Trả lời Những Câu Hỏi Vặn Vẹo nhất Của Bọn Trẻ

Cha mẹ luôn nhận được những thắc mắc về giới tính,

những câu từ tục tĩu hay nghĩa cử về cuộc sống? Đây là

cách để trả lời tất cả những câu hỏi khó khăn trên.

Với tư cách là những bậc làm cha

làm mẹ, ngay từ đầu chúng ta phải xác định rõ ràng nhiệm

vụ của mình đó là: Bảo vệ, lo liệu, âu yếm cho con trẻ, bên

cạnh đó, chúng ta phải thay tã cho chúng, và trong tiềm

thức chúng ta luôn tìm mọi cách để giúp chúng thừa hưởng

cái mà chúng ta gọi là sự nhận thức được thừa hưởng của

mình về nhạc sĩ Marvin Gaye. Nhưng chẳng mấy chốc, khi

mà bọn trẻ vừa mới biết cách đặt câu hỏi - thì nhiệm vụ của

chúng ta lại phải thay đổi. Chúng ta sẽ phải trở thành từ

điển bách khoa, nhà triết học, hoặc Tiến sĩ Ruth vào bất kì

lúc nào. Chúng nó cứ hỏi hoài, hỏi mãi, hỏi riết.

Chỉ mới tuần trước, 2 đứa con sinh đôi 9 tuổi của tôi vừa

hỏi tôi những câu hỏi mà tôi chỉ có thể trả lời qua loa với

chúng ("Tại sao bên tấn công lại đốn bên phòng thủ?").

Chúng nó đã hỏi tôi những câu mà tôi có thể trả lời chỉ

bằng 1 từ ("Có phải phụ nữ được trả tiền để cởi đồ trong

phim không?"). Chúng lại hỏi tôi những câu mà làm tôi vừa

mắc cười, vừa lúng túng và phải khất lại lần sau để trả lời

("poh-jine-uh có phải là 1 từ xấu không?").

Con nít là thế. Chúng không muốn ta nói dối, trì hoãn, né

tránh hay lờ đi - và chúng hướng về ta, muốn chúng ta nói

với chúng rằng cách phát âm đúng thực sự đó là vuh-jine-

uh. Chỉ là chúng ta không biết rõ phải làm như thế nào để

giải quyết những mong mỏi của chúng sao cho hài hòa với

bản năng rụt rè của chúng ta khi những vấn đề tế nhị xuất

hiện. Đây là hướng dẫn giúp bạn lèo lái những đòi hỏi lắt

léo nhất của chúng.

H: "Tại sao các bé trai lại có "cái đó" mà bé gái lại không?"

Đ: "Ở hầu hết các loài động vật, đây là điểm khác biệt lớn

nhất giữa giống đực và giống cái, và nó liên quan đến khả

năng sinh sản"

Từ nhỏ trẻ đã nhận biết ra rằng con gái sẽ có thêm một

miếng thịt trên ngực và con trai có thêm cái gì đó ở giữa hai

chân. Nhưng cái khoảnh khắc mà bọn trẻ đặt ra câu hỏi đầu

tiên liên quan đến cơ thể người thì cũng chính là lúc mà

chúng tôi câm như hến - sợ rằng còn quá sớm để cho lũ trẻ

biết nhiều về những chuyện ấy."Đối với trẻ thì những câu

hỏi này là 1 điều bình thường nhưng đối với các bậc phụ

huynh thì đó thực sự là cả một vấn đề. Nhưng nếu các bậc

phụ huynh lại tỏ ra thắc mắc, thì hãy nhìn thẳng vào vấn

đề," Alan Kazdin, giáo sư tiến sĩ khoa tâm lý và tâm thần

học trẻ em tại đại học Yale nói. Ông ta có một vài đề xuất

cho trẻ nhỏ: Giải thích nhanh chóng như câu trên rồi nói

rằng bạn kể cho chúng biết nhiều hơn một chút khi chúng

lớn lên. Nếu như bạn nói ngắn gọn và chân thành, thì sẽ

làm xoa dịu trí tò mò của bé.

