Truyền thông chăm sóc sức khỏe răng miệng cho người cao tuổi Việt Nam hiện nay: Đề tài nghiên cứu

Ỏ

Ứ

Ề

TRUY N THÔNG TRONG CHĂM SÓC S C KH E RĂNG

Ệ

ƯỜ

Ổ

Ệ

MI NG NG

I CAO TU I VI T NAM HI N NAY

ề Môn: Truy n thông trong công tác gia đình

ọ ạ GV: PGS: TS Ph m Ng c Trung

ễ SV: Nguy n Hoàng Anh

MSV: 55DNN02005

M Đ UỞ Ầ

ự

ổ ượ i cao tu i ăn u ng đ

Lý do l a ch n đ tài Hàm răng giúp ng ượ c bình th ơ

ề ọ ề ườ ạ ộ ấ ườ ằ ủ ơ ể ệ ấ

ố ớ ứ ề ả ố ậ ộ

ầ ạ

ụ ự ể ộ ườ ắ

ợ ấ ệ ổ ỏ ứ

ề ườ ướ ườ ề ế ỏ ứ i dân thì đã có nhi u b

ấ ố ng nh m cung c p ườ ổ i cao ng cho các ho t đ ng và tu b cho các c quan c a c th . Ng năng l ư ề ổ tu i khi v già thì có r t nhi u v n đ x y ra đ i v i răng mi ng nh hao ạ ế ả ệ mòn và suy y u, b nh nha chu, r ng răng,r i lo n ch c năng v n đ ng và c m ế ộ ế ệ t ch đ sinh ho t, chăm sóc h p lý, giác vùng mi ng… C n có s hi u bi ề ố ể cân đ i đ ng i cao tu i có m t hàm răng ch c kh e. Tuy nhiên v n đ ở ỏ ệ truy n thông trong s c kh e răng mi ng nói chung, s c kh e răng mi ng ẫ ư ổ ng c ti n nh ng v n ế ư còn h n ch nh .

ậ ệ ườ ờ ố i cao tu i nói riêng cho ng ạ Trong tình hình kinh t i dân Vi

ỏ ề ệ ứ ứ

ầ

ư ượ ứ ể ả

ầ ừ ề ấ

ề ữ ườ ỏ c quan tâm, ngày càng có nhi u ch

ượ ấ ườ ế ạ ỏ

ỏ ươ ổ ề ứ c quan tâm.

ế ộ h i nh p đ i s ng ng t Năm ngày càng ấ ả c i thi n và nâng cao thì v n đ chăm sóc s c nói chung và s c kh e răng ể ườ i dân ngày càng có nhu c u tìm hi u c quan tâm. Ng miêng nói riêng đ ữ ỏ ố ứ ế t, cũng nh chăm sóc cho nh ng nh ng ki n th c đ b n thân có s c kh e t ứ ề i thân trong gia đình. T nhu c u đó tuy n thông v v n chăm sóc s c ng ề ng trình tuy n hình, báo kh e cũng đ ề đài,… cung c p nhi u thông tin đa d ng, b ích v s c kh e đ n ng i dân, ườ ứ làm cho s c kh e ng ạ ự ứ ữ ề ề

i dân ngày càng đ ể ứ ổ ẫ ườ ệ ượ ỏ Bên c nh nh ng đi m tích c c đó thì truy n thông v chăm sóc s c kh e, ề i cao tu i v n còn nhi u

ượ

ề ữ ơ

ủ ế ươ ề ề ữ ặ

ỏ ệ ặ t là chăm sóc s c kh e răng mi ng cho ng đ c bi ế ư ạ h n ch nh : ề Truy n thông đ ơ ữ ệ thì nh ng n i đã phát tri n nh ng ph ớ ả ả i h i đ o còn g p nhi u khó khăn trong ti p nh n thông tin: vùng xa, biên gi ề ề

c truy n ch y u qua các kênh truy n thông báo đài ể ng ti n đó, còn nh ng n i vùng sâu ế ư ề ự ườ ặ ắ ọ ậ ề ọ Có r t nhi u kênh truy n thông, nhi u thông tin ch a tr ng tâm, nhi u i dân v l a ch n thông tin ề i trùng l p… gây khó kh n cho ng

ậ

ấ ạ ư ế ộ thông tin l cũng nh ti p nh n thông tin. ể ộ ế ố ỏ

ế ề ấ Đ i ngũ cán b truy n th ng v v n đ s c kh e còn thi u và y u, ộ ư ơ vùng sâu vùng xa còn có n i ch a có cán b y t ề ứ ế .

Ngu n ngân sách cho truy n thông nói chung, và trong truy n thông

ề ề

ồ ứ ỏ ẹ

ề ư ệ chăm sóc s c kh e răng mi ng nói riêng còn h n h p. ề ổ ứ ch c, cá nhân đ u t

Ch a có nhi u t ệ

ỏ ứ

ấ ề ỏ ề ặ kh e, đ c bi ữ ừ ứ ỏ

ườ ệ i cao tu i c n đ

ấ ổ ầ ượ ố ứ ướ

ấ

ứ ế ứ ổ

ề ệ

ạ ỏ ầ ượ ỏ Truy n thông trong chăm sóc s c kh e răng mi ng ng ệ ệ ổ ổ ỏ t Nam hi n nay ạ ứ ầ ư vào truy n thông chăm sóc s c ệ t chăm sóc s c kh e răng mi ng. T nh ng v n đ trên truy n thông trong chăm sóc s c kh e là r t quan c quan c vào giai đo n già hóa dân s , ngày càng có ề ề c chú tâm. Mà v n đ ề i cao tu i. Chính vì vây ườ i ố t ỏ i cao tu i có m t s c kh e răng mi ng t ể ườ đ ng

ọ tr ng, trong đó có chăm sóc s c răng mi ng cho ng ệ ấ t Nam đang b t m. Và Vi ấ ổ ườ ề i cao tu i thì v n đ chăm s c kh e c n đ nhi u ng ườ ấ ế ị ệ răng mi ng quy t đ nh r t nhi u đ n s c kh e ng ứ ọ ề ự em l a ch n đ tài ộ ứ ệ cao tu i Vi nh t.ấ

