Bài giảng Môn pháp luật Bảo hiểm được biên soạn với các nội dung: Tổng quan về bảo hiểm – pháp luật về kinh doanh bảo hiểm, pl tổ chức và hoạt động của các chủ thể kinh doanh bảo hiểm, hợp đồng bảo hiểm, chế độ bảo hiểm con người. Mời các bạn tìm hiểu để hiểu rõ hơn về Bảo hiểm.
CHƯƠNG I
TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM – PHÁP LUẬT VỀ KINH DOANH BẢO HIỂM
ề ả ể ệ ả I. Khái ni m chung v b o hi m và kinh doanh b o hi m ể
ề ả ữ ề ể ấ 1/ Nh ng v n đ chung v b o hi m.
ể ể ả ườ ự ả ệ ể ả ả ả ng b o hi m là s b o v hay b o đ m an toàn B o hi m là gì ? Theo cách hi u thông th
ườ ộ ướ ể ạ ờ cho con ng i và cho xã h i tr ế ố ấ c hi m ho , bi n c b t ng gây ra;
ể ả ả ơ ở ủ ạ ộ ủ ể ồ ố Vì sao ph i có b o hi m? ả “R i ro là c s c a ho t đ ng b o hi m, là ngu n g c phát sinh
ạ ộ ể ả các ho t đ ng b o hi m”.
ể ạ ạ ả ộ ượ ườ ạ ệ T i sao trong xã h i hi n đ i, b o hi m càng đ ọ c m i ng ả i quan tâm và lo i hình b o
ể ể hi m càng phát tri n ?
ộ ố ỗ ườ ộ ừ ư ế ả ố Trong cu c s ng m i con ng i, gia đình và xã h i t ặ x a đ n nay cũng luôn ph i đ i m t
ậ ợ ạ ủ ủ ữ ể ố ớ ế ố v i y u t không thu n l i, ngoài ý mu n đó là hi m ho , r i ro. Nguyên nhân gây ra nh ng r i ro
ế ố ự ế ố ậ ỹ là y u t t nhiên, k thu t và y u t ộ xã h i khác.
ố ị ườ ự ứ ế ả ị ế ử ủ Su t trong l ch s c a mình, loài ng i đã ph i ch u đ ng và ch ng ki n bi ạ ể t bao hi m ho ,
ử ộ ụ ệ ế ầ ạ ạ ị ấ nào là đ ng đ t, núi l a, bão l t, h n hán, sóng th n, d ch b nh, chi n tranh, tai n n giao thông, ho ả
ạ ả ủ ễ ể ạ ạ ườ ấ ế ướ ề ờ ho n, phóng x , ô nhi m... R i ro, hi m ho x y ra th ờ ng b t ng không bi c v th i gian, t tr
ứ ộ ể ệ ạ ị đ a đi m, quy mô, m c đ thi t h i.
ư ệ ể ậ ạ ọ ộ ỹ Trong xã h i hi n đ i, khoa h c k thu t phát tri n nh ng không th lo i tr y u t ể ạ ừ ế ố ấ ợ i b t l
ạ ủ ề ể ẽ ệ ấ ố có tính khách quan đó. Dù mu n hay không, nhi u hi m ho r i ro đã, đang và s còn xu t hi n chi
ộ ố ố ế ủ ỗ ườ ự ồ ạ ủ ủ ỗ ộ ph i đ n cu c s ng c a m i ng i, m i gia đình, DN và toàn xã h i. Chính s t n t i c a r i ro là
ồ ạ ủ ả ể ồ ố ngu n g c phát sinh t n t i c a b o hi m).
ứ ướ ự ạ ườ ủ ộ ữ ự ằ ộ Đ ng tr c th c tr ng đó, con ng i luôn có nh ng hành đ ng tích c c, ch đ ng b ng t ấ t
ủ ụ ể ế ắ ằ ả ả ạ ớ ứ ấ ấ ừ ả c kh năng c a mình đ ngăn ng a, h n ch , kh c ph c nh m gi m t ữ i m c th p nh t nh ng
ủ ể ớ ụ ồ ạ ờ ố ả ấ thi ệ ạ ề ườ t h i v ng i và c a đ s m ph c h i l i quá trình s n xu t kinh doanh và đ i s ng.
ổ ế ượ ệ ườ ử ụ Các bi n pháp ph bi n đ c con ng i s d ng là:
ệ ệ ườ ử ụ ứ ậ ượ ừ : là bi n pháp do con ng i s d ng do nh n th c đ ậ c quy lu t Bi n pháp phòng ng a
ư ắ ừ ự ạ ố ồ ộ ủ ự c a t ự nhiên nh đ p đê ch ng lũ, tr ng r ng phòng h , xây d ng các tr m phòng cháy, xây d ng
ờ ế ệ ố ể ự ệ ố h th ng d báo th i ti t, h th ng bi n báo an toàn giao thông …
ệ ứ ệ ượ ự ủ ệ ể ả ắ ợ bi n pháp này đ ụ c th c hi n khi đã có r i ro x y ra đ kh c ph c Bi n pháp c u tr :
ả ủ ủ ệ ể ề ướ ự ệ ặ ậ h u qu c a r i ro. Bi n pháp này có th do chính quy n nhà n c th c hi n ho c do các t ổ ứ ch c,
ự ệ ầ ạ ự ệ ằ ỡ ổ cá nhân th c hi n trên tinh th n nhân đ o và mang tính t nguy n nh m giúp đ các t ứ ch c, cá
ặ ủ ụ ậ ả ắ nhân g p r i ro kh c ph c các h u qu .
ự ữ ả ệ ệ ượ ườ ừ ư ể đây là bi n pháp đ c con ng ụ i áp d ng t xa x a khi con Bi n pháp d tr b o hi m:
ườ ế ế ứ ượ ể ả ọ ệ ầ ế ể ả ả ng ư i ch a bi ư t đ n b o hi m nh ng h đã có ý th c đ c vi c làm c n thi t đ b o đ m cho s ự
ư ự ữ ươ ồ ự ắ ậ ượ ữ ề ể sinh t n nh : d tr l ng th c, v t nuôi trong ngày săn b n đ c nhi u đ dùng cho nh ng ngày
ượ ư ắ ượ ạ ộ ữ ệ ề ấ ầ m a rét không đi săn b n và hái l m đ ả c. Đó là là nh ng d u hi u đ u tiên v ho t đ ng b o
ấ ự ả ể ể hi m mang tính ch t t b o hi m.
ự ệ ấ ả ườ ầ ả ả ẩ ậ ộ ể th c ch t là vi c con ng i ph i dành ra m t ph n s n ph m hay thu nh p trong B o hi m
ỹ ự ữ ủ ớ ề ậ ư ể ậ ủ ả ộ ề ặ ằ ế k t qu lao đ ng hàng năm c a mình đ l p ra qu d tr đ l n v v t t ho c b ng ti n (qu ỹ
ỹ ự ữ ả ể ằ ọ đó g i là qu d tr b o hi m ) nh m :
ạ ư ệ ề ỗ ợ ế ổ ể ạ ấ ặ ả 1/H tr tài chính cho vi c đ phòng và h n ch t n th t khi hi m ho ch a ho c đang x y
ra.
ắ ồ ườ ữ ị ệ ạ ấ ề ổ ườ 2/Bù đ p và b i th ờ ng k p th i nh ng thi t h i và t n th t v ng ả i và tài s n, sau khi
ạ ể ả x y ra hi m ho .
ỹ ượ ụ ậ ạ Có 3 lo i qu đ c thành l p và chi dùng cho m c đích nêu trên là :
ỹ ự ữ ượ ậ ừ ướ ỹ ự Qu d tr nhà n ướ đ c c l p ra t ngân sách nhà n c (qu d phòng trong ngân sách,
ộ ở ữ ỹ ự ữ ỹ ự ữ ố ỹ ướ ướ qu d tr qu c gia, qu d tr tài chính ). Qu này thu c s h u nhà n c do nhà n ả c qu n lý,
ượ ử ụ ữ ể ắ ệ ạ ệ ộ ạ ấ ờ nó đ c s d ng đ bù đ p nh ng thi t h i do thiên tai, tai n n b t ng gây ra trên di n r ng, quy
ớ ượ ử ự ủ ệ ạ ệ ỹ mô l n, qu này không đ c s d ng khi r i ro thi t h i mang tính cá bi t. Do đó nó không đáp
ứ ầ ủ ừ ầ ủ ổ ứ ng đ y đ các nhu c u c a t ng t ch c, gia đình, cá nhân.
ủ ừ ỹ ự ổ ứ ỹ ự ữ ỹ ch c, cá nhân, gia đình Qu d phòng riêng c a t ng t : (Qu d tr phân tán) Qu này do
ệ ự ậ ậ ủ ọ ự ằ ử ụ ả các doanh nghi p, gia đình, cá nhân t l p ra b ng thu nh p c a mình, h t qu n lý, s d ng nên,
ấ ừ ố ớ ủ ộ ứ ữ ờ ổ ỏ ị đáp ng k p th i, nhanh chóng ch đ ng đ i v i nh ng t n th t v a và nh . Tuy nhiên, do quy mô
ấ ớ ữ ể ắ ớ ổ ỹ ượ qu không l n, không th bù đ p cho nh ng t n th t l n, không phát huy đ ồ ộ c tính c ng đ ng
ơ ộ ể ẫ ừ ế ạ ợ ơ ỉ ươ t ị ng tr , nó ch đóng khung trong t ng đ n v , không c đ ng, có th d n đ n tình tr ng ứ ọ đ ng
ệ ả ố ế ố v n, lãng phí v n, hi u qu kinh t không cao.
ỹ ả ể ậ ộ ỹ ượ ậ ằ Qu b o hi m t p trung mang tính c ng đ ng ồ : Qu này đ ả ề c l p b ng ti n do đông đ o
ổ ạ ậ ứ ữ ế ặ ả ố ỹ ữ nh ng t ch c, cá nhân có cùng kh năng g p nh ng bi n c nào đó đóng góp, t o l p qu theo
ế ộ ố ẳ ộ ượ ử ụ ừ ữ ể ắ ổ ấ m t ch đ th ng nh t và bình đ ng. Nó đ ấ c s d ng đ phòng ng a và bù đ p nh ng t n th t
ườ ủ ể ứ ự ệ ể ệ ấ ậ ỹ ổ ứ ậ cho ng ả i tham gia l p qu khi có s ki n b o hi m xu t hi n. Ch th đ ng ra t ả ch c l p, qu n
ỹ ả ể ể ơ ướ ộ ổ ứ ọ ự ệ ệ qu b o hi m có th là c quan nhà n c hay m t t ệ ch c, doanh nghi p h th c hi n công vi c
ụ ể ợ ụ ặ ậ ợ ư ậ này có th không vì m c tiêu l ạ ộ i nhu n ho c ho t đ ng vì m c tiêu l ố i nhu n. Nh ng chúng gi ng
ở ỗ nhau ch :
ươ ứ ạ ậ ử ụ ấ ố ố ỹ ộ ắ l y s đông bù cho s ít hay c ng Ph ng th c t o l p và s d ng qu này trên nguyên t c “
ỏ ủ ệ ề ườ ồ đ ng hoá trách nhi m, hay phân tán chia nh r i ro cho nhi u ng i cùng gánh ch u ị ” nên nó mang
ế ộ tính kinh t , tính xã h i cao.
ố ớ ộ ượ ả ỗ ỉ ỏ ể ề ả Đ i v i m i cá nhân hàng năm ch ph i chi ra m t l ể ng ti n nh đ đóng phí b o hi m,
ưở ố ớ ờ ố ủ ế ể ả ộ ả không nh h ộ ng đ n đ i s ng c a mình. Đ i v i các DN thì phí b o hi m là m t chi phí xã h i
ế ượ ạ ả ẩ ầ c n thi t nó đ c h ch toán vào giá thành s n ph m.
ứ ự ữ ả ấ ố ớ ầ ủ ứ ể ẽ ạ ọ ộ Hình th c d tr b o hi m này s đáp ng m t cách đ y đ , linh ho t nh t đ i v i m i nhu
ủ ạ ổ ứ ề ế ả ầ c u đa d ng c a các t ch c, cá nhân trong n n kinh t ắ . Nó có kh năng thanh toán nhanh, bù đ p
ườ ụ ữ ể ắ ả ệ ạ ả ả ớ l n giúp cho ng i tham gia b o hi m kh c ph c nhanh chóng nh ng thi t h i, đ m b o cho quá
ể ả ấ ườ ờ ố trình s n xu t và đ i s ng phát tri n bình th ng
ướ ộ ế ề ặ ự ả ể ả ả ặ D i góc đ kinh t ả tài chính thì b o hi m đó là s b o đ m v m t tài chính khi g p ph i
ữ ệ ạ ế ố ủ ủ ể ỏ ể ậ ấ ỹ nh ng thi t h i, m t mát do bi n c r i ro gây ra cho các ch th tham gia l p qu ba hi m.
ể ủ ớ ự ộ ườ ả ổ ầ ả ả ấ ị Cùng v i s phát tri n c a xã h i loài ng ờ i thì nhu c u b o đ m n đ nh s n xu t và đ i
ờ ể ạ ả ứ ể ầ ố s ng ngày càng cao các lo i b o hi m khác nhau đã ra đ i đ đáp ng nhu c u đó.
ườ ư ể ể ầ ả ả ị Ng ộ i ta ví “không có b o hi m nh đi trên c u thang không có tay v n”. B o hi m là m t
ố ớ ể ế ầ ộ ỗ ổ ứ ỉ ơ ế ố y u t , m t yêu c u không th thi u đ i v i m i cá nhân, gia đình, t ầ ch c và không ch đ n thu n
ố ượ ệ ắ ự ổ ả ả ộ ơ ị ả làm lá ch n b o v cho đ i t ể ng tham gia mà r ng h n nó đ m b o cho s n đ nh và phát tri n
ế ộ ả ề c n n kinh t ả cho c xã h i.
ế ủ ể ể ầ ả ạ ỏ ề Khi n n kinh t càng phát tri n, nhu c u b o hi m ngày càng đòi h i đa d ng (do r i ro
ể ạ ế ở ứ ộ ề ể ậ ỉ ể ạ ừ khách quan là không th lo i tr , ch có th h n ch m c đ nào đó, th m chí có nhi u hi m ho ạ
ệ ấ ớ ườ ậ ầ ầ ượ ả ủ r i ro m i xu t hi n... ng i dân có thu nh p ngày càng cao, nhu c u c n đ ệ ộ c b o v m t cách
ủ ộ ớ ừ ứ ề ả ầ ờ ch đ ng càng l n... t ạ ể nhu c u đó, nhi u hình th c b o hi m khác nhau ra đ i trong đó có lo i
ạ ộ ừ ể ể ể ả ả hình b o hi m mang tính kinh doanh. Ho t đ ng kinh doanh b o hi m không ng ng phát tri n và
ự ặ ở ộ ệ ợ ủ ể ậ tr thành m t ngành, lĩnh v c kinh doanh đ c bi t, thu l i nhu n cao cho các ch th kinh doanh.
ạ ộ ề ừ ồ ạ ụ ừ ề ệ ể ể ề ả ể Hai m c đích đó v a là ti n đ , v a là đi u ki n đ ho t đ ng b o hi m t n t i và phát tri n.
ạ ế ợ ạ ủ ủ ấ ạ ủ ể ủ ề ỏ Do tính ch t đa d ng c a các lo i r i ro xâm h i đ n l ả i ích c a nhi u ch th đòi h i ph i
ể ề ạ ả có nhi u lo i hình b o hi m:
ố ượ ứ ể ể ể ả ả ả ả ườ ả Căn c vào đ i t ng b o hi m có b o hi m tài s n, b o hi m con ng ể i, b o hi m
TNDS;
ộ ả ứ ể ể ể ả ả ắ ấ ự ệ ; Căn c vào tính ch t pháp lý trong b o hi m có b o hi m b t bu c b o hi m t nguy n
ứ ấ ươ ử ụ ỹ ả ứ ụ ể ạ ậ * Căn c vào tính ch t, ph ng th c và m c đích s d ng các lo i qu b o hi m t p trung
ồ ườ ạ ả ể ể ả ộ mang tính c ng đ ng, ng ả i ta chia b o hi m thành hai lo i b o hi m mang tính kinh doanh và b o
ể hi m phi kinh doanh:
ể ả ể ạ ướ ự B o hi m không mang tính kinh doanh ả là lo i hình b o hi m do nhà n ằ ệ c th c hi n nh m
ự ệ ế ặ ướ ự ả ợ ủ ộ ướ ụ th c hi n chính sách kinh t xã h i. Nó đ t d i s b o tr c a nhà n ạ ộ ủ c, m c đích c a ho t đ ng
ấ ợ ụ ể ặ ể ậ ạ ả b o hi m này không đ t ra m c tiêu kinh doanh l y l ả i nhu n. Lo i hình b o hi m phi kinh doanh
ệ ể ả ả ộ ế ả ề ử ể ở ướ n ể c ta hi n nay là b o hi m xã h i, b o hi m y t , b o hi m ti n g i …
ể ả ạ ộ ự ể ệ ể ả ả B o hi m có tính kinh doanh ệ là ho t đ ng b o hi m do doanh nghi p b o hi m th c hi n
ệ ậ ỹ ả ể ừ ủ ể ồ ổ ứ thông qua vi c l p qu b o hi m t ả ngu n thu phí b o hi m c a các t ch c, cá nhân tham gia, sau
ượ ử ụ ể ồ ườ ườ ệ ượ ả ể ợ ộ ỹ đó qu này đ c s d ng đ b i th ả ng, chi tr cho các tr ng h p thu c di n đ c b o hi m khi
ự ệ ể ả có s ki n b o hi m.
ữ ả ế ể ể ể ả ộ ớ N u so sánh gi a b o hi m không mang tính kinh doanh mà đi n hình là b o hi m xã h i v i
ữ ữ ể ể ề ạ ả ố ụ lo i hình kinh doanh b o hi m thì gi a chúng có nh ng đi m gi ng nhau đó là: chúng đ u có m c
ổ ị ế ả ờ ố ụ ắ ả đích giúp n đ nh kinh t , đ m b o đ i s ng, kh c ph c khó khăn do nguyên nhân khách quan gây
ườ ề ệ ể ể ả ạ ra. Ng i tham gia đ u có trách nhi m đóng phí b o hi m. Bên c nh đó, chúng có đi m khác nhau
ơ ả c b n sau:
ộ ộ ể ả ể ả ả ộ m t lo i hình b o ạ N i dung B o hi m xã h i ( Kinh doanh b o hi m
ể hi m không mang tính kinh doanh) ph
ân
bi
ả ự ộ ộ ộ ị ụ ấ tệ ấ B n ch t ả Là m t chính sách thu c lĩnh v c đ m Là m t d ch v tài chính xu t phát t ừ
ộ ủ ộ ướ ượ ả ự ả ệ ả b o xã h i c a m t nhà n c ầ nhu c u đ ả c b o v , ngoài s đ m b o
ố ượ ườ ườ ệ Đ i t ng Là ng ộ i lao đ ng, ng i làm công, ăn ự i, tài s n, trách nhi m dân s ộ ủ chung c a xã h i ả ườ Con ng
ớ ạ ố ượ ạ ố ngươ l Trong gi ể ả b o hi m ạ Ph m vi ộ i h n m t qu c gia ả V t ra ngoài ph m vi qu c gia(Tái b o
ủ ế ự ộ ể ượ ạ ậ ừ ự ể ả b o hi m Ngu n ồ ủ Ch y u huy đ ng s đóng góp c a s đóng góp phí c a t ủ ổ hi m ). Đ c t o l p t
ườ ộ ườ ử ụ ứ ầ ượ hình thành ng i lao đ ng,ng i s d ng lao ch c, cá nhân có nhu c u đ ả c b o
ầ ộ quỹ ể ộ đ ng và có th m t ph n tr ợ ấ ừ c p t hi m. ể
ể
ườ ườ ữ ổ ả b o hi m ụ M c đích ngân sách. ể ợ ấ Đ tr c p cho ng ộ i lao đ ng khi h ọ ồ Chi b i th ng cho nh ng t ứ ch c, cá
ấ ứ ễ ờ ặ ủ ạ ộ ử ụ s d ng ạ t m th i hay vĩnh vi n m t s c lao nhân tham gia g p r i ro thu c ph m vi
ệ ể ả quỹ ộ đ ng. trách nhi m b o hi m.
ụ ợ ề ậ ấ ợ ụ ằ M c tiêu Không vì l i nhu n mà vì quy n l ợ i Nh m m c tiêu kinh doanh l y l ậ i nhu n
ườ ủ ộ ạ ộ ho t đ ng ủ c a ng ả ộ i Lao đ ng và c a c c ng
ướ ả ể ả ủ ể ch th ồ đ ng. ơ Do c quan nhà n c qu n lý theo quy ệ Doanh nghi p b o hi m
ế ấ ố QL qu ỹ ch chung th ng nh t.
ề ậ ộ ộ ể ậ ả BH ậ Lu t đi u ề ả B lu t lao đ ng và VBPL v b o Lu t kinh doanh b o hi m
ộ ch nhỉ
ể ệ ể ả hi m xã h i khác ề 2/ Khái ni m chung v kinh doanh b o hi m
ề ạ ậ ạ ộ ủ ể ả Kinh doanh b o hi m là ho t đ ng c a doanh T i Đi u 3, Lu t kinh doanh BH năm 2000: “
ụ ể ệ ả ằ ờ ậ ủ ệ ể ả ấ nghi p b o hi m nh m m c đích sinh l ủ i, theo đó doanh nghi p b o hi m ch p nh n r i ro c a
ườ ượ ả ơ ở ể ể ể ể ệ ả ả ả ng ể c b o hi m, trên c s bên mua b o hi m đóng phí b o hi m đ doanh nghi p b o hi m i đ
ả ề ể ả ườ ụ ưở ồ ườ ể ả ả tr ti n b o hi m cho ng i th h ặ ng ho c b i th ng cho ng ươ ượ ì đ c b o hi m khi x y ra s ự
ể ệ ả ki n b o hi m”.
ộ ố ệ ượ ử ụ ị ượ ậ ả ư M t s khái ni m đ c s d ng trong đ nh nghĩa trên đ c pháp lu t gi i thích nh sau:
ể ổ ứ ế ợ ể ệ ả ồ ớ ả Bên mua b o hi m là t ả ch c, cá nhân giao k t h p đ ng b o hi m v i doanh nghi p b o
ể ể ể ể ả ả ồ ờ ả hi m và đóng phí b o hi m. Bên mua b o hi m có th là đ ng th i là ng ườ ượ i đ ặ ể c b o hi m ho c
ườ ụ ưở ng i th h ng.
ể ả ổ ứ ự ệ ả ạ Ng ườ ượ i đ c b o hi m là t ch c, cá nhân có tài s n, trách nhi m dân s , tính m ng đ ượ c
ể ể ả ồ ợ ườ ượ ả ể ồ ể ờ ườ ụ ưở ả b o hi m theo h p đ ng b o hi m. Ng c b o hi m có th đ ng th i là ng i đ i th h ng.
ườ ụ ưở ể ả ổ ứ ượ ể ể ả ỉ ị Ng i th h ng b o hi m là t ch c, cá nhân đ ậ c bên mua b o hi m ch đ nh đ nh n
ể ể ề ả ả ợ ồ ườ ti n b o hi m theo h p đ ng b o hi m con ng i.
ự ệ ự ệ ể ả ậ ặ ậ ả ị S ki n b o hi m là s ki n khách quan do các bên tho thu n ho c pháp lu t quy đ nh mà
ả ả ề ự ệ ệ ể ể ả ả ả ườ khi có s ki n đó x y ra thì doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho ng i th h ụ ưở ng
ườ ườ ượ ả ể ặ ồ ho c b i th ng cho ng c b o hi m. i đ
ể ề ể ệ ả ả ả ả ả ả ể Phí b o hi m là kho n ti n mà bên b o hi m ph i đóng b o hi m cho doanh nghi p b o
ờ ạ ể ể ả ươ ứ ể ả ả ợ ồ hi m theo th i h n b o hi m và ph ậ ng th c do các bên tho thu n trong h p đ ng b o hi m.
ự ả ể ộ ấ ả ạ ộ ữ ủ Theo nghĩa r ng kinh doanh trong lĩnh v c b o hi m t t c nh ng ho t đ ng c a các ch th ủ ể
ị ườ ụ ể ả ờ ồ ả kinh doanh trên th tr ng b o hi m có m c đích sinh l i g m: H ể ạ ộ o t đ ng kinh doanh b o hi m,
ạ ộ ạ ộ ể ớ ả ạ ộ ể ể ạ ả ả ho t đ ng kinh doanh tái b o hi m, ho t đ ng môi gi i b o hi m và ho t đ ng đ i lý b o hi m.
ủ ể ể ặ ả *Đ c đi m c a kinh doanh b o hi m:
ủ ể ự ạ ộ ệ ể ệ ể ả ả Ch th th c hi n ho t đ ng kinh doanh b o hi m là doanh nghi p b o hi m. Doanh
ỹ ả ứ ể ể ệ ả ậ ừ ủ ể ồ ườ nghi p b o hi m đ ng ra l p qu b o hi m t ả ngu n thu phí b o hi m c a ng ả i tham gia b o
ử ụ ỹ ả ể ể ể ả ặ ả ồ ườ ả hi m, qu n lý s d ng qu b o hi m đ chi tr ho c b i th ể ng b o hi m cho ng ườ ượ i đ ả c b o
ể ặ ườ ụ ưở ự ệ ể ể ả ặ ả ộ hi m ho c ng i th h ng khi có s ki n b o hi m. M c dù kinh doanh b o hi m là m t quan
ế ậ ơ ở ợ ữ ể ể ả ả ồ ệ ượ h đ c thi ệ t l p trên c s h p đ ng gi a doanh nghi p b o hi m và bên tham gia b o hi m. Tuy
ể ế ậ ượ ệ ợ ự ể ệ ế ả ồ ế ậ nhiên đ thi t l p đ c quan h h p đ ng b o hi m ngoài vi c các bên tr c ti p thi t l p quan h ệ
ủ ể ể ế ậ ượ ệ ả ể ố còn có các ch th khác tham gia đ giúp cho các bên thi t l p đ ạ c quan h b o hi m g c là đ i
ể ệ ả ớ ả ể ể ố lý b o hi m, doanh nghi p môi gi ệ ữ ả i b o hi m. Trong kinh doanh b o hi m ngoài m i quan h gi a
ệ ể ớ ườ ệ ả ể ể ả ả doanh nghi p b o hi m v i ng i mua b o hi m còn có các quan h b o hi m phái sinh là quan h ệ
ể ả kinh doanh tái b o hi m.
ạ ộ ụ ể ằ ả ợ ậ ậ ượ ạ Ho t đ ng kinh doanh b o hi m luôn nh m m c đích thu l i nhu n. Thu nh p đ c t o ra
ữ ố ệ ầ ượ ụ ả ề ể ả ặ ớ ồ ườ ừ t ph n chênh l ch gi a s phí thu đ c v i các nghĩa v tr ti n b o hi m ho c b i th ng cho
ể ả ố ạ ộ ầ ư ừ ồ ượ ng ườ ượ i đ c b o hi m và s lãi thu đ ượ ừ c t ho t đ ng đ u t tài chính t ngu n phí thu đ c còn
nhàn r i.ỗ
ố ượ ả ẩ ặ ả ệ ộ ờ ế ắ ề Đ i t ể ng kinh doanh b o hi m là s n ph m đ c bi t m t l i cam k t g n li n v i y u t ớ ế ố
ề ể ả ạ ấ ộ ị ủ r i ro. Xét v tính ch t kinh doanh thì kinh doanh b o hi m thu c lo i hình kinh doanh d ch v ụ
ề ặ ự ả ụ ể ả ẩ ả ả ẩ ả ị “D ch v tài chính”. S n ph m b o hi m là s n ph m vô hình là s b o đ m v m t tài chính
ướ ủ ụ ể ả ị ườ tr c r i ro cho ng ườ ượ i đ c b o hi m và kèm theo các d ch v có liên quan. Ng ả i tham gia b o
ể ổ ấ ờ ứ ể ế ể ể ả ả ộ hi m n p phí cho nhà b o hi m đ đ i l y l ẽ ả ề i h a hay cam k t là s tr ti n b o hi m khi có s ự
ệ ả ả ể ki n b o hi m x y ra.
