344
NG DNG AI TRONG HOẠT ĐỘNG GING DY TI CÁC CƠ SỞ
GIÁO DC NGH NGHIP TI THÀNH PH H CHÍ MINH
TRONG BI CNH HIN NAY
ThS. Vũ Thị Thu Hường
Hc vin Hành chính và Qun tr công ti TPHCM
Đin thoi: 0903129807
Email: vuthithuhuong141978@gmail.com
TÓM TẮT:
Giáo dục nói chung giáo dục nghề nghiệp nói riêng trong bối cảnh hiện nay đã đang
chịu ảnh ởng từ công nghệ số, trong đó, AI được khẳng định thể đóng vai trò quan
trọng trong việc cải thiện khả năng tiếp cận, chất lượng hiệu quả của giáo dục nghề
nghiệp, đặc biệt tại các nước đang phát triển như Việt Nam. Bên cạnh những lợi ích đáng
ghi nhận, việc áp dụng AI vào hoạt động giảng dạy tại các sở giáo dục nghề nghiệp tại
Việt Nam nói chung, một số sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí
Minh (TPHCM) nói riêng, cũng gặp phải không ít những khó khăn, thách thc.
Bài viết y đcập đến việc sử dụng AI trong giảng dạy tại các sở giáo dục nghề nghiệp,
qua đó tác giả đề cập đến vai trò của AI, những thuận lợi, khó khăn khi áp dụng AI vào hoạt
động giảng dạy tại các sở giáo dục nghề nghiệp. Trên sở đó, tác giđề xuất một vài
giải pháp nhằm nâng cao khả năng ứng dụng AI trong hoạt động giảng dạy cho giáo viên tại
các cơ sở giáo dục nghề nghiệp ở TPHCM trong thời gian tới.
Từ khóa: công nghệ số, AI, giảng dạy, giáo dục nghề nghiệp
1. ĐẶT VẤN Đ
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ (còn được gọi cuộc cách mạng số) đang diễn ra
mạnh mẽ, sâu rộng trên toàn thế giới, bởi vì, thông qua các công nghệ như Internet vạn vt
(loT), trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế o (VR), tương tác thực tế ảo (AR), mạng hội, điện
toán đám mây, di động, phân tích dữ liệu lớn (SMAC)... toàn bộ thế gii thực đã chuyển hóa
thành thế gii số.
Ttuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) đã đang trthành một công cụ đột phá,
ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội, trong đó giáo dục đào
tạo. Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, việc áp dụng vào hoạt động giảng dạy đối với
thầy giáo đã góp phần khẳng định vai trò đặc biệt của AI, nó không chlàm thay đổi
phương thức tiếp cận tri thức, còn góp phần quan trọng nâng cao chất lượng giảng dạy
cho giáo viên, giảng viên, đồng thời, AI giúp cho các sgiáo dục nghề nghiệp nâng cao
hiệu quả đào tạo trong thời đại công nghệ số.
Giáo dục nghề nghiệp là một bậc học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đào tạo trình độ
cấp, trung cấp, cao đẳng các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác cho người lao
động, được thực hiện theo hai hình thức là đào tạo chính quy và đào tạo thường xuyên. Mục
tiêu của giáo dục nghề nghiệp nhằm đào tạo nhân lực trực tiếp cho các ngành sản xuất,
kinh doanh dịch vụ, đảm bảo người học năng lực thực hành nghề tương ng với trình
độ đào tạo; đạo đức, sức khỏe; trách nhiệm nghề nghiệp; khnăng sáng tạo, thích
ứng với môi trường làm việc trong bối cảnh hội nhập quốc tế; bảo đảm nâng cao ng sut,
345
chất lượng lao động; tạo điều kiện cho người học sau khi hoàn thành khóa học khnăng
tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc hc lên trình độ cao hơn.
