Trào ngược dạ dày ở trẻ nhỏ
Có đến 2/3 trẻ nhỏ đã gặp phải tình trạng này trong những tháng đầu đời, nhưng đa
số tự khỏi ở thời điểm 1 tuổi. Chỉ một số ít sẽ tiếp tục diễn tiến lâu hơn và xuất
hiện các biến chứng nặng nề. Chăm sóc bé như thế nào cho đúng cách để làm giảm
triệu chứng trào ngược và nhất là làm sao phát hiện sớm những trường hợp có biến
chứng, để kịp thời xử trí là những điều các bậc phụ huynh nên biết về vấn đề dễ
tiêu hóa thường gặp này.
Sau khi nuốt, thức ăn sẽ đi từ miệng xuống một cái “ống dài” là thực quản (TQ)
trước khi vào dạ dày (DD). Ở chỗ TQ nối với DD có một số cấu trúc đặc biệt làm
TQ “đóng lại”, giúp thức ăn không bị “dội ngược” trở lên khi DD co bóp, trong đó
quan trọng nhất là cơ hoành và cơ vòng dưới TQ. Trong một số trường hợp, do bất
thường trong cấu trúc cơ hoành (ví dụ thoát vị hoành), hoặc thường gặp hơn là do
cơ vòng dưới TQ thường xuyên giãn ra, làm “mở cửa toang hoang” trong lúc DD
đang co bóp mạnh mẽ, gây nên luồng thức ăn bị trào ngược lên trên. Đó là tình
trạng trào ngược DD - TQ.
Trào ngược DD - TQ có phổ biến hay không?
Đây là vấn đề về tiêu hóa thường gặp nhất ở trẻ nhỏ, tuy nhiên, nó được xem như
một hiện tượng sinh lý bình thường do sự phát triển còn non nớt của hệ tiêu hóa ở
trẻ nhỏ. Ước tính có hơn 50% trẻ khỏe mạnh có tiền sử trào ngược DD - TQ trong
3 tháng đầu đời. Con số này tăng lên 67% ở thời điểm 4 tháng tuổi. Tuy nhiên, tình
trạng này sẽ thoái lui khi trẻ lớn lên nhờ các cấu trúc của đường tiêu hóa dần hoàn
chỉnh và chế độ ăn cũng đặc dần. Ở thời điểm 8 tháng tuổi thì có đến 85% trẻ bị
trào ngược sẽ hết triệu chứng, và chỉ khoảng 5% trẻ tiếp tục vẫn bị trào ngược sau
thời điểm 1 tuổi. Nhóm trẻ này sẽ dễ có nguy cơ xuất hiện các biến chứng của trào
ngược, gây ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ và tình trạng trào ngược sinh lý
trước kia giờ trở thành bệnh lý, đó là bệnh trào ngược DD - TQ.
Bệnh trào ngược DD - TQ có nguy hiểm không?
Các biến chứng của bệnh trào ngược có thể thấy ngay ở đường tiêu hóa mà cơ quan
gần nhất phải gánh chịu là TQ. TQ sẽ bị viêm với nhiều mức độ khác nhau gây ảnh
hưởng đến việc ăn uống của bé và biến chứng nặng nề nhất lên TQ là “TQ
Barrett”, là tình trạng TQ bị viêm chít hẹp lại, gây khó khăn cho sự lưu thông thức
ăn từ trên xuống.
Cơ quan bị ảnh hưởng hay gặp nữa là hệ hô hấp. Bé sẽ dễ bị ho, khò khè kéo dài
mà không đáp ứng với các điều trị thông thường. Hoặc bé bị khàn tiếng do dây
thanh trong cổ họng bị dày lên, hậu quả của tình trạng dịch acid ở DD trào vào
vùng hầu họng. Gần đây, các nhà khoa học cũng đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra mối
liên quan mật thiết ở những trẻ bị bệnh trào ngược DD – TQ và tình trạng hen