ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC PHẦN
KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
1. Nội dung ôn tập
Chương 1:
- Khái niệm nhóm
- Phân biệt nhóm và nhóm làm việc: Ekip bác sĩ phẫu thuật, nhóm sv NCKH, công nhân
làm việc trên dây chuyền may
- Các vai trò của nhóm:
+ Phân công công việc
+ Quản lý và kiểm soát công việc
+ Phối hợp, tăng cường sự tham gia và cam kết
+ Đàm phán và giải quyết xung đột
+ Thu thập thông tin và các ý tưởng
+ Giải quyết vấn đề và ra quyết định
- Các vai trò trong nhóm làm việc: 6 vai trò
+ Trưởng nhóm
+ Người điều phối
+ Người giám sát
+ Người góp ý
+ Người khích lệ, động viên
+ Người giao dịch
- Các giai đoạn hình thành nhóm của Don Hellriegel & John W.Slocum
+ Giai đoạn hình thành
+ Giai đoạn Xung đột
+ Giai đoạn củng cố
+ Giai đoạn hoạt động trôi chảy
+ Giai đoạn kết thúc
Chương 2: Tổ chức làm việc nhóm hiệu quả:
- 2 tiêu chuẩn lựa chọn thành viên nhóm
- 15 tiêu chuẩn đánh giá khả năng làm việc nhóm của M.Ballot
- Chọn nhóm trưởng:
+ Tố chất của trưởng nhóm?
+ Khi trưởng nhóm giao nhiệm vụ thì lý do ưu tiên là gì?
+ Mục đích giao nhiệm vụ cho các thành viên
+ Đánh giá hậu quả việc trưởng nhóm bao biện, làm thay công việc của các thành viên
khác?
- Xác định chuẩn mực của nhóm:
+ Vai trò của việc xác định chuẩn mực
+ Quy định khen thưởng, kỷ luật có được xác định là chuẩn mực nhóm không?
+ Các cách thức thiết lập chuẩn mực nhóm
+ Quy tắc Hourensou
- Lập kế hoạch làm việc
+ Các bước xây dựng kế hoạch làm việc nhóm:
Bước 1: xác định mục tiêu , nhiệm vụ
Bước 2: xác định quỹ thời gian
Bước 3 : phân phối thời gian cho mỗi công việc và sắp xếp thứ tự thực hiện
Bước 4 : kiểm tra lại mức độ hợp lí và tính khả thi của kế hoạch
+ Các kế hoạch cần được thiết lập khi lên kế hoạch làm việc nhóm: kế hoạch tiến độ, kế
hoạch tài chính, kế hoạch nhân sự…
- Sinh hoạt nhóm
+ Phân loại sinh hoạt nhóm: 2 loại
+ Các đặc điểm và hoạt động, nguyên tắc cụ thể của 2 loại sinh hoạt nhóm
- Trao đổi thông tin trong nhóm:
+ Ví dụ về Huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Calisto
+Vai trò của việc trao đổi thông tin trong nhóm
Chương 3:
1) Mâu thuẫn giữa các thành viên trong nhóm:
- Nếu xét về mặt ảnh hưởng tới nhóm thì ta có thể chia các mâu thuẫn này thành ba loại.
+ MT1: không ảnh hưởng đến sự tồn tại và hoạt động của nhóm
+ MT2: Loại ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động nhóm, nhưng không đe dọa đến sự tồn tại của nhóm
+ MT3: các mâu thuẫn đã nêu, nhưng ở cấp độ rất nghiêm trọng, đến mức các thành viên không thể làm
việc với nhau, dẫn đến việc nhóm tan rã, hoặc bị giải thể.
