intTypePromotion=3

Bài giảng Bệnh học thủy sản: Chương 9 - Hồ Phương Ngân

Chia sẻ: Sơn Nam | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:133

0
64
lượt xem
14
download

Bài giảng Bệnh học thủy sản: Chương 9 - Hồ Phương Ngân

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài giảng "Bệnh học thủy sản: Chương 7: Bệnh tôm" cung cấp cho người học các kiến thức: Những khái niệm và phương pháp cơ bản nghiên cứu bệnh tôm, bệnh virus, bệnh đốm trắng,... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Bệnh học thủy sản: Chương 9 - Hồ Phương Ngân

  1. CHƯƠNG 9 BỆNH TÔM
  2. I. NHỮNG KHÁI NIỆM & PHƯƠNG PHÁP CƠ BẢN NGHIÊN CỨU BỆNH TÔM 1. Nguyên nhân và điều kiện phát sinh bệnh ở tôm nuôi • Viện Nghiên cứu Sức khỏe Thủy động vật (AAHRI) Thái lan, xuất bản năm 1998: "Bất kỳ một sự bất bình thường nào trong cấu tạo và chức năng của cơ thể sinh vật được gọi là bệnh. Điều này có nghĩa bệnh không chỉ phát sinh do sự lây nhiễm mầm bệnh mà còn do các vấn đề về môi trường và dinh dưỡng gây ra"
  3. • Phần lớn nguyên nhân gây bệnh đầu tiên là do những biến đổi xấu về môi trường gây tổn thương đến cơ thể hoặc làm giảm đi khả năng kháng bệnh của tôm. Trong lúc đó mầm bệnh sẳn có trong môi trường sẽ nhân cơ hội này xâm nhập vào cơ thể tôm. • Do vậy cần phải xem xét cả vật chủ, mầm bệnh và môi trường để xác định nguyên nhân gây bệnh nhằm có biện pháp phòng ngừa và xử lý thích hợp.
  4. a. Vật chủ • Vật chủ là tôm, cá hay bất kỳ vật nuôi nào khác có thể nhạy cảm hoặc là có tính đề kháng đối với một loại bệnh nào đó. Tính nhạy cảm hay đề kháng của vật chủ thì tùy thuộc vào cơ chế bảo vệ trong cơ thể vật nuôi, lứa tuổi hay kích cỡ của vật nuôi, sự khác nhau giữa các loài và điều kiện dinh dưỡng của vật nuôi.
  5. b. Tác nhân gây bệnh • Tác nhân lý học: có thể sự thay đổi đột ngột về các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ mặn hay pH. Tác nhân phóng xạ như tia cực tím từ mặt trời cũng là tác nhân lý học, vv. • Tác nhân hóa học: chất độc, sự ô nhiễm môi trường, điều kiện dinh dưỡng không cân bằng, thiếu vitamin, sử dụng thuốc hay hóa chất quá liều, vv.
  6. • Tác nhân sinh học: virus, vi khuẩn, nấm, nguyên sinh động vật và một số lớn động vật không xương sống khác được xem là tác nhân sinh học. Đây là tác nhân gây bệnh quan trọng đối với vật nuôi và thường được xem xét đầu tiên khi vật nuôi bị bệnh.
  7. c. Môi trường • Những biến đổi bất lợi về môi trường ngoài tự nhiên hay trong ao nuôi thường làm cho vật nuôi bị sốc, cơ thể suy yếu dần và mất khả năng đề kháng tạo điều kiện cho mầm bệnh xâm nhập và phát triển trong cơ thể và gây bệnh. • Sốc: các nhân tố có tác động tiêu cực đến vật nuôi như vận chuyển, lưu giữ, nuôi mật độ cao, những điều kiện môi trường không thuận lợi
  8. 2. Phương pháp thu và bảo quản mẫu chẩn đoán bệnh tôm a. Thu mẫu: Các bước thu mẫu để tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh là: • Thu thập các thông tin có liên quan ở thời điểm vật nuôi bị chết • Tìm hiểu điều kiện ao ương và các yếu tố lý học • Đo các yếu tố môi trường (Oxy, nhiệt độ, pH, độ mặn) • Quan sát mẫu tôm bệnh và tôm khỏe
  9. b. Bảo quản mẫu • Làm lạnh: Trữ mẫu trong ngăn lạnh hay trong thùng có chứa nước đá nhằm làm ngưng sự phát triển của vi khuẩn và các tế bào khác mà không gây hiện tượng vỡ tế bào (tế bào máu).
  10. • Đông lạnh: Đông lạnh mẫu bằng tủ đông lạnh hay bằng nitơ lỏng. Nhược điểm là làm mất dấu hiệu bệnh lý ở mô mẫu vật, tuy nhiên đông lạnh không làm chết tế bào vi khuẩn và virus. Cần thực hiện thao tác đông lạnh nhanh để tránh nhiễm các vi khuẩn khác.
  11. • Cố định mẫu bằng hóa chất: Thường dùng phương pháp này cho các nghiên cứu về mô học. Dung dịch Davidson’s có công thức như sau: 95% ethyl alcohol 30ml Formalin 20ml Acid acetic 10ml Nước cất 30ml
  12. • Làm khô: lấy một giọt máu để lên lame kính, làm khô và gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích. Ví dụ: có thể để mẫu máu trong không khí 1-2 ngày cho khô, nhúng vào methanol tuyệt đối trong 4 phút và để khô. Mẫu có thể được giữ rất lâu.
  13. 3. Phương pháp phát hiện bệnh ở tôm nuôi a. Phải theo dõi các thông tin về môi trường và quản lý ao nuôi bao gồm: - Chất lượng nước đặt biệt là hàm lượng oxy hòa tan, pH và nhiệt độ - Những biến động về thời tiết như mưa lớn - Tình trạng đáy ao - Sự phát triển của tảo - Quản lý nước - Xử lý nước - Sục khí
  14. b. Quan sát dấu hiệu bệnh bên ngoài cơ thể tôm: • Quan sát trong bể • Màu sắc cơ thể: - Hiện tượng đỏ thân hay đỏ phụ bộ - Sự xuất hiện những đốm trắng trên vỏ - Hiện tượng vỏ tôm có màu xanh - Hiện tượng đầu vàng - Thịt tôm có màu trắng đục
  15. • Màu sắc mang: - Hiện tượng mang tôm có màu hơi nâu đến nâu. - Sự tiết hắc tố (melanin) - Hiện tượng mang tôm có màu xanh
  16. • Phụ bộ • Cơ • Túi tinh • Tăng trưởng chậm hay tôm bị còi • Dị dạng • Mềm vỏ • Màu sắc và độ đầy của ruột
  17. 4. Phương pháp chẩn đoán bệnh a. Những phương pháp cơ bản trong phòng thí nghiệm - Kính phết huyết tương - Cố định mang tôm bằng dung dịch HCl Davidson và nhuộm bằng thuốc nhuộm H&E - Quan sát tiêu bản tươi
  18. b. Phương pháp phân lập và định danh vi khuẩn c. Phương pháp mô học d. Phương pháp tạo phản ứng chuỗi nhờ polymerase (PCR)
  19. II. BỆNH VIUS 1. Bệnh MBV
  20. a. Tác nhân gây bệnh • Monodon Baculovirus (gọi tắt là MBV), là virus có dạng hình que, kích thước 75 x 300 nm, cấu trúc acid nhân chuỗi đôi ADN. MBV ký sinh ở tế bào biểu mô hình ống của gan tụy và trước ruột giữa

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản