Viêm da tiếp xúc côn trùng và thuốc trị
Viêm da tiếp xúc côn trùng xảy ra do tiếp xúc trực tiếp với các phần
của côn trùng như bụi phấn từ cánh côn trùng hoặc chất tiết. Viêm da tiếp
xúc cũng xảy ra khi tiếp xúc gián tiếp với côn trùng qua dây phơi, quần áo,
khăn...
Ngay sau khi tiếp xúc da ở chỗ tiếp xúc trực tiếp sẽ bị đỏ lên, sưng nề,
thành các vệt như bị cào hoặc các đám mụn nước, mụn mủ bé li ti. Đôi khi bị trợt
ra và chảy dịch chảy mủ ở vùng trung tâm vết tổn thương.
Tổn thương ở vùng mắt có thể làm mi mắt sưng nề, mắt híp lại, đôi khi
phải vài ngày sau mới mở mắt ra được. Bị tổn thương ở vùng nách có thể gây trợt
nhiều hoặc loét sâu qua lớp thượng bì.
Nếu bạn gãi hoặc sờ tay vào chỗ tiết dịch rồi lại sờ tay lên mắt hoặc vùng
da khác sẽ làm tổn thương da lây lan thêm. Nếu dây dịch tiết sang da người khác
nhất là các em bé sơ sinh thì cũng làm em bé bị lây bệnh.
Thường thì bệnh nhân có cảm giác bỏng rát ở vùng da bị tổn thương, nếu
loét và nhiễm trùng có mủ thì sẽ rất đau. Đôi khi có ngứa nhẹ từng lúc. Các dấu
hiệu đau rát hoặc ngứa đa số không ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ của bệnh
nhân.
Bệnh nhân và một số bác sĩ không thuộc chuyên khoa da liễu có thể nhầm
lẫn với bệnh zona. Zona là do virus varicella gây nên, virut làm tổn thương vỏ bọc
các dây thần kinh và gây nên các mụn nước và bọng nước.
Sự khác biệt giữa zona và viêm da tiếp xúc côn trùng được phân biệt dựa
vào các dấu hiệu sau. Zona chỉ bị tổn thương da ở một bên của thân thể, chỗ mà
đoạn dây thần kinh chi phối bị virut xâm nhập và rất đau, đôi khi giật nhoi nhói
từng cơn, đau có thể còn lan toả ra các vùng lân cận tổn thương da. Viêm da tiếp
xúc do côn trùng thì tổn thương bị bất kỳ ở vùng da nào mà tiếp xúc với côn trùng,
thường hay bị cả hai bên thân thể, không đau nhiều, không bị giật nhói nhói từng
cơn và chỉ có cảm giác bỏng rát tại vị trí bị tổn thương da.
Tổn thương da trong viêm da tiếp xúc côn trùng.
Chăm sóc da:
Khi có biểu hiện viêm da do tiếp xúc bệnh nhân vẫn tắm rửa bình thường
được. Không xát chanh, muối hoặc xà phòng vào chỗ da bị tổn thương. Rửa nhẹ
nhàng bằng nước muối hoà loãng ngày 2 lần.
Thuốc trị:
Khi tổn thương da chảy nước, sưng nề thì bôi hoặc đắp các dung dịch như
nước muối 9 phần nghìn, dalibour, eryfluid... Khi tổn thương da khô hơn thì bôi
các thuốc có chứa kháng sinh và cortison như eumovate, fucicort, gentrison...
Toàn thân uống một trong các thuốc kháng histamin như: loratadin,
chlorpheniramin...
Nếu có nhiễm trùng thì phải uống một đợt thuốc kháng sinh theo chỉ định
của bác sĩ. Nếu sưng tấy nhiều làm đau rát đặc biệt tổn thương ở vùng mắt thì có
thể uống một đợt corticoid liều trung bình trong 3-5 ngày.
Dùng corticoid bắt buộc phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa da liễu vì
thuốc này có nhiều tác dụng phụ. Một số trường hợp để lại vết thâm kéo dài vài
tháng.
Để phòng tránh vết thâm thì trong lúc bệnh cấp tính nên chiếu tia laser He-
Ne phối hợp từ 5-10 ngày để giảm viêm nhanh và hạn chế để lại vết thâm.
Sau khi khỏi nếu tổn thương ở trên mặt thì nên tránh nắng từ 10-14 giờ để
tránh thâm. Nếu vẫn bị vết thâm phải bôi các chế phẩm có chứa hydroquinon 2%,
cream vitamin E để làm sáng da.