ể ệ ấ

ượ ề ứ ề ấ ơ

ư c quan tâm nhi u h n. Nh ng v n đ nghiên c u v ổ ỏ

ề ậ ớ ề ỉ ệ Tình hình nghiên c uứ Hi n nay đ i s ng phát tri n, đ i s ng ngày càng năng cao v n đ chăm ề ứ i cao tu i không có nhi u và không i ch mang tính ệ ng ti n truy n thông có đ c p t

ụ

ườ ứ ề ệ ỏ ờ ố ờ ố ề ỏ sóc s c kh e cũng đ ườ ứ chăm sóc s c kh e răng mi ng cho ng ệ ươ chuyên sâu. Trên các ph ụ ể chung chung không c th . ứ M c tiêu nghiên c u Truy n thông trong chăm sóc s c kh e răng mi ng ng ệ ổ i cao tu i hi n

nay.

ươ ứ

ng pháp nghiên c u ậ ử ệ Ph Thu th p và s lí tài li u

Ộ

Ổ N I DUNG Ề CH

ƯỜ Ổ Ệ Ệ Ệ Ứ NG 1: T NG QUAN TRUY N THÔNG TRONG CHĂM SÓC I CAO TU I VI T NAM HI N NAY

ƯƠ Ỏ ộ ố

ệ ề ệ S C KH E RĂNG MI NG NG 1.1 M t s khái ni m 1.1.1 Khái ni m truy n thông

ổ ụ

ệ ữ ư ưở t ằ i nh m tăng c

ứ ề ề ề Truy n thông là quá trình liên t c trao đ i thông tin, t ườ ẻ ỹ ỉ

ồ ầ ế ẫ ớ ậ ể ủ

ề ế

ễ ệ ỉ

ụ ủ ấ

ề ễ ữ ề

ẻ

ể ượ ậ ể

ố ượ ề ắ ầ ổ

ề ề ấ ệ ớ ề ễ

ậ ữ ề ự ứ ể ế ằ ậ c s cân b ng trong nh n th c, hi u bi

1.1.2

ả ng, tình c m ườ ặ ng chia s k năng và kinh nghi m gi a hai ho c nhi u ng ộ ế ớ ổ ể hi u bi t l n nhau, thay đ i nh n th c, ti n t i đi u ch nh hành vi và thái đ ủ ộ ủ ợ phù h p v i nhu c u phát tri n c a cá nhân, c a nhóm, c a c ng đ ng và xã ơ ả ừ ố ệ ộ cu n “Truy n thông lý thuy t và kĩ năng c b n” h i. Khái ni m trên trích t ả ấ ữ do PGS, TS Nguy n Văn D ng ch biên. Khái ni m trên đã ch ra b n ch t và ề ả ổ ẻ ề m c đích truy n thông. V b n ch t, truy n thông là quá trình chia s , trao đ i ề ố ượ ủ ể ụ ng truy n hai chi u, di n ra liên t c gi a ch th truy n thông và đ i t ổ c hình dung qua thông. Quá trình chia s , trao đ i hai chi u y có th đ ứ ế ắ ự nguyên t c bình thông nhau. Khi có s chênh l ch trong nh n th c, hi u bi t ẻ ữ ủ ể ng truy n thông g n v i nhu c u chia s , trao đ i thì gi a ch th và đ i t ỉ ế ạ ộ ho t đ ng truy n thông di n ra. Quá trình truy n thông vì v y ch k t thúc khi ố ủ ể t gi a ch th và đ i đã đ t đ ượ t

ệ ườ ứ ỏ ạ ượ ề ng truy n thông. ề i cao

Vi tu i Truy n thông trong chăm sóc s c kh e răng mi ng ng t Nam

ứ ườ ệ ổ

ữ ứ ệ

ổ ở ệ ề i nh ng ki n th c và k năng chăm sóc s c kh e răng mi ng ng ườ ể ọ ỹ ằ i dân nh m tăng c

ứ ề ệ ỏ

ế ng nâng cao hi u bi ườ ổ i cao tu i có kiên th c, k

ả ể ườ ứ ệ ổ ạ ộ i cao tu i là ho t đ ng ườ ỏ i ứ ậ t, nh n th c i cao tu i. Dúp cho xã ỹ ổ ứ ộ ứ ệ t Nam có m t s c i cao tu i Vi

ỏ ố ấ Truy n thông trong chăm sóc s c răng mi ng ng ứ ế ề ả truy n t ổ ườ cao tu i cho m i ng ả ỹ và c k năng v chăm sóc s c kh e răng mi ng ng ườ ộ h i, các thành viên trong gia đình và b n thân ng ỏ năng chăm sóc s c kh e răng mi ng đ ng kh e t t nh t.

ỏ ệ

ứ ệ ệ

ạ ộ ệ ằ ả

ỏ ả ệ ở ừ ệ ạ ộ

ệ ơ ứ 1.1.3 Chăm sóc s c kh e răng mi ng ả ỏ Chăm sóc s c kh e răng mi ng là ho t đ ng nh m b o v và phòng ả ứ ấ ữ ng a nh ng tác nhân g y b nh cho răng mi ng, nhăm đ m b o s c kh e răng ộ ườ ấ ố ng nh y c m, là t nh t. B i khoang mi ng là m t môi tr mi ng m t cách t ậ ẩ ủ ệ ầ ử c a ngõ đ u tiên c a h tiêu hóa và là n i vi trùng, vi khu n xâm nh p nhanh

