M C L CỤ Ụ
Trang
A. Ph n m đ uầ ở ầ : ........................................................... 2
I. Lý do ch n đ tài ............................................................ 2ọ ề
II.Tình hình nghiên c u ........................................................... 2ứ
III.M c đích nghiên c u ........................................................... 3ụ ứ
IV.Nhi m v ph m vi ........................................................... 3ệ ụ ạ
V. Ph m vi nghiên c u ........................................................... 3ạ ứ
VI.Cái m i ........................................................... 4ớ
VII.K t c u đ tài ........................................................... 4ế ấ ề
B.Ph n n i dungầ ộ : ............................................................ 4
Ch ng I. L ch s hình thành và s tích v chi c Áo dài............... 4ươ ị ử ự ề ế
I.1. Ngu n g c l ch s c a Áo dài..................................................4ồ ố ị ử ủ
I.2. L ch s hình thành ...........................................................6ị ử
I.3. S hình thành ............................................................12ự
I.4. Các ki u Áo dài ............................................................18ể
Ch ng II. S phát tri n và nh ng nét m i, s cách tân c a chi c áoươ ự ể ữ ớ ự ủ ế
Dài qua t ng giai đo n .......................................................... 25ừ ạ
II.1. S phát tri n ...........................................................25ự ể
II.2 S c h p d n c a áo dài .........................................27ứ ấ ẫ ủ
III.3Nh ng nét m i và s cách tân ................................................29ữ ớ ự
C.K t lu n.........................................................................................31ế ậ
D. Tài li u tham kh o........................................................................31ệ ả
Đ tài: ÁO DÀI VI T NAMề Ệ
A . M Đ UỞ Ầ
I .Lý do ch n đ tàiọ ề
Trang ph c là m t trong ba yêu c u c a đ i s ng v t ch t (ăn, m c, ) đây là s n ph m vănụ ộ ầ ủ ờ ố ậ ấ ặ ở ả ẩ
hoá s m nh t c a xã h i loài ng i. ớ ấ ủ ộ ườ Theo th i gian, trang ph c cũng thay đ i theo quá trìnhờ ụ ổ
phát tri n c a l ch s . Đ i v i m i m t qu c gia, trang ph c cũng tr thành m t y u t quanể ủ ị ử ố ớ ỗ ộ ố ụ ở ộ ế ố
tr ng t o nên nét đ p văn hóa riêng bi t qua t ng th i kỳ, mang tính đ m đà và v đ p c aọ ạ ẹ ệ ừ ờ ậ ẻ ẹ ủ
m i dân t c. Là ng i ỗ ộ ườ Vi t Nam em th t t hào và kiêu hãnh khi đ c nói t i chi c áo dàiệ ậ ự ượ ớ ế
