A. PH N M ĐU
I. LÝ DO CH N Đ TÀI, SÁNG KI N, GI I PHÁP:
Như Bác H đã t ng nói “Tr em hôm nay th gi i ngày mai” vâng! th h tr em là ch nhân ế ế
t ng lai c a đt n c, v y ph i làm gì? làm nh th nào? Đ đào t o ra m t t ng l p tri th c giàu ti mươ ướ ư ế
năng đó là đi u mà Đng và Nhà n c ta đc bi t quan tâm. ướ
Trong th i đi bùng n công ngh thông tin hi n nay, vi c v n d ng công ngh thông tin vào
các lĩnh v c trong đi s ng không còn xa l n a. Ngành giáo d c nói chung và giáo d c m m non nói
riêng cũng đã t ng b c ti p c n v i công ngh hi n đi. Hi n nay, vi c áp d ng công ngh thông tin ướ ế
vào gi ng d y th hi n r nét nh t qua các “Bài gi ng đi n t ”. Tôi nh n th y r ng vi c ng d ng công
ngh thông tin vào trong gi ng d y r t thu n l i cho giáo viên, v a ti t ki m đc th i gian, chi phí, ế ượ
công s c trong vi c làm đ dùng đ ch i. Đng th i, gây h p d n cho tr b i màu s c r nét, v i các ơ
th thu t hi u ng gây s chú ý v i tr . Đc bi t vi c ng d ng công ngh thông tin vào ho t đng làm
quen ch cái cho tr 5 - 6 tu i góp ph n t o c m h ng cho tr , t đó hình thành và phát tri n b n v ng
nh ng y u t ban đu c a nhân cách. ế
Trong năm h c v a qua tôi luôn tìm tòi, áp d ng m i hình th c đi m i và nâng cao các ph ng ươ
pháp trong quá trình chăm sóc giáo d c tr . Đc bi t là trong môn h c làm quen v i ch cái, b i vì môn
h c này có vai trò r t quan tr ng, nó là m t ph ng ti n h tr cho tr lĩnh h i ki n th c sau này. ươ ế
Vi c h ng d n cho tr m u giáo 5 tu i “Làm quen ch cái” là c h i t t đ s m hình thành tr ướ ơ
nh ng năng l c ho t đng ngôn ng , thái đ, phát tri n trí tu và k năng làm quen v i ch cái và đc
bi t là phát tri n ngôn ng m ch l c cho tr 5 tu i. Chu n b cho tr m t hành trang “Ti ng vi t” v ng ế
ch c đ tr b c vào l p 1. ướ
Chính vì t m quan tr ng đó mà v i trách nhi m là m t giáo viên đng l p, tôi r t băn khoăn và
trăn tr , làm th nào đ k t qu trên tr cao h n, tr h ng thú tham gia ti t h c m t cách tích c c h n ế ế ơ ế ơ
trong ho t đng làm quen ch cái. Do v y mà tôi quy t đnh ch n đ tài: ế “M t s bi n pháp ng
d ng công ngh thông tin gây h ng thú cho tr 5-6 tu i vào ho t đng làm quen ch cái đ
nghiên c u, v i hy v ng đóng góp ph n nh vào vi c nâng cao ch t l ng ho t đng làm quen ch cái ượ
cho tr .
II. ĐI M M I C A Đ TÀI, SÁNG KI N, GI I PHÁP:
Trong quá trình th c hi n ng d ng công ngh thông tin vào các ho t đng tôi nh n th y tr vô
cùng h ng thú, tích c c tham gia vào các ho t đng và ch t l ng giáo d c ngày càng ti n b . Vì v y, ư ế
tôi m nh d n trình bày m t s kinh nghi m mà tôi đã th c hi n: “M t s bi n pháp ng d ng công
ngh thông tin gây h ng thú cho tr 5 - 6 tu i vào ho t đng làm quen ch cái làm đ tài sáng
ki n kinh nghi m ế c a mình. Đi m m i c a đ tài mà tôi l a ch n đó là: Thi t k bài d y và t ch c ho t ế ế
đng ch cái thông qua ng d ng công ngh thông tin tôi nghĩ r ng nó phù h p và hi u qu nh m th c
hi n t t đ tài mà tôi ch n.