Và rồi nếu như trẻ lớn hơn một chút - khoảng từ 10 tuổi trở

lên - bạn sắp phải nói cho chúng biết rằng khi nào 2 người

yêu nhau, đôi khi họ bày tỏ tình yêu bằng cách đưa dương

vật vào âm đạo, để thỏa mãn khoái lạc cũng như là để sinh

ra em bé. Đây cũng là một dịp tốt để mang đến cho trẻ cái

nhìn tóm lược về những giá trị trong gia đình xung quanh

vấn đề tình dục - cùng với sự thật về những gì có thể xảy ra

nếu như bạn thực hiện nó một cách không an toàn: cụ thể là

bị mắc bệnh và có trách nhiệm với em bé do mình sinh ra

trước khi cả 2 người sẵn sàng.

H: "F là viết tắt của từ gì hở mẹ?"

Đ: "[Bleep]."

Vài tháng trước, những đứa con trai tôi đã học được một

bảng chữ cái mới - Chữ A viết tắt, rồi chữ S, thậm chí là

chữ P (trong trò chơi vật bay, ở đoạn "Dậy đi nào [con mèo

nhỏ dễ thương]!"). Nhưng trong một thời gian dài, bọn trẻ

nghĩ rằng từ F được phát âm là "foulk.", Kazdin nói là khi

một câu hỏi có một từ chêm trong đó được nêu ra, thì hãy

cố gắng đừng la lên hay hoảng loạn (như trong câu "Đừng

để mẹ nghe con nói điều đó một lần nữa!"). Khi đã đến độ

tuổi mà trẻ có thể nghe và tò mò (khoảng 7, 8 tuổi), hãy cứ

tiếp tục và giải thích cho chúng nghe về nghĩa của từ.

Truyền đạt quan điểm rằng bạn vui khi chúng hỏi và sau đó

giảng giải rằng đó là một từ mà gia đình bạn không bao giờ

xài và chúng sẽ gặp rắc rối nếu sử dụng nó". "Lý do vì sao

từ đó lại có sức ảnh hưởng là bởi vì người lớn sẽ không nói

với bọn trẻ về những điều này," ông ta nói."Lời nói có sức

ảnh hưởng bởi vì nó tạo ra một sự phản ứng. Nếu một đứa

trẻ biết sử dụng mấy từ này, thì chẳng còn là chuyện to tát

gì nữa - nó chẳng có gì gọi là tạo ra sự ảnh hưởng đối với

chúng (làm trẻ tò mò)"

H: "Điều gì sẽ xảy ra khi con người ta chết hả mẹ?"

Đ: "Ờ thì lúc đó tất cả các cơ quan sẽ hoạt động chậm dần.

Tim sẽ ngừng, phổi sẽ không nhận được không khí, nhưng

quan trọng hơn đó là..."

Để bắt đầu, bạn có thể hiểu đúng nghĩa đen trong y học, sau

đó có thể đưa vào niềm tin tôn giáo và văn hóa về cái chết

linh hồn và kiếp sau. Thông thường, những câu hỏi này

được liên kết với một người vừa mới qua đời trong gia đình

- nghĩa là bạn nên nói cho bọn trẻ biết là bạn cũng nhớ về

bà của tụi nhỏ lắm. "Trẻ con luôn tôn trọng những bậc làm

cha làm mẹ thực sự biết lắng nghe và suy ngẫm thay vì can

thiệp một cách thô bạo vào cuộc đời chúng," James Brush,

tiến sĩ nhà tâm lý học trẻ em ở Cincinnati đã nói như vậy.