Vi t Nam-m t nét đ p v trang ph c truy n th ng c a ng i Vi t t th i xa x a. B trangệ ộ ẹ ề ụ ề ố ủ ườ ệ ừ ờ ư ộ
ph c này th ng đ c m c trong các d p tr ng đ i vì nó mang v đ p th t tha trang nghiêmụ ườ ượ ặ ị ọ ạ ẻ ẹ ướ
thùy m ...và h n n a trang ph c áo dài c nam và n đ u có th m c đ c, nó ngày càng trị ơ ữ ụ ả ữ ề ể ặ ượ ở
nên ph bi n và tr thành nét đ p v thu n phong m t c c a dân t c Vi t Nam.ổ ế ở ẹ ề ầ ỹ ụ ủ ộ ệ
Là sinh viên năm nh t c a tr ng Đ i h c M Thu t Công Nghi p em ch n ngh thu t làấ ủ ườ ạ ọ ỹ ậ ệ ọ ệ ậ
con đ ng riêng cho s phát tri n c a b n thân, mong mu n đ c ti p thu, h c h i và lĩnhườ ự ể ủ ả ố ượ ế ọ ỏ
h i nh ng nét đ p trong văn hóa c a cu c s ng mu n đ c tìm hi u sâu v nh ng nét đ p vộ ữ ẹ ủ ộ ố ố ượ ể ề ữ ẹ ề
trang ph c c a đ t n c mình. ụ ủ ấ ướ
Chính vì nh ng lý do trên, em quy t đ nh ch n đ tài v i tên g i:ữ ế ị ọ ề ớ ọ ”Áo dài Vi t Nam”ệ
II .Tình hình nghiên c uứ
Qua th i gian tìm hi u nh ng thông tin, áo dài là lo i trang ph c truy n th ng c a Vi tờ ể ữ ạ ụ ề ố ủ ệ
Nam, xu t hi n vào th k 18 g m ph n áo m c bên ngoài có hai tài và qu n dài. Trang ph cấ ệ ế ỷ ồ ầ ặ ầ ụ
1
th ng đ c che thân t c đ n quá đ u g i qua th i gian chi c áo dài đã tr i qua nhi u sườ ượ ừ ổ ế ầ ố ờ ế ả ề ự
phát tri n, c i ti n. B áo dài nguyên th y là áo ngũ thân r t r ng và không bám vào ng iể ả ế ộ ủ ấ ộ ừơ
nh Áo dài hi n nay. Cũng có ng i cho r ng Áo t thân m i là Áo dài đ u tiên, đã đ c bi nư ệ ườ ằ ứ ớ ầ ượ ế
thành áo Ngũ thân và cu i cùng m i thành chi c áo dài ngày nay. Có l ch a có m t văn b nố ớ ế ẽ ư ộ ả
nào quy đ nh áo dài là qu c ph c chính th c c a ph n Vi t Nam. Th nh ng trong th c t ,ị ố ụ ứ ủ ụ ữ ệ ế ư ự ế
h nói đ n ph n Vi t Nam thì không th không nói đ n. Có th nói r ng đ t Vi t chúng taễ ế ụ ữ ệ ể ế ể ằ ấ ệ
đa d ng trong nhi u lo i trang ph c t ki u dáng đ màu s c, nh ng b t c m t con dânạ ề ạ ụ ừ ể ế ắ ư ấ ứ ộ
ng i Vi t đ u bi t v chi c áo dài đã xu t hi n t xa x a cho đ n t n ngày nay v i ki uườ ệ ề ế ề ế ấ ệ ừ ư ế ậ ớ ể
dáng và l ch s c a nó mang l i ni m t hào cho m i ng i.ị ử ủ ạ ề ự ỗ ườ
Qua đó em tìm hi u qua nhi u thông tin sách báo và m t s các t li u tìm đ c đ nghiênể ề ộ ố ư ệ ọ ể
c u nên l ch s hình thành và phát tri n c a chi c Áo dài Vi t Nam qua các giai đo n, v ti nứ ị ử ể ủ ế ệ ạ ề ề
thân l ch s và s phát tri n c a trang ph c v i s cách tân v ki u dáng đa d ng trong nétị ử ự ể ủ ụ ớ ự ề ể ạ
đ p c a dân t c và nh ng tính c n thi t trong s l u gi và phát tri n nét đ p v n có c a nó.ẹ ủ ộ ữ ầ ế ự ư ữ ể ẹ ố ủ