ể ả ả ộ ượ ể ả ẩ ả ượ Chu trình kinh doanh b o hi m là m t chu trình đ o ng c s n ph m b o hi m đ c bán
ướ ể ặ ạ ớ ra tr ỗ ủ c doanh thu phát sinh, sau đó m i phát sinh chi phí Đ c đi m này t o ra tính nhàn r i c a
ủ ể ữ ể ể ậ ả ả ờ ồ ố ể ử ụ ấ ị ngu n v n b o hi m trong nh ng th i gian nh t đ nh, Ch th nh n b o hi m có th s d ng
ể ầ ư ờ ả ồ ằ ả ườ ậ chúng đ đ u t sinh l i nh m tăng kh năng tài chính cho chi tr b i th ng và tăng thu nh p cho
ở ậ ầ ư ệ ạ ộ ờ ớ ể ộ ộ doanh nghi p. B i v y, đ u t ả tài chính là m t ho t đ ng không th tách r i v i hoat đ ng b o
ứ ạ ề ể ể ả ả ưở ế ả hi m. Đi u này nó làm cho b o hi m có tính ph c t p và nh h ủ ng đ n kh năng thanh toán c a
ả ượ ệ ể ả ỏ ả ặ ằ ả ả ợ ườ doanh nghi p b o hi m đòi h i ph i đ ẽ c qu n lý ch t ch nh m b o đ m l i ích cho ng i tham
gia.
ừ ừ ể ả ồ ồ ơ ả B o hi m v a mang tính b i hoàn v a không mang tính b i hoàn: Trong th ì gian b o
ả ả ề ự ệ ể ể ể ả ả ả ồ ườ hi m, không có s ki n b o hi m x y ra thì DN b o hi m không ph i tr ti n hay b i th ả ng b o
ả ả ề ặ ồ ự ệ ế ể ể ả ả ườ ể ả hi m. N u có s ki n b o hi m x y ra thì DNBH ph i tr ti n ho c b i th ng b o hi m.
ờ ủ ủ ể ả ả ấ ả ờ Do tính b t ng c a r i ro b o hi m c không gian, th i gian và quy mô nên DNBH ph i xây
ế ủ ỹ ự ệ ướ ể ỹ ể ự ự d ng các qu d phòng đ th c hi n cam k t c a mình tr ả c bên tham gia b o hi m; Qu này
ầ ư ể ả ả ả ượ ử ụ đ c s d ng đ tham gia đ u t tuy nhiên b o đ m tính thanh kho n cao;
ố ề ồ ườ ộ ợ ể ế ả ồ ườ ấ ớ ớ ơ S ti n b i th ng b o hi m trong m t h p đ ng n u có th ề ầ ng r t l n, l n h n nhi u l n
ườ ả ợ ộ ự ệ ườ ố s phí mà ng ể i tham gia b o hi m đã đóng. (Do l i ích các bên có xung đ t tr c di n th ả ng x y
ể ẫ ự ệ ế ế ấ ợ ồ ườ ụ ợ ả ợ ra tranh ch p trong th c hi n h p đ ng). Vì th có th d n đ n các tr ng h p tr c l ể i b o hi m.
ắ ổ ể ệ ấ ả ả ả ổ ố ồ ị ạ ộ DN b o hi m mu n b o đ m và n đ nh ngu n tài chính cho vi c bù đ p t n th t trong ho t đ ng
ệ ố ự ể ả ắ ấ ố ố ườ ợ ả b o hi m thì ph i th c hi n t t nguyên t c l y s đông bù cho s ít; Trong tr ợ ng h p có h p
ố ượ ặ ơ ẫ ể ể ả ả ị ớ ồ đ ng có giá tr l n ho c đ i t ả ế ủ ng b o hi m có nguy c d n đ n r i ro cao thì DN b o hi m ph i
ể ả ư ồ ủ ự ệ ể ể ả ả ặ ớ th c các bi n pháp phân tán r i ro nh đ ng b o hi m, tái b o hi m; m t khác đ gi m b t chi phí
ườ ả ườ ế ổ ừ ệ ề ạ ồ b i th ng các DNBH ph i tăng c ấ ng các bi n pháp đ phòng, ngăn ng a và h n ch t n th t
ể ả b o hi m.
ạ ộ ể ả ượ ề ể ằ ậ ả ỉ Ho t đ ng kinh doanh b o hi m đ c đi u ch nh b ng lu t kinh doanh b o hi m và các
ả ậ văn b n pháp lu t khác có liên quan;
ạ ộ ạ ộ ặ ướ ự ả ể ề ệ ả Ho t đ ng kinh doanh b o hi m là ho t đ ng kinh doanh có đi u ki n đ t d i s qu n lý
ướ ủ ộ nhà n c c a B Tài chính.
ả ể ệ ề ậ II. Khái ni m chung v pháp lu t kinh doanh b o hi m.
ế ậ ố ớ ạ ộ ể ề ằ ả ỉ ự ầ 2.1. S c n thi t đi u ch nh b ng pháp lu t đ i v i ho t đ ng kinh doanh b o hi m.
ố ớ ề ạ ộ ể ả ọ ế Ho t đ ng kinh doanh b o hi m đóng vai trò quan tr ng đ i v i n n kinh t ờ ố và đ i s ng xã
h i. ộ
ạ ộ ầ ổ ụ ể ả ị ế B o hi m đóng vai trò là công c góp ph n n đ nh các ho t đ ng kinh t ộ ờ ố xã h i đ i s ng
ư ụ ố ộ ẩ ủ c a dân c , thúc đ y quá trình tích t v n trong xã h i.
ể ể ể ể ả ấ ả ả Đ tránh th t thoát cho tài s n các pháp nhân, th nhân có th tham gia b o hi m cho tài s n
ặ ủ ế ề ệ ắ ằ ả ủ c a mình và n u g p r i ro thì thi ệ ạ ẽ ượ t h n s đ ả ể c bù đ p b ng ti n b o hi m mà doanh nghi p b o
ờ ề ể ệ ể ể ả ả ả ả ờ ồ hi m chi tr . Đ ng th i, cũng chính nh ti n b o hi m mà doanh nghi p b o hi m tr cho các pháp
ể ể ượ ạ ộ ườ ặ ủ ờ ố ổ ị nhân, th nhân có th duy trì đ c ho t đ ng bình th ặ ng, n đ nh đ i s ng khi g p r i ro. M t
ề ượ ứ ề ẻ ấ ạ ộ ồ ướ khác an toàn v tính m ng, s c kho là v n đ đ c cá nhân, c ng đ ng và Nhà n c quan tâm.
ạ ộ ự ể ệ ắ ậ ấ ả Ho t đ ng kinh doanh b o hi m đóng vai trò tích c c trong vi c bù đ p v t ch t trong các t ổ ứ ch c,
ữ ể ả ở ộ ươ ệ ệ ả ườ cá nhân tham gia b o hi m, nó tr thành m t trong nh ng ph ng ti n b o v con ng i.
ụ ự ệ ể ệ ẩ ả ườ Ngoài ra, vi c tham gia b o hi m có tác d ng tích c c trong vi c thúc đ y ng i tham gia
ả ủ ủ ụ ể ệ ả ậ ớ ở ủ ả b o hi m áp d ng các bi n pháp phòng tránh r i ro và gi m b t các h u qu c a r i ro. B i vì,
ả ủ ủ ớ ậ ụ ủ ả ườ ể ả ượ phòng tránh và gi m b t h u qu c a r i ro là nghĩa v c a ng i tham gia b o hi m đ c pháp
ậ ậ ườ ượ ể ề ả ả ợ ồ lu t ghi nh n và th ng đ ợ c các bên tham gia h p đ ng b o hi m ghi thành các đi u kho n h p
ư ậ ữ ệ ộ ố ườ ể ệ ả ớ ồ đ ng. Do m i quan h ràng bu c nh v y gi a ng ả i tham gia b o hi m v i doanh nghi p b o
ạ ộ ự ể ệ ể ả ả ả ờ hi m nên ho t đ ng kinh doanh b o hi m có vai trò tích c c trong vi c b o đ m an toàn cho đ i
ề ộ ồ ố s ng c ng đ ng và cho n n kinh t ế .
ề ề ứ ể ả ệ Trong đi u ki n n n kinh t ế ị ườ th tr ng, b o hi m càng ch ng minh có vai trò là công c ụ
ề ậ ố ế ở ề ổ ứ ơ ẻ ả ộ đ ng viên, t p trung v n cho n n kinh t . B i vì, nhi u t ch c, cá nhân đ n l ể đóng phí b o hi m
ư ử ụ ỹ ả ỹ ả ủ ể ệ ả ờ ể ể ạ t o nên qu b o hi m c a doanh nghi p b o hi m và trong th i gian ch a s d ng, qu b o hi m
ứ ầ ư ử ụ ệ ể ể ả ượ đ c doanh nghi p b o hi m s d ng đ tham gia các hình th c đ u t .
ạ ộ ứ ạ ể ặ ả ứ Th hai, ạ ộ ho t đ ng kinh doanh b o hi m là ho t đ ng đ c thù ph c t p kinh doanh trên
ộ ợ ữ ủ ễ ị ợ ụ ự ầ ả nh ng r i ro, có xung đ t l ế i ích tr c ti p, d b l ậ i d ng, khó qu n lý giám sát, c n có pháp lu t
ể ả ệ ợ ề ỉ ủ ủ ữ ể ệ ề ả đi u ch nh đ b o v l i ích c a các ch tth tham gia trong nh ng đi u ki n kh thi. Ngoài ra,
ộ ố ườ ủ ể ứ ế ể ả ợ trong m t s tr ng h p b o hi m liên quan đ n ch th th ba.
ế ộ ả ự ủ ụ ủ ể ệ ươ ệ Ví d : Theo ch đ b o hi m trách nhi m dân s c a ch ph ng ti n tham gia giao thông
ườ ứ ườ ủ ể ả ươ ệ ơ ớ ố ớ c gi i đ i v i ng i th ba thì ng i mua phí b o hi m là ch ph ng ti n tham gia giao thông
ườ ượ ưở ể ề ả ườ ứ ị ệ ạ ơ ớ c gi i còn ng c h i đ ng ti n b o hi m là ng i th ba b thi ế ợ ệ t h i. Do đó vi c ký k t h p
ủ ươ ữ ả ệ ợ ể ệ ệ ả ằ ể ồ đ ng b o hi m gi a ch ph ả ng ti n và doanh nghi p b o hi m là nh m b o v l i ích cho ng ườ i
ứ th ba.
ủ ể ạ ộ ụ ả ứ ủ ả ậ ả Th ba, pháp lu t là công c b o đ m cho các ho t đ ng c a các ch th tham gia b o
ươ ợ ớ ợ ạ ướ ộ ể hi m th ng m i phù h p v i l ủ i ích c a Nhà n c và xã h i
ố ớ ủ ứ ấ ả ấ ọ ạ ộ ậ Do b n ch t và ch c năng c a nó mà pháp lu t đóng vai trò r t quan tr ng đ i v i ho t đ ng
ế ự ề ạ ộ ế ể ậ ả ả ỉ ể ủ kinh doanh b o hi m. N u thi u s đi u ch nh c a pháp lu t thì ho t đ ng kinh doanh b o hi m
ể ế ậ ợ ệ ả ụ ủ ẽ ể không th ti n hành thu t l i và nghĩa v c a các bên tham ra quan h b o hi m s không đ ượ c
ậ ự ự ữ ệ ả ớ ợ ướ ồ ộ ả b o đ m th c hi n trong nh ng tr t t ợ phù h p v i l ủ i ích c a Nhà n c và c ng đ ng.
ể ệ ả ậ ề 2.2. Khái ni m pháp lu t v kinh doanh b o hi m.
ự ị ướ ậ ề ậ ạ ả ợ ộ ậ D i góc đ lu t th c đ nh ể pháp lu t v kinh doanh b o hi m là t p h p các qui ph m pháp
ự ệ ể ề ả ậ ộ ỉ ạ lu t đi u ch nh các quan h xã h i phát sinh trong lĩnh v c kinh doanh b o hi m. Các qui ph m
ể ậ pháp lu t này có th phân chia làm hai nhóm sau:
ề ổ ứ ạ ộ ủ ậ ạ ị ứ Nhóm th nh t: ấ Các qui ph m pháp lu t qui đ nh v t ch c và ho t đ ng c a các ch th ủ ể
ạ ộ ị ườ ự ệ ư ể ệ ể ả ả th c hi n ho t đ ng kinh doanh trong th tr ng b o hi m nh : doanh nghi p b o hi m, doanh
ệ ớ ả ứ ở ể ể ạ ạ ậ ạ ả nghi p môi gi i b o hi m, đ i lý b o hi m… Lo i qui ph m pháp lu t này ch a ồ ạ các lo i ngu n
ậ ề ư ể ệ ậ ả ươ ầ ư nh : Lu t kinh doanh b o hi m, các Lu t v doanh nghi p, th ạ ng m i, đ u t
ứ ề ệ ể ậ ả ạ ộ ỉ Nhóm th hai: ả ề Các qui ph m pháp lu t đi u ch nh quan h thu, n p phí b o hi m và tr ti n
ữ ể ệ ể ả ườ ể ả ạ ậ ả b o hi m gi a doanh nghi p b o hi m và ng ạ i tham gia b o hi m. Các qui ph m pháp lu t lo i
ủ ế ở ứ ả ướ ể ậ ả ẫ này ch a ch y u Lu t kinh doanh b o hi m và các văn b n h ng d n thi hành.
ự ị ế ể ậ ậ ả ị N u phân chia theo các quy đ nh trong lu t th c đ nh thì pháp lu t kinh doanh b o hi m đ ượ c
ậ ộ chia thành các b ph n sau:
ậ ề ổ ứ ủ ể ạ ộ ủ ể ả * Pháp lu t v t ch c và ho t đ ng c a các ch th kinh doanh b o hi m
ệ ể ả Doanh nghi p b o hi m
ệ ớ ả ể Doanh nghi p môi gi i b o hi m
ể ạ ả Đ i lý b o hi m
ậ ề ợ ể ả ồ ồ ấ ả ề ợ ể ả ồ ị * Pháp lu t v h p đ ng b o hi m; Bao g m t t c quy đ nh chung v h p đ ng b o hi m
ậ ề ế ộ ả ể ụ ể * Pháp lu t v ch đ b o hi m c th
ề ả ể ườ PL v b o hi m con ng i
ề ả ể ả Pl v b o hi m tài s n
ề ả ể ệ ự PL v b o hi m trách nhi m dân s
ể ắ ả 2.3. Các nguyên t c pháp lý trong kinh doanh b o hi m.
ề ể ạ ậ ả ạ ị ị T i đi u 6 Lu t kinh doanh b o hi m và t ề i Đi u 3 Ngh đ nh 45/2007/NĐ CP ngày 27 tháng
ắ ơ ả ể ả ồ ị 03 năm 2007 có quy đ nh các nguyên t c c b n trong kinh doanh b o hi m g m:
ổ ứ ạ ộ ứ ể ả ả ố Th nh t, ể ấ T ch c, cá nhân mu n ho t đ ng kinh doanh b o hi m, kinh doanh tái b o hi m,
ạ ộ ớ ả ể ạ ệ ả ượ ấ ậ ộ ho t đ ng môi gi i b o hi m t i Vi t Nam ph i đ ấ c B Tài chính c p gi y phép thành l p và
ạ ộ ủ ể ả ậ ị ho t đ ng theo quy đ nh c a Lu t kinh doanh b o hi m.
ả ượ ơ ể ề ệ ả ự Kinh doanh b o hi m là ngành lĩnh v c kinh doanh có đi u ki n nên ph i đ c c quan có
ẩ ề ấ th m quy n c p phép ....
ứ ổ ứ ề ự ể ệ ả ả ầ ọ Th hai, t ể ch c, cá nhân có nhu c u b o hi m có quy n l a ch n doanh nghi p b o hi m
ỉ ượ ể ả ạ ể ả ượ ạ ộ ạ ệ và ch đ c tham gia b o hi m t ệ i doanh nghi p b o hi m đ c phép ho t đ ng t i Vi t Nam.
ộ ổ ứ ượ ề ự ậ ế ệ ọ Không m t t ch c, cá nhân nào đ c phép can thi p trái pháp lu t đ n quy n l a ch n doanh
ể ệ ệ ả ớ ả ủ ể ể ả nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m c a bên mua b o hi m.
ệ ợ ệ ả ặ ằ ự ề ệ ạ ố ắ Vi c đ t ra nguyên t c này nh m b o v l ể i ích qu c gia, t o đi u ki n cho s phát tri n
ị ườ ủ ạ ể ả ệ ờ ả ự ả ặ ồ lành m nh và lâu dài c a th tr ng b o hi m Vi ả t Nam, đ ng th i b o đ m s qu n lý ch t ch ẽ
ướ ố ế ủ ệ ậ ậ ợ ớ ị ủ c a Nhà n c và phù h p v i các quy đ nh c a pháp lu t hi n hành và t p quán qu c t . Tuy nhiên
ể ủ ị ườ ự ạ ể ở ả ệ ư ứ ượ ế ầ do th c tr ng phát tri n c a th tr ng b o hi m Vi t Nam ch a đáp ng đ ả c h t nhu c u b o
ủ ể ậ ộ ị ổ ứ ể ể ầ ả hi m c a xã h i, pháp lu t quy đ nh: ả T ch c, cá nhân có nhu c u b o hi m có th tham gia b o
ạ ụ ở ở ệ ể ả ệ ữ ườ ợ ể hi m t i doanh nghi p b o hi m không có tr s Vi t Nam trong nh ng tr ng h p: Các doanh
ạ ộ ệ ả ở ệ ấ ượ ư ạ ả ể ẩ ả ể nghi p b o hi m ho t đ ng Vi t Nam ch a cung c p đ c lo i s n ph m b o hi m mà t ổ ứ ch c,
ề ướ ủ ặ ầ ả ị ố ế ể cá nhân có nhu c u tham gia b o hi m ho c theo quy đ nh c a các đi u c qu c t mà Chính ph ủ
ệ ế ể ả ặ ợ ồ ượ ữ ế ổ ứ Vi t Nam đã ký k t ho c tham gia. H p đ ng b o hi m đ c giao k t gi a các t ch c, cá nhân
ệ ụ ở ở ệ ể ớ ệ ề ớ ị Vi ả t Nam v i doanh nghi p b o hi m không có tr s Vi t Nam trái v i các quy đ nh trên đ u b ị
coi là vô hi u.ệ
ứ ệ ể ả ả ả ợ ớ Th ba, Doanh nghi p b o hi m ph i duy trì kh năng tài chính phù h p v i quy mô kinh
ể ả ệ ủ ể ả doanh c a mình đ b o v quy n l ề ợ ủ ổ ứ i c a t ch c, cá nhân tham gia b o hi m.
ạ ộ ủ ấ ớ ộ ớ V i tính ch t là ho t đ ng kinh doanh r i ro và mang tính xã h i hoá cao, v i vai trò quan
ố ớ ề ủ ể ả ọ ế ự ổ ủ ệ ộ ị tr ng c a kinh doanh b o hi m đ i v i n n kinh t ả ờ ố và s n đ nh c a đ i s ng xã h i vi c b o
ể ả ề ợ ủ ệ ể ả ả ả ổ ả đ m kh năng tài chính c a doanh nghi p b o hi m đ b o đ m quy n l i cho các t ứ ch c, cá
ỉ ạ ể ạ ả ả ấ ọ ở nhân tham gia b o hi m là r t quan tr ng, b i nó không ch t o uy tín t o ra kh năng kinh doanh có
ệ ể ệ ả ả ế ộ ớ ệ ị hi u qu cho doanh nghi p b o hi m mà nó còn có ý nghĩa kinh t ớ xã h i l n. V i vi c quy đ nh
ơ ả ơ ở ể ể ả ắ ậ ơ nguyên t c chung c b n này trong Lu t kinh doanh b o hi m, đ trên c s đó các c quan nhà
ề ẽ ụ ể ẩ ị ế ề ố ớ ế ộ ướ n c có th m quy n s ban hành các quy đ nh c th , chi ti t v ch đ tài chính đ i v i doanh
ể ệ ả nghi p b o hi m.
ầ ủ ầ ủ ư ự ệ ệ ả ắ ỏ ị Yêu c u c a nguyên t c này đòi h i doanh nghi p ph i th c hi n đ y đ các quy đ nh nh :
ỹ ạ ả ộ ượ ạ ộ ạ ệ ố ề ỹ Ph i ký qu t i m t ngân hàng đ c phép ho t đ ng t i Vi ộ t Nam. S ti n ký qu là m t
ề ệ ủ ầ ố ể ề ệ ộ ươ ạ ộ ph n c a v n đi u l và nó là m t trong các đi u ki n đ khai tr ng ho t đ ng. Các doanh
ể ệ ử ỳ ạ ỹ ề ố ề ề ỹ ả nghi p b o hi m đ ượ ưở c h ng lãi ti n g i k h n 1 năm trên s ti n ký qu , ti n ký qu ch đ ỉ ượ c
ế ủ ứ ả ả ằ ằ ộ ị ế ử ụ s d ng khi có ý ki n c a B Tài chính b ng văn b n nh m đáp ng kh năng thanh toán b thi u
ệ ể ả ờ ượ ạ ộ ộ ề ứ ấ ỹ ụ ạ h t t m th i. Doanh nghi p b o hi m đ c rút toàn b ti n ký qu khi ch m d t ho t đ ng.
ườ ụ ể ự ủ ự ệ ệ ả ậ ả Ph i th ng xuyên trích l p và duy trì đ kho n d phòng nghi p v đ th c hi n các
ệ ừ ợ ự ữ ụ ự ệ ể ả ả ồ trách nhi m phát sinh t h p đ ng b o hi m. D phòng nghi p v là kho n d tr ế liên quan đ n
ụ ả ệ ể ượ ụ ằ ạ ậ ừ t ng nghi p v b o hi m đ c trích l p và ho ch toán vào chi phí kinh doanh nh m m c đích
ệ ượ ị ướ ừ ợ ượ ế thanh toán các trách nhi m đã đ c xác đ nh tr c và phát sinh t ồ h p đ ng đã đ c ký k t. D ự
ệ ụ ả ượ ậ ệ ụ ồ ừ phòng nghi p v ph i đ c l p riêng cho t ng nghi p v g m:
ự ư ệ D phòng chi cho các trách nhi m ch a hoàn thành;
ự ồ ườ ư ạ ả ế D phòng b i th ế ng cho các ki u n i ch a gi i quy t;
ự ồ ườ ề ổ ấ ộ ớ D phòng b i th ng cho các dao đ ng l n v t n th t.
ả ố ể ươ ạ ộ ứ ớ ả Ph i duy trì kh năng thanh toán t i thi u t ng ng v i qui mô ho t đ ng kinh doanh và
ơ ớ ạ ạ ộ ả ố ộ ấ không th p h n gi ệ i h n kh năng thanh toán trong su t quá trình ho t đ ng. M t doanh nghi p
ể ượ ủ ứ ặ ả ả ổ ồ ố ả b o hi m đ c coi là đ kh năng thanh toán khi t ng các ngu n v n sau ho c = m c kh năng
ề ệ ố ỹ ự ữ ắ ộ ướ thanh toán: V n đi u l đã đóng; qu d tr b t bu c; lãi các năm tr ư ử ụ c ch a s d ng.
ườ ể ở ướ ả ợ ể ệ ả ả ả ộ Trong tr ng h p tái b o hi m n ầ ể c ngoài, doanh nghi p b o hi m ph i tái b o hi m m t ph n
ủ ủ ể ệ ể ả ả ồ ợ ỉ ị ấ ủ r i ro c a h p đ ng b o hi m đã ký cho doanh nghi p tái b o hi m do chính ph ch đ nh. Xu t
ừ ự ầ ế ạ ạ ệ ế ả ạ ệ ể ả phát t s c n thi t h n ch tình tr ng ch y máu ngo i t thông qua vi c tái b o hi m cho các
ướ ẽ ữ ề ệ ệ ể ặ ả ạ ố công ty n ố ệ c ngoài, t o đi u ki n duy trì m i quan h ch t ch gi a doanh nghi p b o hi m g c
ụ ệ ể ể ả ắ ậ ả ộ ướ và doanh nghi p nh n tái b o hi m. Thông qua công c tái b o hi m b t bu c, Nhà n c có th ể
ạ ộ ư ủ ể ả ạ ki m soát tình hình ho t đ ng và tình tr ng tài chính cũng nh kh năng thanh toán c a các doanh
ể ệ ệ ề ủ ả ườ ể ả ả nghi p b o hi m vi ệ t nam, b o v quy n c a ng i tham gia b o hi m.
CHƯƠNG II
PL TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CHỦ THỂ KINH DOANH BẢO HIỂM.
ủ ể ự ạ ộ ệ ệ ể ả ả ồ ể Các ch th th c hi n ho t đ ng kinh doanh b o hi m bao g m: Doanh nghi p b o hi m;
ệ ớ ả ể ể ả doanh nghi p môi gi ạ i b o hi m; Đ i lý b o hi m.
ể ả ệ 1. Doanh nghi p b o hi m
1.1.. Khái ni mệ .
ể ệ ệ ệ ả ậ ượ ư ể Theo pháp lu t hi n hành thì khái ni m “Doanh nghi p b o hi m” đ c hi u nh sau:
ệ ệ ả ượ ậ ổ ứ ể Doanh nghi p b o hi m là doanh nghi p đ c thành l p, t ạ ộ ch c và ho t đ ng theo quy
ủ ủ ể ể ậ ậ ả ị ị đ nh c a Lu t kinh doanh b o hi m và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan đ kinh doanh
ể ả ả b o hi m, tái b o hi m ể 1.
ớ ư ủ ủ ể ệ ệ ầ V i t ặ cách là doanh nghi p, nó có đ y đ các đ c đi m c a doanh nghi p nói chung. Tuy
ể ể ệ ặ ậ ả ế ớ ặ nhiên doanh nghi p b o hi m còn có đ c đi m đ c thù giúp chúng ta nh n bi ạ t nó v i các lo i
ự ệ doanh nghi p kinh doanh trong các lĩnh v c khác.
ạ ộ ủ ế ứ ệ ể ấ ả ườ Th nh t, doanh nghi p b o hi m có ho t đ ng kinh doanh chính, ch y u th ng xuyên và
ề ặ ự ề ệ ể ộ ệ ả mang tính ngh nghi p là kinh doanh b o hi m, m t lĩnh v c, ngành ngh đ c bi ấ ặ t. Tính ch t đ c
ệ ủ ể ệ ở ể ạ ị ụ ặ ỗ ệ bi ả t c a kinh doanh b o hi m th hi n ch : Nó là lo i d ch v tài chính đ c bi ạ ộ t, là ho t đ ng
ủ ả ự ả ủ ữ ể ả ẩ ả ả ẩ kinh doanh trên nh ng r i ro. S n ph m c a b o hi m là s n ph m vô hình, nó là s b o đ m v ề
ặ ướ ủ ườ ượ ả ủ ụ ể m t tài chính tr c r i ro cho ng ị c b o hi m kèm theo là các d ch v có liên quan. R i ro là i đ
ạ ộ ạ ộ ể ả ể ể ệ ả ả ồ ố ơ ở ủ c s c a ho t đ ng b o hi m, là ngu n g c phát sinh các ho t đ ng b o hi m. Đ b o v mình,
ườ ể ổ ấ ờ ứ ể ệ ể ả ả ộ ng i tham gia b o hi m n p phí cho doanh nghi p b o hi m, đ đ i l y l ủ i h a c a doanh
ẽ ả ề ư ậ ở ủ ể ể ệ ả ả ả ế ừ ỉ nghi p b o hi m là s tr ti n b o hi m khi có r i ro x y ra. Nh v y đây ch có cam k t t hai
ể ả ườ ể ả ườ ể ệ phía doanh nghi p b o hi m và ng i tham gia b o hi m, trong đó ng ả ả i tham gia b o hi m ph i
ế ộ ợ ủ ữ ệ ả ở ườ ể cam k t n p phí, còn doanh nghi p b o hi m lúc đó tr thành con n c a nh ng ng i tham gia
ế ẽ ồ ể ườ ự ệ ả ề ể ể ả ả ả ả b o hi m, cam k t s b i th ng hay tr ti n b o hi m khi có s ki n b o hi m x y ra.