ề ở ơ

ấ ẩ ệ ệ ậ ỉ

ệ ơ ậ ệ ủ ề t, không ch các b nh lý v u, viêm t y, nha chu… mà còn liên quan t

ướ ạ ể ả

ệ ứ ả ệ ừ ệ ầ

ư ữ ả ẩ

ườ ệ ố ơ ể nh t vào c th chúng ta. B i n i đó là n i t p chung nhi u đi u ki n cho vi ề ể ề khu n phát tri n làm phát sinh ra nhi u b nh t ớ ư i răng mi ng nh sâu răng, viêm n ỏ ố ề t, phòng tránh và các căn b nh v tiêu hóa, tim m ch. Đ b o v s c kh e t ế ả t cách chăm sóc răng ngăn ng a các căn b nh x y ra chúng ta c n ph i bi ằ ả ệ gìn mi ng hàng ngày sao cho đ m b o đúng tiêu chu n bác sĩ đ a ra nh m gi ệ v sinh t ng khoang mi ng. t môi tr

ệ ỏ ứ ườ ổ i cao tu i

1.1.4 Chăm sóc s c kh e răng mi ng ng Chăm sóc s c kh e răng mi ng

ở ỏ ữ ứ i cao tu i là ho t đ ng gi

ị ủ ừ ườ

ệ ư ườ ườ ạ ộ ữ ư ng g p

ả ườ ng ổ ể ườ ng ạ ệ ng răng mi ng th ệ

ỏ ụ ả ể ả

ổ ắ ầ ấ

ổ ệ ứ ườ ố i cao tu i. Do đó vi c chăm s c kh e răng mi ng cho ng

ố ỏ ộ ứ ể ườ ấ t nh t. ệ ổ gìn ữ i cao tu i đ phòng ng a và ch a tr nh ng chăm sóc răng mi ng c a ng ổ ặ ở ệ i cao tu i nh nh hao mòn và b nh th ứ ố ộ ậ ế suy y u, b nh nha chu, r ng răng,r i lo n ch c năng v n đ ng và c m giác ệ ệ ộ ứ ổ ườ vùng mi ng… đ đ m b o cho ng i cao tu i có m t s c kh e răng mi ng ọ ỏ ứ t nh t, góp ph n vào ch m sóc s c kh e toàn thân và tăng tu i th cho cách t ổ ỏ ườ i cao tu i là ng ố ộ ệ c các thành viên trong gia đình và xã h i ph i vi c vô cùng quan trong, c n đ ợ h p đ ng ệ ầ ượ ệ t Nam có m t s c kh e răng miêng t

ệ ở ườ ng

ườ ấ ằ ữ ổ i cao tu i Vi ể ặ 1.1.5 Đ c đi m răng mi ng Ng

ự ả ắ

ự ế ộ

ổ ệ i ta th y r ng khi tu i càng cao, s l n m c và ch a các b nh toàn ượ ạ ưở i, c l ng đ n răng mi ng càng sâu s c. Ng ứ ế răng mi ng càng n ng thì s tác đ ng đ n s c ả ữ ỏ ổ ổ i cao tu i ắ ố ầ ệ ặ i cao tu i cũng không ph i ít. ở ườ ng

ề ế thân càng nhi u thì s nh h ở ổ ệ nh ng bi n đ i suy thoái ộ ố ấ ượ kh e toàn thân và ch t l ng cu c s ng ươ ệ ở ườ ữ ổ ng răng mi ng

(cid:0) ị ơ ứ Nh ng t n th Hao mòn răng g m:

ở ng ẻ ở ặ ồ mòn, s t m ở ậ ộ ế ng cho răng kém, m t đ t ở chân răng; d b sâu ụ ướ t n

ạ ọ c b t, kh ườ ễ ị ể ả ế ướ t n răng cho ng

ự ổ ị

ế ứ ệ ỏ ứ ệ ỏ

ệ ưỡ ế ổ i cao tu i ủ m t nhai, t y răng b x teo, dinh ễ ị ẻ ưỡ bào th a, răng giòn d b m gãy; tăng t o xê d ả ả u, gi m ti chân răng; t măng ở ữ ữ năng nhai gi m sút… Đ phòng ch a nh ng hao mòn i cao ỳ ữ ệ tu i, nên th c hi n khám ch a b nh răng mi ng đ nh k . ệ ưở ả ng đ n s c kh e răng mi ng và s c kh e toàn ư gây hôi mi ng, làm răng lung lay, m t răng, s c ấ ứ ổ i cao tu i nh : ễ ệ ưở ế ng đ n các b nh nhi m ả ng; nh h

ộ ế ạ ẩ ấ ệ (cid:0) B nh nha chu nh h ườ ủ thân c a ng ẫ nhai kém d n đ n kém ăn, thi u dinh d khu n, tim m ch, n i ti ế t, hô h p…

ệ ệ ổ ẫ ng ị b nh nha chu

ố ề ể ở ị ả ồ

ổ ở ườ ươ ng i cao tu i th ữ ng có nh ng t n th

ổ ấ ầ ị

ườ ạ ẩ ộ ố ễ

ị ổ ữ ể ệ ệ

ạ ỳ ể ễ ẩ

ệ ệ ạ ư ệ ị ớ ề ạ

ề ề ị ề ườ (cid:0) V đi u tr : i cao tu i v n đi u tr lành b nh. Có ố ớ ệ ệ th dùng bi n pháp đi u tr b o t n và thu c kháng sinh đ i v i b nh nha chu ả ố ế có k t qu t t. ạ ệ ng do các (cid:0) Niêm m c mi ng ệ ễ ồ ỏ ư niêm m c mi ng b teo m ng d n, m t tính đàn h i, d ệ b nh răng mi ng nh : ố ươ ấ ị ng và nhi m khu n. B nh toàn thân và vi c dùng m t s thu c b ch n th ướ ng d ng bóng n ch a b nh có th làm cho niêm m c mi ng b t n th c, ệ loét, liken, nhi m khu n và ung th . Do đó c n khám đ nh k đ phát hi n và ệ đi u tr s m các b nh niêm m c mi ng c b t:

ng ướ ả ọ

ệ ệ

ệ ươ ị ầ ổ ở ườ i cao tu i. ng ọ Nhi u nghiên c u cho th y ỏ ổ ườ ề ấ ở ứ i cao tu i kh e ề ớ ướ c đây. Song nhi u c b t không gi m so v i tr ng n ắ ứ i cao tu i v n m c ch ng khô mi ng. Nguyên nhân là do các b nh toàn ố ướ ế (cid:0) Tuy n n ư ượ ổ ạ m nh, t ng l u l ổ ẫ ườ ng thân, vi c s d ng thu c và x tr gây khô mi ng.