"Đôi khi chỉ cần bày tỏ cảm xúc đằng sau một câu hỏi là

đủ. Đôi khi các em không muốn tìm kiếm thông tin - mà

chỉ là đang tìm kiếm sự đồng cảm."

H: "Mẹ có bao giờ chơi hàng trắng chưa hả mẹ?"

Đ: "À thực ra thì mẹ cũng đã từng thử rồi con à. Và gần

như mẹ bị đuổi học vì làm như vậy

Ooh, hiểu rồi! Hãy luôn nói sự thật về những hành vi chống

đối hay trái với phép tắc và hãy chứng mình điều bạn nói là

sự thật. Nói dối và con bạn sẽ biết bạn đang sử dụng lời nói

tục tĩu. Nếu bạn nói dối, con bạn sẽ biết được rằng bố mẹ

của chúng hoàn toàn giả dối. Điều gì sẽ xảy ra nếu như các

em tập tành hút thuốc có cần sa, uống các thức uống có cồn

làm từ ngũ cốc, chơi trò vợ chồng khi bước vào cấp 3?

Đừng nói dối vì làm như vậy sẽ bôi nhọ uy tín của bạn,

Michele Borba, bác sĩ giáo dục, nhà tâm lý giáo dục và tác

giả của cuốn The Big Book of Parenting Solutions đã nói

như thế." Theo các nhà nghiên cứu, trẻ em cho biết lời nói

dối tệ hại nhất mà chúng từng được nghe chính là lời nói

dối mà bố mẹ chúng đã nói với chúng," cô ấy nói. "Tuy

nhiên, bạn chẳng cần phải nói hết sự thật." Hãy thú nhận rồi

kể lại câu chuyện rằng về sau này chuyện đó sẽ làm cho

mình bị coi rẻ như thế nào; chuyện này, dĩ nhiên, có tác

dụng với những đứa trẻ khá lớn (với những đứa trẻ nhỏ

hơn, những đứa mà chúng tò mò hơn là tố cáo, bạn có thể

cố tình lãng tránh một chút). "Những câu chuyện về công

việc đã trải qua trong cuộc sống của bạn. Những gì mà các

em đang tìm kiếm đó là thông tin về cách giải quyết một

vấn đề. Cái mà các em không thích đó là khi mà bạn

chuyển các câu chuyện của mình thành một bài thuyết

giáo," Borba nói thêm. "Các em thật sự rất muốn biết là bạn

đang chỉ trích chúng ở chỗ nào."

Nói thật với con bao giờ cũng tốt hơn cả, Borba nói, điều

đó có nghĩa là bạn phải thể hiện rằng mình không phải là

một người hoàn hảo, bạn biết là bọn trẻ cũng không hoàn

hảo, và bạn sẽ ở bên cạnh chúng khi chúng không sẵn sàng.

Nhằm tránh những gì bạn đã làm trở nên công cốc, Roland

Warren, chủ tịch của tổ chức National Fatherhood

Initiative, có ý kiến là nên nói cho trẻ biết rằng: Con có thể

tự quyết định 100% việc con sẽ làm, nhưng 0% với hành

động do con gây ra. Kiểm soát những gì mà con

uống/hút/làm, nhưng con không biết những gì mà cha mẹ

của cảnh sát/thẩm phán/ bạn gái sắp sửa làm. Hãy để cho

họ tính.

H: "Tại sao 2 người lại đánh nhau hở mẹ?"

Đ: "Khi con yêu một ai và dành nhiều thời gian cho người

đó, con có thể bất đồng quan điểm với họ ở một số chỗ. Và

chúng ta chỉ có 1 sự bất đồng ý kiến ở đây dẫn đến việc tại

sao mà cha con lại chưa đem cái máy xén cỏ đi sửa."