ể ả ả ượ ứ ẩ ượ Chu trình kinh doanh b o hi m là chu trình đ o ng ả c, t c là s n ph m đ c bán ra tr ướ c,
ượ ự ệ ệ ể ả ậ ớ doanh thu đ ả c th c hi n, sau đó m i phát sinh chi phí. Các doanh nghi p b o hi m nh n phí b o
ướ ủ ườ ự ụ ể ệ ả ớ ượ ể hi m tr c c a ng i tham gia b o hi m đóng góp và th c hi n nghĩa v sau v i bên đ ả c b o
ự ế ể ể ả ả ỗ ủ ặ ạ ồ ố ự ệ hi m khi x y ra s ki n b o hi m th c t ả . Đ c tính này t o ra tính nhàn r i c a ngu n v n b o
ấ ị ữ ệ ể ể ả ờ ể ử ụ hi m trong nh ng th i gian nh t đ nh, nó cho phép các doanh nghi p b o hi m có th s d ng
ể ầ ư ờ ằ ả ồ ườ ả ề ể chúng đ đ u t sinh l i nh m tăng kh năng tài chính cho b i th ả ng và tr ti n b o hi m và tăng
ủ ệ ể ể ế ả ả ậ ả ờ thu nh p cho doanh nghi p b o hi m. Trong th i gian b o hi m n u không có r i ro x y ra, thì
ả ồ ệ ả ườ ả ề ể ả ả ể doanh nghi p b o hi m không ph i b i th ng hay tr ể ti n b o hi m cho bên mua b o hi m.
ố ượ ả ả ị ệ ạ ẽ ượ ể ả Ng ượ ạ c l ủ i, x y ra r i ro, đ i t ể ng b o hi m b thi t h i thì bên mua b o hi m s đ ồ c b i
1 khoản 5 điều 3 luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000.
ườ ượ ệ ữ ả ề ư ậ ể ả ườ ể ả th ng hay đ c tr ti n b o hi m. Nh v y quan h gi a ng ệ i mua b o hi m và doanh nghi p
ị ườ ể ừ ừ ể ả ồ ồ ả b o hi m trên th tr ặ ng b o hi m v a mang tính b i hoàn v a không mang tính b i hoàn. Đ c
ề ề ể ạ ươ ạ ộ ạ ủ ể ả đi m này đã t o ra ti n đ khách quan cho tính th ng m i c a ho t đ ng b o hi m. Nghĩa là, khi
ả ồ ủ ể ệ ể ể ả ả ả ả không x y ra r i ro b o hi m thì doanh nghi p b o hi m không ph i b i hoàn và phí b o hi m s ẽ
ủ ệ ể ả ậ ả ớ ồ ạ t o ra thu nh p cho doanh nghi p b o hi m. Khác v i kh năng b i hoàn c a các khâu tài chính
ờ ả ề ờ ư ể ấ ả ồ khác, b i hoàn trong kinh doanh b o hi m có tính b t ng c v th i gian, không gian cũng nh quy
ạ ộ ự ệ ể ả ả ậ mô. Chính vì v y, trong quá trình ho t đ ng doanh nghi p b o hi m ph i xây d ng các qu d ỹ ự
ế ủ ể ả ả ướ ườ ả phòng đ b o đ m các cam k t c a mình tr ữ c nh ng ng ể i tham gia b o hi m khi có các s c ự ố
ầ ư ể ể ả ồ ọ ỹ ằ ả ả b o hi m x y ra. Các qu này là ngu n quan tr ng đ tham gia đ u t nh m tăng kh năng tài
ả ả ủ ư ệ ể ả ắ ả ờ chính c a doanh nghi p b o hi m nh ng ph i đ m b o nguyên t c tính an toàn, tính sinh l i, và
ả ủ ầ ư ả ố ườ ồ ườ ự ế ổ tính thanh kho n c a các kho n v n đ u t . Thông th ng thì tính b i th ấ ng t n th t th c t cho
ể ể ả ả ồ ườ ề ầ ấ ớ ấ ớ ng ườ ượ i đ ộ ợ c b o hi m trong m t h p đ ng b o hi m th ng r t l n, l n g p nhi u l n so v i s ớ ố
ế ể ả ắ ổ ể ệ ả ả ồ ị ấ ổ phí b o hi m đã đóng. Vì th , đ đ m b o và n đ nh ngu n tài chính cho vi c bù đ p t n th t,
ạ ộ ắ ấ ụ ứ ể ả ả ả ố ố ấ trong ho t đ ng b o hi m ph i áp d ng nguyên t c l y s đông bù s ít, t c là ph i cung c p
ề ả ị ườ ể ề ề ạ ẩ ả nhi u s n ph m b o hi m cho nhi u lo i khách hàng, trên nhi u vùng th tr ng khác nhau… đ ể
ả ừ ườ ộ ố ằ ắ ườ ặ ủ ể ấ l y phí b o hi m đóng góp t ề nhi u ng i nh m bù đ p cho m t s ít ng ự i g p r i ro. Trên th c
ị ớ ữ ặ ợ ườ ệ ả ả ợ ế ố ớ t ồ , đ i v i nh ng h p đ ng có giá tr l n ho c tr ể ng h p có kh năng doanh nghi p b o hi m
ườ ề ộ ự ố ể ả ể ả ớ ả ồ ph i b i th ng cho nhi u ng ườ ượ i đ ệ c b o hi m trong cùng m t s c , đ gi m b t trách nhi m
ố ớ ủ ệ ể ả ả ườ ụ ự ệ ệ ả ể tài chính đ i v i r i ro b o hi m doanh nghi p b o hi m th ả ng ph i th c hi n nghi p v tái b o
ể ả ể ể ặ ả ặ ồ ớ ồ ườ ệ ả hi m ho c đ ng b o hi m. M t khác, đ gi m b t chi phí b i th ể ng, doanh nghi p b o hi m
ả ườ ừ ạ ấ ả ế ổ ệ ể ph i tăng c ng giám sát các bi n pháp phòng ng a h n ch t n th t b o hi m.
ứ ể ả ượ ổ ứ ạ ộ ậ ị Th hai, ệ Doanh nghi p b o hi m đ ủ ch c thành l p và ho t đ ng theo các qui đ nh c a c t
ủ ể ậ ấ ậ ả ị ừ Lu t kinh doanh b o hi m và các qui đ nh khác c a pháp lu t. Xu t phát t ủ ấ ặ tính ch t đ c thù c a
ạ ộ ệ ể ả ả ượ ộ ổ ứ ể ho t đ ng kinh doanh b o hi m, doanh nghi p b o hi m đ c coi là m t t ch c kinh doanh ngành
ệ ữ ụ ệ ể ả ậ ả ị ề ặ ngh đ c bi t, nên pháp lu t ph i có nh ng qui đ nh riêng áp d ng cho doanh nghi p b o hi m, đó
ệ ổ ứ ạ ộ ủ ể ậ ậ ả là Lu t kinh doanh b o hi m. Trong vi c t ệ ch c thành l p và ho t đ ng c a mình doanh nghi p
ể ể ả ả ậ ả b o hi m ph i tuân theo Lu t kinh doanh b o hi m.
ụ ệ ể ậ ả ạ ị Tuy nhiên, bên c nh vi c áp d ng các qui đ nh trong Lu t kinh doanh b o hi m, doanh
ệ ố ủ ủ ể ệ ậ ả ả ị ậ nghi p b o hi m còn ph i tuân th theo các qui đ nh khác c a pháp lu t trong h th ng pháp lu t
ệ ư ấ ế ề ể ề ả ậ ị ỉ Vi t Nam n u nh v n đ nào đó Lu t kinh doanh b o hi m không quy đ nh, không đi u ch nh
ự ế ệ ể ẳ ạ ả ướ ệ ổ ứ ủ tr c ti p …Ch ng h n doanh nghi p b o hi m nhà n c thì vi c t ạ ộ ch c và ho t đ ng c a doanh
ủ ể ệ ậ ả ả ả ồ ờ ị nghi p ph i tuân theo các qui đ nh trong Lu t kinh doanh b o hi m đ ng th i còn ph i tuân th các
ệ ị ướ ư ệ ả ậ qui đ nh dành riêng cho doanh nghi p nhà n c trong các văn b n nh Lu t doanh nghi p nhà n ướ c
…
ị ự ự ủ ệ ể ế ể ả ả ả ộ ứ Th ba, Doanh nghi p b o hi m ch u s qu n lý tr c ti p c a B Tài Chính. Đ qu n lý
ạ ộ ế ớ ề ộ ơ ể ế ả ầ ố ho t đ ng kinh doanh b o hi m h u h t các qu c gia trên th gi ả i đ u giao cho m t c quan qu n
ướ ộ ố ướ ở ấ ị ư ả ơ lý nhà n c nh t đ nh. M t s n c Châu á nh Singapor, Philipin, c quan qu n lý nhà n ướ ề c v
ạ ộ ể ể ả ả ọ ỷ ướ ư ho t đ ng kinh doanh b o hi m có tên g i là U ban giám sát b o hi m. Các n c khác nh Anh,
ộ ụ ả ậ ả ự ộ ơ Nh t B n, c quan này là m t phòng tr c thu c v qu n lý các ngân hàng.
ở ệ ả ướ ạ ộ ề ể ả ượ Vi t Nam, công tác qu n lý nhà n c v ho t đ ng b o hi m đ ủ c Chính ph giao cho
ể ả ấ ạ ả ộ ố ướ ề B Tài chính th ng nh t lãnh đ o và qu n lý công tác b o hi m. Tr ộ c đây do tính đ c quy n trong
ể ả ả ệ ự ệ ả ộ kinh doanh b o hi m, lúc đó B tài chính đã giao cho B o Vi ứ t th c hi n hai ch c năng qu n lý và
ấ ướ ự ế ể ể ể ả tr c ti p kinh doanh b o hi m. Sau khi đ t n ổ c ta chuy n đ i sang kinh t ế ị ườ th tr ng thì đ đáp
tháng 5 năm 1992 B tr
ứ ơ ế ầ ả ế ộ ưở ộ ng yêu c u qu n lý trong c ch kinh t này, ngày 15 ng B tài chính đã
ộ ụ ế ị ự ể ả ả ậ ố ra quy t đ nh s 223TC/ QĐ BTC thành l p phòng qu n lý b o hi m tr c thu c v tài chính ngân
ổ ứ ư ậ ứ ả ằ ộ ị hàng và t ch c tài chính, Nh v y, b ng qui đ nh trên B Tài Chính đã tách ch c năng qu n lý và
ứ ủ ể ả ả ệ ừ ờ ể ộ ch c năng kinh doanh b o hi m c a B o Vi ế t. T th i đi m đó cho đ n nay B Tài chính là c ơ
ủ ự ủ ứ ế ệ ả ướ ề ạ ộ ự quan c a Chính ph tr c ti p th c hi n ch c năng qu n lý nhà n ả c v ho t đ ng kinh doanh b o
ể ượ ụ ể ể ả ậ ộ ị ị ề hi m. Đi u này đã đ ệ c Lu t kinh doanh b o hi m qui đ nh c th : “B Tài chính ch u trách nhi m
ướ ủ ự ệ ả ướ ề ề ả ả tr c Chính Ph th c hi n qu n lý nhà n ể c v kinh doanh b o hi m “(Kho n 2, Đi u 121)
ể ặ ệ ệ ể ệ ả ớ Đây là đ c đi m giúp ta phân bi ề t doanh nghi p b o hi m v i doanh nghi p khác trong n n
ế ở ự ệ ề kinh t . B i vì, trong khi các doanh nghi p kinh doanh trong các lĩnh v c ngành ngh khác ch u s ị ự
ủ ả ả ướ ư ổ ứ ị ự ụ ả ơ qu n lý c a các c quan qu n lý nhà n c khác nh các t ch c tín d ng ch u s qu n lý nhà n ướ c
ế ủ ự ướ ị ự ứ ệ ả tr c ti p c a Ngân hàng nhà n c, các doanh nghi p kinh doanh ch ng khoán ch u s qu n lý nhà
ỷ ướ ướ ủ n ứ c c a U ban ch ng khoán nhà n c …
ệ ả ể ạ 1.2. Các lo i hình doanh nghi p b o hi m.
ướ ế ế ự ự ủ ể ậ ả ạ ơ Tr ộ c đây, trong c ch k ho ch hoá t p trung lĩnh v c b o hi m r i ro là lĩnh v c đ c
ề ủ ướ ể ọ ướ ấ ổ ỉ quy n c a nhà n ả c (g i tên là b o hi m nhà n c). ở ướ n ả c ta ch duy nh t có T ng công ty b o
ể ệ ả ệ ả ơ ệ ờ ả ự ứ ệ ả ồ hi m Vi t Nam (b o Vi t). C quan “B o Vi t” th c hi n đ ng th i c hai ch c năng qu n lý nhà
ơ ế ủ ể ể ả ế ớ ướ n c và kinh doanh b o hi m r i ro. Chuy n sang c ch kinh t ơ ế m i – c ch kinh t ế ị ườ th tr ng,
ướ ữ ộ ự ủ ề ể ả Nhà n c không còn gi ầ đ c quy n trong lĩnh v c b o hi m r i ro mà cho phép các thành ph n
ế ượ ể ả ướ ữ ứ ạ ị kinh k đ c tham gia kinh doanh b o hi m. Nhà n ả c có phân đ nh r ch ròi gi a ch c năng qu n
ị ườ ứ ủ ể ả ể ả lý và ch c năng kinh doanh trong b o hi m r i ro Th tr ể ng b o hi m đã hình thành và phát tri n
ể ủ ớ ự ế ờ ả ề ệ ể ạ ả ộ cùng v i s phát tri n c a kinh t ẩ xã h i. Nhi u lo i hình doanh nghi p b o hi m ra đ i, s n ph m
ể ấ ứ ủ ể ệ ể ầ ậ ạ ạ ộ ạ ả b o hi m phát tri n r t đa d ng đ đáp ng nhu c u c a xã h i. Vì v y, vi c phân lo i các lo i
ấ ầ ệ ể ế ề ể ệ ạ ả hình doanh nghi p b o hi m là r t c n thi ả t. Có nhi u tiêu chí đ phân lo i doanh nghi p b o
ụ ể ạ ỗ hi m, m i cách phân lo i có ý nghĩa và m c đích riêng.
ấ ở ữ ố ề ệ ứ ế ệ ể * N u căn c vào tính ch t s h u v n đi u l ạ ả trong doanh nghi p b o hi m thì có các lo i
ể ả ệ hình doanh nghi p b o hi m sau:
ệ ể ả ộ ổ ứ ể ả Doanh nghi p b o hi m nhà n ch c kinh doanh b o hi m do nhà n ướ ầ ư c đ u t ước là m t t
ậ ổ ứ ự ự ữ ể ệ ệ ệ ả ố v n, thành l p và t ả ch c qu n lý, th c hi n kinh doanh b o hi m và th c hi n nh ng nhi m v ụ
ướ ụ ể ệ ả ậ ạ ị nhà n ệ ủ c giao. Bên c nh vi c áp d ng các qui đ nh c a Lu t kinh doanh b o hi m, doanh nghi p
ướ ủ ậ ả ả ị ể ả b o hi m nhà n c còn ph i tuân th các qui đ nh trong các văn b n pháp lu t dành riêng cho doanh
ệ ướ ề ướ ủ ộ nghi p nhà n c. Trong n n kinh t ế ị ườ th tr ị ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa ở ướ n ữ c ta nh ng
ệ ướ ệ ể ả ướ doanh nghi p nhà n c nói chung và doanh nghi p b o hi m nhà n ấ c nói riêng đóng vai trò r t
ề ọ ế ượ ả ướ ệ ề ạ quan tr ng trong n n kinh t , luôn đ c Đ ng và Nhà n ế c ta quan tâm, t o đi u ki n khuy n
ể ể ầ ế ủ ạ ữ ự ở khích phát tri n đ nó tr thành thành ph n kinh t ố ch đ o trong nh ng ngành, lĩnh v c then ch t
ủ ề c a n n kinh t ế .
ệ ả ả ầ ạ ổ Công ty c ph n b o hi m ể ể : là lo i doanh nghi p b o hi m trong đó các thành viên cùng góp
ể ể ả ợ ậ ứ ầ ố ớ ố v n đ kinh doanh b o hi m, cùng chia nhau l i nhu n, cùng ch u l ị ỗ ươ t ng ng v i ph n v n góp
ợ ủ ủ ề ệ ầ ạ ả ố ỉ ị và ch ch u trách nhi m v các kho n n c a công ty trong ph m vi ph n v n góp c a mình góp vào
ự ữ ể ầ ấ ầ ả ổ ổ công ty.Th c ch t thì công ty c ph n b o hi m là nh ng công ty c ph n kinh doanh trong lĩnh
ệ ổ ứ ị ự ề ạ ộ ủ ể ả ổ ỉ ể ự ả v c b o hi m. Vi c t ầ ch c và ho t đ ng c a công ty c ph n b o hi m luôn ch u s đi u ch nh
ệ ậ ả ậ ể ủ c a Lu t kinh doanh b o hi m và Lu t doanh nghi p.
ổ ứ ả ể ươ ổ ứ ả ể ươ ổ ứ ư T ch c b o hi m t ng h ỗ; T ch c b o hi m t ỗ ng h là t ch c có t cách pháp nhân
ể ể ằ ậ ả ươ ỡ ẫ ữ ợ ượ đ c thành l p đ kinh doanh b o hi m nh m t ng tr , giúp đ l n nhau gi a các thành viên.
ổ ứ ể ươ ủ ở ữ ỗ ừ ừ ể ả Thành viên t ả ch c b o hi m t ng h v a là ch s h u v a là bên mua b o hi m”. Theo quy
ủ ậ ổ ứ ể ươ ỗ ổ ệ ị đ nh c a pháp lu t hi n hành,Thành viên t ả ch c b o hi m t ứ ng h là T ch c, công dân Vi ệ t
ừ ủ ổ ở ạ ộ ự ầ ự ủ ộ Nam t ự đ 18 tu i tr lên, có năng l c hành vi dân s đ y đ , ho t đ ng trong cùng m t lĩnh v c,
ậ ổ ứ ả ể ề ể ề ề ầ ả ươ ngành ngh , có nhu c u b o hi m đ u có quy n tham gia thành l p t ch c b o hi m t ỗ ớ ng h v i
ậ ỉ ổ ứ ể ả ồ ư t cách là thành viên sáng l p. Ch các t ế ợ ch c, cá nhân giao k t h p đ ng b o hi m v i t ớ ổ ứ ch c
ể ươ ỗ ớ ể ở ủ ổ ứ ể ươ ệ ỗ ả b o hi m t ng h m i có th tr thành thành viên c a t ả ch c b o hi m t ng h . Vi c thành
ổ ứ ạ ộ ủ ổ ứ ả ể ươ ủ ỗ ị ậ l p, t ch c và ho t đ ng c a t ch c b o hi m t ng h do Chính ph quy đ nh.
ế ớ ầ ớ ệ ể ả ướ Trên th gi i, ph n l n các doanh nghi p b o hi m đ ượ ổ c t ứ ch c d ứ i hình th c công ty
ể ươ ệ ạ ỗ ượ ằ ươ ợ ả b o hi m t ng h . Đây là lo i hình doanh nghi p đ ậ c thành l p nh m t ỡ ẫ ng tr , giúp đ l n
ứ ế ở ữ ụ ỉ ệ ị ườ ể ả nhau gi a các thành viên, m c đích kinh doanh ch là th y u. Vi t Nam, th tr ớ ng b o hi m m i
ở ầ ủ ự ộ ổ ứ ư ể ề ạ ộ ớ giai đo n đ u c a s phát tri n thì đây là m t mô hình m i, ch a h có m t t ể ả ch c b o hi m
ồ ạ ỗ ự ế ệ ệ ể ạ ả ị ở ệ ươ t ng h nào t n t i trên th c t . Vi c qui đ nh lo i hình doanh nghi p b o hi m này Vi t Nam
ệ ầ ế ủ ề ấ ặ ợ ớ ế ệ ở hi n nay là c n thi t, phù h p v i tính ch t và đ c thù c a n n kinh t Vi ố ớ t Nam. B i vì đ i v i
ỷ ả ạ ộ ố ự ệ ệ ắ ồ ệ ữ m t s lĩnh v c nông nghi p, lâm nghi p, nuôi tr ng, đánh b t thu s n t i Vi t Nam là nh ng lĩnh
ế ạ ụ ượ ư ụ ệ ể ệ ả ặ ự v c mà ta có th m nh mà các doanh nghi p b o hi m hi n ch a ph c v đ ạ ộ c ho c ho t đ ng
ả ế ệ ệ ể ả ươ ự ỗ không có hi u qu . n u chúng ta có doanh nghi p b o hi m t ữ ng h trong nh ng lĩnh v c nh ư
ề ợ ệ ố ự ệ ệ ế ạ ả ậ v y có nhi u l i th . Vi c xây d ng và hoàn thi n h th ng các văn b n qui ph m v t ề ổ ứ ả ch c b o
ươ ế ứ ầ ỗ ế ạ ể ạ ệ ề ệ ể ể hi m t ng h là h t s c c n thi t, t o đi u ki n đ lo i hình doanh nghi p này phát tri n.
ầ ư ướ ệ ể ả ố ệ ể ả ồ n c ngoài (g m doanh nghi p b o hi m liên doanh; Doanh nghi p b o hi m có v n đ u t
ầ ư ướ ệ ể ả ố ệ ể ả ượ Doanh nghi p b o hi m 100% v n đ u t n c ngoài). Là doanh nghi p b o hi m đ ậ c thành l p
ề ệ ủ ể ả ầ ố ộ ố ướ ể ặ có m t ph n v n ho c 100% v n đi u l ệ c a doanh nghi p b o hi m n c ngoài đ kinh doanh
ể ạ ệ ầ ư ướ ệ ể ả ố ạ ệ ả b o hi m t i Vi t Nam. Doanh nghi p b o hi m có v n đ u t n c ngoài t i Vi t Nam là pháp
ệ ạ ộ ậ ệ nhân Vi t Nam ho t đ ng theo pháp lu t Vi t Nam.
ệ ể ể ả ượ ả Doanh nghi p b o hi m liên doanh ệ : Là doanh nghi p b o hi m đ ậ c thành l p trên c s ơ ở
ố ệ ướ ỷ ệ ố ệ ủ góp v n c a bên Vi t Nam và bên n c ngoài. (T l ủ góp v n c a bên Vi t Nam trong doanh
ể ệ ệ ả ớ ả ể ượ ấ ơ ố nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m liên doanh không đ ề c th p h n 30% v n đi u
.)ệ l
ầ ư ướ ệ ể ả ố ể ả Doanh nghi p b o hi m 100% v n đ u t n c ngoài ệ : Là doanh nghi p b o hi m do t ổ
ứ ả ể ướ ầ ư ậ ạ ố ệ ệ ch c b o hi m n c ngoài đ u t 100% v n, thành l p t i Vi t Nam. Doanh nghi p này hoàn toàn
ủ ầ ư ướ ở ữ ự ủ ể ệ do ch đ u t là bên n c ngoài s h u và ki m soát, không có s tham gia c a bên Vi t Nam.
ầ ư ướ ệ ệ ể ả ậ ố Theo pháp lu t hi n hành, doanh nghi p b o hi m có v n đ u t n ị ạ c ngoài không b h n
ế ề ộ ạ ộ ể ệ ả ẩ ả ạ ố ầ ch v n i dung, ph m vi ho t đ ng khi bán s n ph m b o hi m cho các doanh nghi p có v n đ u
ổ ứ ướ ệ ả ố ư ướ t n c ngoài, t ch c và cá nhân n ẩ c ngoài; các doanh nghi p ngoài qu c doanh; các s n ph m
ụ ụ ữ ươ ư ệ ệ ệ ể ể ả ph c v cho nh ng ch ủ ng trình phát tri n nông nghi p, lâm nghi p, ng nghi p và b o hi m r i
ở ộ ể ệ ề ệ ệ ạ ả ộ ạ ro tài chính, b o hi m trách nhi m ngh nghi p. Tuy nhiên, vi c m r ng n i dung, ph m vi ho t
ẽ ượ ự ướ ủ ể ầ ẫ ộ ợ ớ ộ đ ng s đ ệ c th c hi n theo h ng d n c a B Tài chính, phù h p v i nhu c u phát tri n th ị
ườ ề ướ ố ế ệ ụ ể ế ặ tr ng và các đi u c qu c t mà Vi ạ ộ t Nam ký k t ho c tham gia. C th : Trong năm ho t đ ng
ầ ư ướ ệ ể ả ố ỉ ượ ở ộ ầ đ u tiên, doanh nghi p b o hi m có v n đ u t n c ngoài ch đ c phép m m t chi nhánh ngoài
ụ ở ạ ộ ể ế ể ừ ể ả ạ ộ tr s chính đ ti n hành ho t đ ng kinh doanh b o hi m. Sau 3 năm k t khi ho t đ ng, doanh
ể ệ ệ ả ớ ả ầ ư ướ ể ố ượ ở nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m có v n đ u t n c ngoài đ c phép m thêm
ạ ộ ể ế ể ả ớ ả ể ừ ể 2 chi nhánh đ ti n hành ho t đ ng kinh doanh b o hi m, môi gi i b o hi m. Sau 5 năm k t khi
ạ ộ ủ ệ ệ ể ệ ả ở ớ ả ho t đ ng, vi c m thêm chi nhánh c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi ể i b o hi m
ầ ư ướ ố ượ ị ườ ự ệ ể ầ ề ướ có v n đ u t n c ngoài đ c th c hi n theo nhu c u phát tri n th tr ng và đi u c qu c t ố ế
ệ ế ặ mà Vi t Nam ký k t ho c tham gia.
ệ ụ ả ứ ệ ể ả ượ ự ệ ể * Căn c vào nghi p v b o hi m mà doanh nghi p b o hi m đ c th c hi n thì các doanh
ể ệ ượ ệ ể ả ạ ọ ả nghi p b o hi m đ ệ c chia thành hai lo i là doanh nghi p b o hi m nhân th và doanh nghi p
ể ọ ả b o hi m phi nhân th .
ệ ể ả ụ ả ệ ể ệ Doanh nghi p b o hi m nhân th ọ là doanh nghi p kinh doanh nghi p v b o hi m nhân
ọ ả ể ể ọ ổ ọ ườ ố ượ ặ ả ế ộ ả th . B o hi m nhân th là ch đ b o hi m cho tu i th con ng i. M c dù đ i t ể ng b o hi m
ườ ư ể ả ớ ườ ộ ố ọ nhân th là con ng ạ i, nh ng so v i các lo i hình b o hi m con ng ệ i khác nó có m t s dâú hi u
ọ ờ ạ ư ề ể ể ả ả ợ ồ ặ đ c tr ng sau: b o hi m nhân th th i h n h p đ ng dài và luôn có tính đ n bù. B o hi m nhân th ọ
ự ế ợ ứ ả ứ ế ữ ể ứ ầ ư ừ ệ là s k t h p gi a hình th c b o hi m và hình th c ti t ki m v a là hình th c đ u t .
ờ ạ ứ ể ể ả ả ườ ậ ớ ị Do th i h n b o hi m dài, m c phí b o hi m th ợ ng l n, pháp lu t có quy đ nh cho phù h p
ụ ả ề ợ ủ ể ể ệ ệ ả ằ ấ ặ ạ ớ v i tính ch t và đ c đi m c a lo i hình nghi p v b o hi m này, nh m b o v quy n l i cho các
ệ ả ủ ể ề ể ả ạ ẳ ị ả bên tham gia quan h b o hi m. Ch ng h n các quy đ nh v đóng phí b o hi m c a bên mua b o
ề ầ ư ố ủ ề ấ ể ệ ể ả ạ ặ ậ ị hi m, ho c pháp lu t quy đ nh v v n đ đ u t v n c a lo i hình doanh nghi p b o hi m nhân
ọ ệ ớ ầ ư ố ủ ọ ể ả ệ ể ả ự th có s khác bi ạ ộ t v i ho t đ ng đ u t v n c a doanh nghi p b o hi m phi nhân th đ b o v ệ
ạ ộ ầ ư ệ ả ể ả ự s an toàn trong thanh toán, tính hi u qu trong ho t đ ng đ u t ả ệ cho doanh nghi p b o hi m, b o
ề ợ ườ ệ ể ể ả ả ệ v quy n, l i ích cho ng ả i tham gia b o hi m và cho c doanh nghi p b o hi m...
ể ệ ụ ả ệ ệ ể ả Doanh nghi p b o hi m phi nhân th ọ là doanh nghi p kinh doanh nghi p v b o hi m phi
ụ ả ự ệ ể ể ệ ả ả ạ ọ ọ nhân th . B o hi m phi nhân th là lo i nghi p v b o hi m tài s n, trách nhi m dân s và các
ề ụ ả ộ ả ể ể ọ nghi p v b o hi m khác không thu c b o hi m nhân th .