ố ơ ứ ệ ử ụ ộ ạ ị ấ

ố ầ ọ ệ ứ ụ

ệ ệ

ạ ế ướ t n ễ ễ ướ ự

ạ ễ ấ ộ ầ ố M t nghiên c u cho th y có h n 400 th thu c thu c lo i ch ng tr m ả ả ộ ụ c b t. M t c m, an th n, ch ng Parkinson, có tác d ng ph gây gi m ti ệ ự ư ố ệ s b nh gây khô mi ng nh : alzheimer, sjogren, b nh t mi n… Khô mi ng ẩ ễ ơ ễ ầ làm cho niêm m c khô và d tr y x c, gi m s bôi tr n, d nhi m khu n, viêm n

ả ố ướ u, nhi m n m, đau, khó ăn, khó nu t. ề ậ

ế ắ ệ ố ị ớ ư ệ ằ ệ ế

ệ ệ ề ằ

ệ ệ ọ ng

ườ ệ ướ ủ ề ể ạ ị Vì v y khi b khô mi ng nên khám và đi u tr s m đ h n ch m c b nh. ươ ng pháp nh sau: thay th thu c có tác Phòng tránh khô mi ng b ng các ph ị ố ụ ụ d ng ph gây khô mi ng b ng các thu c không gây khô mi ng trong đi u tr ướ ổ ằ ở ệ c b t nhân t o v sinh răng mi ng h ng các b nh i cao tu i; dùng n ố ấ ế ộ ự c… ngày; th c hi n ch đ ăn đ ch t dinh d ạ ưỡ ng và u ng nhi u n

ả ệ

ộ ậ ạ ề ệ ứ ả ậ ố ạ ạ ườ ườ

ứ ị

ứ i cao tu i, kh u giác ít b nh h

ứ ả ầ

ả ọ ổ i cao tu i ổ ơ i cao tu i ả t ngon, v giác suy gi m. ị ả ư ưở ng nh ng ế ị ượ ậ c mùi v , suy y u ổ ườ ế ố i cao tu i làm cho ng c b t là các y u t

ưỡ ươ ệ ổ

ộ ố Ng (cid:0) R i lo n ch c năng v n đ ng và c m giác vùng mi ng: ễ ị ố d b r i lo n ph n x nu t và v n đ ng c mi ng. Nhi u ng ế ắ m c ch ng chán ăn, ăn không bi ấ ở ườ ổ ề ng Nhi u nghiên c u cho th y ạ ổ ả ị i gi m d n theo tu i cao. Do không c m nh n đ v giác l ế ướ ệ ộ ơ ậ c v n đ ng mi ng, gi m ti t n ế ầ ng và g y y u. chán ăn, suy dinh d ở ữ ng, thoái hóa Nh ng t n th ả ữ ệ ữ ạ ổ ả tu i tác ngày càng cao mà còn ph n ánh nh ng tình tr ng b nh t răng mi ng không nh ng nh h ậ ạ t t ưở ng do ỗ i ch đã

ắ ướ

ổ ỏ ả ẻ ấ ể ệ ệ

ả ệ m c trong quá trình cu c s ng tr ả ố còn tr là đ m b o t ổ ườ i cao tu i th

ố

ệ ễ ắ ạ ả i nh h ả ệ c đây. Do đó vi c chăm sóc răng mi ng lúc ố ứ t lúc cao tu i. ế ưở ng đ n răng mi ng, ệ i do vi c ăn u ng kém ắ ậ t đang m c

ậ ụ

ỏ ưở ộ ố t nh t đ có s c kh e răng mi ng t ệ ườ ng d m c các b nh có nh h Ng ưở ượ ạ ệ ươ ị ổ ng răng mi ng l c l ng ng khi b t n th ứ ề ưỡ ế ế ẫ d n đ n thi u dinh d ng, làm gi m s c đ kháng và làm b nh t ồ ặ n ng lên hay ch m h i ph c. ả

ệ ệ ệ ế ố ả nh h ơ ể ễ ắ Tuy tu i cao không ph i là y u t ế ố

ạ ư ệ ọ

ớ ư ườ ữ ệ ổ ề c b t và các b nh toàn thân nh đái tháo đ ị

ặ ế ưở ầ ạ ị ng n ng đ n răng mi ng. ế ứ ổ ng chính đ n s c kh e răng ư mi ng, nh ng là y u t làm cho c th d m c các b nh răng mi ng và toàn ạ ệ thân. Chính các b nh răng mi ng nh sâu răng, viêm nha chu, viêm niêm m c ệ ế ướ ố ng, tai mi ng, r i lo n ti t n ế ạ ế bi n m ch máu não, x tr vùng đ u c đi u tr ung th … m i là nh ng y u ố ả t nh h

ị ỳ ấ , ng

ệ ộ ầ Dù còn hay m t răng ệ ể

ưở

ỏ ượ ề ợ ở ườ ệ ặ i cao tu i cũng nên đi khám răng đ nh k 36 Răng mi ngệ là ề ế ng đ n t s nh h ế ể ẫ i già có th d n đ n ung c chăm sóc t i ệ t, các b nh v l ng

