99 Khoảnh Khắc Đời Người
24- Khoảnh khắc cần nhờ vả người khác
Người ta có thể thành người, xã hội có thể trở nên xã hội, chính là kết
quả của sự cầu giúp lẫn nhau của mọi người.
. Chỉ có dưới sự giúp đỡ của người khác mới có thể thực hiện được
cái của mình.
. Xây dựng lòng tin cầu mong người khác có ba điều...
“Vạn sự bất cầu nhân”
Một câu nói dối xảo trá. Cho rằng đem lời nói dối này làm lời tuyên
ngôn có thể tăng thêm vẻ hào khí, làm cứng rắn tính ngông nghênh, mà
không biết những người tinh đời đều rõ ràng câu nói này ngược lại là phát ra
từ tâm lý lo sợ sâu thẳm. Lo sợ nhờ người không thành, lo sợ nhờ vả người
khác sẽ mất thể diện, sợ nhờ vả người khác bị người ta coi khinh. Quá quan
tâm đến mình mà dẫn đến lo sợ, không dám nhờ đến người khác, và lại vẫn
không có cách gì làm được việc nhờ vả người khác.
Con người như vậy chỉ có thể trong hai cảnh khó giày vò mình.
“Vạn sự bất cầu nhân”, một câu nói ngu xuẩn không có cách gì để
thực hiện. Phát ra từ tâm lý đóng cửa ngồi nhà hẹp hòi, không biết trời cao
đất dầy, không biết những điều cơ bản đối xử của con người, không biết thế
giới bên ngoài đẹp đẽ biết bao nhiêu. Chỉ nhìn thấy sự tồn tại tự thân như là
một đống thịt. Không biết cho dù sự tồn tại của đống thịt này cũng là sự tồn
tại của quan hệ xã hội, không thể không nhờ vả người khác.
Phía sau “Vạn sự bất cầu nhân” còn có thể che giấu một tâm lý tự tư:
người khác không nên đến nhờ tôi.
Có một quyển sách, có tên là “Vạn sự bất cầu nhân”. Tôi không biết
bạn sau khi mua cuốn sách này, xem xong các vấn đề nói ở trong đó (đây đã
là cầu nhân rồi) liệu cũng sẽ vạn sự bất cầu nhân chứ? Bạn đại khái làm
không nổi, sau khi mua cuốn sách này vẫn phải cầu đến người khác. Mỗi
một người bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu đều phải giao tiếp với người khác, sử
dụng sản phẩm lao động của người khác (sản phẩm tinh thần và vật chất),
không thể không nhờ người khác được.
Người ta có thể thành người, xã hội có thể trở nên xã hội chính là kết
quả của việc cầu giúp lẫn nhau của mọi người. Trong nguồn gốc của con
người sẽ kiên trì giữ một tập tính không thể thay đổi, không hề lung lay -
Giúp đỡ người khác và mong được người khác giúp đỡ.
Người, bất kể là người như thế nào, người phương Ðông hay người
phương Tây, người có năng lực hay người bình thường, người thông minh
hay người ngu dốt, người thượng lưu hay người hạ đẳng, chỉ khi bạn được
người khác giúp đỡ và giúp đỡ người khác, mới có thể sinh tồn.
Người ta đầu tiên nhận được sự giúp đỡ của mẹ anh ta. Anh ta chỉ ký
sinh trong bụng mẹ mới có thể phát triển thành hình, mới có thể tồn tại con
người anh ta.
Từ bụng mẹ ra chào đời lần đầu, không có một chút năng lực gì, khả
năng tự sinh tồn của bạn so với nhiều động vật khác kém rất nhiều. Nếu
không nhận được sự giúp đỡ của người khác, bạn sẽ chết ngay tức khắc.
Tất cả mọi cái bạn nhờ dựa vào để sinh tồn, bạn sở dĩ có thể trở thành
một con người thuộc thời đại bạn đang sống như thế, bao gồm việc ăn mặc,
ở giáo dục văn minh, tự phát triển, tự thực hiện v.v... Không một cái nào
không dựa vào toàn bộ lịch sử văn minh nhân loại, dựa vào toàn xã hội, dựa
vào toàn bộ môi trường xung quanh bạn, dựa vào tất cả mọi người xung
quanh bạn.
Tiền đề tất yếu thực hiện sự dựa này là: giúp đỡ người khác, cống hiến
cho người khác - cống hiến cho toàn xã hội, cống hiến cho toàn bộ môi
trường xung quanh, cống hiến cho tất cả mọi người xung quanh.
Cống hiến cho người khác và dựa vào người khác tạo nên thế cân
bằng của đời người. Chỉ có đạt được sự hài hòa thống nhất của hai cái đó
mới có thể thực hiện được sự tồn tại của chính bạn.
Bạn muốn phát triển cá tính của mình, thực hiện việc theo đuổi của
mình. Chỉ có đem cá tính và việc theo đuổi của mình hòa vào trong sự hài
hòa của hai việc cống hiến cho người khác và dựa vào người khác.
Ðương nhiên, bất kể là cống hiến cho người khác hay là dựa (xin giúp
đỡ) vào người khác, trong toàn bộ quá trình này chắc chắn đều tràn đầy các
nhân tố hạn chế mình. Hạn chế mình và phát triển mình tạo nên một cặp mâu
thuẫn. Có thể cái hạn chế bản thân này không lợi cho việc phát triển bản
thân bạn, đối với việc phát triển cá tính bản thân bạn không có giá trị.
Song, bạn cần hiểu rằng: giúp người chính là tự giúp mình, cho người
khác thuận tiện chính là cho mình thuận tiện.
Bạn cần hiểu rằng, nếu như việc dựa của người khác không được bảo
đảm, nếu như cá tính của người khác không được thực hiện, thì việc tự thực
hiện của bạn cũng sẽ thành một lời nói xuông, cá tính của bạn cũng sẽ không
triển khai nổi.
Câu kết luận chỉ có thể là: "Chỉ có dưới sự giúp đỡ của người khác,
mới có thể thực hiện được cái của mình","Chỉ có trong liên hợp với "người
khác" Việc tự thực hiện của bạn mới có thể được bảo đảm" (Lời của
Goldsden - Ðức).
Có thể ý của cái gọi là ?không cầu nhân? của bạn thật ra không ở tầng
thứ tư duy triết học, cũng không nằm ở tầng thứ trừu tượng của sự tổng hòa
người có thể là người, nhưng người còn là quan hệ xã hội, bạn chỉ trong xã
hội thế thường, không muốn cầu mong người khác phát hiện, dung nạp hoặc
cho phép mình, không muốn cầu xin người khác vì mình làm một chút gì đó
vốn là việc ngoài phận sự của anh ta, không muốn cầu xin người khác mở ra
cho bạn một chút thuận tiện...
Việc này thật ra không có mâu thuẫn với những cái trước. Bạn đang
sống trong thế tục, lại không có cách gì trốn tránh thế tục. Bạn không có
cách gì không cầu đến người khác. Chỉ là, bạn cần phân biệt một điểm.