ẢNH GIẢ VÀ CẠM BẪY
TRONG SIÊU ÂM CHẨN ĐOÁN
BS VÕ NGUYỄN THỤC QUYÊN
BS NGUYỄN QUÝ KHOÁNG
BS NGUYỄN QUANG TRỌNG
II. MỘT SỐ ĐỊNH NGHĨA:
1/ Ảnh giả ( artifact; artefact)
Hình ảnh mang một số đặc tính: không có thực, không phù
hợp cấu trúc thật trong cơ thể; che lấp một tổn thương thực
và gây sai lầm trong đánh giá tổn thương về vị trí, độ hồi âm,
kích thước, hình dạng.
Tuy nhiên trong 1 số trường hợp ảnh giả vẫn có lợi trong
chẩn đoán, ví dụ nếu có hiện tượng tăng âm sau 1 cấu trúc
hồi âm trống hay hồi âm kém giúp ta nghĩ có dịch trong cấu
trúc đó; ngược lại có bóng lưng sau cấu trúc hồi âm dầy thì
nghĩ đến đốm vôi, sỏi, xương hay khí.
2/ Cạm bẫy ( pitfall; piege)
Đây là nguyên nhân gây sai lầm trong chẩn đoán siêu
âm vì thiếu hiểu biết về ảnh giả cũng như thiếu hiểu biết
về những biến thể bình thường.
‘’ Người ta chỉ gặp cái người ta đi tìm và người ta chỉ
đi tìm cái người ta đã biết’’ ( On ne trouve que ce qu’
on cherche et on ne cherche que ce qu’ on connait)
III. Ý NGHĨA MỘT SỐ ẢNH GIẢ:
( A) ẢNH GIẢ DO TƯƠNG TÁC GIỮA MÔ VÀ SÓNG ÂM:
1/ TĂNG ÂM PHÍA SAU
( posterior enhancement; renforcement posterieur)
-Hiện tượng sáng lên ( trắng hơn) sau cấu trúc chứa dịch,
như nang gan, lách, thận, buồng trứng…
• Do cấu trúc có độ trở kháng âm nhỏ hơn độ trở kháng âm
của môi trường xung quanh, sóng âm truyền qua tiêu hao
năng lượng ít hơn→hồi âm trở về có biên độ cao hơn
-Hiện tượng này có lợi là giúp chẩn đoán bản chất dịch
của tổn thương, nhưng bất lợi là che lấp tổn thương phía
sau hoặc đánh giá sai tổn thương phía sau như trong tổn
thương dịch báng.