Đó là v n d c n đ c đ c p và nghiên c u trong đ tài trên.ấ ề ầ ượ ề ậ ứ ề
III .M c đích nghiên c uụ ứ
Chúng tôi th c hi n đ tài này nh m góp ph n làm rõ h n nh ng lí lu n v s ph n ánh vănự ệ ề ằ ầ ơ ữ ậ ề ự ả
hoá qua trang ph c c a đ t n c, tiêu bi u cho nét đ p đó là chi c Áo dài Vi t giúp các b nụ ủ ấ ướ ể ẹ ế ệ ạ
sinh viên khoa T o dáng nói riêng và sinh viên tr ng đ i h c M Thu t Công Nghi p nóiạ ườ ạ ọ ỹ ậ ệ
chung hi u rõ h n v ngu n g c, s phát tri n v i nh ng nét m i c a chi c Áo dài- b n s cể ơ ề ồ ố ự ể ớ ữ ớ ủ ế ả ắ
c a dân t c Vi t Nam.ủ ộ ệ
III .Nhi m v nghiên c uệ ụ ứ
1. Khái quát hoá lí lu n v v n đ nghiên c u.ậ ề ấ ế ứ
2. Áp d ng nh ng ví d th c t đ làm rõ v n đ nghiên c u.ụ ữ ụ ự ế ể ấ ề ứ
IV .Ph m vi nghiên c uạ ứ
1. Ph m vi v đ i t ng nghiên c uạ ề ố ượ ứ :
Phân tích đ làm rõ ngu n g c s tích c a chi c áo dài th i x a và s đ i m i c a nó quaể ồ ố ự ủ ế ờ ư ự ổ ớ ủ
các th i kỳ.ờ
2. Ph m vi v khách th nghiên c uạ ề ể ứ :
Nghiên c u d a vào nh ng tài li u, thông tin, sách v s u t p đ c cùng v i nh ng suyứ ự ữ ệ ở ư ậ ượ ớ ứ
nghĩ, ý ki n ch quan c a b n thân.ế ủ ủ ả
V. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
Đ gi i quy t t t các nhi m v nói trên, đ tài nghiên c u đã s d ng m t s cácể ả ế ố ệ ụ ề ứ ử ụ ộ ố
ph ng pháp nghiên c u sau đâyươ ứ :
1. Ph ng pháp nghiên c u lý lu n.ươ ứ ậ
2. Ph ng pháp th c ti nươ ự ễ .
a- Ph ng pháp t ng h p, khái quát tài li u, thông tin.ươ ổ ợ ệ
2
b- Ph ng pháp vi t.ươ ế
VI .Cái m i (đóng góp c a đ tài)ớ ủ ề
Đ tài trên nêu đ c l ch s hình thành, nh ng nét đ i m i trong trong cách tân v màu s c,ề ượ ị ử ữ ổ ớ ề ắ
h a ti t c a chi c Áo dài đ ng th i nêu lên đ c v đ p v n quý c a nó trong t ng giai đo nọ ế ủ ế ồ ờ ượ ẻ ẹ ố ủ ừ ạ
dù có đ i khác v n gi đ c nét đ p m m m i th t tha đ m màu s c Vi t mà không b maiổ ẫ ữ ượ ẹ ề ạ ướ ậ ắ ệ ị
m t.ộ
VII .K t c u c a đ tàiế ấ ủ ề
Đ tài trên g m hai ph nề ồ ầ :
A. Ph n m đ uầ ở ầ : -Lý do ch n đ tàiọ ề
-Tình hình nghiên c uứ
-M c đích, nhi m v nghiên c uụ ệ ụ ứ
-Ph m vi nghiên c uạ ứ
-Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
-Cái m i (đóng góp c a đ tài)ớ ủ ề
-K t c u c a đ tàiế ấ ủ ề
B.Ph n n i dungầ ộ :
Ch ng I. L ch s hình thành và s tích c a chi c Áo dài.ươ ị ử ự ủ ế
Ch ng II. S phát tri n và nh ng nét m i, s cách tân c a chi c áo dài qua t ng giai đo n.ươ ự ể ữ ớ ự ủ ế ừ ạ
C.K t lu nế ậ
B . N I DUNGỘ
CH NG I. L CH S HÌNH THÀNH VÀ S TÍCH V CHI C ÁO DÀIƯƠ Ị Ử Ự Ề Ế
I.1- Ngu n g c l ch s c a Áo dài:ồ ố ị ử ủ