1.2

ệ ạ

ứ ố ộ ỏ ế ề ệ tác đ ng đ n truy n thông s c kh e răng mi ng

ệ

ề ọ

Nhân t ỏ ồ ệ ệ ồ

ự ườ i cao tu i ươ ề ể ổ ở Vi ệ ng ti n truy n thông đ truy n t

ự ề ả ạ ề ề ặ

ả ả ữ ữ

ầ

ữ ườ ứ ượ c đông đ o ng

ể ả ẽ ự i l

ữ ơ ỉ ượ c truy n t ẽ ượ ế ậ

ệ

ệ ổ ườ ế ị ớ tháng m t l n đ phát hi n và đi u tr s m các b nh lý n u có. ố ẽ ả ế ủ ộ ử c a ngõ c a b máy tiêu hóa, n u không đ ứ s c kh e toàn thân. Đ c bi ư th niêm m c mi ng. ữ Nh ng nhân t ệ t Nam hi n nay Vi ự ồ 1.2.1 Ngu n nhân l c ố ngu n nhân l c có vai trò quan tr ng trong công tác truy n thông ứ s c kh e răng mi ng ng t Nam. Ngu n nhân l c đóng vai trò ộ ế ộ tác đ ng đ n tác đ ng các ph i thông tin ư ườ ế i dân, nh truy n thanh; truy n hình; báo đài; báo m ng; đ c tuyên đ n ng ế ớ ắ ự ề i nh ng vùng sâu, vùng xa, h i đ o nh ng vùng khó kh n. truy n tr c ti p t ủ ệ ự ồ ế N u ngu n nhân l c đáp ng đ y đ thì nh ng thông tin chăm sóc răng mi ng ổ ẽ ế ả ắ ườ i cao tu i s đ n đ i dân k c nh ng n i khó kh n, ng ồ ườ ạ ế ề ả ế và ng i n u ngu n nhân l c thi u thì thông tin s ch đ i ơ ữ ộ ố ơ ế c ti p nh n thông tin s không có đ n m t s n i, và nh ng n i không đ ổ ườ ứ ề ế i cao tu i. ki n th c v răng mi ng ng ồ ủ ộ ự ệ ấ

ế ị ế ề ạ ộ

ả ả ườ ủ ủ ế ồ Trình đ chuy n môn c a ngu n nhân l c đóng vai trò cũng r t quan trong. Kh năng trình đ chuyên môn quy t đ nh đ n ph m vi truy n tai thông i dân. Chuyên môn c a ngu n nhân tin và kh năng ti p thu thông tin c a ng

ố ụ ụ

ả ồ ự ộ ề ả ệ ả

ườ ố ợ ệ ậ ố i đa, kh năng truy n t ắ ờ ố ụ ắ

ự ạ ề ả ế ồ ỉ ề ụ t thì vi c t n d ng, ph i h p các ngu n l c ph c v cho truy n i thông tin r ng và hi u qu dúp cho ậ i dân n m b t thông tin chính xác, v n d ng thông tin đó vào đ i s ng. i thông tin trên

ệ ẹ ả ạ ệ ộ

ự l c càng t ộ thông m t cách t ng Còn kh chuy n môn ngu n nhân l c h n ch thì ch truy n t ả m t ph m vi h p và kém hi u qu . 1.2.2 Kinh phí

ơ ơ ổ ả ể ứ Kinh phí là kho n ngân sách c a các c quan, t

ọ ề

ề ừ ố ủ ạ ộ ề

ấ ạ ề ồ ị ự ế ụ ị ự ự

ọ ồ ầ ạ

ọ ộ ư ừ ế

ị ủ ch c, đ n v ,… đ chi ủ ạ ộ ạ ộ ụ cho các ho t đ ng ph c v cho ho t đ ng truy n thông. M i ho t đ ng c a ơ ở ậ truy n thông đ u ch u s chi ph i c a ngu n kinh phí, t xây d ng c s v t ế ch t, đào t o nhân l c, mua trang thi t b truy n thông,… N u không có ư ậ ạ ộ ồ i, nh v y kinh ngu n kinh phí thì đ ng nghĩa m i ho t đ ng g n nh d ng l ủ ạ ộ ọ phí có đóng vai trò vô cùng quan tr ng nó tác đ ng đ n m i ho t đ ng c a truy n thông.

ợ ể ề

ợ ố ầ ệ kinh phí h p lí thì truy n thông cũng không th nào c, c n ph i phân ph i kinh phí h p lí, tránh lãng phí,

ấ ệ ề ả ả

ế ề ự ầ ư Không có s đ u t ả ượ ạ đem l i hi u qu đ ỗ ể ạ ơ đúng n i đúng ch đ đ t hi u qu cao nh t trong truy n thông. ị 1.2.3 Đ a hình ị

ơ ị ề ư ồ ề ằ

ữ ề ủ ờ ị

ơ ở ậ ế ị ệ ệ i nh đ ng b ng thì thông tin truy n thông ậ ợ ả ự i ụ ụ ự t b ph c v cho

ư ạ ộ ộ Đ a hình tác đ ng đ n ho t đ ng truy n thông nh : ậ ợ Nh ng n i đ a hình thu n l ả ị lan truy n nhanh, k p th i, đ m b o s chính xác c a thông tin. Đ a thu n l ề ạ cũng t o đi u ki n cho vi c xây d ng c s v t trang thi truy n thông.

ữ ắ ề Nh ng n i đ a hình khó kh n nh đ i núi, biên gi

ư ồ ề ừ ấ

ườ ế

ẫ ượ ượ ế ả ả

ớ ả ả i h i đ o, vùng sâu, ấ ơ ở ậ ự xây d ng c s v t ch t, ề i dân,… d n đ n thông tin truy n thông không c cũng không hoàn toàn đ m b o là ế ụ ứ i dân áp d ng ki n th c là không cao.