Thành phố Hồ Chí Minh trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam, nơi tốc độ tăng trưởng
kinh tế sôi động nhất cả nước, là địa điểm quy tụ của rất nhiều cơ sở đào tạo nghề. Có thể k
đến một số sở đào tạo nghề uy tín như: Trường Cao đẳng nghề Vit Mỹ, Tờng Cao
đẳng Bách Khoa Nam Sài Gòn, Tờng Cao đẳng nghề K thuật Công ngh TPHCM,
Trường Cao đẳng nghề Sài Gòn, Trường Cao đẳng nghề Du lịch Sài Gòn, Trường trung cấp
nghề K thuật nghiệp vụ Tôn Đức Thắng, Trường trung cấp nghề Nhân lực Quốc tế, Trung
tâm dạy nghề Bách Việt Một số nghề được cho là vừa dễ xin việc sau khi ra trường, vừa
đem lại cho bản thân ngưi lao động một mức thu nhập ổn định, lại đưc coi là siêu hot hiện
nay là: đầu bếp, sửa cha ô tô, quản trị nhà hàng khách sạn, điện lạnh, trang điểm, lái xe,...
Trong giai đoạn hiện nay, khi trí tunhân tạo (AI) đang trở thành một trong những công
nghệ cốt lõi, nh ởng m thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực, trong đó giáo dục đào
tạo, thì yêu cầu đặt ra đối với các sở giáo dục nghề nghiệp cần thiết phải đổi mới nội
dung, phương pháp và cải tiến công cụ giảng dạy, để thích ứng với xu thế mới, phù hợp với
thi đại công nghệ số.
Bên cạnh đó, Thông số 02/2025/TT-BGDĐT ngày 24/01/2025 của Bộ Giáo dục Đào
tạo ban hành Khung năng lực số cho người học, đã xác định vai trò trung m của giảng
viên, giáo viên trong việc định ớng phát triển các k năng số cần thiết cho học sinh, sinh
viên trong môi trường học tập hiện đại, bao gồm khả năng sử dụng tương tác với công
nghệ một cách hiệu quả, an toàn sáng tạo. Ngoài ra, ng với yêu cầu cấp thiết phải
chuyển đổi số trong giáo dục trong bối cảnh hiện nay, việc ứng dụng AI vào quá trình giảng
dạy tại các cơ sở đào tạo nghề cũng là vấn đề cần được quan tâm trưc nhất.
Theo nghiên cứu báo cáo của Trung tâm D báo nhu cầu nhân lực Thông tin th
trường lao động TPHCM (Falmi), trong năm 2024, nhu cầu nhân lực của một số ngành tại
TPHCM xu hướng tăng so với cùng knăm ngoái, trong đó nhân lực của 4 ngành
công nghiệp trọng đim (cơ khí, điện t- công nghệ thông tin, chế biến tinh lương thực,
thực phẩm, hóa dược - cao su) 9 ngành dịch vụ chyếu (thương mại, vận tải, du lịch,
giáo dục, y tế…), Falmi cũng dự báo, nhu cầu nhân lực của các ngành y sẽ tiếp tục tăng
trưởng mạnh trong thời gian tới. Do đó, các s giáo dục ngh nghiệp trên địa bàn
TPHCM đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc đáp ứng yêu cầu của thị trường
lao động hiện đại, nơi công nghệ số đang dần thay thế các hình làm việc truyền
thống. Vì vậy, để công nghệ thc sự tạo ra sthay đổi tích cực, yếu tố then chốt vẫn con
người, AI không thay thế giáo viên, nhưng AI khả năng phát huy hiệu quả giảng dạy của
giảng viên, giáo viên khi nó được sử dụng bởi những người hiểu rõ vai trò sư phạm, biết đặt
câu hỏi đúng lúc dùng công nghđúng chỗ, đúng cách trong giảng dạy, nhất trong bối
cảnh chuyển đổi sđang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay.
2. NỘI DUNG
2.1. Khái niệm, vai trò của AI
AI, được biết đến trí tuệ nhân tạo, một ng nghệ khả năng giải quyết các vấn đnhư
một con người. Cách thức hoạt động của AI thể phỏng trí tucủa con người, AI
thể nhận dạng hình ảnh, làm thơ và đưa ra dự đoán… dựa trên dữ liệu người dùng đưa ra.