ụ ả ự ủ ề ể ệ ề ể ạ ặ ấ ỗ Do s khác nhau v tính ch t, đ c đi m c a m i lo i nghi p v b o hi m trên mà Đi u 60
ể ể ệ ả ả ậ ả ị ượ kho n 2 Lu t kinh doanh b o hi m quy đ nh “ Doanh nghi p b o hi m không đ ờ ồ c phép đ ng th i
ọ ừ ườ ể ể ả ả ệ ả ợ ọ kinh doanh b o hi m nhân th và b o hi m phi nhân th , tr tr ể ng h p doanh nghi p b o hi m
ụ ả ứ ệ ẻ ể ả ạ ọ ườ ổ ợ ể nhân th kinh doanh nghi p v b o hi m s c kho và b o hi m tai n n con ng ả i b tr cho b o
ể ở ướ ế ệ ể ả ọ ệ ạ hi m nhân th ”. Vì th trong các doanh nghi p b o hi m n c ta hi n nay có hai lo i hình doanh
ể ệ ể ệ ể ệ ả ả ả ọ ọ nghi p b o hi m là doanh nghi p b o hi m nhân th và doanh nghi p b o hi m phi nhân th .
ế ộ ụ ể ỉ ề ữ ệ ọ ụ Chúng khác nhau không ch v tên g i, nghi p v kinh doanh mà trong nh ng ch đ c th , pháp
ữ ặ ậ ị ệ ố ớ ế ộ ạ lu t có nh ng quy đ nh cho chúng khác nhau, đ c bi t là trong ch đ tài chính đ i v i hai lo i hình
ệ ể ả doanh nghi p b o hi m này .
ạ ộ ế ấ ể ấ ậ ặ ệ ả ể ả 1.3 Quy ch c p gi y phép thành l p ho t đ ng, ki m soát đ c bi t, gi i th , phá s n doanh
ệ ể ả nghi p b o hi m,
ủ ụ ể ượ ấ ề ề ệ ệ ấ ậ ậ ị Pháp lu t hi n hành có quy đ nh v đi u ki n và th t c đ đ c c p gi y phép thành l p và
ộ ố ề ạ ộ ố ớ ệ ể ệ ả ọ ư ề ho t đ ng đ i v i các doanh nghi p b o hi m. Trong đó có m t s đi u ki n quan tr ng nh đi u
ự ư ề ố ề ề ệ ệ ki n v v n đi u ki n v nhân s nh :
ố ượ ị ấ ị ạ ủ ề ả ậ ộ Không thu c các đ i t ng b c m theo quy đ nh t i kho n 2 Đi u 13 c a Lu t Doanh
nghi p;ệ
ố ố ề ệ ả ứ ố ủ ấ ơ ị ị Ph i có s v n đi u l đã góp không th p h n m c v n pháp đ nh theo quy đ nh c a Chính
ủ ả ọ ỷ ồ ệ ể ả ể ph (kinh doanh b o hi m phi nhân th : 300 t đ ng Vi ọ t Nam; Kinh doanh b o hi m nhân th :
ỷ ồ ệ 600 t đ ng Vi t Nam);
ườ ả ị ườ ự ề ệ ả Ng i qu n tr , ng ụ ề ả i đi u hành có năng l c qu n lý, chuyên môn, nghi p v v b o
ụ ể ộ ồ ị ủ ủ ị ệ ể ể ả ả ả ườ hi m…c th : Ch t ch H i đ ng qu n tr c a doanh nghi p b o hi m ph i là ng ạ i có uy tín, đ o
ạ ộ ệ ề ệ ề ể ả ố ổ ố ứ đ c ngh nghi p và kinh nghi m v ho t đ ng kinh doanh b o hi m. T ng giám đ c (Giám đ c)
ể ệ ả ườ ứ ự ệ ề ễ ạ ả ả ủ c a doanh nghi p b o hi m ph i là ng i có uy tín, đ o đ c ngh nghi p, có th c ti n qu n lý
ả ướ ề ả ể ả ườ ạ ệ kinh doanh hay qu n lý nhà n ấ c v b o hi m ít nh t 3 năm và ph i th ng trú t i Vi t Nam trong
ờ ươ th i gian đ ệ ng nhi m…
ạ ộ ồ ơ ậ ấ ấ ị ạ ề ậ Có h s xin c p gi y phép thành l p và ho t đ ng theo quy đ nh t ủ i Đi u 64 c a Lu t này;
ề ệ ệ ạ ủ ậ ớ ợ ị ị Có lo i hình doanh nghi p và đi u l phù h p v i quy đ nh c a Lu t này và các quy đ nh
ủ ậ khác c a pháp lu t;
ể ả ướ ầ ư ể ả ậ ệ * Doanh nghi p b o hi m n c ngoài đ u t ố ệ thành l p doanh nghi p b o hi m 100% v n
ữ ể ệ ể ệ ả ả ướ ầ ư ướ đ u t n c ngoài, doanh nghi p b o hi m liên doanh gi a doanh nghi p b o hi m n ớ c ngoài v i
ệ ệ ứ ệ ề ả doanh nghi p Vi t Nam ph i đáp ng các đi u ki n sau:
ể ả ướ ượ ủ ề ơ ướ ệ Doanh nghi p b o hi m n c ngoài đ ẩ c c quan có th m quy n c a n c ngoài cho
ự ự ế ạ ộ ế ả ạ ệ ể phép ho t đ ng kinh doanh b o hi m trong lĩnh v c d ki n ti n hành t i Vi t Nam;
ể ả ướ ạ ộ ấ ợ ị ệ Doanh nghi p b o hi m n c ngoài đang ho t đ ng h p pháp ít nh t 10 năm theo quy đ nh
ụ ở ệ ớ ồ ơ ể ấ ấ ờ ộ ủ ướ ơ c a n c n i doanh nghi p đóng tr s chính tính t i th i đi m n p h s xin c p Gi y phép;
ể ả ướ ả ố ể ươ ươ ỷ ệ Doanh nghi p b o hi m n ổ c ngoài có t ng tài s n t i thi u t ng đ ng 2 t đô la M ỹ
ướ ồ ơ ấ ấ ộ vào năm tr c năm n p h s xin c p Gi y phép;
ể ả ướ ề ạ ọ ị ệ Doanh nghi p b o hi m n ạ c ngoài không vi ph m nghiêm tr ng các quy đ nh v ho t
ủ ướ ể ậ ả ị ệ ơ ộ đ ng kinh doanh b o hi m và các quy đ nh pháp lu t khác c a n c n i doanh nghi p đóng tr s ụ ở
ồ ơ ề ề ấ ấ ộ chính trong vòng 3 năm li n k năm n p h s xin c p Gi y phép.
ề ồ ơ ấ ậ ấ ự ị ạ ệ ạ ộ th c hi n theo quy đ nh t ậ i Lu t * V H s xin c p Gi y phép thành l p và ho t đ ng
ụ ể ủ ề ể ệ ả ậ Doanh nghi p, Đi u 64 c a Lu t Kinh doanh b o hi m c th hoá trong 7 NĐ 45/2007/NĐ CP bao
g m:ồ
ạ ộ ẫ ấ ấ ậ ơ ộ ị a) Đ n xin c p Gi y phép thành l p và ho t đ ng theo m u do B Tài chính quy đ nh;
ự ả ề ệ ệ ợ ớ ị ạ ệ ậ ậ b) D th o đi u l doanh nghi p phù h p v i quy đ nh t i Lu t Doanh nghi p, Lu t Kinh
ả ướ ể ả ự ả ề ệ ẫ ệ ả doanh b o hi m và các văn b n h ng d n thi hành. D th o Đi u l doanh nghi p ph i có đ y đ ầ ủ
ủ ữ ườ ạ ủ ệ ậ ặ ậ ổ ườ ạ ch ký c a ng i đ i di n theo pháp lu t, c a các c đông sáng l p ho c ng ệ i đ i di n theo u ỷ
ề ủ ổ ậ quy n c a c đông sáng l p;
ấ ờ ậ ổ c) Danh sách c đông sáng l p và các gi y t kèm theo
ậ ủ ượ ạ ộ ạ ệ d) Xác nh n c a ngân hàng đ c phép ho t đ ng t i Vi ề ứ ố t Nam v m c v n đi u l ề ệ ử ạ i g i t
ả ở ạ ả tài kho n phong to m t i ngân hàng đó;
ươ ạ ộ ự ầ ấ ấ ớ ợ đ) Ph ng án ho t đ ng 5 năm đ u phù h p v i lĩnh v c kinh doanh xin c p Gi y phép,
ươ ụ ứ ự ệ ậ ươ ể trong đó nêu rõ ph ng th c trích l p d phòng nghi p v , ch ả ng trình tái b o hi m, đ u t ầ ư ố v n,
ủ ệ ể ệ ả ả ả ợ ế ủ hi u qu kinh doanh, kh năng thanh toán c a doanh nghi p b o hi m và l i ích kinh t ệ c a vi c
ộ ộ ụ ệ ệ ể ậ thành l p doanh nghi p kèm theo các quy trình nghi p v , quy trình ki m soát n i b , quy trình
ủ ả qu n lý r i ro;
ề ươ ứ ự ụ ệ ậ ươ ể ị Các quy đ nh v ph ng th c trích l p d phòng nghi p v , ch ả ng trình tái b o hi m, kh ả
ố ớ ụ ủ ệ ệ ớ ả ể năng thanh toán c a doanh nghi p không áp d ng đ i v i doanh nghi p môi gi i b o hi m;
ậ ủ ự ứ ứ ằ ị e) Danh sách, lý l ch, các văn b ng có xác nh n c a công ch ng ch ng minh năng l c, trình
ệ ụ ủ ườ ả ị ườ ệ ề ộ đ chuyên môn, nghi p v c a ng i qu n tr , ng i đi u hành doanh nghi p;
ứ ố ươ ứ ữ ố ổ ứ ế g) M c v n góp và ph ng th c góp v n, danh sách nh ng t ch c, cá nhân chi m 10% s ố
ề ệ ở ữ ế ổ ứ ố v n đi u l tr lên; tình hình tài chính và nh ng thông tin khác có liên quan đ n các t ch c, cá nhân
đó;
ạ ả ủ ể ể ể ề ẩ ả ắ ả ồ ự ế ả h) Quy t c, đi u kho n, bi u phí, hoa h ng b o hi m c a lo i s n ph m b o hi m d ki n
ố ớ ụ ệ ế ị ớ ả ể ti n hành. Quy đ nh này không áp d ng đ i v i doanh nghi p môi gi i b o hi m.
ồ ơ ủ ể ệ ả ậ ấ ấ ạ ộ H s xin c p Gi y phép thành l p và ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m liên doanh,
ệ ớ ả ể ị ạ ủ ề ả ậ doanh nghi p môi gi i b o hi m liên doanh theo quy đ nh t i kho n 1 Đi u 109 c a Lu t Kinh
ả ồ ể doanh b o hi m bao g m:
ệ ị ạ ề ể ả Các tài li u theo quy đ nh t i các đi m a, b, d, đ, e và h kho n 1 Đi u này;
ề ệ ủ ậ ấ ạ ộ Đi u l , Gi y phép thành l p và ho t đ ng c a các bên tham gia liên doanh;
ồ ợ H p đ ng liên doanh;
ậ ủ ổ ứ ể ế ả ả ổ B ng t ng k t tài s n, báo cáo tài chính hàng năm có xác nh n c a t ộ ch c ki m toán đ c
ạ ộ ủ ề ấ ầ ậ l p v tình hình ho t đ ng c a các bên tham gia liên doanh trong 3 năm g n nh t;
ả ủ ơ ề ủ ướ ơ ụ ở ệ ẩ Văn b n c a c quan có th m quy n c a n c n i doanh nghi p đóng tr s chính:
ể ệ ệ ớ ể ả ậ ả + Cho phép doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m thành l p doanh
ể ệ ệ ả ớ ả ể ạ ệ ườ ợ ị nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m liên doanh t i Vi t Nam. Tr ng h p quy đ nh
ụ ở ệ ấ ầ ả ả ậ ơ ủ ướ c a n ả c n i doanh nghi p đóng tr s chính không yêu c u ph i có văn b n ch p thu n thì ph i
ứ ệ ằ ậ có b ng ch ng xác nh n vi c này;
ệ ệ ể ậ ớ ả ạ ộ ể ả + Xác nh n doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m đang ho t đ ng kinh
ể ả ớ ả ạ ộ ế ể ở ệ doanh b o hi m, môi gi ự ự ế i b o hi m trong lĩnh v c d ki n ti n hành ho t đ ng Vi t Nam;
ể ệ ệ ậ ớ ả ể ả + Xác nh n doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi ạ i b o hi m đang trong tình tr ng
ứ ủ ầ ả ạ ầ ạ ướ ơ ệ tài chính lành m nh và đáp ng đ y đ các yêu c u qu n lý t c n i doanh nghi p đóng tr s ụ ở i n
chính;
ạ ộ ồ ơ ủ ể ệ ả ấ ấ ậ ệ H s xin c p Gi y phép thành l p và ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p
ớ ả ầ ư ướ ể ố ị ạ ủ ề ậ ả môi gi i b o hi m 100% v n đ u t n c ngoài theo quy đ nh t i kho n 2 Đi u 109 c a Lu t Kinh
ả ồ ể doanh b o hi m bao g m:
ệ ị ạ ể ề ả Các tài li u theo quy đ nh t i các đi m a, b, d, đ, e và h kho n 1 Đi u này;
ề ệ ạ ộ ủ ể ệ ệ ả ấ ậ Đi u l , Gi y phép thành l p và ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi
ớ ả ể ướ ụ ở ơ gi i b o hi m n c ngoài n i đóng tr s chính;
ề ấ ố ổ ố ỷ ạ ệ Gi y u quy n cho T ng giám đ c (Giám đ c) t i Vi t Nam;
ậ ủ ổ ứ ế ể ả ả ổ B ng t ng k t tài s n, báo cáo tài chính hàng năm có xác nh n c a t ộ ch c ki m toán đ c
ạ ộ ủ ệ ể ệ ề ả ớ ả ể ậ l p v tình hình ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m n ướ c
ụ ở ấ ầ ơ ngoài n i đóng tr s chính trong 3 năm g n nh t;
ả ủ ơ ề ủ ướ ơ ụ ở ệ ẩ Văn b n c a c quan có th m quy n c a n c n i doanh nghi p đóng tr s chính:
ệ ệ ể ớ ả ể ậ ả + Cho phép doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi ệ i b o hi m thành l p doanh nghi p
ệ ể ớ ả ể ạ ệ ườ ủ ợ ị ướ ả b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m t i Vi t Nam. Tr ng h p quy đ nh c a n ơ c n i
ệ ể ệ ả ớ ả ụ ở ể ả ầ doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m đóng tr s chính không yêu c u ph i có
ứ ệ ậ ấ ả ậ ằ ả văn b n ch p thu n thì ph i có b ng ch ng xác nh n vi c này;
ệ ể ệ ậ ớ ả ạ ộ ể ả + Xác nh n doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m đang ho t đ ng kinh
ể ả ớ ả ạ ộ ế ể ở ệ doanh b o hi m, môi gi ự ự ế i b o hi m trong lĩnh v c d ki n ti n hành ho t đ ng Vi t Nam;
ể ệ ệ ậ ớ ả ể ạ ả + Xác nh n doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m đang trong tình tr ng tài
ủ ứ ả ầ ạ ầ ệ ả ơ chính lành m nh và đáp ng đ y đ các yêu c u qu n lý t ạ ướ i n ể c n i doanh nghi p b o hi m,
ệ ớ ả ụ ở ể doanh nghi p môi gi i b o hi m đóng tr s chính.
ồ ơ ủ ệ ệ ể ả ấ ấ ớ ả ể H s xin c p Gi y phép c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m đ ượ c
ồ ơ ề ả ả ộ ộ ộ ộ ị ấ ậ l p thành 3 (ba) b trong đó có 1 (m t) b là b n chính, 2 (hai) b là b n sao. H s đ ngh c p
ủ ệ ể ệ ấ ớ ả ầ ư ướ ể ố ả Gi y phép c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m có v n đ u t n c ngoài
ỗ ộ ồ ế ả ằ ộ ộ ệ ằ ộ ượ ậ đ c l p thành 3 (ba) b , m i b g m 1 (m t) b n b ng ti ng Vi ế ả t và 1 (m t) b n b ng ti ng
ụ ế ả ệ ị ừ ế ướ ế ướ n c ngoài thông d ng. Các b n sao ti ng Vi ả t và các b n d ch t ti ng n c ngoài ra ti ng Vi ệ t
ả ượ ứ ơ ệ ậ ề ứ ủ ậ ị ph i đ c c quan công ch ng Vi t Nam xác nh n theo quy đ nh c a pháp lu t v công ch ng.
ủ ầ ư ả ủ ồ ơ ệ ề ấ ấ ị Ch đ u t ph i ch u trách nhi m v tính chính xác c a h s xin c p Gi y phép.
ậ ơ ị ướ ề ẩ ấ ấ ồ Pháp lu t quy đ nh rõ c quan nhà n ậ c có th m quy n c p và thu h i gi y phép thành l p
ụ ể ộ ạ ộ ệ ể ậ ấ ấ ả ạ và ho t đ ng cho các doanh nghi p b o hi m c th : B Tài chính c p gi y phép thành l p và ho t
ờ ạ ể ừ ể ệ ả ị ộ đ ng cho doanh nghi p b o hi m theo quy đ nh. Trong th i h n 60 ngày, k t ngày nh n đ h s ậ ủ ồ ơ
ả ấ ặ ừ ấ ấ ậ ộ ố ấ ấ ạ ộ xin c p gi y phép thành l p và ho t đ ng, B Tài chính ph i c p ho c t ch i c p gi y phép.
ườ ợ ừ ố ấ ả ả ấ ộ ả ấ Trong tr ng h p t ch i c p gi y phép, B Tài chính ph i có văn b n gi i thích lý do. Gi y phép
ạ ộ ứ ậ ậ ấ ờ ồ thành l p và ho t đ ng đ ng th i là gi y ch ng nh n đăng ký kinh doanh.
ậ ị ờ ạ ể ừ ượ ấ ấ Pháp lu t còn quy đ nh: Trong th i h n 30 ngày, k t ngày đ ậ c c p Gi y phép thành l p
ạ ộ ệ ể ệ ớ ả ể ả ả và ho t đ ng, doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m ph i đăng báo hàng ngày
ươ ị ươ ặ ụ ở ệ ế ơ ố ủ c a báo trung ng và báo đ a ph ng n i doanh nghi p đ t tr s chính trong 5 s báo liên ti p v ề
ủ ế ỉ ụ ở ữ ư ệ ạ ộ ị nh ng n i dung ch y u nh sau: Tên, đ a ch tr ủ s chính, Chi nhánh, Văn phòng đ i di n c a
ứ ố ạ ộ ờ ạ ề ệ ệ ể ả ạ ộ doanh nghi p b o hi m; N i dung, ph m vi và th i h n ho t đ ng; M c v n đi u l ố ố và s v n
ề ệ ủ ườ ạ ậ ủ ệ ệ ấ ố đi u l ọ đã góp; H , tên c a ng i đ i di n theo pháp lu t c a doanh nghi p; S Gi y phép và
ạ ộ ụ ả ụ ệ ể ệ ấ ấ ậ ngày c p Gi y phép thành l p và ho t đ ng; Các nghi p v b o hi m, nghi p v môi gi ớ ả i b o
ượ ể hi m đ c phép kinh doanh.
ờ ạ ể ừ ượ ạ ộ ấ ấ Trong th i h n 12 tháng, k t ngày đ ậ c c p Gi y phép thành l p và ho t đ ng, doanh
ể ệ ệ ả ớ ả ể ả ấ ủ ụ ầ ế nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m ph i hoàn t t các th t c c n thi t theo quy
ậ ể ạ ộ ủ ứ ể ả ớ ả ể ế ị đ nh c a pháp lu t đ chính th c ho t đ ng kinh doanh b o hi m, môi gi ờ i b o hi m. N u quá th i
ệ ể ệ ớ ả ạ ộ ắ ầ ể ả ạ h n này mà doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m không b t đ u ho t đ ng thì
ạ ộ ấ ậ ồ ị b thu h i Gi y phép thành l p và ho t đ ng.
ả ượ ể ệ ấ ậ ả ộ ổ ả Doanh nghi p b o hi m ph i đ ộ ằ c B Tài chính ch p thu n b ng văn b n khi thay đ i m t
ề ệ ữ ệ ộ ố ạ ộ ứ ặ ấ ở trong nh ng n i dung sau đây: Tên doanh nghi p; V n đi u l ủ ; M ho c ch m d t ho t đ ng c a
ặ ụ ở ệ ể ệ ạ ạ ộ ị chi nhánh, văn phòng đ i di n; Đ a đi m đ t tr s chính, chi nhánh, văn phòng đ i di n; N i dung,
ờ ạ ạ ộ ể ạ ượ ố ố ế ầ ầ ổ ố ph m vi và th i h n ho t đ ng; Chuy n nh ề ng c ph n, ph n v n góp chi m 10% s v n đi u
ộ ồ ị ổ ủ ị ậ ả ố ố ợ ệ ở l ấ tr lên; Ch t ch H i đ ng qu n tr , T ng giám đ c (Giám đ c); Chia, tách, sáp nh p, h p nh t,
ả ứ ể ể ệ ổ gi i th , chuy n đ i hình th c doanh nghi p…
ạ ộ ể ị ệ ể ậ ả ả ồ ộ ấ Doanh nghi p b o hi m có th b thu h i gi y phép thành l p và ho t đ ng khi x y ra m t
ữ ườ ư ồ ơ ạ ộ ấ ấ ậ ợ ố trong nh ng tr ng h p nh : H s xin c p gi y phép thành l p và ho t đ ng có thông tin c ý làm
ự ậ ể ừ ượ ấ ạ ộ ấ ậ sai s th t; Sau 12 tháng k t ngày đ ắ ầ c c p gi y phép thành l p và ho t đ ng mà không b t đ u
ạ ộ ả ứ ể ể ậ ả ấ ợ ổ ho t đ ng; Gi ệ i th , chia, tách, h p nh t, sáp nh p, phá s n, chuy n đ i hình th c doanh nghi p;
ớ ộ ạ ộ ụ ấ ặ ậ ị ạ Ho t đ ng sai m c đích ho c không đúng v i n i dung quy đ nh trong gi y phép thành l p và ho t
ể ự ế ớ ề ệ ả ả ả ầ ể ộ đ ng; Không b o đ m các yêu c u v tài chính đ th c hi n các cam k t v i bên mua b o hi m;
ầ ư ướ ệ ể ả ố ể ị ậ ồ doanh nghi p b o hi m có v n đ u t n ạ ấ c ngoài có th b thu h i gi y phép thành l p và ho t
ệ ể ả ướ ụ ở ấ ơ ồ ị ộ đ ng khi doanh nghi p b o hi m n ậ c ngoài n i đóng tr s chính b thu h i gi y phép thành l p
ạ ộ và ho t đ ng.
ườ ạ ộ ấ ậ ấ ấ ợ ộ ồ Trong tr ậ ng h p B Tài chính c p, thu h i gi y phép thành l p và ho t đ ng, ch p thu n
ữ ệ ể ả ổ ộ ộ ộ ị cho doanh nghi p b o hi m thay đ i m t trong nh ng n i dung quy đ nh, B Tài chính thông báo
ạ ộ ế ị ấ ậ ằ ả ả ồ ấ ngay b ng văn b n kèm theo b n sao gi y phép thành l p và ho t đ ng, quy t đ nh thu h i gi y
ệ ử ổ ạ ộ ế ị ậ ấ ậ ặ ổ ậ ấ phép thành l p và ho t đ ng ho c quy t đ nh ch p thu n vi c s a đ i, b sung gi y phép thành l p
ặ ụ ở ạ ộ ệ ơ ơ ấ ỉ và ho t đ ng cho c quan đăng ký kinh doanh c p t nh n i doanh nghi p đ t tr s chính, chi nhánh,
ệ ạ văn phòng đ i di n.
ệ ể ả ả ố ạ ộ ả Doanh nghi p b o hi m ph i luôn duy trì kh năng thanh toán trong su t quá trình ho t đ ng
ể ệ ể ả ả ượ ủ ả kinh doanh b o hi m. Doanh nghi p b o hi m đ c coi là có đ kh năng thanh toán khi đã trích
ủ ự ụ ệ ả ấ ầ ơ ị ậ l p đ y đ d phòng nghi p v theo quy đ nh và có biên kh năng thanh toán không th p h n biên
ả ố ủ ể ị ườ ơ ấ ợ kh năng thanh toán t ủ i thi u theo quy đ nh c a Chính ph . Trong tr ng h p có nguy c m t kh ả
ệ ả ấ ả ơ ủ năng thanh toán (khi biên kh năng thanh toán c a doanh nghi p đó th p h n biên kh năng thanh
ố ủ ộ ệ ả ệ ể ả ị toán t i thi u theo quy đ nh) thì doanh nghi p b o hi m ệ ể ph i ch đ ng th c hi n ngay các bi n ự
ự ơ ấ ả ả ồ ờ ụ ả pháp t khôi ph c kh năng thanh to n ỏ đ ng th i ph i báo cáo nguy c m t kh năng thanh toán cho
ề ự ơ ấ ế ả ẫ ạ ộ B Tài chính trong đó nói rõ v th c tr ng tài chính, nguyên nhân d n đ n nguy c m t kh năng
ụ ệ ắ ườ ể ệ ả ợ thanh toán và các bi n pháp kh c ph c.…Trong tr ng h p doanh nghi p b o hi m không khôi
ụ ượ ả ươ ượ ề ấ ộ ph c đ c kh năng thanh toán theo ph ng án đã đ c ch p thu n, ậ thì B Tài chính có quy n yêu
ữ ự ệ ể ệ ệ ả ả ồ ụ ầ c u doanh nghi p b o hi m th c hi n khôi ph c kh năng thanh toán, g m nh ng bi n pháp nh ư :
ủ ở ữ ạ ộ ể ẹ ạ ả ố ổ ồ ộ ị B sung ngu n v n ch s h u; Tái b o hi m; thu h p n i dung, ph m vi và đ a bàn ho t đ ng;
ạ ộ ỉ ộ ố ổ ứ ộ ủ ầ ặ ộ ổ ườ đình ch m t ph n ho c toàn b ho t đ ng; C ng c t ch c b máy và thay đ i ng ị ả i qu n tr ,
ủ ệ ể ể ệ ề ả ầ ợ ồ đi u hành c a doanh nghi p; Yêu c u chuy n giao h p đ ng b o hi m; Các bi n pháp khác.
ườ ụ ể ệ ả ợ ượ ả Trong tr ng h p doanh nghi p b o hi m không khôi ph c đ c kh năng thanh toán theo
ầ ủ ộ ế ị ể ậ ả ộ yêu c u c a B Tài chính thì B Tài chính ra quy t đ nh thành l p Ban ki m soát kh năng thanh
ụ ụ ủ ể ệ ệ ể ả ả toán đ áp d ng các bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán c a doanh nghi p b o hi m.
ụ ữ ệ ề ể ạ ả Ban ki m soát kh năng thanh toán có nh ng nhi m v , quy n h n sau đây:
ỉ ạ ự ụ ệ ệ ệ ể ả Ch đ o và giám sát vi c tri n khai th c hi n các bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán
ươ ượ ậ ấ theo ph ng án đã đ c ch p thu n;
ơ ướ ề ệ ụ ệ Thông báo cho các c quan nhà n ụ c có liên quan v vi c áp d ng các bi n pháp khôi ph c
ố ợ ự ệ ả ể kh năng thanh toán đ ph i h p th c hi n;
ự ủ ế ệ ể ả ạ ạ ạ ộ H n ch ph m vi và lĩnh v c ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m;
ạ ộ ỉ ữ ể ẫ ể ệ ệ ế ả ấ ả Đình ch nh ng ho t đ ng có th d n đ n vi c doanh nghi p b o hi m m t kh năng
thanh toán;
ộ ợ ủ ệ ể ể ể ặ ả ầ ả ồ ộ Yêu c u doanh nghi p b o hi m chuy n giao toàn b h p đ ng b o hi m c a m t ho c
ệ ụ ả ộ ố ệ ể ể ả m t s nghi p v b o hi m cho doanh nghi p b o hi m khác;
ế ề ề ệ ể ầ ả ạ ả ỉ ị T m đình ch quy n qu n tr , đi u hành và yêu c u doanh nghi p b o hi m thay th thành
ộ ồ ị ổ ế ả ố ổ ố ố ố viên H i đ ng qu n tr , T ng giám đ c (Giám đ c), Phó T ng giám đ c (Phó giám đ c) n u xét
ấ ầ ế th y c n thi t;
ộ ồ ị ổ ễ ệ ầ ả ố ố ố ỉ Yêu c u H i đ ng qu n tr , T ng giám đ c (Giám đ c) mi n nhi m, đình ch công tác đ i
ườ ấ ậ ạ ươ ả ữ ớ v i nh ng ng i có hành vi vi ph m pháp lu t, không ch p hành ph ụ ng án khôi ph c kh năng
ượ ậ ấ thanh toán đã đ c ch p thu n;
ị ớ ộ ế ụ ứ ụ ế ệ ả ặ ấ Ki n ngh v i B Tài chính ti p t c ho c ch m d t các bi n pháp khôi ph c kh năng
thanh toán;
ề ệ ả ủ ụ ụ ệ ệ ộ ế Báo cáo B Tài chính v vi c áp d ng và k t qu c a vi c áp d ng các bi n pháp khôi
ụ ả ph c kh năng thanh toán.