ươ ể ề ệ ấ

C s v t ch t có vai trò quan tr ng t o đi u ki n đ các ph ể ề ế ấ ơ

ạ ơ ở ậ ầ ủ ề ả ọ ơ c lan truy n nhanh chóng đ y đ , kh năng ng

ữ ề ề ứ ụ

ữ ế ơ ơ ị ề vùng xa g y nhi u khó khăn cho truy n thông t ậ ứ nâng cao nh n th c cho ng ặ ấ ế đ n đ c ho c r t ít, thông tin có đ n đ ả ườ ệ chính xác và hi u qu ng ấ ơ ở ậ 1.2.4 C s v t ch t ơ ở ậ ệ ọ ng ti n ồ truy n th ng đ n m i n i. Nh ng n i có c s v t ch t phát tri n thì thông ườ ượ i dân tin truy n thông đ ơ ơ ở ậ ữ ấ ế ế t và áp d ng ki n th c truy n thông cao. Còn nh ng n i c s v t ch t còn bi ế ề ượ ề ạ c truy n đ n ít, không h n ch thì nh ng n i đó thông tin truy n thông đ

ả ấ ậ ể ế ủ ớ ơ ơ ở ậ

ườ

ườ i dân không cao. i dân

ứ ế

ệ ệ ụ

ọ ể ế ị ề ữ ế ượ ứ ư ệ

ữ ề ế

ứ ườ ư ứ ớ ng vùng sâu, vùng xa, biên gi

ấ ố ế ư

ứ ơ ầ đ y đ và ch m h n so v i n i c s v t ch t phát tri n, kh năng ki n th c ớ ế thông tin đ n v i ng ứ ủ ậ 1.2.5 Nh n th c c a ng ứ ậ ệ ế Nh n th c đóng vai trò quan tr ng đ n vi c li u ki n th c truy n thông ườ ữ ế ơ i dân li u có th ti p thu và áp d ng hay không. Nh ng n i đ n nh ng ng ậ ố ậ c ti p c n, có nh n th c cao nh các khu đô th , thành ph ,…. thì vi c đ ữ ụ ế ti p thu và áp d ng nh ng ki n th c truy n thông là nhanh và cao. Còn nh ng ả ả ơ ậ i, h i đ o, n i nh n th c, dân trí ch a cao th ầ ể ả … thì k c có đ u ề ả kinh phí nhi u nh nào hay c s v t ch t t ề ứ ể ụ ế

ơ ở ậ t đ n đâu mà nhân th c còn ứ ế ạ h n ch thì kh năng áp d ng ki n th c truy n thông cũng không th cao c.ượ đ

ể ấ ộ ề ế ứ

ế 1.2.6 Ti u k t ề Có r t nhi u nhân t ườ ồ ự

ư ườ ố i dân,… các nhân t

ế ố

ế ạ

ộ ạ ượ ắ

còn còn l ề ừ ữ ư ế ệ ươ đó đ a ra nh ng ph

ỏ ố tác đ ng đ n truy n thông trong chăm sóc s c kh e ệ ệ ị ổ răng mi ng ng i cao tu i hi n nay nh ngu n nhân l c, kinh phí, vùng, đ a ứ ủ ơ ở ậ ề ậ ấ này đ u quan hình, c s v t ch t, nh n th c c a ng ố ề ộ ọ tr ng tác đ ng đ n quá trình truy n thông, trong đó nhân t kinh phí chi ph i ố ầ ề i nó tác đ ng đ n quá trình tuy n thông tin h u h t các nhân t ả ắ ể ả ầ c hi u qu c n ph i n m b t và nhanh hay châm. Đ truy n thông đ t đ ệ ề ố ữ ể hi u nh ng nhân t ng pháp truy n thông hi u này t qu .ả

Ự

Ạ

CH

Ề NG 2: TH C TR NG TRUY N THÔNG TRONG CHĂM ƯỜ

Ổ Ở Ệ

ƯƠ Ứ

Ỏ

Ệ

SÓC S C KH E RĂNG MI NG NG

I CAO TU I

VI T NAM

Ệ

ề

HI N NAY

ườ ứ ệ

2.1 M c đích truy n thông ề ớ ệ ỏ ộ ng t

ụ ổ ấ i ng ọ ứ ế

ọ ữ ế ổ ữ ườ ứ ồ ổ

ụ ỏ ủ i cao M c đích c a truy n thông trong chăm sóc s c kh e răng mi ng ng ố ướ ườ i cao tu i có s c kh e răng mi ng m t cách t t tu i đó là h ườ ề ứ ơ ả ườ ấ nh t. Cung c p cho m i ng i v i nh ng ki n th c c b n cho m i ng ư ứ ệ ỏ chăm sóc s c kh e răng mi ng ng i cao tu i bao g m nh ki n th c nh sau:

ầ ọ ệ

(cid:0) T m quân tr ng c a chăm sóc răng mi ng ủ ỉ

ứ ằ ỉ ệ ấ

ổ ậ ớ ộ ổ

ườ

ả ế ư ấ ớ ế ứ t. Đi u này nh h

ệ ệ ươ ườ ề ổ i cao tu i. ữ ổ cao tu i

ứ ỉ ệ ệ Các nghiên c u nha khoa ch ra r ng: t l m t răng, các b nh lý răng mi ng t ơ ặ ắ ố ớ ệ thu n v i đ tu i. Có nghĩa là, tu i càng cao thì nguy c g p r c r i v i các l ề ấ ổ là đi u r t ậ ệ ng i cao tu i b nh lý răng càng cao. Vì v y, chăm sóc răng cho ầ ủ ỏ ưở ầ c n thi ng r t l n đ n s c kh e cũng nh tinh th n c a ườ ng (cid:0) Nh ng b nh răng mi ng th ổ ơ ể

ủ ả ệ ầ ẩ

ữ ệ

ệ ả ố ệ ớ ệ ệ ặ

ườ ẻ i tr .

ườ ườ ệ ổ : i cao tu i ặ ở ng ng g p

ườ ớ ệ ổ ở

ệ ơ ộ ư ự ệ

ệ i l n tu i, vi c v sinh răng mi ng tr nên khó khăn nên vi c làm ệ ể t đ . Đây là c h i cho ươ ệ ng th c hi n ch a tri ể ữ ẩ ổ ặ ỏ ng g p e ng ế ậ ộ ướ Tu i càng cao thì ch c năng c a các b ph n c th càng có xu h ng y u ộ ế ứ ầ d n, răng mi ng cũng d n gi m ch c năng kháng khu n, răng suy y u c ng iườ ế ng ớ v i vi c v sinh răng mi ng khó khăn…là nh ng nguyên nhân khi n ữ ơ ơ ắ cao tu iổ ph i đ i m t v i nguy c m c b nh răng mi ng cao h n nh ng ng ữ Sau đây là nh ng b nh lý th Sâu răng ệ ớ V i ng ườ ạ s ch răng mi ng cũng th ả m ng bám và vi khu n phát tri n, gây ra nh ng t n th ng trên răng.