Khi con trẻ đặt ra câu hỏi về những điều mà chúng ta nghĩ

là chúng chưa sẵn sàng để tiếp nhận, thì đó là thời điểm mà

ta hay lãng tránh. Nhưng điều đó chỉ để lại trong đầu những

đứa trẻ sự thắc mắc đó là "Điều gì?" và tự đưa ra câu trả lời

cho mình. Như thế sẽ không hay. Thay vào đó, chỉ cần nói,

"Nói vậy không có nghĩa là mẹ con mình không yêu

thương nhau. Mà chỉ là chúng ta bất đồng quan điểm về

một điều gì đó trong một khoảnh khắc nào đó. Khi mâu

thuẫn phát sinh, thì chúng ta có thể lớn giọng hơn và có

nhiều cảm xúc hơn và đôi khi những khoảnh khắc như vậy

chính là thời điểm thể hiện sự quan tâm chăm sóc của

chúng ta," Tiến sĩ Myrna Shure, tác giả của cuốn sách

Thinking Parent, Thinking Child. đã đưa ra ý kiến như vậy.

H: "Sao mẹ lại nằm ở trên bố vậy?"

Đ: "Theo lẽ tự nhiên thì khi 2 người yêu nhau họ sẽ muốn

được gần bên nhau."

Dù có nói toạc ra hay là nói bóng nói gió thì cũng không

hẳn là bạn sẽ bị lâm vào tính huống đó (chào con, rồi khóa

cửa). Nhưng nếu chẳng may bị rơi vào tình huống đó thì

bạn có thể nói tránh đi với mấy đứa nhỏ, sau khi hai người

đã rời nhau ra đàng hoàng ("Bố mẹ chỉ ôm nhau và giỡn

chút thôi mà cưng"). Tuy là con hiểu biết càng nhiều thì

cảnh tượng này sẽ làm mình quê hơn. Cố gắng không phản

ứng thái quá trong lúc nóng giận. "Hãy khách quan và giải

thích trên tinh thần xây dựng về những gì đang diễn ra và

đừng quá e ấp," Shure nói. Và nếu như bé bước ra và hỏi

rằng bạn có quan hệ tình dục hay không? "Hãy nói có - và

chúng ta nên khóa cửa lại. Sau đó bảo rằng bạn sẽ nói

chuyện với bé nhiều hơn vào buổi sáng," Shure đã khuyên

như vậy. Không cần phải nói chuyện dài dòng.

H: "Ai mà mẹ yêu nhiều nhất?"

Đ: "Tại sao con lại nghĩ là mẹ yêu một người trong số các

con nhiều hơn?"

Ở đây, trẻ sẽ cảm nhận được một điều gì đó - rằng là bạn

thích một đề tài về nghệ thuật, khả năng chơi một môn thể

thao hay báo cáo gì đó của 2 anh (chị) em trong nhà - và dù

quí vị có cố gắng để tỏ ra công bằng đến thế nào thì bé vẫn

cảm thấy sự thiên vị. Mục tiêu của bạn là khai thác thông

tin - tìm hiểu về lý do tại sao mà bé nghĩ rằng anh chị em

của nó lại muốn giành hết tất cả sự yêu thương về mình. Dĩ

nhiên, trẻ chỉ muốn đơn giản là tìm thấy sự dỗ dành từ bạn

- dựa trên môt đề tài về trường học, ban nhạc độc tấu hay

họp mặt bơi lội. Nói về tất cả những điều mà bạn thích ở

bé. Cẩn thận không được gạt bỏ hoàn toàn câu hỏi và phải

biểu lộ sự cảm thông. Con trẻ thường cảm nhận được một

khi cha mẹ chúng thiên vị các anh chị em khác trong nhà

H: "Tại sao mẹ lại muốn làm mọi chuyện trở nên phức tạp

như vậy?"

Đ: "Hỏi hay lắm, con yêu."

