CHƢƠNG 6
CHỌN GIỐNG BÔNG
Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
https://sites.google.com/site/lophocphank57vnua/
I. MỞ ĐẦU
Bông vải là một trong các loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế
hàng đầu của thế giới.
Ngoài sản phẩm chính là xơ bông cung cấp nguyên liệu cho dệt
may, hạt bông từ lâu đã đƣợc khai thác sử dụng làm thực phẩm,
làm thức ăn cho ngƣời và gia súc, cung cấp nguyên liệu cho công
nghiệp làm giấy và chế biến phân bón hữu cơ.
Trƣớc những giá trị quan trọng của cây bông, chúng ta cần có
chƣơng trình chọn tạo giống bông vải có năng suất cao , chất
lƣợng xơ tốt và chống chịu với sâu bệnh và điều kiện bất thuận
của tự nhiên.
Lớp Học Phần VNUA ( Khoa Nông Học ) - Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
https://sites.google.com/site/lophocphank57vnua/
II.GIÁ TRỊ KINH TẾ
Bông (
gossypium
) là cây lấy sợi quan trọng nhất cung cấp vải mặc
cho con ngƣời, ngoài việc cung cấp xơ hạt bông còn dùng ép dầu
ăn cho ngƣời và thức ăn gia súc.
Thân cây còn làm nguyên liệu cho ngành sản xuất giấy, gỗ ép, làm
chất đốt và làm phân xanh cải tạo đất.
Cây bông là cây công nghiệp quan trọng có hiệu quả kinh tế và lợi
nhuận cao cho một số nƣớc trồng bông lớn nhƣ Mỹ, Australia,
Nga, Trung Quốc, Ấn Độ.
Ở Việt Nam, diện tích đất trồng bông hiện nay đạt 3,5 vạn ha, sản
lƣợng 14.000 tấn bông xơ, tự túc 15-20% nguyên liệu trong nƣớc
cho công nghiệp dệt.
Cây bông vải là cây xóa đói giảm nghèo cho đồng bào miền núi.
III. NGUỒN GỐC VÀ PHÂN LOẠI
3.1. Nguồn gốc
Cây bông đƣợc thuần hóa từ thời kỳ đồ đá, bông đƣợc trồng lấy
sợi dệt vải cao cấp thời kỳ Ai Cập cổ đại.
Cây bông có xuất xứ từ nhiều nơi trên thế giới, hiện nay có 5 loài
trồng trọt nhƣng chủ yếu có 4 loại trồng trọt chính:
•
Gossypium arboreum
L cây bông trồng trọt ở châu Á
•
Gossypium barbadense
L bông hải đảo có nguồn gốc Nam Mỹ
•
Gossypium hirsutum
L bông luồi có nguồn gốc Ai Cập
•
Gossypium herbaceum
L. bông cỏ, có nguồn gốc châu Phi
Các loại bông không trồng trọt
•
Gossypium sturtianum
J.H. Willis – cây bông Úc hay hồng sa mạc
có nguồn gốc ở Australia.
•
Gossypium thurberi
Tod – cây bông dại Arizona, có nguồn gốc ở
Arizona, miền bắc Mexico.
•
Gossypium tomentosum
Nutt - cây bông Hawaii, là loài đặc hữu
của khu vực quần đảo Hawaii. Các sợi bông của loài này là ngắn
và có màu nâu hung đỏ, không phù hợp cho việc xe sợi hay xoắn
sợi thành các sợi chỉ.