III. PH M VI ÁP D NG Đ TÀI, SÁNG KI N, GI I PHÁP
Đ tài: “M t s bi n pháp ng d ng công ngh thông tin gây h ng thú cho tr 5 - 6 tu i
vào ho t đng làm quen ch cái đc áp d ng trong quá trình th c hi n nhi m v chăm sóc giáoượ
1
d c m m non, giúp tr n m ki n th c trong ho t đng làm quen ch cái m t cách nh nhàng, tho i mái ế
và có hi u qu .
Trong quá trình nghiên c u đ tài này, tôi đã v n d ng đa vào quá trình chăm sóc tr trong l p ư
tôi ph trách và đt đc k t qu khá m mãn. Đc h i đng chuyên môn nhà tr ng đánh giá cao ượ ế ượ ườ
và khuy n khích c n nhân r ng đ tài trong các tr ng MN trong toàn huy n, t nh và đăng trên Web,ế ườ
giáo án đi n t .
B. néi dung
I. TH C TR NG N I DUNG C N NGHIÊN C U
Trong th c t , đ th c hi n ch ng trình giáo d c m m non h u nh các giáo viên đang còn b ế ươ ư
v ng m c gi a cái m i và cái cũ, ch a thi t k cho mình đc ti t d y th c s đi m i và khoa h c,ướ ư ế ế ượ ế
mà giáo viên h u nh đang còn b t ch c nhau. Giáo viên ch a phát huy đc ng d ng công ngh ư ướ ư ượ
thông tin, giáo án đi n t vào bài d y đ gây h ng thú cho tr , vì v y mà ti t h c tr nhàm chán ch a ế ư
sinh đng và h p d n tr . Do đó ki n th c, k năng mà tr thu đc trên ti t h c ch a đáp ng đc ế ượ ế ư ượ
v i yêu c u ki n th c cô đt ra. M t khác có giáo viên đã c tìm tòi áp d ng công ngh thông tin nh m ế
gây h ng thú cho tr song v n ch a mang l i hi u qu cao. ư
T th c tr ng đó, b n thân tôi suy nghĩ, trăn tr tìm và th nghi m “M t s bi n pháp ng
d ng công ngh thông tin trong vi c gây h ng thú cho tr 5-6 tu i vào ho t đng làm quen ch
cái” m i đ làm đ tài nghiên c u.
Khi ti n hành nghiên c u đ tài này tôi đã g p không ít nh ng thu n l i và khó khăn nh sau :ế ư
1. Thu n l i:
Th c hi n ch đ năm h c 2014 - 2015 “Ti p t c đi m i công tác qu n lý, nâng cao ch t ế
l ng giáo d c và đy m nh ng d ng công ngh thông tin vào gi ng d y” theo s ch đo c a Sượ
Giáo d c - Đào t o, Phòng Giáo d c - Đào t o. Tr ng m m non chúng tôi đã đy m nh ng d ng ườ
công ngh thông tin vào t t c các ho t đng d y h c, nh m nâng cao hi u qu trong công tác gi ng
d y.
Năm h c 2014 - 2015 tôi đc phân công d y l p M u giáo l n, nhà tr ng đã trang c p đu t ượ ườ ư
c s v t ch t, trang thi t b d y h c nh : Phòng h c r ng rãi, thoáng mát, có loa máy, ti vi đa ch cơ ế ư
năng.
Nhà tr ng cũng nh Phòng Giáo d c, t o đi u ki n cho tôi tham gia các l p t p hu n ngườ ư
d ng công ngh thông tin, các l p t p hu n ch ng trình giáo d c m m non. ươ
2. Khó khăn:
Th c hi n ch đ năm h c 2014 - 2015 b n thân tôi đã ng d ng công ngh thông tin vào t t
c các ho t đng cho tr . Tuy nhiên đây là m t vi c làm đã và đang th c hi n, nh ng ch a th ng nh t ư ư
v m t hình th c. Chính vì th mà khi th c hành ng d ng công ngh thông tin vào gi ng d y tôi g p ế
không ít nh ng khó khăn.
Trình đ đào t o tin h c c a b n thân tôi ch a đc bài b n, ch a có h th ng. ư ượ ư
Kh năng thi t k ch ng trình Powerpoit cho các ho t đng còn lúng túng, ch a khoa h c nh ế ế ươ ư ư
l a ch n hình nh ch a phù h p ch a h p d n, hi u ng, phong n n ch a đp còn r i m t…. ư ư ư
2
L p m u giáo l n tôi ph trách có s l ng 40 cháu, v i s cháu đông nên khó khăn trong vi c ượ
t ch c ho t đng h c cho tr .