Trước hết, AIthể tạo hình ảnh, giúp đưa ra hình ảnh mới hoàn toàn hoặc dựa trên các
tả của người dùng. Công nghệ y được sử dụng trong nghệ thut, giải trí tiếp thị, cho
phép người sáng tạo hình dung các khái nim một cách nhanh chóng và hiệu quả.
346
Bên cạnh đó, AI thtạo văn bản, AI khả năng viết văn bản tđộng, bắt chước khả
năng viết của con người. Công nghệ này có thtạo ra bất cứ điều từ câu đơn giản đến bài
viết, bài thơ hoặc câu chuyện hoàn chỉnh. ng nghệ này được sử dụng trong chatbot, tạo
nội dung, viết email hoc báo cáo.
Ngoài ra, AI thể tạo giọng nói giống như cách các trợ ảo nói chuyện với người dùng.
Công nghệ y được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị kích hoạt bằng giọng nói, đường
dây nóng dịch vụ khách hàng và cả trong việc giúp người khuyết tật giao tiếp hiệu quả hơn.
Hơn nữa, AI khả ng đa phương thức, kết hợp các loại dữ liu khác nhau như văn bn,
hình ảnh âm thanh đtạo ra sự hiểu biết toàn diện hơn về thông tin. Công nghệ y đưc
sử dụng trong các lĩnh vực như xe tự lái, nơi việc hiểu diễn giải nhiều loại dliệu đồng
thời là rất quan trọng đđảm bảo vận hành an toàn. Như vậy, có ththấy rằng, AI vai trò
cùng quan trọng trong các lĩnh vực của đời sống hội, trong đó giáo dục đào tạo
nghề.
2.2. Một số công cụ AI có thể áp dụng vào hoạt động giảng dạy nghề
Bằng phương pháp nghiên cứu định tính, với k năng chính thu thập, tổng hợp thông tin
từ các trang web tuyển sinh chính thức c sgiáo dục nghề nghiệp tại TP.HCM, kết
quả cho thấy, phần lớn các cơ sở đào tạo nghề đã và đang đào tạo các nghề có liên quan đến
thiết kế thời trang, thiết kế đồ họa, điện tử, điện lạnh, m thực, nhà hàng khách sạn, chăm
sóc sc đẹp, lái xe, sửa chữa ô tô…
Vì vậy, trong hoạt động giảng dạy, để làm phong phú, hấp dẫn nội dung bài giảng, đồng thời
góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy trong thời đại công nghệ số, trong phạm vi bài viết
này, c giả đề xuất giới thiệu với các giảng viên, giáo viên một số công cụ AI thể sử
dụng để phân tích, nhân hóa ltrình học tập của người học, thiết kế, y dựng nội dung
bài giảng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học như: Canva, ChatGPT,
Quizizz, SchoolAI, Gamma, Slidesgo, Turnitin, Gradescope, ClassPoint, Synthesia.io,
Gradescope, Duolingo, Labster …
Thnhất, nhóm công cụ được sử dụng để phân tích, cá nhân hóa lộ trình học tập của người
học, có thể kể đến là: SchoolAI, Duolingo for Schools, Labster.
SchoolAI:
SchoolAI một công cgiáo dục thông minh, được thiết kế để hỗ trngười dạy người
học trong việc tối ưu hóa quá trình dạy và học tập. Với sự tích hợp của trí tuệ nhân tạo (AI),
SchoolAI mang đến các giải pháp sáng tạo giúp nhân hóa trải nghiệm học tập, nâng cao
hiệu quả giảng dạy tiết kiệm thời gian cho giảng viên, giáo viên (phân tích năng lực của
người học và đề xuất lộ trình học tập phù hợp; tạo bài giảng, bài tập và tài liu học tập bao
gồm cả văn bản, hình ảnh và video; hỗ trchm đim và đánh giá kết quả học tập …)
Duolingo for Schools:
Duolingo for Schools (AI-based language learning) công cAI được giáo viên, giảng
viên sử dụng để nhân hóa ltrình học ngoại ngữ cho từng sinh viên, học viên, dựa trên
năng lực thực sự của từng người, công cụ này đặc biệt hữu ích cho những nghề cần giao
tiếp ngoại ngữ như du lch, khách sạn, IT...