Bi u tr ng m nh m cho dân t c Vi t Nam c a tà áo dài. Tr i qua nhi u thăng tr m, chi cể ư ạ ẽ ộ ệ ủ ả ề ầ ế
áo dài tr thành m t hình nh g n li n và là ni m t hào c a ng i Vi t. Đ có đ c v tríở ộ ả ắ ề ề ự ủ ườ ệ ể ượ ị
nh hôm nay, áo dài cũng đã tr i qua m t b dày l ch s v i nhi u m c đáng nh .ư ả ộ ề ị ử ớ ề ố ớ
M i ng i dân Vi t Nam đ u bi t áo dài là trang ph c truy n th ng c a qu c gia mình.ọ ườ ệ ề ế ụ ề ố ủ ố
Nh ng n u h i v ngu n g c c a áo dài thì có l không ph i ai cũng bi t và hi u sâu s c.ư ế ỏ ề ồ ố ủ ẽ ả ế ể ắ
3
Tr c tiên ta ph i tìm hi u v tên “áo dài”. N u theo gi ng Nam, áo dài s đ c đ c là “ Aoướ ả ể ề ế ọ ẽ ượ ọ
yai”, còn mi n B c thì đ c đ c là “ ao Zai”. Đ i v i ng i dân Vi t Nam cái tên “Áo dài”ở ề ắ ượ ọ ố ớ ườ ệ
đã tr nên thân thu c t lâu. ở ộ ừ
Th t ra cho đ n nay v n ch a ai bi t rõ chi c áo dài nguyên thu ra đ i t lúc nào và hìnhậ ế ẫ ư ế ế ỷ ờ ừ
dáng ra sao vì không có nhi u tài li u ghi nh n. Y ph c xa x a nh t c a ng i Vi t, theoề ệ ậ ụ ư ấ ủ ườ ệ
nh ng hình kh c trên m t chi c tr ng đ ng Ng c Lũ cách đây kho ng vài nghìn năm cho th yữ ắ ặ ế ố ồ ọ ả ấ
hình ph n m c trang ph c v i hai tà áo x . S gia Đào Duy Anh đã vi t: “ Theo sách s kýụ ữ ặ ụ ớ ẻ ử ế ử
chép thì ng i Văn Lang x a, t c là t tiên c a chúng ta, m c áo dài v bên t ( hình th c tườ ư ứ ổ ủ ặ ề ả ứ ả
nhi m). S l i chép r ng th k th nh t, Nhâm Diên d y cho dân qu n C u Chân dungệ ử ạ ằ ở ế ỷ ứ ấ ạ ậ ử
ki u qu n áo theo ng i Tàu. Theo nh ng l i sách đ chép thì ta có th suy lu n r ng tr cể ầ ườ ữ ờ ỏ ể ậ ằ ướ
h i B c thu c thì ng i Vi t gài áo v tay trái, mà sau b t chi c ng i Trung Qu c m i m cồ ắ ộ ườ ệ ề ắ ế ườ ố ớ ặ
gài v tay ph i. Vì th có th coi ki u s khai c a áo dài x a nh t là áo giao lãnh, t ng tề ả ế ể ể ơ ủ ư ấ ươ ự
nh áo t thân nh ng khi m c thì hai thân tr c đ giao nhau mà không bu c l i, áo m c phư ứ ư ặ ướ ể ộ ạ ặ ủ
ngoài y m lót, váy t đen, th t l ng màu buông th .ế ơ ắ ư ả
Không th xác đ nh niên đ i chính xác c a áo dài, b i ngay tà áo đ c coi là qu c ph c c aể ị ạ ủ ở ượ ố ụ ủ
ng i Vi t cũng ph i tr i qua nhi u thăng tr m c a l ch s , th i gian, du nh p nhi u n n vănườ ệ ả ả ề ầ ủ ị ử ờ ậ ề ề
hóa qua nhi u giai đo n m i có ngày hôm nay. Tuy nhiên, ngay trên nh ng tranh kh c c aề ạ ớ ữ ắ ủ
Tr ng đ ng Ng c Lũ cách đây vài nghìn năm đã th y th p thoáng bóng dáng c a tà áo dài,ố ồ ọ ấ ấ ủ
tranh kh c trang ph c c a ph n m c trang ph c v i hai tà áo x .ắ ụ ủ ụ ữ ặ ụ ớ ẻ
4