ế ị ủ ệ ề ể ả ả ị Ban ki m soát kh năng thanh toán ph i ch u trách nhi m v quy t đ nh c a mình theo quy
ụ ủ ủ ụ ả ậ ệ ị đ nh c a pháp lu t trong quá trình áp d ng các bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán c a doanh
ế ị ủ ự ể ệ ệ ệ ể ệ ầ ả ả nghi p b o hi m. Doanh nghi p b o hi m có trách nhi m th c hi n các yêu c u, quy t đ nh c a
ể ả Ban ki m soát kh năng thanh toán.
ụ ụ ứ ệ ệ ả ấ ườ Vi c áp d ng các bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán ch m d t trong các tr ợ ng h p :
ế ạ ạ ộ ụ ụ ủ ệ ệ ả ả ể H t h n áp d ng bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán; Ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m
ở ạ ườ ể ả ượ ợ ấ ậ ướ ờ ạ ế tr l i bình th ệ ng; Doanh nghi p b o hi m đã đ c h p nh t, sáp nh p tr c khi h t th i h n áp
ụ ệ ể ệ ả ạ ả ụ d ng bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán,; Doanh nghi p b o hi m lâm vào tình tr ng phá
s n.ả
ụ ứ ụ ệ ệ ả ấ ượ ự Vi c ch m d t áp d ng các bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán đ ệ c th c hi n theo
ế ị ộ ưở ủ ế ị ộ ượ ơ quy t đ nh c a B tr ng B Tài chính. Quy t đ nh này đ c thông báo cho các c quan có liên
quan.
ể ả ả ể ườ ự ệ ợ ả ệ Doanh nghi p b o hi m gi i th trong các tr ng h p sau đây: T nguy n xin gi ể ế i th n u
ờ ạ ạ ộ ế ấ ả ả ợ ị có kh năng thanh toán các kho n n ; Khi h t th i h n ho t đ ng quy đ nh trong gi y phép thành
ạ ộ ạ ộ ế ị ấ ậ ồ ị ạ ậ l p và ho t đ ng mà không có quy t đ nh gia h n; B thu h i gi y phép thành l p và ho t đ ng
ườ ủ ệ ậ ợ ị ả ệ ể ả ị theo quy đ nh; Các tr ng h p khác theo quy đ nh c a pháp lu t. Vi c gi i th doanh nghi p b o
ả ượ ể ằ ả ấ ậ ộ hi m ph i đ c B Tài chính ch p thu n b ng văn b n.
ườ ể ệ ả ả ả ợ Trong tr ợ ế ng h p doanh nghi p b o hi m không có kh năng thanh toán các kho n n đ n
ụ ụ ệ ẫ ả ấ ả ạ h n, sau khi áp d ng các bi n pháp khôi ph c kh năng thanh toán mà v n m t kh năng thanh toán
ệ ể ệ ả ả ượ ậ ề ự ủ ệ ị thì vi c phá s n doanh nghi p b o hi m đ ả c th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t v phá s n
doanh nghi p.ệ
ổ ứ ủ ệ ệ ể ề ả ớ ả ể 1.4 T ch c và đi u hành c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m
ổ ứ ạ ộ ủ ể ệ ả ớ ả ể ồ ệ T ch c ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m bao g m:
ụ ở Tr s chính;
ộ ở ụ ạ ở ộ ị ượ ọ Chi nhánh, s giao d ch, h i s , công ty thành viên h ch toán ph thu c (đ c g i là Chi
ự ể ệ ệ ả ộ ớ ả ệ ể nhánh) tr c thu c doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi ụ ự i b o hi m, có nhi m v th c
ể ả ứ ứ ủ ệ ệ ề ệ ạ ặ ầ ộ ộ ỷ hi n toàn b ho c m t ph n ch c năng c a doanh nghi p k c ch c năng đ i di n theo u quy n;
ộ ủ ụ ể ệ ệ ệ ả ạ ơ ị Văn phòng đ i di n là đ n v ph thu c c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi
ớ ả ụ ạ ệ ề ể ệ ỷ ợ ủ ệ ệ ả gi i b o hi m, có nhi m v đ i di n theo u quy n cho l i ích c a doanh nghi p và b o v các l ợ i
ích đó;
ể ị ị ượ ể ọ ơ ị Đ a đi m kinh doanh, phòng giao d ch (đ ạ ộ c g i là đ a đi m kinh doanh) là n i ho t đ ng
ụ ể ự ủ ệ ệ ể ả ộ kinh doanh c th , tr c thu c Chi nhánh c a doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi ớ ả i b o
hi m. ể
ệ ệ ả ớ ả ể ở ố i b o hi m mu n m Chi nhánh, Văn phòng ể Doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi
ứ ệ ề ệ ả ạ đ i di n ph i đáp ng các đi u ki n sau:
ề ệ ự ả ả ủ ả ố ộ ị V n đi u l th c có ph i đ m b o theo quy đ nh c a B Tài chính;
ộ ộ ạ ộ ệ ố ề ể ể ệ ả ả ộ ị B máy qu n tr , đi u hành và h th ng ki m tra, ki m soát n i b ho t đ ng có hi u qu ;
ụ ủ ậ ạ ọ ị Không vi ph m nghiêm tr ng các quy đ nh c a pháp lu t trong 3 năm liên t c ngay tr ướ c
ồ ơ ể ề ệ ả ạ ả ộ ị năm n p h s . Doanh nghi p b o hi m không vi ph m quy đ nh v kh năng thanh toán;
ế ổ ứ ạ ộ ủ ệ ạ Có Quy ch t ch c và ho t đ ng c a Chi nhánh, Văn phòng đ i di n;
ườ ứ ệ ệ ế ề ạ Ng i đi u hành Chi nhánh, Văn phòng đ i di n có kinh nghi m và ki n th c chuyên môn
ạ ộ ố ượ ể ả ộ ị ấ ủ ị ề v ho t đ ng kinh doanh b o hi m và không thu c các đ i t ng b c m theo quy đ nh c a pháp
lu t;ậ
ồ ơ ệ ạ ở ị Có h s xin m Chi nhánh, Văn phòng đ i di n theo quy đ nh
ồ ơ ệ ạ ở ồ H s xin m Chi nhánh, Văn phòng đ i di n bao g m:
ủ ữ ệ ạ ở ơ ườ ạ ệ Đ n xin m Chi nhánh, Văn phòng đ i di n có ch ký c a ng ề ủ ẩ i đ i di n có th m quy n c a
ệ ắ ự ầ ế ể ạ ọ ộ ị doanh nghi p, trong đó trình bày tóm t t s c n thi ạ ộ t, tên g i, đ a đi m, n i dung, ph m vi ho t đ ng
ạ ệ ủ c a Chi nhánh, Văn phòng đ i di n;
ươ ạ ộ ủ ệ ạ ầ Ph ng án ho t đ ng 3 năm đ u c a Chi nhánh, Văn phòng đ i di n trong đó nêu rõ nhu
ị ườ ự ạ ộ ể ả ẩ ạ ả ộ ầ c u khách hàng; d báo th tr ự ế ng; n i dung, ph m vi ho t đ ng, các s n ph m b o hi m d ki n
ự ế ế ả ổ ự ị ứ ể ặ ộ kinh doanh; d ki n k t qu kinh doanh; t ch c b máy, nhân s ; đ a đi m đ t Chi nhánh, Văn
ơ ở ậ ấ ỹ ệ ạ ậ phòng đ i di n và c s v t ch t k thu t;
ể ệ ệ ớ ả Gi y t ấ ờ ợ ệ ứ h p l ả ch ng minh doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi ể i b o hi m đáp
ứ ề ị ệ ng các đi u ki n quy đ nh.
ờ ạ ể ừ ậ ượ ủ ồ ơ ợ ệ ộ ầ Trong th i h n 30 ngày, k t ngày nh n đ c đ y đ h s h p l , B Tài chính ph i tr ả ả
ề ệ ặ ừ ả ấ ậ ấ ậ ố ườ ợ ừ ố ờ ằ l i b ng văn b n v vi c ch p thu n ho c t ch i ch p thu n. Trong tr ng h p t ấ ch i ch p
ậ ả ả ộ ả thu n, B Tài chính ph i có văn b n gi i thích lý do.
ườ ể ệ ề ả ả ị ớ ả ể Ng ệ i qu n tr , đi u hành doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m:
ộ ồ ị ổ ủ ị ủ ệ ể ả ả ố ố Ch t ch H i đ ng qu n tr , T ng giám đ c (Giám đ c) c a doanh nghi p b o hi m, doanh
ệ ớ ả ể ả ườ ự ề ả ộ ị nghi p môi gi i b o hi m ph i là ng i có trình đ chuyên môn, năng l c qu n tr , đi u hành doanh
ệ ướ ẫ ủ ể ệ ả ộ ố ố ổ nghi p theo h ng d n c a B Tài chính. T ng giám đ c (Giám đ c) doanh nghi p b o hi m, doanh
ệ ớ ả ả ư ể ạ ệ ờ ươ ệ ệ nghi p môi gi i b o hi m ph i c trú t i Vi t Nam trong th i gian đ ng nhi m. ệ ổ Vi c b nhi m,
ộ ồ ủ ị ủ ệ ả ả ổ ổ ố ố ị ể thay đ i Ch t ch H i đ ng qu n tr , T ng giám đ c (Giám đ c) c a doanh nghi p b o hi m,
ệ ớ ả ự ấ ậ ủ ể ả ộ doanh nghi p môi gi i b o hi m ph i có s ch p thu n c a B Tài chính.
ụ ổ ệ ứ ự ch c th c Chuyên gia tính toán (Appointed Actuary): Chuyên gia tính toán có nhi m v t
ệ ả ể ệ ả ả ọ hi n công tác đ m b o an toàn tài chính cho doanh nghi p b o hi m nhân th . Chuyên gia tính toán
ệ ụ ộ ậ ề ề ượ ồ ứ ụ ờ có quy n đ c l p v chuyên môn nghi p v và không đ ệ c đ ng th i kiêm nhi m các ch c v sau:
ế ổ ưở ộ ồ ả ố T ng giám đ c; K toán tr ị ng; Thành viên H i đ ng qu n tr .
ệ ử ụ ủ ệ ẩ ộ ị ả B Tài chính quy đ nh tiêu chu n và vi c s d ng chuyên gia tính toán c a doanh nghi p b o
ể ọ hi m nhân th .
ệ ể ệ ể ả ớ ả ể ể Ki m tra, ki m soát n i b i b o hi m: ộ ộ : Doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi
ự ự ể ệ ệ ế ả ệ Ph i xây d ng, tri n khai và giám sát vi c th c hi n các quy ch phân công trách nhi m
ộ ộ ứ ệ ể ả ẩ ẩ ị ồ trong n i b doanh nghi p; quy trình nghiên c u phát tri n s n ph m, khai thác, th m đ nh, b i
ườ ệ ụ ể ậ ả ị th ng, tái b o hi m và các quy trình nghi p v khác theo quy đ nh pháp lu t.
ệ ố ạ ộ ả ậ ể ể ệ ả ộ ộ ả Ph i l p h th ng ki m tra, ki m soát n i b b o đ m doanh nghi p ho t đ ng an toàn và
đúng pháp lu t.ậ
ườ ụ ể ệ ệ ấ ậ ị ả Ph i th ng xuyên ki m tra vi c ch p hành pháp lu t, các quy trình nghi p v và quy đ nh
ạ ộ ụ ế ể ể ệ ấ ả ộ ộ ự n i b ; tr c ti p ki m tra, ki m soát các ho t đ ng nghi p v trên t t c các lĩnh v c t ự ạ ụ ở i tr s
ệ ể ế ằ ạ ị chính, Chi nhánh, Văn phòng đ i di n và các đ a đi m kinh doanh nh m đánh giá chính xác k t qu ả
ạ ộ ự ủ ệ ạ ho t đ ng kinh doanh và th c tr ng tài chính c a doanh nghi p.
ả ể ộ ộ ả ượ ậ ư ế ả ể K t qu ki m tra, ki m soát n i b ph i đ c l p thành văn b n và l u gi ữ ạ t i doanh
nghi p.ệ
ạ ộ ủ ể ệ ả 1.4. Ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m
ạ ộ ủ ệ ể ả ộ ồ N i dung ho t đ ng c a doanh nghi p b o hi m bao g m:
ứ ấ ả ả ể . ể Th nh t, kinh doanh b o hi m, kinh doanh tái b o hi m
ể ả ả ượ ủ ộ ề ả Trong kinh doanh b o hi m, ệ ể Doanh nghi p b o hi m đ ể c quy n ch đ ng bán b o hi m
ứ ự ụ ế ể ạ ả ỡ ớ ả ể ướ d i các h nh th c sau: Tr c ti p; Th ng qua đ i lý b o hi m, môi gi i b o hi m; Thông qua
ự ợ ứ ủ ậ ầ ỏ ỡ ớ ị ấ đ u th u; Các h nh th c kh c ph h p v i quy đ nh c a pháp lu t.
ể ả ượ ể ả ờ ộ ệ Doanh nghi p b o hi m đ ạ c m i chào khách hàng tham gia b o hi m theo n i dung, ph m
ạ ộ ạ ộ ủ ậ ấ ị ượ vi ho t đ ng quy đ nh trong gi y phép thành l p và ho t đ ng c a mình. Không đ ộ c ép bu c các
ể ả ướ ọ ượ ồ ổ ứ t ch c, cá nhân mua b o hi m d i m i hình th c. ứ Không đ ả ờ c phép đ ng th i kinh doanh b o
ọ ừ ườ ể ể ả ọ ệ ể ợ ọ hi m nhân th và b o hi m phi nhân th , tr tr ả ng h p doanh nghi p b o hi m nhân th kinh
ệ ụ ả ứ ể ẻ ể ạ ả ườ ổ ợ ể ả doanh nghi p v b o hi m s c kho và b o hi m tai n n con ng ọ i b tr cho b o hi m nhân th .
ủ ề ề ể ể ả ắ ị ế ộ ả ả Tuân th các quy đ nh v quy t c, đi u kho n, bi u phí b o hi m trong các ch đ b o
ể ị ườ ế ợ ệ ể ể ả ả ợ ồ hi m theo quy đ nh. Trong tr ng h p doanh nghi p b o hi m giao k t h p đ ng b o hi m không
ề ể ắ ả ượ ố ớ ể ạ ả ộ theo quy t c, đi u kho n, bi u phí đã đ ắ c B Tài chính ban hành ( đ i v i lo i hình b o hi m b t
ố ớ ọ ả ứ ể ể ẻ ẩ ả ả ặ ẩ ả ộ ể bu c) ho c phê chu n (đ i v i các s n ph m b o hi m nhân th , b o hi m s c kho và b o hi m
ạ ườ ố ớ ể ả ẩ ả ặ ớ ộ tai n n con ng i) ho c đã đăng ký v i B Tài chính (đ i v i các s n ph m b o hi m khác) thì
ả ồ ệ ể ả ườ ệ ạ ể ả doanh nghi p b o hi m ph i b i th ng thi ả t h i phát sinh cho bên mua b o hi m và bên mua b o
ể ể ả ộ ệ hi m không có trách nhi m n p phí b o hi m.
ả ả ự ề ể ệ ể ả ắ ả ả : Quy t c, đi u kho n, bi u phí do doanh nghi p b o hi m xây d ng ph i đ m b o
ủ ậ ợ ớ ệ ụ ự ứ ẩ ạ Tuân th pháp lu t; phù h p v i thông l ậ , chu n m c đ o đ c, văn hoá và phong t c, t p
ệ ủ quán c a Vi t Nam;
ữ ử ụ ề ể ễ ả ả ắ ạ ơ ả Ngôn ng s d ng trong quy t c, đi u kho n b o hi m ph i chính xác, cách di n đ t đ n
ễ ể ố ớ ả ị ữ ầ ả ậ ộ ị gi n, d hi u. Đ i v i thu t ng chuyên môn c n xác đ nh rõ n i dung, thì ph i đ nh nghĩa rõ trong
ề ể ắ ả ả quy t c, đi u kho n b o hi m;
ể ệ ề ợ ạ ể ượ ả ố ượ ả ạ Th hi n rõ ràng, minh b ch quy n l i có th đ ể c b o hi m, đ i t ể ng b o hi m, ph m vi
ượ ề ợ ể ả ụ ủ ể ả ủ và các r i ro đ c b o hi m, quy n l i và nghĩa v c a bên mua b o hi m và ng ườ ượ i đ ả c b o
ạ ừ ủ ệ ệ ể ề ệ ể ể ả ả ả hi m, trách nhi m c a doanh nghi p b o hi m, đi u kho n lo i tr trách nhi m b o hi m, ph ươ ng
ả ề ứ ả ị ả ế ấ ể th c tr ti n b o hi m, các quy đ nh gi i quy t tranh ch p;
ả ượ ể ả ố ệ ự ự ả ả ả ố Phí b o hi m ph i đ c xây d ng d a trên s li u th ng kê, đ m b o kh năng thanh toán
ả ươ ứ ệ ể ề ệ ệ ể ả ả ớ ủ c a doanh nghi p b o hi m và ph i t ng ng v i đi u ki n và trách nhi m b o hi m.
ỉ ượ ể ả ể ả ả ừ ầ ả ệ Các doanh nghi p b o hi m ch đ ồ c chi tr hoa h ng b o hi m t ể ph n phí b o hi m
ự ế ượ ừ ể ệ ả ồ ộ ị th c t thu đ c theo t ỷ ệ l ụ ả hoa h ng b o hi m do B Tài chính quy đ nh cho t ng nghi p v b o
ố ượ ể ể ệ ả ồ ồ ớ ả hi m. Đ i t ng đ ượ ưở c h ng hoa h ng b o hi m bao g m: Doanh nghi p môi gi ạ ể i b o hi m; Đ i
ể ả ượ ả ố ượ ả ồ ứ ổ lý b o hi m. Không đ c chi tr ể hoa h ng b o hi m cho các đ i t ng sau: T ch c, cá nhân
ượ ạ ộ ạ ộ ể ạ ớ ả ể ạ ệ không đ ả c phép ho t đ ng đ i lý b o hi m, ho t đ ng môi gi i b o hi m t i Vi ổ ứ t Nam;T ch c,
ừ ườ ự ế ể ả ể ể ạ ả ả ợ ọ cá nhân tr c ti p mua b o hi m, tr tr ng h p đ i lý b o hi m mua b o hi m nhân th cho chính
ủ ệ ể ả ộ mình; Cán b , nhân viên c a chính doanh nghi p b o hi m.
ệ ể ể ả ả ượ Trong kinh doanh tái b o hi m ể , doanh nghi p b o hi m có quy n ề chuy n nh ầ ộ ng m t ph n
ư ệ ể ệ ể ả ậ ả ộ ề trách nhi m đã nh n b o hi m cho m t hay nhi u doanh nghi p b o hi m khác nh ng không đ ượ c
ượ ộ ợ ệ ể ể ậ ả ả ộ ồ nh ệ ng toàn b trách nhi m b o hi m đã nh n trong m t h p đ ng b o hi m cho doanh nghi p
ể ưở ể ể ả ồ ả b o hi m khác đ h ng hoa h ng tái b o hi m.
ệ ể ể ể ệ ệ ậ ả ả ả ể Doanh nghi p b o hi m có th nh n tái b o hi m trách nhi m mà doanh nghi p b o hi m
ủ ể ể ệ ể ả ả ậ ả ậ ả khác đã nh n b o hi m. Khi nh n tái b o hi m, doanh nghi p b o hi m ph i đánh giá r i ro đ ể
ủ ệ ả ả ớ ợ ả b o đ m phù h p v i kh năng tài chính c a doanh nghi p
ầ ư ố ứ ả ỹ Th hai, Qu n lý qu và đ u t v n.
ứ ố ạ ộ ề ệ ệ ể ả ả Trong quá trình ho t đ ng, doanh nghi p b o hi m ph i luôn duy trì m c v n đi u l đã góp
ấ ố ơ ị ượ ườ ể ả ợ ứ không th p h n m c v n pháp đ nh đ ị c quy đ nh. Tr ổ ệ ng h p doanh nghi p b o hi m thay đ i
ề ệ ề ệ ệ ệ ể ượ ầ ủ ổ ổ ố v n đi u l đã ghi trong đi u l ặ doanh nghi p ho c vi c chuy n nh ng c ph n c a các c đông,
ề ệ ở ủ ế ệ ả ầ ố ố ph n v n góp c a các bên liên doanh chi m 10% v n đi u l ể tr lên thì doanh nghi p b o hi m
ề ả ả ơ ị ả ử ộ ả ượ ấ ộ ph i có đ n đ ngh và văn b n gi i trình g i B Tài chính và ph i đ ậ c B Tài chính ch p thu n
ướ tr ệ ự c khi th c hi n
ờ ạ ể ừ ượ ạ ộ ấ ấ ngày đ ậ c c p gi y phép thành l p và ho t đ ng, doanh Trong th i h n 60 ngày, k t
ả ử ụ ề ệ ể ệ ả ầ ộ ố ỹ ạ ộ nghi p b o hi m ph i s d ng m t ph n v n đi u l ể đã góp đ ký qu t i m t ngân hàng th ươ ng
ạ ộ ạ ạ ệ ỹ ượ ưở ả ậ ớ ơ m i ho t đ ng t i Vi ề t Nam. Ti n ký qu đ c h ng lãi theo tho thu n v i ngân hàng n i ký
ỹ ủ ứ ề ể ả ằ ố ỹ ị ượ ị ệ qu . M c ti n ký qu c a doanh nghi p b o hi m b ng 2% v n pháp đ nh đ c quy đ nh. Doanh
ỉ ượ ử ụ ế ố ớ ỹ ể ứ ể ề ệ ả ả nghi p b o hi m ch đ ể c s d ng ti n ký qu đ đáp ng các cam k t đ i v i bên mua b o hi m
ả ượ ụ ế ả ị ấ ằ ả ộ khi kh năng thanh toán b thi u h t và ph i đ ậ c B Tài chính ch p thu n b ng văn b n. Trong
ờ ạ ể ừ ử ụ ề ệ ể ệ ả ổ ỹ th i h n 90 ngày, k t ngày s d ng ti n ký qu , doanh nghi p b o hi m có trách nhi m b sung
ử ụ ệ ể ề ả ỹ ượ ộ ề ứ ấ ỹ ti n ký qu đã s d ng. Doanh nghi p b o hi m đ ạ c rút toàn b ti n ký qu khi ch m d t ho t
đ ng.ộ
ỹ ự ệ ể ả ậ ệ ụ: Doanh nghi p b o hi m trích l p qu d phòng nghi p v
ự ụ ệ ề ệ ể ả ả ậ ằ ả ụ D phòng nghi p v là kho n ti n mà doanh nghi p b o hi m ph i trích l p nh m m c
ữ ệ ể ả ượ ị ướ ừ đích thanh toán cho nh ng trách nhi m b o hi m đã đ c xác đ nh tr c và phát sinh t ợ các h p
ế ả ể ồ đ ng b o hi m đã giao k t.
ả ượ ự ụ ệ ụ ả ừ ệ ể ậ D phòng nghi p v ph i đ c trích l p riêng cho t ng nghi p v b o hi m và ph i t ả ươ ng
ứ ủ ệ ệ ể ả ầ ớ ướ ẫ ủ ộ ng v i ph n trách nhi m c a doanh nghi p b o hi m theo h ng d n c a B Tài chính
ỹ ự ữ ắ ộ ể ổ ả ậ ề ệ ệ ể ả ố Doanh nghi p b o hi m ph i l p qu d tr b t bu c đ b sung v n đi u l ả ả và b o đ m
ỹ ự ữ ắ ộ ượ ả ợ ậ kh năng thanh toán. Qu d tr b t bu c đ c trích hàng năm theo t ỷ ệ l 5% l ế i nhu n sau thu .
ứ ố ứ ố ề ệ ủ ỹ ự ữ ắ ủ ệ ằ ỹ M c t i đa c a qu này b ng 10% m c v n đi u l ộ c a doanh nghi p. Ngoài qu d tr b t bu c,
ỹ ự ữ ể ậ ệ ể ả ế ủ ậ doanh nghi p b o hi m có th l p các qu d tr khác t ừ ợ l i nhu n sau thu c a năm tài chính theo
ề ệ ủ ệ ể ả ị quy đ nh trong đi u l c a doanh nghi p b o hi m.
ệ ầ ư ố ủ ả ả ệ ể ệ ả ả ầ ư ố Vi c đ u t v n c a doanh nghi p b o hi m ph i b o đ m an toàn, hi u qu ả Đ u t v n:
ứ ượ ả ườ ầ ế ể ả ợ ồ và đáp ng đ c yêu c u chi tr th ng xuyên cho các cam k t theo h p đ ng b o hi m.
ầ ư ủ ề ệ ệ ả ồ ố ồ ỹ ự ữ ắ ố Ngu n v n đ u t ể c a doanh nghi p b o hi m bao g m: V n đi u l ộ ; Qu d tr b t bu c;
ỹ ự ữ ự ủ ữ ệ ả ướ ư ử ụ Qu d tr t nguy n; Các kho n lãi c a nh ng năm tr c ch a s d ng và các qu đ ỹ ượ ử ụ c s d ng
ừ ợ ứ ể ạ ỗ ừ ự ệ ệ ồ ố ể ầ ư đ đ u t hình thành t i t c đ l l i doanh nghi p; Ngu n v n nhàn r i t d phòng nghi p v ụ
ể ả b o hi m.
ệ ầ ư ừ ủ ở ữ ả ả ệ ả ả ố ồ Vi c đ u t t ả ngu n v n ch s h u ph i b o đ m an toàn, hi u qu và tính thanh kho n
ướ ẫ ủ ể ệ ệ ả ộ ớ ả ể theo h ng d n c a B Tài chính. Doanh nghi p b o hi m, doanh nghi p môi gi i b o hi m đ ượ c
ầ ư ướ ậ ố ớ ủ ở ữ ủ ầ ố ị ượ phép đ u t ra n c ngoài theo quy đ nh c a pháp lu t đ i v i ph n v n ch s h u v ứ t quá m c
ả ặ ị ố ể ơ ớ ố ố v n pháp đ nh ho c biên kh năng thanh toán t i thi u, tùy theo s nào l n h n.
ầ ư ố ỗ ừ ự ụ ả ủ ệ ể ể ệ ả Đ u t v n nhàn r i t d phòng nghi p v b o hi m c a doanh nghi p b o hi m đ ượ c
ầ ư ự ự ế ệ ệ ể ặ ở ỷ ỉ ượ ả th c hi n tr c ti p b i doanh nghi p b o hi m ho c thông qua u thác đ u t và ch đ c đ u t ầ ư
ệ ự ạ t i Vi t Nam trong các lĩnh v c sau:
ấ ộ ủ ế ệ ế ế ổ ả Mua trái phi u Chính ph ; Mua c phi u, trái phi u doanh nghi p; Kinh doanh b t đ ng s n;
ủ ệ ậ ố ị ổ ứ Góp v n vào các doanh nghi p khác; Cho vay theo quy đ nh c a Lu t các t ử ề ụ ch c tín d ng; G i ti n
ổ ứ ụ ạ t i các t ch c tín d ng.