ườ ấ ơ Ng i cao tu i ổ nguy c sâu răng r t cao

uướ

ườ ướ ệ ạ u có xu h

ễ ả ướ ở ấ ả t c t u ắ ơ ườ ướ i già, n ng kém săn ch c h n ở ươ ng b i các tác nhân bên ngoài hay vôi răng. ứ ễ u r t d b viêm nhi m, kích ng gây đau và d ch y máu cho

Viêm n Vôi răng chính là nguyên nhân chính gây nên tình tr ng viêm n ặ ố ớ ọ t, đ i v i ng i. Đ c bi m i ng ễ ị ổ ờ ẻ ớ so v i th i tr nên d b t n th ướ ấ ễ ị ậ Vì v y, n ệ b nh nhân.

ườ ỉ ệ ướ ấ Ở ng i cao tu i ổ t l viêm n u r t cao

Nha chu viêm

ị ị ớ ạ ướ ờ ẽ

ượ u không đ ữ

ậ ươ ướ ờ ạ ị ng, răng b lung lay, n ề c đi u tr k p th i s gây ra ẽ ổ ứ ch c xung quanh nó s ấ u r i r c…th m chí là gây m t răng.

ng hàm

ớ ế

ữ ệ ạ

ớ ỏ ẽ ấ ệ ử ộ

ứ ườ ướ i cao tu i

ế ả ỏ ầ ổ . Tuy n n ị ạ c ti

ệ ặ ấ ặ ở ng ng g p ọ ượ ướ c b t đ ứ ố ở ọ ị ế ướ c b t b ế ệ t ra b h n ch , b nh nhân ậ nên khó khăn

ườ ệ

ỏ ế ứ ệ ỏ ủ ổ ệ ề ề ả ả ứ i cao tu i là tình tr ng s c kh e răng mi ng gi m ườ i ng đ n s c kh e c a ng

ạ ộ ướ ế ọ

ạ ữ ạ ạ ả ơ

ệ ể ạ ậ ẩ

ễ

ươ ơ m t răng cao làm tăng nguy c tiêu x ng hàm.

ậ ệ ườ ệ ở ng

ệ ệ ệ ậ

ệ

ổ ạ i Vi ỏ ấ ầ ộ ổ ươ ẻ ườ ộ ố ườ ệ ả V i tình tr ng sâu răng hay viêm n ạ tình tr ng nha chu viêm. Có nghĩa là răng và nh ng t ị ổ b t n th ươ ạ Lo n năng thái d ấ ươ ổ ạ Tình tr ng bi n đ i thoái hóa, viêm x ng kh p, b nh lý răng kéo dài, m t ệ răng lâu ngày…là nh ng nguyên nhân gây nên tình tr ng này. Lúc này, b nh ươ nhân s r t khó khăn trong vi c c đ ng hàm, m i hàm, đau kh p thái d ng hàm… Khô mi ngệ ọ ườ Ch ng suy gi m n c b t th ế ượ ng n teo ho c nh d n khi n l ệ ả c m th y khô mi ng, vi c nhai nu t th c ăn vì v y cũng tr h n.ơ Lão hóa răng mi ng ệ ạ ở Lão hóa răng mi ng ng ưở sút nhanh khi v già, gây ra nhi u b nh lý nh h cao tu i.ổ ệ ẫ ế c b t ho t đ ng kém, d n đ n tình tr ng khô niêm m c mi ng, – Tuy n n ệ ăn không ngon, không có c m giác thèm ăn. H n n a, khô niêm m c mi ng ạ ề còn là t o đi u ki n cho vi khu n xâm nh p và phát tri n, gây ra tình tr ng ệ ẩ nhi m khu n khoang mi ng. ễ ổ ỉ ệ ấ – Răng d đ i màu, t l ộ – V n đ ng và ăn nhai khó khăn. ệ ạ t Nam là khá Hi n nay, tình tr ng lão hóa răng mi ng i cao tu i t ệ ả ằ ự ứ cao, vì v y, vi c th c hi n các bi n pháp chăm sóc s c kh e nh m c i thi n ế ể t đ giúp i cao tu i là r t c n thi tình tr ng lão hóa răng mi ng cho ng ơ ng i tr , năng đ ng h n.

ạ i già c i thi n ăn nhai và có cu c s ng t

(cid:0) ự ế ộ ưỡ

ọ ử ụ L a ch n ch đ dinh d u tiên s d ng rau xanh, trái cây t ợ ng h p lý ấ ươ i không ch cung c p vitamin cho c th ơ ể

ụ ệ ạ ỉ Ư ả mà chúng còn có tác d ng làm s ch răng hi u qu .

ạ ạ ữ ứ ạ

ấ ễ ế ắ

ẻ

ươ ng (v , m …) ự ạ ả ườ ỡ ọ ữ ớ ng l a ch n cách ăn ít v i nhi u b a ăn trong ngày. Vì ế ử ụ ỉ ị ổ ổ th

ỗ ữ ề ạ ệ ứ Nên h n ch s d ng nh ng lo i th c ăn c ng, dai, quá nóng hay quá l nh..vì ị ệ chúng không ch gây khó khăn cho vi c nhai c n mà còn r t d khi n răng b nh y c m hay b t n th i cao tu i Ng ả ặ ậ v y ph i đ c bi ườ ầ ệ ư t l u ý là sau m i b a ăn c n làm s ch răng mi ng ngay.

ườ ủ ấ ố ệ ạ Đ i v i ổ rau c r t t t cho tim m ch và răng mi ng

ố ớ ng ệ ẩ i cao tu i ố t ề ệ ệ ệ

ỉ ư ướ ệ ể t đ gây ra. Vì ệ c súc mi ng là cách

ả ạ ỏ ả

ệ ả ấ ấ ứ ể

ị ấ ụ

ệ ắ ủ ả ấ ố ờ

ế ẽ ị ớ ươ ộ ế ạ ị ng, hóp má khi n x

ệ

, b nh nhân c n l u ý chăm sóc răng mi ng k l ợ ườ ụ ụ ỹ ưỡ ng ể

ả ệ ệ ệ ừ ả ồ ầ ư ằ ấ ượ Chăm sóc răng mi ng t ả M ng bám, vi khu n đ u do vi c v sinh răng mi ng ch a tri ậ ủ ử ụ v y, đánh răng đúng và đ , s d ng ch nha khoa và n ệ ệ hi u qu trong vi c b o v răng và lo i b m ng bám. Làm răng giả n uế m t răng ổ cũng nên đ n nha sĩ đ khám ườ ng i cao tu i Dù b m t răng do b t c lý do gì, ế ấ ể và ph c hình răng sau đó 1 tháng. N u đ lâu ngày, răng s b xô l ch, làm m t ả ồ kho ng tr ng c a răng đã m t, đ ng th i gây xáo tr n kh p c n, khó ch i ươ ạ s ch răng. Gây nên tình tr ng tiêu x ng hàm b thoái ặ ẽ ị hóa và khuôn m t s b già đi. ử ụ Khi s d ng răng gi ơ h n bình th ạ ừ v a làm s ch răng v a b o t n ch t l ụ ng. Vi c v sinh răng b ng d ng c chuyên d ng thích h p đ ng răng.

ệ ệ ở ườ

ng ộ ứ ệ ồ ườ ớ ộ

ứ ứ ườ ổ ầ ả ổ i cao tu i V sinh và chăm sóc răng mi ng ỏ Chăm sóc s c kh e răng mi ng cho c ng đ ng ng ế th c cho nha sĩ vì ngoài ki n th c chuyên môn, ng i l n tu i là m t thách i nha sĩ c n ph i có kinh

ạ ể ữ

ợ ươ ệ ệ ế ề ể ọ

ố ệ ế ộ ệ ố ệ ỏ ổ ể

ệ ế ộ

ơ ắ ằ

ươ

ự ườ ớ ượ m ng bám răng đ ả ạ ộ

ổ ả ữ c xem là ph ả i l n tu i gi m kh năng ho t đ ng và s ơ u l

ặ ặ

ệ ề ả ử ấ

ậ ầ ể ệ

ấ ạ ụ ồ

ẩ ả ự ộ ờ ầ ử ng có khó khăn trong vi c gi ị ả ử ụ

ứ t v tâm sinh lí, nh ng b nh lí mãn tính và tình tr ng s c nghi m, hi u bi ng pháp can thi p nha khoa thích h p. kh e t ng quát đ ch n ph ệ ả ề ố t gi m t là đi u ki n t Ki m soát ch đ ăn u ng và v sinh răng mi ng t ườ ớ ổ ặ ở ườ ệ i l n tu i. Ch đ ăn ng nguy c m c các b nh răng mi ng th ng g p ố ế ế ẵ ứ ề ử ụ ợ u ng căn b ng h p lí, không nên s d ng quá nhi u th c ăn ch bi n s n, các ễ ộ ườ ứ ng và d lên men. th c ăn giàu b t đ ệ ệ ạ ừ ả ệ ng pháp hi u V sinh răng mi ng: lo i tr ự ộ ố ả qu trong d phòng. M t s ng ụ ướ ộ ả ả ể khéo léo nên gi m hi u qu ki m soát m ng bám. H n n a, do t t n ứ ạ ệ ể ớ t vùng chia m t chân răng v i nhi u hình th ph c t p: lõm, rãng, khe, đ c bi ữ ệ ố ượ gìn chân răng r t khó ch i r a. Đây là đ i t ệ v sinh răng mi ng. Do v y c n khám răng đ nh kì đ bác sĩ l y s ch vôi răng, ụ ỗ ợ ả m ng bám vi khu n. Đ ng th i c n ph i s d ng thêm các d ng c h tr ư nh : bàn ch i t ệ đ ng hay máy r a răng. ệ ạ ườ ả

ườ

ườ ế ệ ầ khi c n thi

ỗ ợ ạ ể ầ ổ i cao tu i ỳ ể ố ớ t. Đ i v i tr ặ i răng đ ngăn ch n quá trình tiêu x ắ ị c thăm khám răng mi ng đ nh k đ các bác sĩ n m ấ ợ ng h p m t ươ ng và

ả ượ ổ i cao tu i ph i đ ệ ấ ơ ễ C i thi n tình tr ng lão hóa răng mi ng cho ng Ng rõ tình hình và có bi n pháp h tr ệ ự răng, c n th c hi n c y ghép l giúp ăn nhai d dàng h n.

ủ ể ố ượ ề 2.2 Ch th truy n thông và đ i t ng

ệ ề

ề ườ ng t

ỏ ườ ắ ệ ặ ổ ổ i cao tu i nh m h t Nam đ c bi

ườ ỏ ứ i cao tu i Vi ề ằ ệ ứ ỏ ư

ư ệ

i cao tu i có m t s thông đi p nh sau: ệ ụ ườ ẻ ổ ộ ố ủ ổ i cao tu i Vi t Nam”

ề

ớ ướ i ỏ ệ t s c kh e răng ệ i cao tu i, và trong truy n thông chăm sóc s c kh e răng mi ng ổ i tr mãi c a ng ạ ổ ệ 2.3 Thông đi p truy n thông Truy n thông ch m trong chăm sóc s c kh e ng ủ ứ s c kh e toàn di n c a ng ệ mi ng ng ườ ng ườ “ Vì n c ụ ườ “ N c i tu i già h nh phúc gia đình b n mãi” ỏ ứ “ S c kh e răng mi ng

2.4 K tế quả

ụ ươ

ộ

2.5 Đánh giá ắ ả i pháp kh c ph c Ch ng 3 Gi ụ ề 3.1 Tuyên truy n giáo d c ồ ưỡ ạ 3.2 Đào t o, b i d ng cán b 3.3 Tài chính ử ụ 3.4 S d ng