Có lẽ bạn trở nên giận dữ vì bạn không cho con gái mình đi

lòng vòng 1 mình quanh nhà hàng xóm hoặc muốn tạo ra

trang Facebook đầu tiên của bé. Và nếu như đó thật sự là

một kế hoạch lớn thì con bạn có thể đúng - nó có thể không

phải là một vấn đề to tát. Và đó là lý do tại sao mà bạn nên

nói cho bé biết rằng câu hỏi ấy rất công bằng. Nhưng sau

đó dõi theo bằng cách nói cho bé biết trong khoảng thời

gian đặc biệt này trong cuộc đời bé, có rất nhiều vấn đề mà

bé không hiểu khi đề cập đến sự an toàn của bé. "Đôi lúc

thì các bậc phụ huynh cũng phải biết kìm hãm lại một chút

chứ không phải lúc nào cũng khăng khăng bảo vệ con mình

một cách thái quá," Brush nói.

H:"Thế nào gọi là chứng rối loạn cương cứng?"

Đ: "Điều mà chúng ta nói đến ở đây đó là cơ thể, và cách

thức mà máu sẽ lưu thông trong cơ thể. Đôi khi ở tuổi già,

các hệ thống trong cơ thể không còn hoạt động trơn tru

được nữa và con cần phải nhờ đến sự trợ giúp của thuốc

men."

Vì mấy đứa nhỏ đã được cho phép thức khuya hơn một

chút vào những ngày cuối tuần và đi xem bóng đá với tôi,

nên chúng ta đều biết rằng sẽ có lúc chúng tiếp xúc với một

số nội dung thô tục - cụ thể là, trong một show trình diễn

của George Lopez và phim quảng cáo ED. "Anh liệu chờ

câu hỏi đó đi," vợ tôi cứ nói vậy hoài.

Dĩ nhiên là tôi sẽ như thế. Tôi sẽ đưa ra những bằng chứng.

Lý do thực sự mà bạn cần để trả lời những câu hỏi không

mấy dễ chịu đó là bởi vì nó thể hiện được việc bạn thực sự

cởi mở khi nói về các chủ đề nhạy cảm. Kazdin nói rằng

các thiếu niên và vị thành niên muốn gặp phụ huynh để nói

với họ về chủ đề giới tính, ma tùy, và rượu chè nhưng

chúng lại không dám. Lí do là vì chúng ta thường không

tạo được những mối quan hệ mở với con cái ngay từ đầu.

"Câu giải thích của bạn về hội chứng rối loạn cương cứng

không cần phải dài dòng như là câu trả thật," Kazdin nói

thêm. "Thay vì nghĩ là ‘Ôi trời đất quỷ thần ơi anh yêu, em

nghĩ là con nó muốn hỏi anh chuyện gì đó kìa' thì hãy nghĩ

rằng con nó hỏi mình như vậy là tốt chứ sao."

H: "Tại sao mẹ lại giống một kẻ ngốc vậy?"

Đ: "[Im lặng]"

"Thái độ thiếu tôn trọng như vậy sẽ làm cho bạn điên tiết

lên, thành thử tốt nhất là nên đi ra chỗ khác và lờ đi,"

Kazdin nói. "Bạn muốn tránh đi việc phải nói là 'Mẹ sẽ nói

chuyện với con khi con không còn thái độ như vậy nữa.'

Điều đó vô tình sẽ nối giáo cho giặc và làm cho sự xung

đột càng nảy sinh nhiều hơn, Kazdin giải thích. Im lặng là

cách làm cho mọi người phải dừng lại ở một giới hạn nào

đó. Rồi sau đó khi bạn đáp trả lại (và nói là bạn sẽ không

dung thứ cho sự vô lễ và thái độ đó như thế nào), hãy giải

thích rằng nhiệm vụ của cha mẹ là chăm sóc con trẻ và luôn

kiên quyết tẩy chay những cách hành xử như vậy. Điều này

đôi khi không thể thay đổi suy nghĩ của con bạn nhưng

những gì bạn làm ở đây không phải là khiến bé đồng ý mà

là giải thích cặn kẽ vai trò của bạn mà không làm nảy sinh

mâu thuẫn. "Khi bạn đang cố gắng công kích lại, bạn có thể

mắc phải nhiều sai lầm mà sẽ làm cho quá trình nói chuyện

giữa 2 mẹ con trở nên khó khăn hơn, "Kazdin nói.

