Vai trò của mô bệnh học trong viêm đại tràng liên quan đến thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch: Mô tả một trường hợp và hồi cứu y văn

Viêm đại tràng liên quan đến thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch (ICIs) là một biến chứng tiêu hóa ngày càng phổ biến trong điều trị ung thư, đặc biệt ở bệnh nhân dùng các thuốc kháng PD-1/PD-L1. Việc chẩn đoán và phân biệt viêm đại tràng do ICIs với các thể viêm đại tràng khác như viêm loét đại tràng hay bệnh Crohn đặt ra nhiều thách thức do triệu chứng lâm sàng thường không đặc hiệu. Trong bối cảnh này, mô bệnh học đóng vai trò then chốt trong chẩn đoán xác định, đánh giá mức độ tổn thương và định hướng điều trị hiệu quả. Bài viết này trình bày một trường hợp lâm sàng điển hình và tổng quan y văn nhằm làm rõ vai trò của mô bệnh học trong tiếp cận chẩn đoán và quản lý viêm đại tràng liên quan ICIs.

Các bác sĩ chuyên khoa ung bướu, tiêu hóa, giải phẫu bệnh, dược sĩ lâm sàng và các nhà nghiên cứu quan tâm đến biến chứng của liệu pháp miễn dịch trong điều trị ung thư.

Nghiên cứu này tập trung vào viêm đại tràng liên quan đến thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch (ICIs), một biến cố bất lợi ngày càng được nhận diện trong điều trị ung thư. Việc chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý viêm đại tràng khác như viêm loét đại tràng hay bệnh Crohn thường khó khăn do triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu. Bài viết trình bày trường hợp lâm sàng một bệnh nhân nam 59 tuổi điều trị ung thư phổi bằng thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch anti-PD-1 (pembrolizumab), xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa như đại tiện ra máu. Kết quả nội soi đại tràng ghi nhận hình ảnh viêm loét niêm mạc không liên tục, và đặc biệt, mô bệnh học đại tràng cho thấy các đặc điểm phù hợp với viêm đại tràng liên quan ICIs, bao gồm bong tróc biểu mô, thâm nhiễm viêm hỗn hợp, vi áp xe tuyến và chỉ số Nancy độ 3. Chẩn đoán viêm đại tràng do ICIs đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa diễn biến lâm sàng, hình ảnh nội soi và mô bệnh học. Mặc dù các biểu hiện mô học không đặc hiệu tuyệt đối, nhưng các đặc điểm như vi áp xe tuyến, thâm nhiễm viêm hỗn hợp và apoptosis biểu mô là những dấu hiệu đặc trưng giúp phân biệt hiệu quả với các thể viêm đại tràng khác. Hệ thống phân loại Nancy hữu ích trong việc đánh giá mức độ tổn thương và hướng dẫn điều trị. Điều trị chủ yếu là corticosteroids, và sinh học trong các trường hợp nặng. Sự phối hợp giữa bác sĩ lâm sàng và giải phẫu bệnh là thiết yếu để đảm bảo chẩn đoán chính xác và quản lý bệnh kịp thời, tránh các biến chứng trong quá trình miễn dịch.