Trang thi t b cho tr th c hành trò ch i Kidsmart trong các gi ho t đng chi u, ho t đng m iế ơ
lúc m i n i còn thi u. ơ ế
3. Đi u tra th c tr ng:
Vào đu năm h c (Tháng 9) tôi đã ti n hành kh o sát tr l p tôi ph trách nh m phân lo i ế
đánh giá chính xác k t qu đt đc đ có k ho ch b i d ng ti p n i. K t qu phân lo i nh sau:ế ượ ế ưỡ ế ế ư
N i dungT l
Tr tích c c h ng thú, tham gia vào ho t đng. 65%
Tr đt đc yêu c u c a ti t d y. ượ ế 60%
Tr bi t s d ng thành th o nh ng l nh c b n trên máy nh m máy, t t ế ơ ư
máy, kích chu t, di chuy n chu t.
12,5%
II. GI I PHÁP TH C HI N
T nh ng thu n l i và khó khăn trên đ nâng cao hi u qu ng d ng công ngh thông tin trong
trong vi c gây h ng thú cho tr 5-6 tu i vào ho t đng làm quen ch cái, tôi đã m nh d n đa ra nh ng ư
bi n pháp nh sau: ư
1. B i d ng chuyên môn nghi p v : ưỡ
Đ cung c p cho tr ki n th c m t cách chính xác, gây h ng thú cho tr tích c c vào các ho t ế
đng thì giáo viên là ng i h ng d n, g i ý cho tr trong các ho t đng h c. Vì v y là m t giáo viên ườ ướ
m m non tôi th ng xuyên t h c, t rèn, t b i d ng chuyên môn nghi p v thông qua các bu i d ườ ưỡ
gi đng nghi p, thanh ki m tra, thao gi ng, sinh ho t chuyên môn nh m nâng cao chuyên môn nghi p
cho mình. Đng th i đ ng d ng công ngh thông tin, đc bi t là ng d ng ch ng trình Powerpoit ươ
m t cách thành th o thì tôi ph i t tìm tòi, h c h i nh ng đng nghi p có ki n th c v tin h c ế ; Th ngườ
xuyên truy c p m ng internet đ tham kh o thêm các bài gi ng đi n t , các t p san, t p chí, các hình
nh đng…đ t đó t thi t k các bài gi ng theo ý t ng c a mình. ế ế ưở
M t khác tôi th ng xuyên t p luy n trên máy tính, nh m rèn kĩ năng s d ng máy vi tính đ x ườ
lí k thu t t t h n. ơ
2. Thi t k bài d y:ế ế
Năm h c 2014 - 2015 nhà tr ng đã phân tôi ph trách d y l p M u giáo l n và đã trang c p ườ
cho l p nh ng đ dùng, đ ch i đ ph v cho vi c d y ch cái nh th ch cái, tranh…Nh ng trong ơ ư ư
quá trình th c hi n tôi th y khi s d ng th ch cái ghép ch , gi i thi u ch cái m i, hay s d ng tranh
thông th ng không h p d n tr , làm cho tr nhàm chán. Vì v y tôi đã quy t đnh đa ng d ng côngườ ế ư
ngh thông tin vào ho t đng làm quen ch cái nh m thay đi hình th c d y đ gây h ng thú cho tr .
Môi tr ng ch cái đi v i tr vô cùng phong phú v các ki u ch , c ch tr l i r t tò mò hamườ
hi u bi t, tr luôn đt ra vô vàn câu h i cho mình: Đó là ch cái gì? Ki u ch gì? Do v y vi c t ế
ch c cho tr làm quen v i ch cái ph i chính xác v câu t , v ki u ch , cách phát âm, hình nh minh
h a ph i r nét, h p d n gây s chú ý cho tr . V y đ đáp ng đc yêu c u đó thì giáo viên c n l a ượ
ch n ph ng pháp s d ng ch ng trình powerpoint nh th nào cho có hi u qu , v a gây h ng thú, ươ ươ ư ế
v a h p d n đi v i tr và tôi đã ti n hành các b c nh sau: ế ướ ư
- Chu n b v ki n th c ế :
3
Đ làm t t công tác chu n b giáo viên c n so n giáo án, nghiên c u k bài so n, l a ch n n i
dung trò ch i phù h p v i đc đi m tr .ơ
Xác đnh đc m c đích yêu c u c a bài d y ph i d a vào kh năng c a tr trong l p và d a ượ
vào th c ti n đa ph ng. ươ
- Thi t k bài d y:ế ế
Nh chúng ta đã bi t vi c s d ng ng d ng công ngh thông tin vào ti t ch cái nh m lôi cu nư ế ế
h p d n tr , giáo viên c n l a ch n và cài đt các hình nh r nét không nên l m d ng quá nhi u màu
s c lòe lo t gây r i m t tr mà hi u qu không cao, làm n i b t n i dung chính mình c n truy n đt
đn tr . Đng th i l a ch n hi u ng ph i ch n m t nhóm nh t đnh.ế
Ví d : Tôi th ng dùng n n tr ng nên các ch cái tôi dùng màu đ, màu xanh n c bi n haiườ ướ
bên các slide vi n hoa màu h ng nh t. Riêng v ph n hi u ng n u quá nhi u s gây r i nên tôi l a ế
ch n m t nhóm hi u ng nh t đnh bao g m: Peek In (t d i vào gi a), Wedge (tách ra), Strips (nhi u ướ
m nh), wheel (xoay tròn).