T i sao nói trang ph c v i hai tà áo x l i là bóng dáng c a áo dài, vì nét đ c tr ng m nh mạ ụ ớ ẻ ạ ủ ặ ư ạ ẽ
nh t c a áo dài chính là hai tà áo. Cho dù tr i qua bao nhiêu ngàn năm v i bao nhiêu bi n th ,ấ ủ ả ớ ế ể
nét duy nh t còn nh n ra đ c trang ph c truy n th ng c a ng i Vi t không b lai t p v iấ ậ ượ ụ ề ố ủ ườ ệ ị ạ ớ
các n n văn hóa khác chính là hai tà áo dài.Có nhi u ng i cho r ng áo dài Vi t là m t b nề ề ườ ằ ệ ộ ả
khác c a s n xám c a ph n Trung Qu c, nh ng chi c s n xám ch xu t hi n vàoủ ườ ủ ụ ữ ố ư ế ườ ỉ ấ ệ
kho ng 1920, còn tà áo dài Vi t đã có t r t lâu tr c đó. Đi u đó ch ng t áo dài là m t nétả ệ ừ ấ ướ ề ứ ỏ ộ
văn hóa c a riêng Vi t Nam, ch ng i Vi t m i có. Và khi nói đ n khía c nh th m m , vănủ ệ ỉ ườ ệ ớ ế ạ ẩ ỹ
hóa và trang ph c truy n th ng c a ng i Vi t Nam, ng i ta th ng nghĩ ngay đ n tà áo dàiụ ề ố ủ ườ ệ ườ ườ ế
và chi c nón lá, th t v y, tr i qua t ng th i kỳ, t ng giai đo n cùng v i nh ng di n bi n c aế ậ ậ ả ừ ờ ừ ạ ớ ữ ễ ế ủ
quá trình phát tri n l ch s , tà áo dài Vi t Nam t n t i cùng v i th i gian, đ c xem là trangể ị ử ệ ồ ạ ớ ờ ượ
ph c truy n th ng mang tính l ch s lâu đ i c a ng i Vi t. ụ ề ố ị ử ờ ủ ườ ệ
Vua chúa ngày x a vì quy n l i giai c p và huy t th ng, h đã có nh ng ch tr ng ph nư ề ợ ấ ế ố ọ ữ ủ ươ ả
truy n th ng, ph n dân t c và đã b qu n chúng đ u tranh lo i b . "Qu n hai ng" và "áo dài"ề ố ả ộ ị ầ ấ ạ ỏ ầ ố
c a ph n Vi t Nam tuy xu t phát cùng trong m c đích y, nh ng may thay, nó đã th a kủ ụ ữ ệ ấ ở ụ ấ ư ừ ế
đ c cái đ p c a ph n ph ng B c cũng nh ph ng Nam, phù h p v i dáng ng i Vi tượ ẹ ủ ụ ữ ươ ắ ư ươ ợ ớ ườ ệ
Nam, nên nó đã đ c ch p nh n và tr nên m t tài s n văn ohoa1 c a ng i ph n Vi tượ ấ ậ ở ộ ả ủ ườ ụ ữ ệ
Nam.
I.2 – L ch s hình thành:ị ử
Ki u s khai c a chi c áo dài x a nh t là ể ơ ủ ế ư ấ áo giao lãnh, t ng t nh ươ ự ư áo t thânứ nh ng khiư
m c thì hai thân tr c đ giao nhau mà không bu c l i. Áo m c ph ngoài y m lót, váy tặ ướ ể ộ ạ ặ ủ ế ơ
đen, th t l ng m u buông th . X a các bà các cô búi tóc trên đ nh đ u ho c qu n quanh đ u,ắ ư ầ ả ư ỉ ầ ặ ấ ầ
đ i mũ lông chim dài; v sau b mũ lông chim đ đ i khăn, v n khăn, đ i nón lá, nón thúng.ộ ề ỏ ể ộ ấ ộ
C nhân x a đi chân đ t, v sau mangổ ư ấ ề gu c g , dép, giày. Vì ph i làm vi c đ ng áng ho cố ỗ ả ệ ồ ặ
buôn bán, chi c áo giao lãnh đ c thu g n l i thành ki u áo t thân (g m b n v t n a: v tế ượ ọ ạ ể ứ ồ ố ạ ử ạ
n a tr c ph i, v t n a tr c trái, v t n a sau ph i, v t n a sau trái). Áo t thân đ c m cử ướ ả ạ ử ướ ạ ử ả ạ ử ứ ượ ặ
5