ố ớ ỗ ừ ự ầ ư ố ệ ể ệ ố ồ Đ i v i ngu n v n nhàn r i t ụ ả d phòng nghi p v b o hi m thì vi c đ u t v n đ ượ c
ụ ầ ư ụ ể ậ ị ỷ ệ ố ỗ ượ ầ ư pháp lu t quy đ nh c th danh m c đ u t và t v n nhàn r i đ l c phép đ u t ỗ vào m i danh
ụ ầ ư ể ệ ả ằ ả ả ượ ả m c đ u t nh m b o đ m cho doanh nghi p b o hi m luôn duy trì đ c kh năng thanh toán c ụ
th :ể
ố ớ ệ ả ố ồ ọ ể * Đ i v i doanh nghi p kinh doanh b o hi m phi nhân th thì ngu n v n nhàn r i t ỗ ừ ự d
ệ ụ ượ ầ ư ể phòng nghi p v đ c đ u t đ :
ử ề ạ ủ ế ệ ế ả ổ ứ Mua trái phi u Chính ph , trái phi u doanh nghi p có b o lãnh, g i ti n t i các t ch c tín
ế ạ ụ d ng không h n ch ;
ệ ế ế ả ổ ố ệ Mua c phi u, trái phi u doanh nghi p không có b o lãnh, góp v n vào các doanh nghi p
ố ỗ ừ ự ệ ụ ả ể khác t ố i đa 35% v n nhàn r i t d phòng nghi p v b o hi m;
ấ ộ ầ ư ủ ổ ứ ụ ố ả Kinh doanh b t đ ng s n, cho vay, y thác đ u t qua các t ch c tài chính tín d ng t i đa
ỗ ừ ự ệ ụ ả ể ố 20% v n nhàn r i t d phòng nghi p v b o hi m
ố ớ ỗ ừ ự ể ệ ả ọ ồ ố * Đ i v i doanh nghi p kinh doanh b o hi m nhân th thì ngu n v n nhàn r i t d phòng
ệ ụ ượ ử ụ ể ầ ư nghi p v đ c s d ng đ đ u t :
ử ề ạ ủ ế ệ ế ả ổ ứ Mua trái phi u Chính ph , trái phi u doanh nghi p có b o lãnh, g i ti n t i các t ch c tín
ạ ế ụ d ng không h n ch ,
ế ế ệ ả ổ ố ệ Mua c phi u, trái phi u doanh nghi p không có b o lãnh, góp v n vào các doanh nghi p
ố ỗ ừ ự ệ ụ ả ể khác t ố i đa 50% v n nhàn r i t d phòng nghi p v b o hi m;
ấ ộ ầ ư ủ ổ ứ ụ ố ả Kinh doanh b t đ ng s n, cho vay, y thác đ u t qua các t ch c tài chính tín d ng t i đa
ỗ ừ ự ệ ụ ả ể ố 40% v n nhàn r i t d phòng nghi p v b o hi m.
ệ ả ứ ể ượ ạ ộ ự ệ ư ề ạ nh :Đ phòng, h n Th ba, Doanh nghi p b o hi m đ c th c hi n các ho t đ ng khác
ế ủ ổ ấ ạ ổ ổ ả ườ ch r i ro, t n th t ế ồ i quy t b i th ng, yêu ị ấ ; Giám đ nh t n th t ị ấ ; Đ i lý giám đ nh t n th t, xét gi
ườ ạ ộ ứ ủ ồ ị ầ c u ng ậ . i th ba b i hoàn và các ho t đ ng khác theo quy đ nh c a pháp lu t
ừ ể ả ụ ể ể ệ ệ ả ả Doanh nghi p b o hi m có th áp d ng các bi n pháp phòng ng a đ b o đ m an toàn cho
ả ượ ự ồ ặ ơ ủ ể ướ ố ượ đ i t ể ng b o hi m khi đ ả c s đ ng ý c a bên mua b o hi m ho c c quan nhà n ẩ c có th m
ế ổ ụ ứ ệ ề ề ề ạ ổ ồ ấ quy n. Các bi n pháp đ phòng, h n ch t n th t bao g m: T ch c tuyên truy n, giáo d c; Tài
ợ ỗ ợ ươ ấ ể ề ỗ ợ ự ệ ạ ậ tr , h tr các ph ế ủ ng ti n, v t ch t đ đ phòng h n ch r i ro; H tr xây d ng các công trình
ẹ ứ ộ ủ ố ượ ụ ề ằ ả ể ệ ả nh m m c đích đ phòng, gi m nh m c đ r i ro cho các đ i t ả ng b o hi m. Doanh nghi p b o
ượ ộ ỷ ệ ể ự ự ủ ể ả ộ ị ể hi m đ c trích m t t l ệ trên phí b o hi m th c thu theo quy đ nh c a B Tài chính đ th c hi n
ế ổ ệ ề ạ ấ các bi n pháp đ phòng, h n ch t n th t…
ệ ớ ả ể 2. Doanh nghi p môi gi i b o hi m ;
ệ ớ ả ạ ộ ự ể ệ ệ ớ ả Doanh nghi p môi gi i b o hi m là doanh nghi p th c hi n ho t đ ng môi gi ể i b o hi m
ủ ủ ể ậ ậ ả ị ị theo quy đ nh c a Lu t kinh doanh b o hi m và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan.
ệ ệ ậ ớ ả ể ượ ể ự ệ ậ Theo pháp lu t hi n hành, doanh nghi p môi gi i b o hi m đ c thành l p đ th c hi n các
ạ ộ ư ho t đ ng nh :
ề ạ ể ề ệ ề ể ả ả ả ấ Cung c p thông tin v lo i hình b o hi m, đi u ki n, đi u kho n, phí b o hi m, doanh
ể ể ệ ả ả nghi p b o hi m cho bên mua b o hi m;
ư ấ ủ ự ể ệ ạ ả ả ọ ể T v n cho bên mua b o hi m trong vi c đánh giá r i ro, l a ch n lo i hình b o hi m,
ệ ề ể ể ệ ể ề ả ả ả đi u ki n, đi u kho n, bi u phí b o hi m, doanh nghi p b o hi m;
ế ợ ữ ế ể ệ ể ả ả ồ Đàm phán, thu x p giao k t h p đ ng b o hi m gi a doanh nghi p b o hi m và bên mua
ể ả b o hi m;
ự ự ệ ệ ệ ệ ể ả ợ ồ ế Th c hi n các công vi c khác có liên quan đ n vi c th c hi n h p đ ng b o hi m theo yêu
ể ả ầ ủ c u c a bên mua b o hi m.
ổ ứ ạ ộ ệ ố ớ ả ể ả ậ ự T ch c, cá nhân mu n th c hi n ho t đ ng môi gi ệ i b o hi m ph i thành l p doanh nghi p
ớ ả ể ệ ộ ớ ả môi gi ạ i b o hi m theo m t trong các lo i hình sau: Doanh nghi p môi gi ể i b o hi m nhà n ướ c;
ầ ổ ớ ả ữ ể ệ ạ ớ ả ể Công ty c ph n môi gi i b o hi m; Công ty trách nhi m h u h n môi gi ợ i b o hi m; Công ty h p
ớ ả ệ ư ể ớ ả ể ệ danh môi gi i b o hi m; Doanh nghi p t nhân môi gi i b o hi m; Doanh nghi p môi gi ớ ả i b o
ệ ể ớ ả ầ ư ướ ể ố hi m liên doanh; Doanh nghi p môi gi i b o hi m 100% v n đ u t n c ngoài.
ế ổ ứ ạ ộ ủ ệ ớ ả ể ượ ệ ươ ự Quy ch t ch c ho t đ ng c a doanh nghi p môi gi i b o hi m đ c th c hi n t ng t ự
ộ ố ư ệ ể ả ị ệ ẳ ạ ị nh doanh nghi p b o hi m. Tuy nhiên, có m t s quy đ nh khác bi ố t ch ng h n v n pháp đ nh ch ỉ
ỷ ộ ố ủ ụ ệ ể ả ị ầ c n 4 t ệ VND và m t s quy đ nh c a doanh nghi p b o hi m không áp d ng cho doanh nghi p
ớ ả ầ ư ố ư ụ ể ề ể ệ ậ ả ị môi gi ự i b o hi m nh quy đ nh v trích l p d phòng nghi p v , tái b o hi m, đ u t v n, kh ả
năng thanh toán…
ệ ậ ị ớ ả ạ ộ ề ể Pháp lu t quy đ nh doanh nghi p môi gi i b o hi m trong ho t đ ng có các quy n và nghĩa
ụ v sau:
ệ ớ ả ể ớ ả ể ồ Doanh nghi p môi gi i b o hi m đ ượ ưở c h ồ ng hoa h ng môi gi i b o hi m. Hoa h ng môi
ớ ả ể ượ ể ả gi i b o hi m đ c tính trong phí b o hi m.
ệ ớ ả ự ể ệ ệ ớ Doanh nghi p môi gi ụ i b o hi m có nghĩa v : Th c hi n vi c môi gi ự i trung th c; Không
ấ ệ ạ ế ề ợ ủ ả ợ ượ đ c ti ế ộ t l , cung c p thông tin làm thi t h i đ n quy n, l ể i ích h p pháp c a bên mua b o hi m;
ườ ệ ạ ạ ộ ả ớ ả ồ B i th ng thi ể t h i cho bên mua b o hi m do ho t đ ng môi gi ể i b o hi m gây ra.
ệ ớ ả ớ ệ ể ả Doanh nghi p môi gi ể i b o hi m ch đ ỉ ượ ư ấ c t v n, gi i thi u cho bên mua b o hi m các quy
ể ề ả ả ượ ẩ ặ ộ ể ắ t c, đi u kho n, bi u phí b o hi m đã đ ệ c B Tài chính ban hành, phê chu n ho c doanh nghi p
ớ ộ ể ả b o hi m đã đăng ký v i B Tài chính.
ệ ớ ả ể ệ ề ể ệ ả ả Doanh nghi p môi gi ạ i b o hi m ph i mua b o hi m trách nhi m ngh nghi p cho ho t
ớ ả ể ạ ạ ộ ệ ể ở ệ ộ đ ng môi gi i b o hi m t ả i doanh nghi p b o hi m ho t đ ng Vi t Nam.
ể ả ạ 3. Đ i lý b o hi m
ể ả ạ ổ ứ ượ ệ ề ể ả ỷ Đ i lý b o hi m là t ch c, cá nhân đ ơ ở ợ c doanh nghi p b o hi m u quy n trên c s h p
ể ự ạ ộ ủ ệ ể ể ậ ả ả ạ ị ạ ồ đ ng đ i lý b o hi m đ th c hi n ho t đ ng đ i lý b o hi m theo quy đ nh c a Lu t kinh doanh
ủ ể ậ ị ả b o hi m và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan.
ườ ể ể ạ ả ạ ạ ả ợ ồ ợ Trong tr ng h p đ i lý b o hi m vi ph m h p đ ng đ i lý b o hi m, gây thi ệ ạ ế t h i đ n
ợ ủ ợ ệ ể ể ả ẫ ả ả ị ề quy n, l i ích h p pháp c a ng ườ ượ i đ c b o hi m thì doanh nghi p b o hi m v n ph i ch u trách
ề ợ ể ế ế ể ể ệ ả ả ạ ạ ả ồ ệ nhi m v h p đ ng b o hi m do đ i lý b o hi m thu x p giao k t; đ i lý b o hi m có trách nhi m
ệ ệ ể ề ể ả ả ồ ườ ả ồ b i hoàn cho doanh nghi p b o hi m các kho n ti n mà doanh nghi p b o hi m đã b i th ng cho
ườ ượ ả ể ng c b o hi m. i đ
ể ượ ể ạ ả ể ề ế ệ ả ỷ Đ i lý b o hi m có th đ ạ ộ c doanh nghi p b o hi m u quy n ti n hành các ho t đ ng
ớ ế ợ ể ế ệ ệ ể ả ả ả ồ ư nh : Gi ể i thi u, chào bán b o hi m; Thu x p vi c giao k t h p đ ng b o hi m; Thu phí b o hi m;
ả ườ ả ề ự ể ể ệ ả ả ả ế Thu x p gi ế ồ i quy t b i th ạ ự ệ ng, tr ti n b o hi m khi x y ra s ki n b o hi m;Th c hi n các ho t
ự ể ệ ệ ế ả ợ ồ ộ đ ng khác có liên quan đ n vi c th c hi n h p đ ng b o hi m.
ạ ộ ề ệ ể ạ ả * Đi u ki n ho t đ ng đ i lý b o hi m
ệ ụ ể ạ ộ ủ ề ể ả ả ạ ả Cá nhân ho t đ ng đ i lý b o hi m ph i có đ các đi u ki n c th : ph i là công dân Vi ệ t
ườ ạ ệ ổ ở ự ầ ứ ủ ự ủ Nam th ng trú t i Vi t Nam đ 18 tu i tr lên, có năng l c hành vi dân s đ y đ ; Có ch ng ch ỉ
ộ ả ể ể ệ ể ả ặ ạ ả ạ ệ ấ ệ đào t o đ i lý b o hi m do doanh nghi p b o hi m ho c Hi p h i b o hi m Vi t Nam c p.
ổ ứ ạ ộ ủ ề ệ ả ạ ả ậ ể T ch c ho t đ ng đ i lý b o hi m ph i có đ các đi u ki n là t ổ ứ ượ ch c đ c thành l p và
ạ ộ ợ ổ ứ ạ ạ ộ ự ự ế ạ ả ho t đ ng h p pháp; Nhân viên trong t ể ệ ch c đ i lý tr c ti p th c hi n ho t đ ng đ i lý b o hi m
ủ ệ ề ả ị ph i có đ các đi u ki n theo quy đ nh.
ườ ứ ự ệ ặ ạ ả ấ ị Ng ặ i đang b truy c u trách nhi m hình s ho c đang ph i ch p hành hình ph t tù ho c b ị
ướ ề ề ạ ộ ủ ậ ị ượ Toà án t c quy n hành ngh vì ph m các t i theo quy đ nh c a pháp lu t không đ ế ợ c ký k t h p
ể ạ ả ồ đ ng đ i lý b o hi m.
ạ ộ ể ắ ạ ả *Nguyên t c ho t đ ng đ i lý b o hi m
ổ ứ ủ ề ạ ộ ạ ộ ệ ể ả ả ạ ạ T ch c, cá nhân ho t đ ng đ i lý b o hi m ph i có đ đi u ki n ho t đ ng đ i lý theo
ể ả ạ ả ợ ồ ị ị quy đ nh và ph i ký h p đ ng đ i lý b o hi m theo quy đ nh .
ủ ệ ể ả ộ ượ ể ả ạ Cán b , nhân viên c a doanh nghi p b o hi m không đ c làm đ i lý b o hi m cho chính
ể ệ ả doanh nghi p b o hi m đó.
ổ ứ ượ ệ ể ả ạ ồ ờ T ch c, cá nhân không đ ế c đ ng th i làm đ i lý cho doanh nghi p b o hi m khác n u
ượ ậ ủ ể ệ ạ ấ không đ ả c ch p thu n c a doanh nghi p b o hi m mà mình đang làm đ i lý.
ụ ủ ạ ề ể ả * Quy n và nghĩa v c a đ i lý b o hi m
ể ề ạ ả Đ i lý b o hi m có các quy n sau:
ế ợ ố ớ ự ể ệ ả ạ ả ồ ọ ể L a ch n và ký k t h p đ ng đ i lý b o hi m đ i v i doanh nghi p b o hi m theo đúng
ậ ị ủ quy đ nh c a pháp lu t;
ồ ưỡ ự ạ ể ạ ả ộ ớ Tham d các l p đào t o, b i d ng, nâng cao trình đ cho đ i lý b o hi m do doanh
ể ệ ổ ứ ả nghi p b o hi m t ch c;
ượ ấ ầ ế ạ ộ ủ ề ệ Đ c cung c p thông tin c n thi t cho các ho t đ ng c a mình và các đi u ki n khác đ ể
ự ể ệ ả ạ ồ ợ th c hi n h p đ ng đ i lý b o hi m;
ưở ề ồ ợ ợ ừ ạ ộ ể ả H ng hoa h ng và các quy n, l i ích h p pháp khác t ạ ho t đ ng đ i lý b o hi m;
ể ầ ả ả ề ế ấ ả ặ ỹ ệ Yêu c u doanh nghi p b o hi m hoàn tr ti n ký qu ho c tài s n th ch p theo tho ả
ể ậ ả ạ ợ ồ thu n trong h p đ ng đ i lý b o hi m.
ụ ể ạ ả Đ i lý b o hi m có các nghĩa v sau:
ự ệ ể ệ ế ể ả ả ạ ợ ồ ớ Th c hi n cam k t trong h p đ ng đ i lý b o hi m đã ký v i doanh nghi p b o hi m;
ế ể ế ệ ả ậ ả ấ ả ặ ỹ ợ Ký qu ho c th ch p tài s n cho doanh nghi p b o hi m n u có tho thu n trong h p
ể ả ạ ồ đ ng đ i lý b o hi m;
ớ ủ ể ệ ấ ầ ả ờ Gi i thi u, m i chào, bán b o hi m; cung c p các thông tin đ y đ , chính xác cho bên mua
ự ể ệ ể ạ ả ợ ượ ủ ề ạ ồ ồ ả b o hi m; th c hi n h p đ ng b o hi m theo ph m vi đ ả ợ c y quy n trong h p đ ng đ i lý b o
hi m;ể
ị ự ể ủ ơ ướ ủ ệ ề ầ ẩ Ch u s ki m tra giám sát c a c quan nhà n ự c có th m quy n và th c hi n đ y đ nghĩa
ủ ậ ị ụ v tài chính theo quy đ nh c a pháp lu t.
CHƯƠNG III: HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM.
1.Khái ni mệ .
ệ ể ả ộ ượ ế ậ ồ Kinh doanh b o hi m là m t quan h kinh doanh đ c thi ợ ơ ở ợ t l p trên c s h p đ ng. H p
ụ ể ủ ứ ể ệ ể ả ả ồ đ ng b o hi m chính là hình th c pháp lý c a quan h kinh doanh b o hi m, là công c đ doanh
ạ ộ ự ệ ể ể ệ ả ả nghi p b o hi m th c hi n ho t đ ng kinh doanh b o hi m.
ữ ự ể ề ả ả ậ ậ ả ồ ợ ể H p đ ng b o hi m là s tho thu n gi a bên Theo đi u 12 Lu t kinh doanh b o hi m:
ể ể ể ệ ả ả ả ả ả ể mua b o hi m và doanh nghi p b o hi m, theo đó bên mua b o hi m ph i đóng phí b o hi m,
ả ề ể ệ ể ả ả ườ ụ ưở ồ ườ ả doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho ng i th h ặ ng ho c b i th ng cho ng ườ i
ượ ả ự ệ ể ể ả ả đ c b o hi m khi x y ra s ki n b o hi m.
ụ ể ế ợ ệ ợ ể ể ả ạ ả ồ ợ ồ ồ H p đ ng b o hi m là d ng quan h h p đ ng c th . Vì th h p đ ng b o hi m có các
ệ ợ ủ ể ể ả ạ ồ ợ ồ ặ ặ đ c đi m chung c a các quan h h p đ ng nói chung. Bên c nh đó h p đ ng b o hi m còn có đ c
ể đi m riêng sau:
ạ ợ ụ ứ ể ả ồ ợ ị ị Tr c h t ụ ướ ế , H p đ ng b o hi m là lo i h p đ ng d ch v tài chính. Bên cung ng d ch v là ồ
ệ ể ứ ụ ể ả ị ả doanh nghi p b o hi m và ng ườ ượ i đ c cung ng d ch v là bên tham gia b o hi m. Hai nói cách
ứ ệ ể ả ẩ ả ậ ả ự ả khác,doanh nghi p b o hi m tho thu n cung ng cho khách hàng là s n ph m vô hình là s b o
ề ặ ướ ủ ể ả ệ ợ ể ả ả đ m v m t tài chính tr c r i ro cho ng ườ ượ i đ c b o hi m. Đ b o v l i ích cho mình, ng ườ i
ể ổ ấ ờ ứ ủ ể ệ ể ệ ả ả ộ tham gia b o hi m n p phí cho doanh nghi p b o hi m, đ đ i l y l ả i h a c a doanh nghi p b o
ẽ ả ề ể ặ ồ ườ ư ậ ở ể ả ả hi m là s tr ti n ho c b i th ủ ng b o hi m khi có r i ro x y ra. Nh v y đây có cam k t t ế ừ
ể ả ườ ể ả ườ ả ệ hai phía doanh nghi p b o hi m và ng i tham gia b o hi m, trong đó ng ể i tham gia b o hi m
ế ẽ ồ ế ộ ệ ể ả ả ườ ph i cam k t n p phí, còn doanh nghi p b o hi m cam k t s b i th ng cho ng ườ ượ i đ ả c b o
ả ề ể ể ả ườ ụ ưở ự ệ ể ả ả hi m hay tr ti n b o hi m cho ng i th h ng khi có s ki n b o hi m x y ra.
ấ ị ơ ượ ự ừ ể ả ộ ộ ề ỉ Trong m t ch ng m c nh t đ nh b o hi m là cu c ch i đ ậ ằ c đi u ch nh b ng pháp lu t.
ườ ố ớ ủ ề ể ề ể ả ắ ả ắ ả Ng i mua b o hi m đ u không th ch c ch n v kh năng x y ra r i ro đ i v i mình. Ng ườ i
ể ằ ự ệ ọ ả ề ự ệ ể ể ả ẫ ả ả mua b o hi m hi u r ng vi c x y ra s ki n b o hi m là ng u nhiên, h tr ẫ ti n cho s ng u
ể ề ồ ườ ậ ặ ượ ườ ể ả ậ nhiên đó đ nh n ti n b i th ng ho c không nh n đ c gì, ng ợ i mua b o hi m tham gia h p
ư ộ ấ ứ ủ ề ề ể ả ố ỉ ườ ồ đ ng b o hi m ít nhi u gi ng nh m t trò may r i. Duy ch có đi u b t c ng ể ả i mua b o hi m
ố ủ ả ắ ố ớ ơ ộ chân chính nào không mu n th ng trong cu c ch i, không mu n r i ro x y ra v i mình và phía
ườ ơ ố ớ ọ ố ớ ư ộ ơ ộ ượ ng i cùng ch i. Đ i v i DNBH cu c ch i đ i v i h cũng nh là m t trò cá c c mà vi c đ ệ ượ c
ự ủ ụ ộ ườ ả ố ấ ợ ọ thua hoàn toàn ph thu c vào s may r i. DNBH th ặ ớ ự ự ng ph i đ i m t v i s l a ch n b t l i. Ví
ữ ườ ấ ử ể ạ ả ủ ườ ượ ả ụ d trong nh ng ng i tham gia b o hi m sinh m ng thì xác su t t vong c a ng ể c b o hi m i đ
ấ ử ơ ủ ữ ườ ộ ổ ố ố cao h n xác su t t vong trung bình c a nh ng ng i cùng đ tu i theo th ng kê dân s , chính
ẻ ủ ọ ế ề ế ự ứ ể ể ạ ả ơ ườ ng ườ ượ i đ c b o hi m hi u h n ai h t v tình tr ng s c kho c a h và xu th t nhiên ng i có
ẻ ế ứ ệ ề ể ả ạ ố ớ ươ ươ ứ s c kho y u có b nh đ u mu n tham gia b o hi m sinh m ng v i m c phí t ng đ ớ ng v i
ườ ứ ẻ ườ ộ ủ ứ ớ ườ ạ ộ ể ng i có s c kho bình th ng v i m c đ r i ro bình th ả ng. Đ ho t đ ng kinh doanh b o
ấ ủ ự ủ ụ ể ộ ộ ượ hi m không ph thu c vào s may r i, không còn mang tính ch t c a m t trò cá c ể ố c và đ đ i phó
ấ ợ ọ ả ự ự ấ ể ả ả ớ ự ự v i s l a ch n b t l i gi m s b p bênh trong kinh doanh thì kinh doanh b o hi m ph i d a trên
ộ ề ả ậ ố ớ ọ ủ ữ ắ ắ ậ ọ ỹ ồ m t n n t ng k thu t khoa h c v ng ch c g m: quy lu t s l n, nguyên t c sàng l c r i ro,
ủ ắ nguyên t c phân tán, phân chia r i ro.
ủ ể ế ợ ể ệ ể ả ả ồ ớ ứ ấ : Ch th tham gia ký k t h p đ ng b o hi m là doanh nghi p b o hi m v i bên Th nh t
ể ả mua b o hi m.
ớ ư ể ệ ả ườ ủ ể ể ậ ả Doanh nghi p b o hi m tham gia v i t cách là ng i nh n b o hi m, còn ch th tham gia
ế ợ ể ả ồ ổ ủ ể ứ ủ ự ầ ặ ký k t h p đ ng b o hi m là các t ắ ch c, cá nhân có đ năng l c ch th có nhu c u ho c b t
ế ợ ể ả ả ồ ộ bu c ph i tham gia ký k t h p đ ng b o hi m.
ế ợ ạ ộ ể ệ ả ồ ả ệ Trong ho t đ ng kinh doanh, các doanh nghi p b o hi m ngoài vi c ký k t h p đ ng b o
ế ợ ể ể ể ể ả ạ ả ả ớ ợ ồ ợ ồ hi m v i bên mua b o hi m, còn ký k t h p đ ng tái b o hi m, h p đ ng đ i lý b o hi m, h p
ớ ả ỉ ự ấ ủ ể ể ế ệ ệ ộ ợ ồ ồ đ ng môi gi ả i b o hi m. N u ch d a d u hi u m t bên ch th ký h p đ ng là doanh nghi p b o
ể ẫ ế ể ầ ẫ hi m thì có th d n đ n nh m l n.
ế ợ ụ ể ằ ồ ợ ừ ổ ứ ả ể ươ ả DNBH ký k t h p đ ng b o hi m nh m m c tiêu l ậ i nhu n tr t ch c b o hi m t ỗ ng h .
ủ ể ế ợ ụ ể ả ấ ạ ồ Ch th tham gia ký k t h p đ ng b o hi m r t đa d ng (pháp nhân, cá nhân), m c đích
ế ợ ữ ể ặ ả ồ ợ tham gia ký k t h p đ ng b o hi m có khác nhau (kinh doanh ho c không kinh doanh). Nh ng h p
ụ ư ế ể ể ả ậ ằ ợ ồ ợ ồ ồ đ ng ký k t nh m m c đích kinh doanh nh : H p đ ng b o hi m v n chuy n hàng hoá, h p đ ng
ươ ư ữ ệ ả ợ ồ ỷ ể ả b o hi m ph ể ng ti n kinh doanh nh giàn khoan, tàu thu máy bay… Nh ng h p đ ng b o hi m
ư ả ự ả ụ ể ể ệ ạ ả ằ ể không nh m m c đích kinh doanh nh : b o hi m tai n n, b o hi m trách nhi m dân s , b o hi m
ả tài s n công dân…
ể ợ ồ ờ ể ệ ướ ứ ả ả , h p đ ng b o hi m bao gi cũng th hi n d i hình th c văn b n. Th haiứ
ả ượ ậ ề ể ể ả ạ ậ ả ợ ồ ị T i đi u 14 Lu t kinh doanh b o hi m quy đ nh “h p đ ng b o hi m ph i đ c l p thành
ế ợ ứ ứ ể ể ệ ấ ậ ả ả ằ ả ồ ơ văn b n. B ng ch ng giao k t h p đ ng là gi y ch ng nh n b o hi m, đ n b o hi m, đi n báo,
ứ ậ ị telex, fax và các hình th c khác do pháp lu t quy đ nh”.
ệ ủ ợ ạ ướ ể ề ả ồ ư ấ ọ Các tài li u c a h p đ ng b o hi m có nhi u lo i d i các tên g i khác nhau nh : Gi y yêu
ể ể ể ề ệ ể ề ả ả ả ả ắ ả ơ ổ ầ c u b o hi m, quy t c b o hi m, đ n b o hi m, đi u ki n b o hi m, đi u kho n b sung, ph ụ
ể ấ ậ ả ồ ứ ụ ợ l c h p đ ng, gi y ch ng nh n b o hi m...
ể ấ ầ ả ượ ế ế ướ ạ ộ ệ ố ỏ Gi y yêu c u b o hi m đ c thi t k d ệ i d ng m t h th ng câu h i do doanh nghi p
ể ệ ạ ả ườ ả ượ ủ ể ể ả b o hi m so n th o. Nó là tài li u giúp ng i b o hi m thu l m thông tin đ đánh giá r i ro s ơ
ầ ủ ể ệ ể ượ ể ể ả ấ ầ ả ặ ộ b , m t khác th hi n yêu c u c a bên mua b o hi m. Gi y yêu c u b o hi m có th đ c thi ế t
ặ ệ ế ố ơ ả ộ ợ ủ ể ả ồ ồ ươ ướ ạ d i d ng đ c bi t bao g m các y u t c b n c a m t h p đ ng b o hi m trong t ng lai.
