Viêm thanh quản
(Kỳ 3)
3. Viêm thanh quản mạn tính.
Viêm thanh quản mạn tính không có triệu chứng chức năng gì khác ngoại
trừ khàn tiếng kéo dài không có xu hướng tự khỏi và phụ thuộc vào quá trình viêm
thông thường không đặc hiệu, có nghĩa là không kể đến bệnh nhân lao thanh quản,
giang mai, nấm thanh quản.
3.1. Nguyên nhân.
- Do phát âm: ca sĩ, giáo viên dễ bị viêm do thanh quản làm việc quá
sức, phát âm không hợp với âm vực của mình.
- Do đường hô hấp: hít phải hơi hoá chất, viêm mũi, viêm xoang mạn
tính, uống rượu, hút thuốc.
- Do thể địa: người bị bệnh gút, đái đường... có nhiều loại viêm thanh
quản mạn tính nhưng có chung một triệu chứng là khàn tiếng.
3.2.Viêm thanh quản mạn tính xuất tiết: Thông thường là hậu quả của
viêm thanh quản cấp tính tái diễn nhiều lần và sau mỗi một đợt viêm cấp tính lại
khàn tiếng tăng.
3.2.1.Triệu chứng cơ năng: tiếng nói không vang, bệnh nhân phải cố gắng
mới nói to được và chóng mệt về sau tiếng nói rè và khàn, bệnh nhân luôn phải
đằng hắng buổi sáng do tiết nhầy ở thanh quản nhiều, ngoài ra bệnh nhân hay có
cảm giác ngứa, cay, khô rát trong thanh quản.
3.2.2.Triệu chứng thực thể.
- Tiết nhầy hay đọng ở điểm cố định ở 1/3 trước và 2/3 sau lúc bệnh
nhân ho thì dịch nhầy đó sẽ rụng đi và tiếng nói được phục hồi trong trở lại.
- Dây thanh cũng bị xung huyết ở mức độ nặng, hai dây thanh bị quá
sản tròn như sợi dây thừng, niêm mạc mất bóng.
- Các cơ căng hoặc cơ khép bị bán liệt.
3.2.3. Tiến triển: bệnh kéo dài rất lâu, lúc tăng, lúc giảm nhưng không nguy
hiểm.
3.2.4. Điều trị.
- Giải quyết ổ viêm nhiễm ở mũi, xoang, tránh những hơi hoá chất.
- Tại chỗ: phun dung dich kiềm, bôi Nitrat bạc vào dây thanh.
3.3. Viêm thanh quản quá phát.
Viêm thanh quản quá phát mà người ta gọi là dày da voi có sự quá phát của
biểu mô và lớp đệm dưới niêm mạc, tế bào trụ có lông chuyển biến thành tế bào
lát.
3.3.1.Triệu chứng cơ năng: giống như viêm thanh quản mạn tính xuất tiết
thông thường: khàn tiếng, đằng hắng, rát họng khi nói nhiều.
3.3.2.Triệu chứng thực thể khi soi thanh quản thấy bệnh tích.
- Viêm thanh đai dày toả lan: thể này hay gặp loại thanh đai bị quá
phát toàn bộ biến dạng tròn giống như sợi dây thừng màu đỏ.
- Viêm thanh quản dày từng khoảng: trên dây thanh có những nốt sần
đỏ, bờ dây thanh biến thành đường ngoằn ngoèo.
3.4. Viêm thanh quản nghề nghiệp.
Những người sống bằng nghề phải nói nhiều: ca sĩ, dạy học... thường bị
viêm thanh quản nghề nghiệp do làm việc quá độ hoặc nói gào suốt ngày, trong
giai đoạn đầu bệnh nhân nói không to được, bệnh nhân ráng sức thì sẽ lạc gịọng
chứ không to hơn được. Soi thấy thanh quản xung huyết, về sau bệnh diễn biến
theo một trong hai thể sau:
- Viêm thanh quản mạn tính quá phát.
- Viêm thanh quản hạt: u xơ nhỏ mọc ở bờ tự do của dây thanh (hạt
xơ dây thanh).
3.5. Bạch sản thanh quản hay papillome.
Triệu chứng:
- Bệnh tích chủ yếu là sự quá sản của các gai nhú được lớp niêm mạc
sừng hoá che phủ.
- Soi thanh quản thấy dây thanh một bên hoặc cả 2 bên có phủ lớp
trắng như vôi hoặc lớp gai lổn nhổn ngắn và trắng. Bệnh này có khả năng ung thư
hoá cao.
Điều trị: nên coi là một bệnh tiền ung thư và xử trí bằng phẫu thuật mở
thanh quản và cắt dây thanh.
3.6. Viêm thanh quản teo.
Viêm thanh quản teo thường xuất hiện sau một số bệnh ở mũi và xoang
nhưng nguyên nhân chủ yếu là do trĩ mũi (ozen).
Triệu chứng:
- Bệnh nhân có cảm giác khô rát họng, tiếng nói khàn tăng vào buổi
sáng thỉnh thoảng có ho cơn khạc ra vẩy vàng, xanh, hơi thở có mùi hôi, niêm mạc
thanh quản đỏ, khô có nếp nhăn, tiết nhầy và vảy khô đọng ở mép liên phễu, dây
thanh thường di động kém.
- Bệnh diễn biến từng đợt ở phụ nữ sẽ giảm nhẹ trong thời kỳ thai
nghén.
Điều trị: phun dung dịch Beratnatri 10%. Chữa ozen mũi nếu có.