Viêm não - Bnh hiếm gp
nhưng khó cha
Viêm não là mt chng bnh hiếm gp, c khong 200.000 người mi
có mt người b viêm não. Đặc bit bnh thường xy ra tr em, người cao
tui và nhng người b suy gim h min dch (người b HIV/AIDS hoc ung
thư).
Viêm não hiu theo nghĩa đen là s viêm xy ra não b, thông thường,
căn bnh này được quy vào chng viêm não gây ra bi nhim virus.
Triu chng
Triu chng thường gp nhng người b chng viêm não nh bao gm:
st, nhc đầu, ăn không ngon ming, cơ th u oi, thiếu năng lượng, cm giác yếu
t chung chung.
Trong các trường hp b viêm não nghiêm trng, người bnh có kh năng
b st cao và có bt c triu chng nào liên quan đến h thn kinh trung ương như:
nhc đầu d di, nôn ma, cng c, ln thn, mt phương hướng, thay đổi cá tính,
b co git, hoc có nhng vn đề trong khi nói và nghe, thường b o giác, mt trí
nh, ng gà ng gt, hôn mê.
Nguyên nhân
Nguyên nhân gây ra bnh viêm não thông thường là do nhim virus. Mt
vài loi virus gây bnh bao gm virus herpes (gây bnh mn rp); virus
arboviruses được truyn sang người t mui, ve hay nhng loi côn trùng khác;
virus rabies (virus gây bnh di) nhim t vết cn ca mt s động vt…
Có hai nguyên nhân gây bnh được phân loi qua hai cách xâm nhp
ca virus vào não:
- Viêm não nguyên phát. Chng viêm não này xy ra khi virus xâm ln mt
cách trc tiếp vào não b và dây thn kinh ty sng. Chng bnh này có th xy ra
quanh năm (viêm não không thường xuyên), hoc là mt phn ca mt bnh dch
gi là dch viêm não.
- Viêm não th phát. Th viêm não này xy ra khi mt b phn khác ca cơ
th b nhim virus trước, ri sau đó virus này mi xâm nhp vào não.
Ngoài ra, tình trng nhim vi khun gây ra bnh Lyme (mt căn bnh do
nhim loi vi khun được truyn t mt loi ve, phát hin ln đầu Lyme – địa
phn thuc bang Connecticut, Anh) đôi khi dn đến viêm não, hoc khi cơ th b
nhim ký sinh như toxoplasmosis, nếu h min dch ca người b nhim ký sinh
này b suy yếu cũng có th gây ra viêm não.
Điu tr
Vic điu tr đối vi nhng trường hp viêm não nh bao gm ngh ngơi và
thc hin chế độ ăn ung lành mnh như ung nhiu nước, giúp h min dch tăng
cường kh năng chng virus. Ung thuc acetaminophen (Tylenol) để gim triu
chng nhc đầu và st. Mt vài loi thuc chng viêm cũng có th giúp gim tình
trng viêm sưng và gim áp lc đối vi não b. Trong trường hp cơ th b cơn tai
biến do máu não, bác sĩ có th kê cho bn mt lai thuc chng co git. Và trong
mt vài trường hp khác, bn có th cn đến liu pháp vt lý tr liu hoc liu pháp
luyn ging nói, nhm giúp phc hi các chc năng ca cơ th có th b suy yếu
sau viêm não.
Chng viêm não có th rt khó điu tr vì nhng loi virus gây bnh thông
thường không phn ng vi thuc. Tuy nhiên, mt vài loi virus, đặc bit là virus
herpes –virus gây bnh rp da và virus thy đậu, phn ng vi thuc chng virus
như acyclovir (Zovirax). Nếu bn b viêm não do nhim nhng loi virus đó, bác
sĩ s có th bt đầu điu tr cho bn bng acyclovir ngay lp tc. Mt loi thuc
chng virus na cũng thnh thong được các bác sĩ s dng là ganciclovir
(Cytovene).