ườ ả ượ ể ả ợ ợ ề ấ ậ Tr ồ ng h p này, h p đ ng b o hi m ph i đ ị ả c ký ngay sau khi DNBH ch p nh n đ ngh b o
ủ ể ườ ể ả ầ hi m c a ng i yêu c u b o hi m.
ệ ợ ể ả ượ ề ằ ậ ỉ ồ quan h h p đ ng b o hi m đ c đi u ch nh b ng Lu t chuyên ngành (BLHàng Th ba:ứ
ậ ợ ậ ả ồ ể ả h i ; Lu t kinh doanh b o hi m và pháp lu t h p đ ng khác.
ể ả ợ ồ ượ ể ả ả ả ồ ợ ồ ợ H p đ ng b o hi m đ ể c phân thành h p đ ng b o hi m hàng h i và h p đ ng b o hi m
ả ượ ể ả ả ồ ợ ề ỉ ướ ế ằ ả phi hàng h i. H p đ ng b o hi m hàng h i đ c đi u ch nh tr ế ộ ậ c h t b ng B lu t hàng h i, n u
ể ả ậ ị ụ BLHH không quy đ nh thì áp d ng lu t kinh doanh b o hi m.
ả ượ ả ồ ợ ề ế ể ả ậ ằ ỉ ể H p đ ng b o hi m phi hàng h i đ ậ c đi u ch nh b ng lu t kinh doanh b o hi m, n u lu t
ụ ủ ể ậ ả ị ị kinh doanh b o hi m không quy đ nh thì áp d ng theo quy đ nh c a BLDS và pháp lu t khác có liên
quan.
ụ ợ ề ệ ể ả ồ ợ ợ ồ Th t ồ ,ứ ư h p đ ng b o hi m là h p đ ng song v , h p đ ng có đi u ki n.
ạ ợ ụ ở ể ề ề ả ộ ợ ồ ồ H p đ ng b o hi m thu c lo i h p đ ng song v b i các bên đ u có quy n và nghĩa v ụ
ề ủ ụ ủ ứ ể ả ợ ồ ợ ồ ươ t ng ng nhau, quy n c a bên này là nghĩa v c a bên kia. H p đ ng b o hi m là h p đ ng có
ể ệ ở ỗ ả ả ướ ệ ề ộ ể ả ả đi u ki n th hi n ch : m t bên ph i tr tr ụ ả ề c kho n phí b o hi m, bên kia có nghĩa v tr ti n
ườ ự ệ ể ể ề ậ ả ả ỉ ặ ồ ho c b i th ụ ủ ng b o hi m cho bên kia ch khi có s ki n b o hi m. Vì v y quy n và nghĩa v c a
ỉ ượ ồ ự ế ị ự ệ ủ ầ ả ế ợ các bên ký k t h p đ ng ch đ ộ c xác đ nh m t cách th c t ể và đ y đ khi có s ki n b o hi m
ẩ x y ra.
ứ ề ề ể ả ợ ợ ồ ưỡ ợ ồ Xét v tính đ n bù, h p đ ng b o hi m là h p đ ng l ồ ng tính.Trong h p đ ng Th năm,
ả ả ề ụ ể ộ ườ ể ể ả ả ả b o hi m m t bên luôn có nghĩa v ph i tr ti n, ng ả ả i mua b o hi m ph i tr phí b o hi m thì
ớ ượ ề ợ ả ể ề ể ả ả ả ồ ợ ượ ư ế m i đ c đ m b o v quy n l i b o hi m. Dù h p đ ng b o hi m đã đ c ký k t nh ng ng ườ i
ư ệ ể ả ộ ợ tham gia ch a n p phí thì không phát sinh trách nhi m b o hi m (tr ừ ườ tr ng h p các bên có tho ả
ộ ố ợ ể ậ ợ ồ ả ả ề ồ thu n khác trong h p đ ng). Trong m t s h p đ ng khác bên tham gia có th không ph i tr ti n
ẫ ượ ưở ề ợ ủ ợ ồ mà v n đ c h ng quy n l i c a h p đ ng).
ề ưỡ ỉ ườ ụ ể ớ ợ ị ượ Tính đ n bù mang tính l ng tính vì: Ch trong tr ng h p c th m i xác đ nh đ ộ c m t
ự ệ ề ề ể ể ả ả ợ ồ ồ ợ h p đ ng b o hi m là h p đ ng có đ n bù hay không (Tính đ n bù khi có s ki n b o hi m).
ộ ố ạ ợ ồ ệ ề ể ả Trong m t s lo i h p đ ng cá bi ọ ỗ ư t, nó luôn mang tính đ n bù nh trong b o hi m nhân th h n
ườ ể ượ ặ ủ ả ề ể ả ả ặ ợ h p (ng ả i mua b o hi m đ ứ c tr ti n b o hi m trong c khi không g p r i ro). M t khác m c
ị ướ ớ ạ ộ ề đ đ n bù không xác đ nh tr c (Gi i h n... )
ạ ợ ể ề ả ẫ ậ ả ợ ồ ồ ợ ồ Th sáuứ , h p đ ng b o hi m là lo i h p đ ng có đi u kho n m u (h p đ ng gia nh p).
ủ ữ ể ề ề ả ạ ả ẫ ả ợ ồ ướ Đi u kho n m u c a h p đ ng b o hi m là nh ng đi u kho n do DNBH so n tr ẫ c theo m u,
ế ườ ế ợ ậ ấ ả ể ấ ả ấ ậ ồ N u ng i mua b o hi m ch p nh n giao k t h p đ ng thì coi ch p nh n t ề ữ t c nh ng đi u
ả ẫ kho n m u đó.
ể ợ ồ ườ ượ ộ ố ề ề ạ ả ẵ ả ả H p đ ng b o hi m th ng đ ệ c DNBH so n th o s n m t s đi u kho n (đi u ki n
ủ ế ớ ụ ể ệ ả ậ ộ ố ế ủ ề ả chung) Vi c tho thu n c th liên quan ch y u t i m t s chi ti ộ t c a các đi u kho n thu c
ủ ợ ờ ạ ố ề ư ề ệ ể ể ể ả ả ả ầ ồ là ph n đi u ki n riêng c a h p đ ng nh : th i h n b o hi m, s ti n b o hi m, phí b o hi m...
ự ề ế ề ả ả ẫ ồ ị ợ h p đ ng có đi u kho n m u n u có s không rõ ràng trong các đi u kho n thì DNBH ch u b t l ấ ợ i
ả ề ả ả ế ấ khi gi i thích đi u kho n trong gi i quy t tranh ch p liên quan.
ề ệ ẫ ả ộ ề ướ Vi c DNBH ban hành đi u kho n m u là m t thông l ệ ượ đ ậ c pháp lu t nhi u n c công
ậ ở nh n b i:
ứ ạ ủ ệ ợ ủ ủ ể ể ầ ồ ố ớ ố ả + Do tính ph c t p c a quan h h p đ ng b o hi m. đ đánh giá đ y đ r i ro đ i v i đ i
ể ể ả ầ ả ả ế ự ủ ượ t ng b o hi m, bên tham gia b o hi m ph i kê khai đ y đ , chi ti t, trung th c các thông tin v ề
ể ề ể ế ả ấ ả ố ượ đ i t ng b o hi m và v n đ có liên quan. Bên tham gia b o hi m khó kê khai n u không có s ự
ướ ẫ ủ ể ấ ầ ả ượ ả ẵ ợ g i ý, h ng d n c a DNBH thông qua gi y yêu c u b o hi m đ ạ c DNBH so n th o s n.
ạ ằ ươ ượ ợ ồ ươ ượ + T o ra tính cân b ng cho các bên trong th ng l ng h p đ ng: Trong th ng l ợ ng h p
ế ơ ư ể ể ể ệ ả ả ả ồ đ ng b o hi m Bên b o hi m có u th h n bên mua b o hi m (kinh nghi m và tính chuyên
ụ ủ ệ ề ề ệ ả ẫ nghi p) Vi c ban hành đi u kho n m u công khai quy n và nghĩa v c a các bên giúp khách hàng
ụ ủ ế ị ề ể ể ặ ế hi u rõ quy n và nghĩa v c a mình đ đi đ n quy t đ nh tham gia ho c không tham gia
ấ ượ ụ ấ ị ề ổ ị + Giúp DNBH cung c p d ch v có ch t l ng, n đ nh cho nhi u khách hàng.
ệ ế ươ ượ ớ ừ ừ ự ế ề DNBH không có đi u ki n ti n hành th ng l ợ ng tr c ti p v i t ng khách hàng trong t ng h p
ấ ượ ể ả ả ớ ể ẩ ồ đ ng. DNBH SX ra s n ph m b o hi m v i cùng ch t l ả ề ng đ bán cho nhi u khách hàng đ m
ả ế ệ ờ ồ ờ ệ ả b o tính nhanh chóng, hi u qu trong kinh doanh ti t ki m chi phí và th i gian... Đ ng th i công
ủ ể ẩ ả ả ườ ự ạ ế ủ ạ ừ ạ khai s n ph m b o hi m c a riêng mình, tăng c ng năng l c c nh tranh, h n ch r i ro t đ i lý
ứ ự ể ề ệ ệ ệ ậ ạ ơ ả b o hi m và t o đi u ki n cho c quan ch c năng giám sát vi c th c hi n pháp lu t kinh doanh
ể ả b o hi m.
ẫ ủ ư ể ề ạ ả ượ ể ế ạ Bên c nh u đi m trên đi u kho n m u c a HĐBH có nh ắ c đi m là h n ch nguyên t c
ự ự ủ ế ệ ả ả ả ậ ợ ọ ự t ồ do tho thu n trong ký k t và th c hi n h p đ ng, làm gi m kh năng l a ch n c a bên mua
ễ ị ắ ể ể ả ả ả ẩ ả ậ ướ ả b o hi m. Ngoài ra, bí m t kinh doanh khó b o đ m, s n ph m b o hi m d b b t ch c ...
ứ ự ạ ợ ủ ể ế ấ ả ợ ồ ồ Th b y ứ ả , H p đ ng b o hi m là lo i h p đ ng có ch a đ ng tính ch t may r i: N u không
ư ồ ạ ệ ế ệ ự ủ ợ ể ả ồ ồ ạ ủ t n t i r i ro thì không có vi c giao k t cũng nh t n t i hi u l c c a h p đ ng b o hi m.
ạ ợ ồ ể ả 2. Phân lo i h p đ ng b o hi m.
ố ượ ả ể ể ả ạ ả ợ ồ ả ể , h p đ ng b o hi m chia thành ba lo i: b o hi m tài s n, ứ Căn c vào đ i t ng b o hi m
ể ườ ự ể ệ ả ả b o hi m con ng i, b o hi m trách nhi m dân s .
ố ượ ạ ộ ủ ụ ủ ể ể ả ả ơ Đ i t ả ng b o hi m là m c tiêu quan tâm c a ho t đ ng b o hi m nó là n i các r i ro b o
ể ị ủ ạ ổ ể ẩ ữ ữ ự ể ể ấ ạ hi m có th x y ra kéo theo nh ng tai n n t n th t (Nh ng th c th có th b r i ro xâm h i ).
ứ ủ ị ể ả ợ ồ ợ ồ ồ ậ ) h p đ ng b o hi m g m h p đ ng Căn c vào tính pháp lý (các quy đ nh c a pháp lu t
ể ự ệ ể ắ ả ồ ợ ộ ả b o hi m t nguy n và h p đ ng b o hi m b t bu c.
ể ả ợ ồ ự ổ ế ở ượ ướ ế ớ H p đ ng b o hi m t nguy n ụ ệ , Đ c áp d ng ph bi n các n c trên th gi i. Theo ch ế
ế ợ ề ự ế ể ệ ồ ự ọ ộ ả đ b o hi m này vi c giao k t hay không giao k t h p đ ng các bên có quy n t do l a ch n, các
ề ề ứ ệ ề ể ể ả ả ậ ả bên có quy n tho thu n v đi u ki n b o hi m, m c phí b o hi m.
ể ắ ả ồ ợ ồ ượ ế ậ ơ ở ậ ị H p đ ng b o hi m b t bu c: ợ ộ là h p đ ng đ c thi t l p trên c s pháp lu t quy đ nh.
ế ợ ụ ể ể ệ ả ậ ả ồ ị ố ớ Vi c tham gia b o hi m và ký k t h p đ ng b o hi m là nghĩa v mà pháp lu t quy đ nh đ i v i
ố ượ ể ụ ệ ể ắ ả ả ộ ộ các pháp nhân, th nhân có đ i t ế ể ng b o hi m thu c di n b o hi m b t bu c. Nghĩa v giao k t
ả ắ ộ ồ ượ ố ớ ộ ố ụ ể ệ ả ể ợ h p đ ng b o hi m b t bu c còn đ ả c áp d ng đ i v i m t s doanh nghi p b o hi m. Trong b o
ứ ể ệ ể ề ể ả ả ắ ậ ộ ị hi m b t bu c pháp lu t quy đ nh đi u ki n b o hi m, m c phí b o hi m và các bên có nghĩa v ụ
ả ấ ph i ch p hành.
ộ ố ố ượ ố ớ ờ ố ể ệ ộ ủ ả Trong đ i s ng xã h i, vi c b o hi m đ i v i m t s đ i t ỉ ử ng không ch x lý r i ro cho
ổ ứ ế ợ ủ ộ ủ ướ ự ế ừ t ng cá nhân, t ch c mà còn liên quan đ n l ồ i ích c a c ng đ ng, c a Nhà n c. Th c t ặ đó đ t ra
ế ộ ả ể ầ ạ ộ ộ ự ệ ướ ầ m t nhu c u xã h i là bên c nh ch đ b o hi m t nguy n, Nhà n ế ộ ả c c n duy trì ch đ b o
ể ộ ắ hi m b t bu c.
ố ớ ụ ể ề ể ả ắ ạ ậ ả ộ ị ỉ ộ T i Đi u 8 lu t kinh doanh b o hi m quy đ nh: B o hi m b t bu c ch áp d ng đ i v i m t
ệ ợ ụ ể ả ể ắ ả ộ ộ ằ ố ạ ả s lo i b o hi m nh m m c đích b o v l ộ i ích công c ng và an toàn xã h i. B o hi m b t bu c
bao g m:ồ
ự ủ ơ ớ ủ ể ệ ả ự ủ ệ ể ả B o hi m trách nhi m dân s c a ch xe c gi i, b o hi m trách nhi m dân s c a ng ườ i
ố ớ ể ậ v n chuy n hàng không đ i v i hành khách;
ạ ộ ố ớ ệ ể ệ ả ư ấ ậ ề B o hi m trách nhi m ngh nghi p đ i v i ho t đ ng t v n pháp lu t;
ệ ủ ể ệ ệ ề ả ớ ả ể B o hi m trách nhi m ngh nghi p c a doanh nghi p môi gi i b o hi m;
ể ả ổ B o hi m cháy, n .
ứ ể ế ờ ỳ ộ ừ ủ ủ ầ Căn c vào nhu c u phát tri n kinh t xã h i t ng th i k , Chính ph trình y ban th ườ ng
ố ộ ể ắ ộ ị ạ ả ụ v Qu c h i quy đ nh lo i b o hi m b t bu c khác.
ủ ể ủ ợ ồ ả ể . 3. Ch th c a h p đ ng b o hi m
ủ ể ủ ợ ể ở ệ ể ả ộ ả 3.1 Bên b o hi m: ồ ể là doanh nghi p b o hi m, Đ tr thành m t bên ch th c a h p đ ng
ữ ể ề ể ệ ả ả ả ả b o hi m thì bên b o b o hi m ph i có nh ng đi u ki n sau:
ệ ể ả ả ượ ạ ộ ậ ậ Ph i là doanh nghi p b o hi m đ ả c thành l p và ho t đ ng theo Lu t kinh doanh b o
ể ượ ệ ự ạ ộ ậ ấ ấ ấ ộ hi m (đ c B Tài chính c p gi y phép thành l p và ho t đ ng và gi y phép đó có hi u l c pháp
lý).
ể ả ồ ợ ượ ạ ộ ế ợ ượ ấ H p đ ng b o hi m đ ộ c ký k t phù h p n i dung ho t đ ng đ c ghi trong gi y phép
ượ ấ đ c c p.
ườ ạ ế ợ ủ ự ể ề ệ ẩ ả ồ Ng ả i đ i di n ký k t h p đ ng b o hi m ph i có đ năng l c và th m quy n theo quy
ủ ậ ị đ nh c a pháp lu t.
ệ ạ ế ợ ệ ệ ể ả ạ ồ ị Phân bi t đ i di n giao d ch và đ i di n giao k t h p đ ng b o hi m.
ế ợ ạ ộ ể ệ ả ồ ả ệ Trong ho t đ ng kinh doanh, các doanh nghi p b o hi m ngoài vi c ký k t h p đ ng b o
ế ợ ể ể ể ể ả ạ ả ả ớ ợ ồ ợ ồ hi m v i bên mua b o hi m, còn ký k t h p đ ng tái b o hi m, h p đ ng đ i lý b o hi m, h p
ớ ả ể ồ đ ng môi gi i b o hi m.
ữ ự ệ ể ậ ả ả ả ồ ợ ớ H p đ ng tái b o hi m ệ ể : là s tho thu n gi a doanh nghi p b o hi m v i doanh nghi p
ể ệ ể ệ ả ặ ớ ả ả b o hi m khác ho c v i doanh nghi p chuyên kinh doanh tái b o hi m, Theo đó doanh nghi p b o
ể ể ố ượ ề ệ ệ ậ ặ ầ ộ ộ hi m g c chuy n nh ả ng m t ph n trách nhi m đã nh n cho m t ho c nhi u doanh nghi p b o
ể ươ ả ả ề ớ ố ứ ể ể ể ậ ả ả ả hi m khác t ng ng v i s phí tái b o hi m, bên nh n tái b o hi m ph i tr ti n b o hi m trong
ệ ạ ươ ứ ự ệ ớ ố ể ể ả ậ ả ả ph m vi trách nhi m t ng ng v i s phí tái b o hi m đã nh n khi x y ra s ki n b o hi m.
ệ ề ể ệ ậ ả ị ị ấ ố Đi u 27 Lu t kinh doanh b o hi m quy đ nh: Doanh nghi p ch u trách nhi m duy nh t đ i
ể ả ể ể ả ả ợ ồ ườ ữ ể ả ợ ớ v i bên mua b o hi m theo h p đ ng b o hi m, k c trong tr ng h p tái b o hi m nh ng trách
ể ệ ể ề ệ ậ ả ầ ậ ả ả nhi m đã nh n b o hi m. Doanh nghi p nh n tái b o hi m không có quy n yêu c u bên mua b o
ự ế ể ể ể ả ả ượ ầ hi m tr c ti p đóng phí b o hi m cho mình, Bên mua b o hi m không đ ệ c yêu c u doanh nghi p
ặ ồ ả ề ể ể ậ ả ả ườ ừ ườ ậ ợ nh n tái b o hi m tr ti n b o hi m ho c b i th ng cho mình, tr tr ả ng h p có tho thu n khác
ể ả ợ ồ trong h p đ ng b o hi m.
ề ể ậ ị ườ ả ợ ả Đi u 9 Lu t kinh doanh b o hi m quy đ nh: Trong tr ể ng h p tái b o hi m cho các doanh
ể ệ ướ ể ể ệ ệ ả ả ả ầ ộ ả nghi p b o hi m n c ngoài, doanh nghi p b o hi m ph i tái b o hi m m t ph n trách nhi m đã
ể ệ ể ả ậ ả ướ ủ ị nh n b o hi m cho doanh nghi p kinh doanh tái b o hi m trong n ủ c theo quy đ nh c a chính ph .
ụ ể ệ ể ả ả ả ủ ệ ợ ể C th Doanh nghi p b o hi m ph i tái b o hi m theo t ỷ ệ l ồ 20% trách nhi m c a các h p đ ng
ể ế ể ả ố ệ ả ể ả ả b o hi m đã giao k t cho công ty tái b o hi m qu c gia vi ệ t nam. Vi c gi m t ỷ ệ l ắ tái b o hi m b t
ề ướ ộ ợ ớ ố ế ệ ế ặ bu c phù h p v i các đi u c qu c t mà Vi t nam đã ký k t ho c tham gia.
ự ữ ệ ể ả ậ ả ạ ả ợ ồ ớ ạ H p đ ng đ i lý b o hi m ể : là s tho thu n gi a doanh nghi p b o hi m v i bên đ i lý,
ộ ố ự ỷ ự ề ệ ể ệ ả ạ theo đó bên đ i lý theo s u quy n và nhân danh doanh nghi p b o hi m th c hi n m t s công
ả ộ ề ươ ệ ể ệ ể ệ ả ả ả vi c mà doanh nghi p b o hi m giao, còn doanh nghi p b o hi m tr m t kho n ti n t ứ ng ng
ệ ạ ớ v i công vi c giao cho bên đ i lý.
ườ ể ể ạ ạ ả ạ ả ợ ợ ồ Trong tr ng h p bên đ i lý b o hi m vi ph m h p đ ng đ i lý b o hi m gây thi ệ ạ ế t h i đ n
ợ ủ ợ ể ể ả ả ẫ ả ề quy n và l i ích h p pháp c a ng ườ ượ i đ ị ệ c b o hi m thì doanh nghi p b o hi m v n ph i ch u
ề ợ ệ ể ể ế ế ể ạ ả ạ ả ả ồ trách nhi m v h p đ ng b o hi m do đ i lý b o hi m thu x p giao k t; đ i lý b o hi m có trách
ệ ể ề ệ ể ệ ả ả ả ồ ồ nhi m b i hoàn cho doanh nghi p b o hi m các kho n ti n mà doanh nghi p b o hi m đã b i
ườ ườ ượ ả ể th ng cho ng c b o hi m. i đ
ợ ồ ớ ả ự ữ ể ệ ả ả ậ ớ H p đ ng môi gi i b o hi m ể : Là s tho thu n gi a doanh nghi p b o hi m v i doanh
ệ ớ ả ể ệ ớ ả ộ ố ự ệ ể nghi p môi gi i b o hi m, theo đó doanh nghi p môi gi i b o hi m th c hi n m t s công vi c đ ệ ể
ằ ế ậ ệ ả ữ ể ể ệ ả ươ ể ả nh m thi t l p quan h b o hi m gi a doanh nghi p b o hi m và ng ì tham gia b o hi m, doanh
ả ộ ề ươ ể ệ ả ả ứ ệ ớ ớ ự ệ nghi p b o hi m tr m t kho n ti n t ng ng v i công vi c mà bên môi gi i th c hi n. Bên môi
ớ ể ừ ượ ả ừ ề ậ ồ ể ả ườ gi i có th v a đ c nh n ti n hoa h ng c t ệ phía doanh nghi p b o hi m và ng i tham gia.
ạ ợ ư ệ ể ặ ả ồ M c dù doanh nghi p b o hi m có tham gia các lo i h p đ ng khác nh ng trong quan h ệ
ệ ể ể ả ả ồ ườ ố ớ ệ ấ ị ợ h p đ ng b o hi m, doanh nghi p b o hi m là ng i duy nh t ch u trách nhi m đ i v i ng ườ i
ể ượ ả đ c b o hi m.
ể ả 3.2. Bên mua b o hi m
ể ổ ứ ế ợ ệ ể ả ồ ớ ả Bên mua b o hi m là t ả ch c, cá nhân giao k t h p đ ng b o hi m v i doanh nghi p b o
ể ồ ể ể ể ả ả ờ ả hi m và đóng phí b o hi m. Bên mua b o hi m có th đ ng th i là ng ườ ượ i đ ặ ể c b o hi m ho c
ườ ụ ưở ng i th h ng.
ủ ể ủ ợ ể ở ể ả ộ ồ ổ ứ ủ ả Đ tr thành m t bên ch th c a h p đ ng b o hi m thì t ch c, cá nhân ph i có đ năng
ự ệ ề ả ả ượ ế ộ ả ừ ể ị ự l c hành vi dân s và ph i tho mãn các đi u ki n đ c quy đ nh trong t ng ch đ b o hi m c ụ
ề ợ ể ả ả ể ượ ả ể ể th . Bên mua b o hi m ph i có quy n l i có th đ c b o hi m.
ề ợ ể ượ ả ề ử ụ ề ở ữ ữ ề ế ể Quy n l i có th đ ề c b o hi m là quy n s h u, quy n chi m h u, quy n s d ng, quy n
ụ ề ả ưỡ ấ ưỡ ố ớ ố ượ ượ ả ể tài s n; quy n, nghĩa v nuôi d ng, c p d ng đ i v i đ i t ng đ c b o hi m.
ệ ợ ồ ủ ể ụ ủ ề ả ể . 3.3.Quy n và nghĩa v c a các ch th tham gia quan h h p đ ng b o hi m
ụ ủ ề ệ ể ể ả ả * Quy n và nghĩa v c a bên b o hi m ( doanh nghi p b o hi m).
ả ạ ừ ề ề ể ệ ả ả ướ ả Ph i gi i thích rõ cho bên mua b o hi m v đi u kho n lo i tr trách nhi m tr c khi ký
ồ ả ụ ủ ủ ề ề ả ồ ợ ế ợ k t h p đ ng; Gi i thích cho bên mua các đi u kho n c a h p đ ng, quy n và nghĩa v c a bên
ả ườ ề ể ề ả ả ồ ợ ợ ể mua b o hi m. Trong tr ả ng h p h p đ ng b o hi m có đi u kho n không rõ ràng thì đi u kho n
ẽ ượ ả ợ ườ ượ ả ườ ụ ưở ề ợ ả ể đó s đ c gi i thích có l i cho ng ể c b o hi m hay ng i đ i th h ng quy n l i b o hi m.
ứ ể ể ể ả ả ấ ấ ả ơ ế C p cho bên mua b o hi m gi y ch ng nhân b o hi m, đ n b o hi m ngay sau khi ký k t
ể ả ồ ợ h p đ ng b o hi m;
ườ ả ề ể ả ặ ả ườ ụ ưở ồ B i th ng ho c tr ti n b o hi m cho ng ườ ượ i đ ể c b o hi m hay ng i th h ng khi
ự ệ ể ả ả x y ra s ki n b o hi m;
ả ả ằ ừ ố ả ề ặ ừ ố ồ ể ườ Gi i thích b ng văn b n lý do t ả ch i tr tì n b o hi m ho c t ch i b i th ng;
ố ợ ể ả ể ả ớ ủ ế ầ ườ ứ ồ Ph i h p v i bên mua b o hi m đ gi i quy t yêu c u c a ng i th ba đòi b i th ườ ng
ề ữ ể ệ ạ ự ệ ể ệ ả ả ả ộ ả b o hi m v nh ng thi ể t h i thu c trách nhi m b o hi m khi x y ra s ki n b o hi m;
ủ ề ể ể ả ậ ả ợ ồ ả ả Có quy n thu phí b o hi m c a bên mua b o hi m theo tho thu n trong h p đ ng b o
hi m; ể
ự ế ệ ể ầ ấ ầ ả ủ Yêu c u bên mua b o hi m cung c p đ y đ trung th c thông tin liên quan đ n vi c giao
ự ệ ể ả ồ ợ ế k t và th c hi n h p đ ng b o hi m;
ượ ơ ươ ỉ ự ệ ể ả ồ ườ ề Đ c quy n đ n ph ợ ng đình ch th c hi n h p đ ng b o hi m trong tr ợ ng h p đ ượ c
2 nh : Bên mua b o hi m cung c p thông tin sai s th t nh m h
ậ ị ự ậ ư ể ằ ấ ả ưở ợ pháp lu t quy đ nh ng l i; Không
ụ ự ể ệ ệ ả ấ ườ ủ ợ th c hi n nghĩa v cung c p thông tin cho doanh nghi p b o hi m trong tr ng h p làm tăng r i ro
ổ ẫ ủ ủ ế ể ệ ả ặ ệ ho c phát sinh thêm trách nhi m c a doanh nghi p b o hi m; Khi thay đ i d n đ n tăng các r i ro
ế ề ệ ể ệ ả ấ ậ ả thì doanh nghi p có quy n tăng phí n u bên mua b o hi m không ch p nh n. Doanh nghi p b o
ề ể ơ ươ ỉ ự ệ ả ằ ợ ồ hi m có quy n đ n ph ng đình ch th c hi n h p đ ng …và thông báo ngay b ng văn b n cho
ể ừ ể ả ặ ể ả ạ ặ bên mua b o hi m ho c sau 60 ngày k t ngày ra h n bên mua b o hi m không đóng phí ho c
ố ượ ự ể ệ ả ả ả Ng ườ ượ i đ ệ c b o hi m không th c hi n các bi n pháp b o đ m an toàn cho đ i t ả ng b o
ể ể ầ ả ệ hi m sau khi doanh nghi p b o hi m đã yêu c u.
