun ph HVOF nhằm nâng cao độ bn mòn trong sn xut than sch.
Đối tượng nghiên cu vít ép ti trng cao dùng để nén vn chuyn n
cưa trong điều kin áp sut, ma sát ln, d b mài mòn biến dng. Lun án
kết hp tối ưu hình học, phng s dòng vt liu mài mòn phun ph b
mt bằng phương pháp HVOF để ci thin tui th vít. Đ i ý nghĩa khoa
hc khi lần đu xây dng hình mô phng tích hp toàn din, d đoán chính
xác vùng mài mòn đ xut giải pháp tăng cường kh năng chống mài mòn,
đồng thi b sung sở lun v phng thiết b khí với vt liu ri
m rng ng dng trong thiết kế, d báo tui th chi tiết. Ý nghĩa thc tin ca
nghiên cu th hin việc tăng tuổi th, gim chi phí bo trì, nâng cao hiu
sut sn xut sc cnh tranh doanh nghiệp. Phương pháp nghiên cu bao
gm phân tích thuyết tối ưu nh hc vít, mô phng s bằng phương pháp
phn t ri rc, thc nghim x b mt tiên tiến, kết hợp đánh giá hiệu
chỉnh hình đ đề xut gii pháp tối ưu. Nội dung luận án được trình bày
trong bốn chương: Chương 1 trình bày tng quan v vít ép ti trọng cao, điều
kin làm việc, chế mài mòn phương pháp phun ph HVOF; Chương 2
tp trung nghiên cu tối ưu thiết kế hình hc vít phng quá trình ép vt
liu ri rc nhm d đoán phân bố áp sut, lc nén vùng chu mài mòn;
Chương 3 gii thiu vt liu, trang thiết b thc nghim các kết qu thc
nghim đo cấu trc, đ cnng lp ph; Chương 4 trình bày th nghim, phân
ch đánh giá kết qu độ bn mòn ca vít ép ti trng cao, so sánh vi kết
qu phỏng để xác thc hình. Nghiên cứu đóng góp mi khi xây dng
hình tích hp thiết kế phng d đoán mài mòn, đề xuất phương
pháp xác định vùng mài mòn cc b, la chn chế độ phun ph HVOF phù hp
và đưa ra giải pháp thiết kế vít ép mi có tui th cao, gim chi phí và nâng cao
hiu qu sn xut than sch.
2
CHƯƠNG 1. NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN VỀ VÍT ÉP TẢI TRỌNG
CAO
Chương 1 trình bày tng quan toàn din v vít ép ti trng cao, mt
chi tiết khí quan trng trong các dây chuyn x gia công vt liu ri,
đảm nhim chức năng nén chặt, định hình vn chuyn vt liệu dưới áp sut
lớn. Vít ép đưc cu to gm trc vít xon và cánh vít, chia thành ba vùng: dn
liu, nén to hình. Khi trc vít quay, vt liệu được di chuyn dc trc, th
tích gia các cánh vít dn thu hẹp, làm tăng áp lc, nhiệt độ và mật độ vt liu.
Nh đó sản phẩm độ kết dính, đ đặc chất lượng học cao. Trong sn
xut than sch t mùn cưa, vít ép chi tiết quyết định đến chất lượng viên
than, ảnh hưởng trc tiếp đến kh năng cháy lâu, lượng khói thi thp và giá tr
s dng. Tuy nhiên, do làm vic liên tục trong điều kin ti trng ln, ma sát
mnh nhiệt độ cao, vít ép d b mài mòn, biến dng mt biên dng làm
vic, dẫn đến gim tui thọ, tăng chi phí bảo trì và gim hiu qu sn xut.
sở thuyết thiết kế vít ép nhn mnh các thông s làm vic quan
trọng như lưu ng, áp sut, lc nén, men xon, t s nén và chiu dài
bung ép. Các thông s này quyết định kh năng nén chặt, tốc độ vn chuyn
hiu qu năng lượng. Thiết kế vít ép truyn thng da vào công thc bán
thc nghim, kinh nghim các t l hình học bản (L/D, c vít, góc
xon) cho phép tính toán nhanh nhưng không phản ánh đng các tương tác
phc tp gia vt liu b mặt vít, đặc biệt trong điều kin nén khc nghit.