- Nếu là MT1: thì có thể cho qua đi, vì sự tồn tại của nó không ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động nhóm;
mà thậm chí còn làm tăng thêm tính năng động, sự đa dạng, tính cạnh tranh trong nhóm
-Khi thấy có mâu thuẫn giữa các thành viên trong nhóm thì trước hết cần tìm hiểu xem mâu thuẫn đó
thuộc loại nào trong ba loại đã nêu
- Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhóm làm việc tốt nhất nếu bên trong nó có những mâu thuẫn, nhưng ở
mức độ vừa phải, nhóm làm việc kém khi trong nó không có mâu thuẫn, hoặc mâu thuẫn quá lớn
2) Mâu thuẫn giữa chuẩn mực và sự sáng tạo:
- Chuẩn mực có tính tĩnh, không thay đổi, trong khi đó hoạt động của nhóm thay đổi theo thời gian
- Khi xem xét vấn đề như vậy nhóm có thể nhận ra được những chuẩn mực nào đã trở nên lỗi thời, cản
trở sự sáng tạo, và vì thế cần thay bằng những chuẩn mực mới.
- Biểu hiện của thiếu tin cậy lẫn nhau
4) Thiếu tinh thần trách nhiệm: Học hết nội dung trong tài liệu
2. Các phương pháp nâng cao kỹ năng làm việc nhóm
- Phương pháp sáu chiếc mũ tư duy do nhà khoa học Pháp Edward de Bono đề xuất
- Bản chất của phương pháp này là phân định thời gian rõ ràng cho các giai đoạn trong khi bàn luận về
công việc giúp cho việc bàn luận này tiết kiệm được thời gian, và giúp xem xét vấn đề được toàn diện,
cặn kẽ, đồng thời khích lệ được sự sáng tạo
- Lưu ý đặc điểm của từng màu mũ
Mũ trắng: Chỉ cung cấp thông tin mà không bình luận, không nêu quan điểm, đánh giá,
Mũ đỏ: Người ta có thể bộc lộ tình cảm yêu, ghét, thích, không thích, ... mà không cần giải thích lý do,
không cần lập luận, nêu chứng cứ, ....
Mũ vàng: nêu lên những lợi ích, những triển vọng
Mũ đen: Màu của sự bi quan. Khi đội mũ này không cần dẫn chứng, không cần lập luận, người ta nêu lên
những băn khoăn, những lo ngại, những điều cản trở. Sự có mặt của mũ này là rất cần thiết, rất có ích
Mũ màu xanh lá cây: Màu của chồi non, của sự sống, của hy vọng. Đây là thời kỳ nêu sáng kiến
Mũ màu xanh da trời: Màu của bầu trời lồng lộng, bao quát hết mọi vật
-Việc sử dụng các mũ không nhất thiết phải theo đúng trình tự như đã trình bày trên đây, nhóm có thể lựa
chọn những cách sắp xếp khác. Nhưng trong một cuộc bàn luận ở mỗi thời điểm tất cả các người tham dự
phải đội mũ cùng màu
- Ưu và nhược điểm của phương pháp 6 chiếc mũ tư duy
- để phương pháp 6 chiếc mũ tư duy phát huy hiệu quả, bạn cần thực hiện theo trình tự nhất định theo 5
bước (học thuộc nội dung của từng bước)
- Phương pháp cây vấn đề: là phương pháp giúp chúng ta phân tích sâu, toàn diện và logic vấn đề đang
diễn ra để tìm nguyên nhân gốc rễ và nhận thức được hậu quả của vấn đề đó
- Một cây vấn đề tốt nhất là được hoàn thành bởi người đề xuất dự án và các bên liên quan
- Phương pháp cây vấn đề được thực hiện theo 4 bước
- Phương pháp khung xương cá: là bức tranh miêu tả mối quan hệ logic giữa một vấn đề và các nguyên
nhân gây ra vấn đề đó, giúp nhóm làm việc dễ thống nhất cách phân tích để tìm ra nguyên nhân của vấn
đề cần giải quyết
- Biểu đồ Xương Cá – Công cụ phân tích nguyên nhân và giải pháp cho các vấn đề
Để tạo biểu đồ xương cá cần thực hiện theo 4 bước: Xác định vấn đề; Xác định các nhân tố ảnh hưởng;
Tìm ra nguyên nhân có thể có; Phân tích sơ đồ
Biểu đồ xương cá ( fishbone diagram ) hay biểu đồ nguyên nhân - kết quả có tên gốc là phương pháp
Ishikawa là 1 phương pháp nhằm nhận diện vấn đề và đưa ra giải pháp trong quản lý, lãnh đạo.