Trong ti t làm quen ch cái c n cung c p cho tr chính xác các ki u ch c n cho tr làm quen,ế
đó là ki u ch in th ng, vi t th ng, in hoa. Mu n t o ra ki u ch in th ng đ gi i thi u cho tr thì ườ ế ườ ườ
c n vào ki u ch VnAvant, sau đó vào Unikey kích chu t vào phong ch TVCN3(ABC) m i th c hi n
đc ki u ch in th ng.ượ ườ
Ví d : Cho tr làm quen ch cái y có trong c m t “Máy bay”. T Máy bay này cung c p cho
tr là không đúng mà ph i vào phong ch VnAvant M¸y bay m i đúng ki u ch c n cung c p cho tr
ph n so sánh c u t o ch , sau khi tr nh n xét xong c u t o ch cái g, y cô c ng c l i
ph n c u t o ch , cô nên tách r i các nét ch , sau đó đa hi u ng vào r i v a gi i thích v a xu t hi n ư
các nét ch ra. Làm nh v y tr v a d nh n bi t v a gây s chú ý đi v i tr . ư ế
Ví d: Cho tr làm quen ch cái y c u t o b i m t nét xiên ng n và m t nét xiên dài. Khi cô
c ng c l i cô s d ng các hi u ng khác nhau cho xu t hi n m t nét xiên ng n phía bên trái tr c ướ
sau đó đn xu t hi n nét xiên dài phía bên ph i.ế
- Chu n b trang thi t b d y h c: ế
C n lên m ng l a ch n các hình nh phù h p v i ch đ, đ đa vào các slide ti p đó tôi l a ư ế
ch n các hi u ng, phong n n phù h p sau đó m i liên k t các slide l i v i nhau. M t khác khi l a ch n ế
c n l u ý lùa ch n các ki u ch chính xác, hình nh r nét đ cung c p cho tr (l u ý khi l a ch n size ư ư
cho hình nh nên tìm ki m hình nh có size c l n kho ng t 300 - 400 tr lên) đ lúc th hi n lên slide ế
khi c n kéo phóng to hình nh v n gi đ s c nét cho tr d nhìn.
Ví d : Khi tôi d y ti t làm quen ch cái g, y. Ch đ “M t s ph ng ti n giao thông” thì tôi c n ế ươ
lên m ng vào goolge tìm hình nh sizi t 300 - 400 mà có ch a ch cái g, y nh : Thuy n bu m, ga tàu. ư
Sau đó t i v máy đa vào các slide và t o các hi u ng. ư
Đi v i tr m u giáo l n tâm sinh lí c a tr đã chuy n t t duy tr c quan hình nh sang t duy ư ư
tr c quan hình t ng, ghi nh c a tr mang tính ch đnh, tr đã bi t t ng t ng, phán đoán, suy ượ ế ưở ượ
lu n. Vì v y nh ng cái gì g n gũi v i tr , tr s nh n ra và bi t t ng t ng và phán đoán đc. Do đó ế ưở ượ ượ
khi th c hi n các ch đ nh “Tr ng m m non, quê h ng đt n c, b n thân, gia đình”….tôi th ng ư ườ ươ ướ ườ
4
s d ng máy nh hay máy đi n tho i ch p các hình nh g n gũi v i tr nh : Tr ng m m non n i tr ư ườ ơ
đang h c, quê h ng n i tr đang s ng…sau đó đa vào đu đc th nh và đa vào máy, ti p đó đa ươ ơ ư ư ế ư
vào slide đ vào làm hình nh minh h a khi làm quen v i m t ch cái m i thì tr vô cùng thích thú.