Labster:
347
Labster công cđược sử dụng để phỏng thí nghiệm, knăng thực hành nghề trong
môi trường thực tế ảo (VR/AI). Công cụ y đặc biệt hữu ích và phù hợp với ngành nghề k
thut, công nghệ, y tế…
Thhai, nhóm các ng cụ được sử dụng để thiết kế, y dựng nội dung bài giảng, thể
kể đến là: Canva Magic Studio, Gamma (Grammarly/WriteSonic), Slidesgo, Synthesia.io,
ClassPoint, ChatGPT. Trong đó:
Canva Magic Studio:
Canva Magic Studio không chỉ một nền tảng thiết kế đồ họa đơn thuần còn tích hợp
nhiều công cụ AI mạnh mẽ, giúp giảng viên, giáo viên xây dựng ý ởng thiết kế nội
dung bài giảng chất lượng chỉ trong một khoảng thời gian ngắn (Magic Write); giúp giảng
viên, giáo viên thiết kế giáo án, poster hoặc infographic một cách nhanh chóng (Magic
Design); cho phép thêm hiệu ứng chuyển động vào các slide bài giảng (Magic Animate)…
Gamma (Grammarly/WriteSonic):
Gamma (Grammarly/WriteSonic) một công cụ AI giúp giảng viên, giáo viên tiết kiệm
thời gian trong việc thiết kế bài giảng chuyên nghiệp hấp dẫn (tạo bài thuyết trình tự
động; cung cấp nhiều mẫu template đa dạng…), đồng thời hỗ trhọc viên giảng viên
chỉnh sửa văn bản, nâng cao kng viết.
Slidesgo:
Slidesgo công c cung cấp các mẫu template chuyên nghiệp miễn phí cho Google
Slides PowerPoint, giúp giảng viên, giáo viên dễ dàng thiết kế bài giảng sinh động, phù
hợp với yêu cầu, mục tiêu từng bài giảng.
Synthesia.io:
Synthesia.io công cụ AI khả năng tạo video bài giảng sử dụng AI avatar giọng đc
máy, công cụ y phù hợp với các bài giảng ớng dẫn, phỏng các quy trình nghề
nghiệp.
ClassPoint:
ClassPoint một công cụ AI ch hợp với Microsoft PowerPoint, giúp các giảng viên, giáo
viên y dựng giáo án hấp dẫn sinh động hơn, thể giúp giảng viên, giáo viên biến
một bài giảng với phương pháp chủ yếu là thuyết trình sang phương pháp học tập chủ động,
có tương tác sinh động và đầy hấp dẫn giữa người dy và người hc.
ChatGPT một hình được sử dụng hiệu quả cho công việc giảng dạy của giảng
viên, giáo viên. Trong giáo dục nghề nghiệp, ChatGPT giúp giảng viên, giáo viên thể tạo
bài kiểm tra, bài thi xây dựng kế hoạch bài giảng theo từng học phần, từng lớp học, phù
hợp với mục tiêu, yêu cầu và đặc điểm ngành nghề có liên quan. Nhờ công cụ này, giáo viên
có thể sử dụng ChatGPT để lên ý tưởng sáng tạo cho bài giảng, bằng hình ảnh động i vi
các ngành thiết kế thời trang, ẩm thực, làm đẹp, sửa chữa ô tô, điện lạnh…), hoặc kịch bản,
phim i vi các ngành quảng cáo, sự kin…).