– Được ông Kaoru Ishikawa đưa ra vào những năm 1960
1
Chỉ ra cụm từ còn thiếu trong khái niệm nhóm “Nhóm là một tập hợp người làm
việc cùng nhau, có cùng… công việc và có cùng mục đích.” là gì?
A.Cách tiếp cận
B.Phương pháp thực hiện
C.Cách thức xử lý
D.Nội dung
2
Làm rõ nhận định sau: “E kip bác sĩ phẫu thuật cho 1 bệnh nhân” có được gọi là 1
nhóm làm việc không?
A. Có
B. Không
C. Phân vân
3
Lựa chọn trong các vai trò sau, nội dung: “các thành viên đều tuân thủ theo những
cam kết đã được thông qua trước cả nhóm, không có quan điểm cá nhân trong quyết
định cuối cùng của nhóm” thuộc vai trò nào?
A.Xử lý thông tin
B.Phối hợp, tăng cường sự tham gia và cam kết
C.Đàm phán và giải quyết xung đột
D.Thoả mãn nhu cầu quan hệ xã hội và tăng cường ý thức về bản thân trong các mối
quan hệ với những người khác
4
Để phát huy vai trò đàm phán và giải quyết xung đột trong làm việc nhóm, các thành
viên cần phải tuân thủ điều gì?
A.Những ý kiến, giải pháp được đưa ra phải dựa trên sự thương thuyết với những
luận điểm, luận cứ và luận chứng xác đáng.
B.Các thành viên đều tuân thủ theo những cam kết đã được thông qua trước cả nhóm,
không có quan điểm cá nhân trong quyết định cuối cùng
C.Cần có sự kết nối, tìm hiểu về nhau của các thành viên trong cùng một nhóm
D.Quyết định cuối cùng không bao giờ là của một thành viên
5
Đối chiếu theo vai trò: “Phối hợp, tăng cường sự tham gia và cam kết”, nhóm phối
hợp tốt là nhóm như thế nào?
A.Có sự phối hợp chặt chẽ, tăng cường được sự tham gia của các thành viên trong
nhóm
B.Có sự tham gia của những người ngoài nhóm theo sự thống nhất trao đổi, học hỏi
của cả nhóm
C.Phát huy được tối đa khả năng của các thành viên vì mục tiêu chung của nhóm
D.Các đáp án đều đúng
6
Chỉ ra vai trò nào trong làm việc nhóm mà các thành viên đều tuân thủ theo những
cam kết đã được thông qua trước cả nhóm, không có quan điểm cá nhân trong quyết
định cuối cùng của nhóm?
A.Xử lý thông tin
B.Phối hợp, tăng cường sự tham gia và cam kết
C.Đàm phán và giải quyết xung đột
D.Thu thập thông tin và các ý tưởng
7
Chỉ ra vai trò nào trong nhóm mà khi có nó các thành viên trong nhóm có cơ hội lựa
chọn nhiều hơn cho những quyết định cuối cùng?
A.Xử lý thông tin
B.Phối hợp, tăng cường sự tham gia và cam kết
C.Đàm phán và giải quyết xung đột
D.Thu thập thông tin và các ý tưởng
8
Nhờ có vai trò đàm phán và giải quyết xung đột trong làm việc nhóm mà kỹ năng
này được phát huy. Hãy chỉ ra kỹ năng đó?
A.Kỹ năng thuyết phục
B.Kỹ năng lãnh đạo
C.Kỹ năng đàm phán
D.Kỹ năng giao tiếp