Không ch chu n b các hình nh minh mà đôi khi tôi mu n thay đi s m i l đi v i tr , tôi l a
ch n các video v ch đ vào trong các slide vào các th i đi m thu hút tr vào ho t đng. Nh ng đ t i ư
đc các video tôi ph i vào youtobe đ t i các video v máy tính. Tuy nhiên, không ph i t i video nàoượ
v máy cũng cài vào slide đc mà ph i qua quá trình ph i t i ph n m m r i sau đó đi đuôi thì video ượ
đó m i trình chi u đc. ế ượ
Đng th i ph n n đnh t ch c hay trò ch i cũng c , khi t ch c các trò ch i đng đ tăng ơ ơ
thêm ph n h ng thú, sôi n i c a trò ch i tôi s cài nh c ngay vào slide đ khi t ch c thu n l i cho tôi ơ
h n so v i cách m thông th ng. Đ th c hi n đc ý đnh đó tôi cũng vào goolge, ghi tên bài hátơ ườ ượ
mu n t i và sau đó cũng t i v máy. Ti p t c vào Insert ế Movies and souds vào Sound fom file s
xu t hi n m t cái loa, khi kích chu t vào đó thì s đc. ượ
- Chu n b đ dùng - đ ch i, trò ch i c ng c : ơ ơ
Đ t o ra m t trò ch i mà tr tham gia tích c c vào trò ch i, thì đ ch i đóng m t vai trò r t quan ơ ơ ơ
tr ng. N u đ dùng - đ ch i đp, màu s c r nét m i l s h p d n tr . Nh ng thông th ng không ế ơ ư ườ
ph i giáo viên nào cũng khéo tay đ t o ra nh ng đ dùng h p d n trong m t tr ho c có khéo tay thì
có nhi u trò ch i không th làm theo cách thông th ng mà thu hút đc tr vào trò ch i, mà ch có s ơ ườ ượ ơ
d ng ch ng trình Powerpoit m i th c hi n đc đi u này. ươ ượ
Ví d : Trò ch i c ng c nh ng ch cái v a h c nh Ô c a bí m t”, “Tìm ch cái còn thi uơ ư ế
trong t ”, “Th tài c a bé”…. n u s d ng ch ng trình Powerpoit s dùng nh ng hi u ng v a h p ế ươ
d n, giáo viên khi t ch c không b dán đo n.
3.T ch c ho t đng làm quen v i ch cái thông qua UDCNTT:
* Thông qua ti t h c:ế
Nh chúng ta đã bi t vi c s d ng ng d ng công ngh thông tin các ho t đng v a l i cho giáoư ế
viên, v a gây h ng thú tr . Nh ng không ph i vì th mà chúng ta l m d ng nó, mà chúng ta c n ph i ư ế
l a ch n n i d ng nào nên ng d ng, n i d ng nào không nên ng d ng. N u có s d ng thì nên ch n ế
th i đi m thích h p đ s d ng.
Đi v i ho t đng làm quen ch cái m i đu ph i s d ng ph n m m Powerpoit đ t ch c
ho t đng. Vì trong quá trình s d ng Powerpoit thì hình nh đc l y trên m ng hay đc ch p màu ượ ượ
s c v a rõ nét, v a thu hút tr vào ho t đng. Đng th i c m t ghi tên b c tranh n u s d ng công ế
ngh thông tin thì ki u ch đp, màu s c h p d n và trong quá trình t ch c ho t đng bài d y m t
cách liên hoàn h n so v i nh ng bài d y thông th ng. Tuy nhiên đ thay đi hình th c bài d y khôngơ ườ
nh t thi t ho t đng làm quen ch cái nào cũng ng d ng công ngh thông tin, đôi khi cũng s d ng ế
hình th c d y thông th ng nh m gây s m i l đi v i tr , vì tâm lí c a tr khi nào cũng mu n s ườ
khác l và s khác l đó luôn lôi cu n, h p d n tr .
Ví d : Khi cô gi i thi u t Máy bay d i b c tranh, n u s d ng Powerpoit thì đa vào các ướ ế ư
slide t o các hi u ng, khi th c hi n d y ch c n kích chu t thì hình nh v i c m t đó s xu t hi n.
5