Thứ ba, nhóm công cụ được sử dụng để xây dựng bài kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của
người học, thể kể đến là: Quizizz (Quillionz/Conker), Gradescope, Canva Magic Studio,
Turnitin, ClassPoint…
Quizizz (Quillionz/Conker):
348
Quizizz (Quillionz/Conker) một công cụ AI khả ng tạo câu hỏi trắc nghiệm, bài
kiểm tra tự động từ nội dung bài học, có khả năng biến các bài đánh giá ôn tập nhàm
chán thành các hot động hấp dẫn dành cho cả người dạy và ngưi học. Để sử dụng công cụ
này, giảng viên, giáo viên chỉ cần tải lên một tài liệu, bản trình y PDF hoặc liên kết đến
một trang web hoặc video, AI sẽ tự động tạo ra một loạt câu hỏi để kiểm tra lớp học. Các bài
kiểm tra thể bao gồm nhiều định dạng câu hỏi khác nhau, như trắc nghiệm, khảo sát, u
hỏi mở thậm chí câu hỏi dựa trên hình ảnh, từ đó, tiết kiệm thời gian xây dựng ngân
hàng đề thi cho giảng viên, giáo viên, đồng thời, người học hoàn toàn thtrlời câu hi
trên thiết bcá nhân ca mình.
Gradescope:
Gradescope công cchấm điểm hỗ trAI dành cho giảng viên, giáo viên, giúp đơn
giản hóa quy trình chấm điểm đánh giá ngưi học, đồng thời tận dụng AI để tăng tốc độ
độ chính xác. Thầy thể sử dụng Gradescope đchấm điểm bài tập về nhà bài
kiểm tra, đảm bảo việc đánh giá nhất quán và khách quan hơn so với chấm điểm thủ công.
Canva Magic Studio:
Canva Magic Studio không chỉ công cgiúp giảng viên, giáo viên y dựng ý tưởng
thiết kế nội dung bài giảng chất lượng, còn thể tích hợp với các công cụ học tập
như Google Classroom Microsoft Teams, giúp giảng viên, giáo viên ddàng chia sẻ
đánh giá kết quả học tập của ngưi hc.
ClassPoint:
Ngoài vai trò công cụ hỗ trgiảng viên xây dựng giáo án, ClassPoint còn các tính
năng như điểm danh, theo dõi tiến độ quản kết quả học tập của người học, giúp người
dạy dễ dàng quản lý lớp học một cách hiệu quả.
Turnitin:
Turnitin công cụ hữu ích theo dõi đạo văn gần đây đã được cập nhật thêm tính
năng phát hiện nội dung do AI tạo ra. Công cụ này đặc biệt quan trọng đối với giảng viên,
giáo viên khi những lo ngại về việc người học sử dụng AI để hoàn thành bài tập được
giao.
2.3. Lợi ích của AI đối với hot đng giảng dạy tại các cơ sở đào tạo nghề
- AI g p phần nâng cao chất lượng giảng dạy
Trước hết, AI giúp đổi mới phương pháp dạy học, bởi vì, hiện nay, hình thức học tập online
đã đang giai đoạn phát triển mạnh mẽ, việc thay đổi phương thức học tập từ offline
sang học online qua các ng dụng như: GG meet, Zoom, Microsoft Teams,… đã thúc đy
việc sử dụng các công cụ ứng dụng AI cho giảng viên, giáo viên trong hoạt động giảng dạy.
Ứng dụng AI trong giảng dạy, trí tuệ nhân tạo sẽ thực hiện hiện m kiếm, thu thập tổng
hợp dữ liệu cần thiết nhằm hỗ trquá trình tổ chức hoạt động giảng dạy của giảng viên,
giáo viên, cụ thy dựng kế hoạch giảng dạy; thiết kế bài giảng phù hợp với từng nội
dung, đối tượng, ngành học; chấm điểm bài thi; quản lý quá trình học tập của người học; …
Với sự hỗ trcủa AI, các giảng viên, giáo viên cũng sthiết kế, y dựng bài giảng dễ dàng
nhanh chóng hơn, các nội dung chi tiết trong bài giảng cũng trở nên sinh động, dễ hiểu,
trực quan hơn so với các bài giảng truyền thống. Việc học tập thông qua nhiều phương tin
khác nhau như: video, hình ảnh, âm thanh,.. thay thuyết trình shiệu quả hơn đối vi
người học trong việc tiếp thu ghi nhkiến thức. Thông qua đó, AI giúp giảng viên, giáo