Bài giảng Kinh tế vĩ mô: Chương 2 - GV. Vũ Văn Trung

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa và phức tạp hiện nay, việc hiểu rõ và đo lường hoạt động kinh tế vĩ mô là yếu tố then chốt cho việc hoạch định chính sách và đánh giá sức khỏe nền kinh tế. Các chỉ tiêu như Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và Tổng sản phẩm quốc dân (GNP) đóng vai trò trung tâm trong bức tranh kinh tế, cung cấp cái nhìn tổng quan về quy mô, cấu trúc và tốc độ tăng trưởng của một quốc gia. Chương này đi sâu vào khái niệm, phương pháp và ý nghĩa của việc đo lường sản lượng quốc gia, đặc biệt là GDP và GNP, nhằm trang bị kiến thức nền tảng vững chắc về hệ thống tài khoản quốc gia. Nó sẽ phân tích các phương pháp tính toán, giúp người đọc nắm bắt được cách các hoạt động kinh tế được tổng hợp thành các chỉ số vĩ mô quan trọng này.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, quản trị kinh doanh; nhà nghiên cứu, chuyên gia phân tích kinh tế; và những người quan tâm đến cách thức vận hành và đo lường các chỉ số kinh tế vĩ mô của một quốc gia.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về "Đo lường sản lượng quốc gia", tập trung vào các chỉ số kinh tế vĩ mô cốt lõi như Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và Tổng sản phẩm quốc dân (GNP) trong khuôn khổ "Hệ thống tài khoản quốc gia" (SNA). Phần nội dung bắt đầu bằng việc định nghĩa chi tiết "khái niệm GDP và GNP", bao gồm cả định nghĩa "GNP danh nghĩa" và "GNP thực", cùng với việc "phân biệt GDP và GNP" dựa trên tiêu chí lãnh thổ và quốc tịch. Mối quan hệ phức tạp giữa hai chỉ số này, đặc biệt là thông qua "thu nhập ròng từ yếu tố nước ngoài" (NFFI), cũng được làm rõ. Tiếp theo, tài liệu đi sâu vào các "phương pháp tính GDP" khác nhau. Trong đó, mô hình "Dòng chu chuyển kinh tế" được sử dụng để minh họa cách các hoạt động sản xuất, tiêu dùng, đầu tư và chi tiêu chính phủ tương tác trong nền kinh tế, tạo ra thu nhập và chi tiêu. Các phương pháp tính GDP cụ thể được giới thiệu bao gồm "phương pháp chi tiêu" (GDP = C + I + G + X - M), "phương pháp thu nhập/chi phí" (GDP = W + R + i + Π + Td + De) và "phương pháp giá trị gia tăng" (GDP = ∑VAi). Việc trình bày này giúp người đọc không chỉ hiểu "GDP là gì" mà còn biết cách các nhà kinh tế thu thập và tổng hợp dữ liệu để ước tính các chỉ số này. Ứng dụng và hàm ý: Sự hiểu biết về các chỉ số này là cực kỳ quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà đầu tư để đưa ra quyết định thông minh. Nó cho phép đánh giá hiệu quả kinh tế, so sánh giữa các quốc gia, và dự báo xu hướng phát triển. Việc phân biệt hàng hóa trung gian và hàng hóa cuối cùng cũng được đề cập, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tránh tính trùng trong "đo lường sản lượng quốc gia".