H: "Tại sao ông bà mình hay có mùi khó chịu vậy mẹ?"

Đ: "Khi con người ta già đi, họ sẽ mất đi giác quan khứu

giác, có lẽ vậy mà ông của con thậm chí còn không biết

rằng cơ thể mình đang bốc mùi lên nữa."

Sau đó cố gắng thăm dò một chút. "Con có phiền không khi

phải ở bên cạnh ông nội?" Lúc đó bạn sẽ muốn xem coi bé

sẽ thực sự xử sự như thế nào, Brush đưa ra ý kiến như vậy.

Cuối cùng, giải thích thẳng thắn là những người già không

thể tự chăm sóc bản thân họ bởi vì họ ít vận động đi lại và

các giác quan của họ đã bị giảm sút đáng kể, do đó họ sẽ

rơi vào tình trạng khó khăn với vấn đề vệ sinh. Một sự cảm

thông nho nhỏ có thể xóa dịu sự lố bịch.

H: "Tại sao Johnny được chơi các trò chơi video người

khổng lồ Hulk mà con lại không?"

Đ: "Hãy nói cho mẹ biết về trò chơi đó."

Các bậc phụ huynh thường dùng đến kiểu nói "mẹ đã nói

với con rồi mà" nhưng khi trẻ lớn lên thì câu đó chẳng khác

gì nước đổ lá môn. Lũ trẻ sẽ phản biện lại bằng những câu

đại loại như "ai mà chả thế", và câu này thực sự không ngớ

ngẩn chút nào, Kazdin nói. Thay vì thẳng thừng từ chối,

hãy tham khảo ý kiến của các bậc phụ huynh khác xem

điều gì đang xảy ra - mức độ bạo lực thưc sự của trò chơi sẽ

như thế nào, ví dụ. Yêu cầu trẻ nói cho bạn biết về điều đó ,

để giải thích lý do tại sao mà bé lại muốn chơi game này rồi

sau đó đưa ra một sự thỏa thuận dành cho bé (sau khi bạn

đã tự tay kiểm tra nội dung trò chơi): Con có thể chơi 10

phút một lần vào một số ngày nào đó trong tuần thôi nhé,

và chúng ta sẽ xem xem nó biến chuyển như thế nào; nếu

không có gì thay đổi trong thái độ của con thì chúng ta sẽ

bàn tiếp về vấn đề là liệu con có được phép chơi tiếp hay

không. "Bạn có thể tỏ ra thoải mái dễ dãi 1 chút nhưng bạn

có thể đưa ra yêu cầu kèm theo," Kazdin nói. "Đâu phải

tiệc buffet đâu mà muốn gì được đó. Nhưng thỏa hiệp có

thể đem lại một sự khác biệt rất lớn."

Những câu trả lời mà bạn nghĩ là mình có thể đưa ra nhưng

lại không thể

H: Bố ơi sao bố lại nằm trên người mẹ vậy?

Đ: À cũng giống như là cưỡi bò vậy, đâu có người phụ nữ

nào thích cưỡi bò đâu con.

H: Điều gì sẽ xảy ra khi mình chết hở mẹ?

Đ: Con bọ sẽ ăn hết con mắt của con

H: Mẹ yêu ai nhất?

Đ: Em gái của con đó.

H: Ông già Noel có thực không hả mẹ?

Đ: Con à, con có thực sự tin là những con yêu tinh sống ở

nơi không có điện có thể làm ra các trò chơi Wii cho con

được không?

Theo Ted Spiker - parenting

Đình Quang mamnon.com