Những câu chuyện ở đầu
giường
Elaine Pondant
Như tấm bia kỷ niệm, lớp mặt ván đầu giường cũ mang những nét khắc. Những
cái tên người. Những ngày tháng năm. Ngần ấy thứ sẽ chỉ là những vết xước làm
xấu xí cái giường nếu như những vết khắc ấy không gắn liền với các biến cố và
sự kiện trọng đại của một đôi vợ chồng gắn bó. Rồi chiếc giường trở thành di sản
thừa kế cho con gái. Những nét khắc đã dẫn dắt người con trở về với hoài niệm,
hồi ức của mẹ. Câu chuyện lạ lùng của Elaine Pondant cho thấy những nỗi buồn
vui, được mất của gia đình trong quá khứ lại là chất keo kỳ dị gắn chặt các thành
viên của gia đình lại với nhau, và nối thế hệ này tiếp với thế hệ sau; miễn là biết
tìm một cách nào đó để lưu giữ và truyền lại cho nhau những kỷ niệm khó quên
của cha mẹ và con cái.
Vài tháng sau khi ba qua đời, má giao lại cho tôi cái giường thì nó đã khoảng bốn
mươi lăm tuổi rồi. Tôi quyết định tân trang lại để tặng con gái là Melanie. Ở đầu
giường, mặt gỗ đầy những vết xước.
Ngay trước khi bắt đầu cạo sơn, tôi nhận ra một trong các vết xước là một ngày:
18.9.1946. Rồi tôi nhớ ra - đây là giường cưới của ba má!
Ngay phía trên ngày cưới đó là một cái tên và một ngày khác: "Elizabeth,
22.10.1947".
Má trả lời điện thoại. Tôi hỏi: "Elizabeth là ai? và ngày 22.10.1947 có ý nghĩa
gì?"
"Chị con đó".
Tôi biết má đã mất một người con gái, và tôi thấy đây là một rủi ro đối với ba má.
Sau cùng, ba má đã tiếp tục có thêm năm mặt con.
Tôi hỏi: “Má đã đặt tên cho chỉ?”.
“Phải. Bốn mươi lăm năm qua, trên thiên đường Elizabeth vẫn đang dõi mắt trông
theo gia đình mình. Chị con là một phần của má cũng y như bất kỳ đứa nào khác
trong số các con”.
“Má, trên đầu giường có nhiều ngày tháng và tên người, mà con không nhận ra
được”.
Má hỏi: “Ngày 08.6.1959 phải không?”.
“Dạ, tên là Sam”.
“Sam là người da đen làm việc cho ba con. Ba con rất đàng hoàng với mọi người,
đối xử với ai dưới quyền cũng đều tôn trọng như nhau, không phân biệt màu da
hay tín ngưỡng của họ. Nhưng hồi đó có nhiều căng thẳng về chủng tộc. Lại còn
một vụ đình công của công đoàn và nhiều rắc rối khác.
“Một tối nọ những người đình công bao vây ba con trước khi ba con kịp ngồi vô
xe. Sam đã xuất hiện cùng với nhiều bè bạn của anh ta, và đám đông giải tán.
Không ai bị thương hết. Cuối cùng chấm dứt đình công, nhưng ba con không bao
giờ quên Sam. Ba con bảo lời nguyện cầu của ba con đã cảm ứng vì Sam đã tới”.
“Má ơi, đầu giường còn nhiều ngày khác nữa. Con về nhà hỏi thăm má về những
chuyện đó nghe má?”. Tôi cảm nhận rằng cái đầu giường ấy đầy ấp những mẩu
chuyện. Tôi không thể nào cạo nhẵn chúng đi được.
Trong bữa ăn trưa, má kể tôi nghe về ngày 14.1.1951, là ngày má đánh mất cái
bóp tiền nhỏ cầm tay tại một cửa hang bách hóa. Ba ngày sau, cái bóp trở về qua
đường bưu điện. Lá thư của người phụ nữ nào đó tên Amy viết: “Tôi lấy năm đô
la trong bóp để gửi trả nó về với bà. Tôi hy vọng bà sẽ hiểu.”. Chẳng có địa chỉ
hồi âm, vì thế má không thể cám ơn người ấy, và ngoài năm đô la ra má không
mất gì hết.
Rồi là George. Ngày 15.12.1967, George bắn chết con rắn chuông đang chực mổ
anh Dominick của tôi. Ngày 18.9.1971, ba má tôi kỷ niệm đám cưới bạc và lập lại
lời thề chung sống bên nhau sau hai mươi lăm năm hương lửa.
Tôi biết về một y tá tên là Janet. Cô đã ở bên má tôi và cùng má tôi cầu nguyện
sau khi chị Patricia của tôi chơi xích đu té suýt chết.
Tôi hỏi: “Còn Ralph là ai?”.
“Ngày 18.2.1966, Ralph đã cứu sống anh con ở Đà Nẵng, Việt Nam. Hai năm
sau, trong chuyến công vụ thứ hai, Ralph đã thiệt mạng”.
Anh tôi chẳng bao giờ nói về cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Những ký ức đã được
chôn vùi sâu kín. Đứa con của anh tôi tên là Ralph. Giờ thì tôi đã hiểu vì sao.
Tôi nói: “Con suýt nữa đã cạo sạch những câu chuyện lạ lùng nọ. Sao má lại cho
con cái giường này?”.
“Ba má đã khắc cái ngày đầu tiên trên đầu giường vào đêm tân hôn. Từ đó về sau,
nó là quyển nhật ký cuộc đời bầu bạn bên nhau. Khi ba con mất đi, cuộc sống
chung của ba má không còn nữa. Nhưng ký ức chẳng bao giờ tàn lụi”.
Khi tôi thuật lại cho chồng tôi nghe về cái đầu giường, ảnh nói: “Vẫn còn chỗ
khắc thêm nhiều câu chuyện nữa”.
Vợ chồng tôi đem cái giường với đầy ắp những kỷ niệm vào phòng riêng. Vợ
chồng tôi đã khắc vào đó ba cái tên cùng với ngày tháng. Một mai kia, vợ chồng
tôi sẽ kể cho Melanie những chuyện về cuộc đời ông bà ngoại và cuộc đời của ba
má cháu. Và mai kia cái giường sẽ giao lại cho con gái chúng tôi.
(Lê Anh Dũng dịch)