Ngưc lại, các phương pháp phi truyn thng hiện đại kết hp phng s
(FEM, DEM) vi các k thut tối ưu hóa (Taguchi, thut toán di truyn GA)
cho phép phân tích chi tiết ng sut, biến dng, nhit, dòng vt liu, ma sát
d đoán mài mòn, t đó tối ưu hình học vít nhằm tăng hiu sut gim hao
mòn. Đặc biệt, phương pháp phn t ri rạc DEM ưu thế t tri trong
phng dòng vt liu ri, cho phép t va chm, nén cht, ma sát phân b
lc gia các hạt, đồng thi d đoán chính c vùng chu mài mòn cc b trên
b mt vít nhng yếu t FEM các phương pháp truyn thống khó đáp
ng.
Ngoài thiết kế hình hc, x b mt gii pháp quan trọng để nâng
cao độ bn n cho vít ép. Các phương pháp xử b mặt như mạ đin, thm
nhit, phun ph plasma, phun ph chân không hay phun nguội đã được s dng
nhưng vn tn ti hn chế v độ bám dính kh năng chịu ti. Trong s đó,
công ngh phun ph nhit tốc độ cao HVOF (High Velocity Oxygen Fuel) ni
bt nh kh năng tạo lp ph WC-Co hoc WC-CoCr đ cng cao, cu trúc
đặc, độ bám dính vượt tri kh năng chống mài mòn, ăn mòn rất tt. Lp
3
ph HVOF đặc bit phù hp vi các chi tiết làm việc trong môi trường khc
nghiệt như vít ép tải trọng cao, nơi áp sut ma sát ln din ra ln tc. Vic
kết hp thiết kế tối ưu vi lp ph HVOF giúp o dài tui th làm vic, gim
chi phí bo trì, ổn đnh sn xut và nâng cao chất lượng sn phm.
Tng quan nghiên cu quc tế cho thy nhiu công trình đã tập trung
vào thiết kế, tối ưu hóa phng vít tải, vít đùn, vít trn hoc vít ép, s
dụng các phương pháp hiện đại như DEM, FEM GA để ci thin hiu sut.
Tuy nhiên, hu hết các nghiên cu ch yếu hướng đến vít làm vic vi vt liu
không kết dính hoc ti trng va phải, chưa tập trung vào vít ép ti trng cao
trong môi trường khc nghit vi vt liu ri tính mài mòn cao như mùn
cưa. Đồng thi, ít nghiên cu nào tích hợp đồng thi thiết kế hình hc ti
ưu, phỏng DEM d đoán mài mòn công ngh x b mt tiên tiến
trong mt mô hình nghiên cu thng nht.
Ti Vit Nam, mt s nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng ca hình hc
vít đến hiu sut ép và chất lượng sn phm, mt s khác đã áp dng thut toán
di truyền để tối ưu biên dạng vít trong ép than sch. Tuy nhiên, các nghiên cu
này ch yếu dng mc th nghiệm đơn lẻ, chưa kết hp phỏng DEM để
d đoán mài mòn, cũng như chưa triển khai công ngh phun ph tiên tiến cho
vít ép. Trong khi đó, x lý b mặt HVOF đã được nghiên cu trong mt s ng
dng công nghiệp nhưng vẫn còn hn chế trong lĩnh vực vít ép ti trng cao.
Kết luận, chương 1 khẳng định sự cần thiết nghiên cứu cai thin độ bền
mòn vít ép tải trọng cao, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn ca ngành sản xuất than
sạch các ngành công nghiệp tương tự. Hướng tiếp cận toàn diện ca luận án
kết hợp tối ưu thiết kế hình học vít, phỏng DEM để phân tích dòng vật
liệu dự đoán i mòn, ng với công nghệ HVOF để tăng khả năng chống
mài mòn kéo dài tuổi thọ. Cách tiếp cận này không chỉ đáp ứng yêu cầu
khoa học còn mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đặt nền tảng cho các
nghiên cứu thiết kế, phỏng thực nghiệm các chương tiếp theo.