ừ ố ả ề ể ả ườ ụ ưở ặ ừ ố ồ ườ T ch i tr ti n b o hi m cho ng i th h ng ho c t ch i b i th ng cho ng ườ ượ i đ c
ể ườ ệ ể ạ ả ặ ộ ợ ườ ả b o hi m trong tr ng h p không thu c ph m vi trách nhi m b o hi m ho c trong tr ạ ợ ng h p lo i
ừ ệ ể ể ả ả ậ ợ ồ ả tr trách nhi m b o hi m theo tho thu n trong h p đ ng b o hi m;
ế ổ ụ ể ệ ề ạ ấ ầ ả ị Yêu c u bên mua b o hi m áp d ng các bi n pháp đ phòng, h n ch t n th t theo quy đ nh
ậ ủ c a pháp lu t;
ườ ố ề ứ ể ệ ể ả ả ồ ồ ầ Yêu c u ng i th ba b i hoàn s ti n b o hi m mà doanh nghi p b o hi m đã b i th ườ ng
ườ ượ ả ườ ố ớ ứ ự ệ cho ng ể c b o hi m do ng i đ ả i th ba gây ra đ i v i tài s n và trách nhi m dân s ;
ụ ủ ề ể ả ườ ượ ả * Quy n và nghĩa v c a bên mua b o hi m, ng i đ ể c b o hi m
ủ ể ạ ả ộ ươ ứ ả ậ ầ N p phí b o hi m đ y đ đúng h n theo ph ợ ng th c mà các bên đã tho thu n trong h p
ệ ự ủ ả ụ ơ ả ế ị ệ ể ộ ề ồ đ ng; Đây là m t nghĩa v c b n và là đi u ki n quy t đ nh hi u l c c a b o hi m.
ủ ự ầ ọ ế ế ể ả ợ Kê khai đ y đ , trung th c m i chi ti ầ ồ t có liên quan đ n h p đ ng b o hi m theo yêu c u
ể ả ệ ủ c a doanh nghi p b o hi m.
ườ ơ ở ể ự ụ ể ệ ả ệ Vi c ng ủ i tham gia b o hi m th c hi n đúng nghĩa v này là c s đ DNBH đánh giá r i
ể ể ấ ả ả ậ ấ ậ ặ ụ ể ộ ố ề ậ ro, xem xét đ ch p nh n ho c không ch p nh n b o hi m và tho thu n c th m t s đi u
ủ ế ả ả ậ ồ ợ ườ ự ệ ị kho n c a h p đ ng. Pl xác đ nh rõ h u qu pháp lý n u ng i tham gia không th c hi n đúng
ụ ự ủ ệ ệ ể ả ợ ồ ơ ươ nghĩa v này đó là s vô hi u c a h p đ ng; doanh nghi p b o hi m đ n ph ỉ ự ng đình ch th c
ố ề ệ ả ồ ợ ồ ườ ả ề ể ỷ ệ ậ ồ ườ hi n h p đ ng; Gi m s ti n b i th ả ng, tr ti n b o hi m theo t th m chí không b i th l ng,
ả ề ể ả không tr ti n b o hi m.
ữ ườ ủ ể ệ ợ Thông báo nh ng tr ủ ặ ng h p có th làm tăng r i ro, ho c phát sinh thêm trách nhi m c a
2 ( Khoản 2 điều 19; khoản 2 điều 20; khoản 2 điều 35; khoản 3 điều 50 )
ậ ả ệ ể ể ả ệ doanh nghi p b o hi m; (Acó xe ô tô đi làm nay chuy n sang dùng v n t i taxi). Đây là vi c làm
ế ả ả ợ ề ấ ả ợ ọ ố ầ c n thi t đ m b o l i ích h p lý cho c hai bên. PLKDBH nhi u qu c gia r t coi tr ng nghĩa v ụ
ụ ế ể ả ạ ậ ả ị này và quy đ nh rõ h u qu pháp lý n u bên tham gia b o hi m vi ph m nghĩa v này
ự ệ ể ệ ể ả ả ả ố ề ệ Thông báo cho doanh nghi p b o hi m v vi c x y ra s ki n b o hi m trong 2 ngày đ i
ố ớ ắ ợ ồ ợ ớ ộ v i tr m c p và 5 ngày đ i v i các h p đ ng khác, tr ừ ườ tr ng h p có lý do chính đáng mà ng ườ i
ệ ượ ự ể ả ụ mua b o hi m không th c hi n đ c nghĩa v này.
ượ ả ự ề ể ả ờ ị Bên đ c b o hi m ph i thông báo k p th i, chính xác, trung th c v nguyên nhân và m c đ ứ ộ
ự ế ớ ấ ẽ ề ợ ề ồ ườ ả ề ể ả ặ ổ t n th t s liên quan tr c ti p t i quy n l i v b i th ng ho c tr ti n b o hi m.
ế ổ ụ ủ ừ ệ ấ ả ạ ị Áp d ng các bi n pháp phòng ng a và h n ch t n th t khi có r i ro x y ra theo quy đ nh
ậ ủ c a pháp lu t;
ế ợ ủ ể ể ượ ả ồ Khi đánh giá r i ro đ giao k t h p đ ng DNBH có th thông báo cho bên đ ể c b o hi m
ữ ệ ầ ế ể ả ệ ố ượ ộ ố ườ ể ả ự ợ nh ng vi c làm c n thi t đ b o v đ i t ng b o hi m. Trong m t s tr ệ ệ ng h p vi c th c hi n
ụ ệ ệ ề ậ ồ ợ ượ ự ể ệ ả nghĩa v này là đi u ki n cho vi c xác l p h p đ ng mà bên đ ế ả c b o hi m ph i th c hi n n u
ữ ố ườ ấ ủ ế ẽ ề ệ ề ợ ỉ mu n tham gia. Nh ng tr ạ ng h p khác đ xu t c a DNBH s liên quan đ n vi c đi u ch nh ph m
ể ể ả ả vi b o hi m, phí b o hi m.
ụ ứ ệ ế ấ ạ ạ ộ ỳ ả N u vi ph m các nghĩa v nêu trên tu theo tính ch t m c đ vi ph m doanh nghi p b o
ể ơ ể ươ ỉ ợ ể ặ ả ả ồ ừ ố ề ồ ừơ hi m có th đ n ph ng đình ch h p đ ng b o hi m ho c gi m tr s ti n b i th ng ho c s ặ ố
ể ề ả ườ ượ ả ậ ượ ị ả ươ ứ ộ ỗ ủ ứ ti n b o hi m mà ng ể c b o hi m nh n đ i đ c b gi m t ớ ng ng v i m c đ l i c a ng ườ i
đó.
ả ề ề ể ệ ả ầ ồ ườ ề ể ặ Có quy n yêu c u doanh nghi p b o hi m tr ti n b i th ả ng ho c ti n b o hi m khi có
ệ ể ể ả ấ ả ạ ộ ổ ệ ạ ả ự ệ s ki n b o hi m thu c ph m vi trách nhi m b o hi m, có t n th t thi t h i x y ra.
ộ ể ả ủ ợ ồ 4. N i dung c a h p đ ng b o hi m.
ủ ợ ề ể ể ậ ả ả ả ồ ộ ổ N i dung c a h p đ ng b o hi m là t ng th các đi u kho n do các bên tho thu n làm phát
ụ ụ ể ệ ợ ề ể ả ồ ồ ủ ể sinh các quy n và nghĩa v c th giũa các ch th tham gia quan h h p đ ng b o hi m. bao g m
ề ả các đi u kho n sau:
ề ề ả ả ồ ồ ợ ớ ợ ả Đi u kho n ch y u ủ ế : là các đi u kho n ph i có trong h p đ ng, có nó h p đ ng m i phát
ụ ể ệ ự ạ ợ ộ ồ ỳ ườ ề ả ạ ị ừ sinh hi u l c. Tu thu c vào t ng lo i h p đ ng c th mà ng i ta xác đ nh lo i đi u kho n nào
ủ ế ề ả ượ đ c coi là đi u kho n ch y u.
ạ ợ ể ả ườ ữ ề ả ượ ồ Trong các lo i h p đ ng b o hi m thông th ng nh ng đi u kho n sau đây đ c coi là
ủ ế ữ ề ả nh ng đi u kho n ch y u:
ỉ ủ ể ể ệ ả ả ị ả Tên, đ a ch c a doanh nghi p b o hi m, bên mua b o hi m, ng ườ ượ i đ ặ ể c b o hi m ho c
ụ ưở ề ợ ả ể ng ườ ượ i đ c th h ng quy n l i b o hi n
ố ượ ứ ẻ ể ả ả ả ộ Đ i t ng b o hi m: ổ ể có th là tài s n, TNDS, tính m ng, s c kho , kh năng lao đ ng, tu i ạ
ọ ườ ố ượ ể ả ượ ụ ể ừ ể ả ồ ợ ị th con ng i... đ i t ng b o hi m đ ệ c xác đ nh c th trong t ng h p đ ng b o hi m. Vi c
ố ượ ị ế ị ụ ể ế ẽ ệ ệ ậ ắ ả xác đ nh rõ đ i t ng b o hi m s quy t đ nh đ n vi c v n d ng các nguyên t c, bi n pháp ký
ệ ụ ể ậ ả ả ả ậ ả ạ ợ ợ ồ thu t nghi p v thích h p trong so n th o, tho thu n và qu n lý h p đ ng b o hi m.
ố ề ả ượ ả ể ể ể ả ả ị S ti n b o hi m ; Giá tr tài s n đ c b o hi m trong b o hi m tài s n; ả ả (đi u kho n ề
ớ ạ ệ ể ồ ườ ả ề ặ ồ ườ ặ ị xác đ nh gi ả i h n trách nhi m b o hi m trong b i th ng ho c tr ti n b i th ả ề ng ho c tr ti n
ể ả b o hi m).
ườ ế ề ỉ ệ ệ ể ả ả ồ B i th ự ng ch vi c bên b o hi m th c hi n cam k t đ n bù cho ng ườ ượ i đ ể c b o hi m
ữ ệ ạ ậ ự ệ ấ ả ử ụ ả ầ ặ ộ ộ nh ng thi ể t h i v t ch t x y ra trong s ki n b o hi m m t ph n ho c toàn b . Nó s d ng ch ủ
ử ụ ể ể ể ả ả ả ả ườ ả ề ế y u trong b o hi m tài s n, BH TNDS; Tr ti n b o hi m s d ng trong b o hi m con ng i nó
ể ả ả ộ ấ ị ề ả ả ậ ợ ồ mang ý nghĩa bên b o hi m tr ả m t kho n ti n nh t đ nh theo tho thu n trong h p đ ng b o
ể ươ ở ể ự ệ ế ủ ự ề ệ ệ hi m. Chúng t ồ ng đ ng ả đi m đ u là vi c th c hi n cam k t c a DNBH khi có s ki n b o
ể ả ệ hi m x y ra. Tuy nhiên chúng có ý nghĩa riêng bi t.
ườ ụ ụ ủ ạ ể ả ố ồ B i th ng có m c tiêu là khôi ph c tình tr ng tài chính c a ng ườ ượ i đ c b o hi m, t i đa
ướ ự ệ ể ả ả ồ ườ ể ự ề ằ ạ ằ b ng tr ng thái tr c khi x y ra s ki n b o hi m. B i th ặ ệ ng có th th c hi n b ng ti n ho c
ữ ố ượ ế ử ự ế ả ồ ườ ơ ộ ế ạ DNBH tr c ti p thay th , s a ch a đ i t ể ng b o hi m, b i th ng không t o ra c h i ki m l ờ i
ượ ả ể cho bên đ c b o hi m.
ả ế ố ả ề ể ả ọ ợ ố ể ả ộ ướ ủ Tr ti n trong b o hi m nhân th còn c y u t sinh l i s phí b o hi m n p tr c c a bên
ả ượ ề ự ệ ể ề ả ệ ạ ể mua b o hi m và nó đ ả c chi tr trong nhi u s ki n b o hi m không h phát sinh thi t h i (BH
ộ ố ự ệ ể ả ỳ ườ ệ ạ ả ả ể ả sinh k ). M t s s ki n b o hi m con ng i có phát sinh thi ề t h i thì kho n ti n tr b o hi m có
ể ẫ ồ ườ th v n không mang tính b i th ng.
ế ợ ể ầ ả ả ồ ị ớ ạ ủ ả ệ ể H u h t h p đ ng b o hi m ph i xác đ nh rõ gi ố ề i h n trách nhi m c a b o hi m. S ti n
ườ ả ộ ự ệ ả ả ả ộ ể ể ể ả ặ ố t i đa mà ng ờ ạ i b o hi m có th ph i tr trong m t s ki n b o hi m ho c trong c m t th i h n
ể ả b o hi m.
ị ớ ạ ụ ệ ể ộ ướ ế ứ BH TS: Các th c xác đ nh gi ả i h n trách nhi m b o hi m ph thu c tr ạ ố c h t vào lo i đ i
ề ố ề ế ố ứ ể ệ ể ề ả ả ả ả ậ ượ t ng b o hi m. Vi c tho thu n v s ti n b o hi m ph i căn c vào nhi u y u t mà tr ướ ế c h t
ị ủ ị ườ ể ả ả ị ặ ằ ươ là giá tr c a tài s n b o hi m ( giá tr này tính theo giá th tr ng ho c b ng ph ng pháp ướ c
ạ ố ượ ố ớ ệ ả ượ ư ự ậ ượ l ng đ i v i các lo i đ i t ặ ng đ c bi t nh công trình xây d ng, v t nuôi, s n l ạ ng thu ho ch
ợ ậ ạ ồ cây tr ng, l i nhu n trong gián đo n kinh doanh).
ớ ạ ượ ứ ứ ệ ằ ị BHTNDS gi i h n đ ệ c xác đ nh b ng các m c trách nhi m. DNBH căn c vào vi c đánh
ề ứ ộ ổ ủ ự ệ ể ể ậ ả ả ấ giá, ướ ượ c l ng v m c đ t n th t, chi phí, h u qu có th phát sinh c a s ki n b o hi m, năng
ủ ả ủ ượ ệ ả ả ắ ự l c tài chính c a b n thân doanh nghi p, kh năng tr phí c a l ớ ề ng khách hàng ti m năng g n v i
ụ ả ể ư ứ ự ệ ể ệ ể ả ọ ừ t ng nghi p v b o hi m đ đ a ra các m c trách nhi m cho bên mua b o hi m l a ch n. Gi ớ i
ệ ườ ượ ệ ố ớ ệ ạ ề ườ ệ ạ ề ả ạ h n trách nhi m th ng đ c phân bi t đ i v i thi t h i v ng i và thi ủ t h i v tài s n c a
ườ ố ớ ứ ạ ệ ạ ề ườ ứ ệ ượ ỗ ườ ng i th ba ( n n nhân). Đ i v i thi t h i v ng i m c trách nhi m đ c tính cho m i ng i/ 1
ố ớ ự ố ể ệ ổ ệ ạ ề ứ ứ ự ố s c và có th kèm theo t ng m c trách nhi m / 1s c . Đ i v i thi ả t h i v tài s n, m c trách
ườ ượ ư ọ ỗ ệ ạ ề ả ủ ư ề ệ nhi m th ng đ c tính cho m i cũng nh m i thi ộ t h i v tài s n c a m t cũng nh nhi u ng ườ i
ứ ộ ự ố th ba trong m t s c .
ườ ự ư ữ ệ ệ ệ ể ả ẩ ả ợ ậ Tr ng h p b o hi m cho nh ng trách nhi m dân s nh trách nhi m s n ph m, b nh t t, ô
ủ ể ệ ễ ả ả ườ ứ nhi m... trách nhi m b o hi m c a ng ườ ượ i đ ể c b o hi m cho ng ể i th ba có th kéo dài trong
ả ờ ạ ứ ệ ể ể ệ ề ả ả ổ ộ ị ệ nhi u năm. Vi c xác đ nh t ng m c trách nhi m b o hi m cho c th i h n b o hi m là m t bi n
ế ể ổ ủ ệ ị ầ pháp c n thi t đ n đ nh trách nhi m thanh toán c a DNBH.
ể ả ườ ớ ạ ả ề ể ả ượ ố ề ị ằ ể ả Trong b o hi m con ng i gi i h n tr ti n b o hi m đ ể c bi u th b ng s ti n b o hi m
ả ờ ạ ộ ự ố ứ ệ ể ặ ả ả ặ ặ ỗ ề ho c m c trách nhi m (tính cho m i m t s c ho c cho c th i h n b o hi m) ho c kho n ti n
ả ả ư ứ ề ể ọ ỳ ị ớ ạ ả ề ợ tr b o hi m đ nh k “niên kim nhân th ”. DNBH đ a ra nhi u m c gi i h n tr ti n thích h p đ ể
ừ ủ ứ ứ ể ầ ả ầ ạ ộ ỳ đáp ng yêu c u ngăn ng a r i ro đ o đ c và bên mua b o hi m tu thu c vào nhu c u an toàn,
ể ự ủ ả ả ọ kh năng tr phí c a mình đ l a ch n.
ể ề ể ề ề ể ệ ả ả ả ạ ả ả ạ Ph m vi b o hi m, đi u ki n b o hi m, đi u kho n b o hi m, các đi u kho n lo i
tr ; ừ
ơ ả ủ ữ ề ấ ả ợ ồ ở Đây là nh ng đi u kho n c b n c a h p đ ng. B i vì, xu t phát t ừ ự ế th c t ạ ề có nhi u lo i
ể ả ấ ổ ưở ủ ố ượ ế ự ư ể ả ầ ủ r i ro t n th t chi phí có th nh h ng đ n s an toàn c a đ i t ng b o hi m nh ng yêu c u v ề
ể ả ậ ỉ ượ ộ ố ủ ể ậ ả ỹ k thu t và pháp lý ch cho phép các nhà b o hi m đ ấ ố ớ c nh n b o hi m đ i v i m t s r i ro nh t
ượ ả ể ượ ề ứ ộ ủ ự ự ị ủ ị đ nh. R i ro đ c b o hi m đ ủ c xác đ nh d a trên s đánh giá v m c đ r i ro, nguyên nhân r i
ố ả ưở ro và các nhân t nh h ng.
ứ ộ ủ ấ ượ ượ ứ ộ ấ ủ ằ M c đ r i ro cao hay th p đ ị c đ nh l ọ ng b ng xác su t r i ro và m c đ nghiêm tr ng
ấ ủ ừ ả ố ượ ờ ậ ố ớ ụ ể ủ ậ c a h u qu . Xác su t r i ro trong t ng tình hu ng đ c tính toán c th nh lu t s l n.. V c ề ơ
ế ố ắ ế ố ế ố ể ả ể ạ ẫ ắ ả b n có th phân chia thành 3 lo i bi n c ch c ch n, bi n c có th x y ra và bi n c ng u nhiên.
ụ ể ứ ủ ụ ề ả ậ ọ ộ ố ộ ừ M c đ nghiêm tr ng c a h u qu trong t ng tình hu ng c th ph thu c nhi u y u t ế ố
ị ủ ố ươ ư ặ ủ ị ự ộ ạ ủ nh : Đ c tính c a lo i r i ro, giá tr c a đ i t ng ch u s tác đ ng...
ủ ề ồ ố ừ ạ ộ ặ ắ V nguyên nhân có r i ro có ngu n g c khách quan t thiên nhiên, ho c g n ho t đ ng xã
ườ ủ ữ ủ ế ả ừ ạ ộ ặ ố ộ h i loài ng i( kh ng ho ng, chi n tranh) Nh ng r i ro t ộ ho t đ ng, hành đ ng c ý ho c vô ý
ườ ắ ạ ộ ườ ợ ủ ộ ổ ợ ả ủ c a con ng i(tai n n giao thông, tr m c p, cháy..) có tr ng h p r i ro x y ra là m t t h p các
ố ố ủ nguyên nhân khách quan, ch quan, c ý và không c ý.
ả ữ ả ủ ừ ệ ậ ườ ợ ị Quan h nhân qu gi a nguyên nhân và h u qu r i ro trong t ng tr ố ở ng h p b chi ph i b i
ố ả ưở ơ ậ ư ấ ầ ơ nhân t nh h ng khác. Nh nguy c v t ch t, và nguy c tinh th n.
ơ ậ ấ ả ưở ớ ủ ủ ự ể ị ị Nguy c v t ch t nh h ng t ố ớ ủ i r i ro là v trí đ a đi m c a công trình xây d ng đ i v i r i
ấ ộ ụ ế ị ố ớ ủ ữ ro đ ng đ t, lũ l ạ t; tình tr ng thi t b phòng cháy, ch a cháy đ i v i r i ro cháy..
ầ ủ ữ ầ ơ ườ ưở ạ Nguy c tinh th n là nh ng tr ng thái tinh th n c a con ng ể ả i có th nh h ứ ế ng đ n m c
ườ ư ử ủ ế ượ ư ự ơ ể ả ộ ủ d r i ro th ộ ng liên quan đ n thái đ cách c x c a bên đ c b o hi m nh s l ả là trong b o
ả ự ả ủ ả ườ ượ ả ể ệ ố ượ v đ i t ể ng b o hi m; tâm lý ỷ ạ l i vào s b o đ m c a ng ậ c b o hi m; hành vi gian l n, i đ
ồ ụ ợ ẽ ấ ộ ý đ tr c l ứ ộ ủ i s làm tăng m c đ r i ro lên g p b i.
ể ượ ả ủ ể ườ ộ ố ứ R i ro có th đ c b o hi m th ng xem xét căn c vào m t s tiêu chí sau:
ủ ộ ượ ể ế ả ẫ ả ố ủ ả ậ ả M t là, R i ro đ c b o hi m ph i là bi n c ng u nhiên : r i ro x y ra và h u qu không
ố ủ ế ớ ự ụ ẫ ắ ộ ph thu c vào mong mu n c a bên tham gia. Tính ng u nhiên liên quan đ n t ắ i s không ch c ch n
ự ệ ế ủ ọ ọ ể ả ả ả ờ ờ ề v kh năng x y ra và th i đi m x y ra. ( BH nhân th tr n đ i cho s ki n ch t c a ng ườ ượ i đ c
ể ể ế ấ ắ ắ ờ ị ượ ườ ư ả b o hi m cái ch t là ch c ch n nh ng th i đi m ch t không xác đ nh đ ặ c) Ho c tr ng h p t ợ ự
ể ượ ả ệ ự ư ể ể ẫ ẫ ợ ồ ử t không là ng u nhiên nh ng v n có th đ ả c b o hi m khi h p đ ng b o hi m có hi u l c trong
ề ấ ả ờ ừ ặ ủ ể ỉ kho ng th i gian trên 2 năm). đi u này xu t phát t đ c tính c a BHNT không ch chuy n giao RR
ầ ư ủ ứ ư ầ ỹ ườ ầ ơ đ n thu n mà còn đáp ng nhu c u khác nh tích lu tài chính, đ u t c a ng ả i tham gia b o
hi m.ể
ố ớ ủ ữ ủ ộ ượ ả ầ ượ Đ i v i nh ng r i ro do chính hành đ ng c a bên đ ể c b o hi m c n đ c phân bi ệ ạ t d ng
ủ ế ẫ ố ựơ ả ể ế ố c ý hay vô ý. N u là c ý thì r i ro không còn là ng u nhiên nên không đ c b o hi m. N u không
ư ủ ậ ố ố c ý, không mong mu n nh ng kèm theo y u t ế ố ắ ỗ ặ m c l ả i n ng và có đ kh năng nh n th c đ ứ ượ c
ể ả ể ể ấ ộ ượ tính ch t nguy hi m trong hành đ ng gây nên thì cũng không th b o hi m đ c.
ữ ủ ế ế ạ ả ậ ả ố ộ ạ Nh ng bi n c có h u qu hàng lo t trên ph m vi r ng ( chi n tranh, kh ng ho ng chính
ễ ị ữ ủ ủ ầ ơ ị ỗ ủ ố ở tr ..) nh ng r i ro d b chi ph i b i nguy c tinh th n (r i ro thua l trong kinh doanh là r i ro ph ụ
ự ố ắ ộ ớ ủ ủ ườ ượ ả ể ế ấ ượ ả ể thu c l n vào s c g ng ch quan c a ng c b o hi m) nên r t hi m khi đ i đ c b o hi m.
ượ ượ ề ặ ữ ể ể ả ườ Hai là, l ng hoá đ c v m t tài chính ỉ ả : Nhà b o hi m ch b o hi m cho nh ng tr ợ ng h p
ả ượ ữ ề ặ ệ ượ ượ ự ệ ộ ậ , nh ng h u qu l ng hoá v m t tài chính. Vi c l ng hoá này đ ự c th c hi n m t cách tr c
ặ ươ ế ủ ủ ố ườ ủ ễ ặ ti p ho c t ị ng đ i thông qua quy đ nh ch quan c a con ng i ( r i ro ô nhi m ho c thi ệ ạ ề t h i v
ầ ủ ặ ườ ạ m t tinh th n c a con ng i trong tai n n).
ậ ợ ộ ộ ườ Ba là, không trái pháp lu t và l i ích công c ng. PL không cho phép m t ng i tránh đ ượ c
ự ằ ệ ể ể ặ ả ả ử trách nhi m hình s b ng cách mua b o hi m ho c không cho phép b o hi m t ố ớ vong đ i v i
ườ ự ệ ể ể ậ ả ắ ầ ả ộ ng i m c b n tâm th n. B o hi m cho m t lô hàng l u, b o hi m cho công trình xây d ng trái
pháp lu t.ậ
ữ ề ạ ả ị ườ ể ả ả ợ ị Hai lo i đi u kho n này xác đ nh rõ nh ng tr ng h p nào bên b o hi m ph i ch u trách
ạ ừ ể ệ ệ ạ ả ả ị ướ ữ nhi m (ph m vi b o hi m) không ph i ch u trách nhi m (lo i tr ) tr ậ c nh ng h u qu b t l ả ấ ợ i
ố ượ ả ườ ượ ả ướ ạ ả x y ra cho đ i t ể ng b o hi m. Các tr ợ ng h p đó đ c mô t ự ệ ạ ủ i d ng các lo i r i ro, s ki n, d
ấ ướ ơ ữ ể ể ắ ẩ ạ ạ ả ộ ự ố s c ( Đâm va, m t tích, c ạ p bi n, tr m c p, lây b n, lây h i). H n n a, ph m vi b o hi m, lo i
ả ủ ự ệ ủ ự ệ ể ụ ể ạ ậ ừ ả ể ạ ạ tr b o hi m còn có th c th theo lo i nguyên nhân c a s ki n, lo i h u qu c a s ki n (lo i
ệ ạ ự ớ ạ ổ ầ ề ế ấ ổ t n th t, thi t h i , chi phí phát sinh) và s gi ị i h n v không gian, đ a bàn lãnh th c n thi t trong
ệ ụ ả ộ ố ạ ệ ể ẩ ả m t s lo i nghi p v b o hi m (BH hàng không, BH trách nhi m s n ph m)
ể ạ ừ ạ ừ ệ ố ờ ạ ừ ươ ậ ặ Lo i tr có th lo i tr tuy t đ i (không bao gi nh n BH) ho c lo i tr t ố ng đ i có th ể
ữ ể ả ườ ặ ợ ệ ạ ầ ự ế ượ đ c b o hi m trong nh ng tr ng h p đ c bi t đó là s linh ho t c n thi t trong thi ế ế ả t k s n
ứ ủ ể ể ệ ạ ả ạ ả ẩ ằ ầ ộ ị ph m b o hi m nh m đáp ng các nhu c u b o hi m đa d ng c a xã h i. Vi c xác đ nh ph m vi
ạ ừ ẹ ể ộ ụ ề ề ề ấ ộ ả b o hi m r ng hay h p lo i tr ít hay nhi u còn ph thu c vào nhi u v n đ khác mà ng ườ ả i b o
ể ả ầ ế ế ả ư ự ề ể ầ ả ẩ ả hi m c n ph i xem xét khi thi ể t k s n ph m b o hi m nh s đánh giá v nhu c u b o hi m,
ủ ố ế ố ạ ủ ể ề ầ ả ả ả ả kh năng tr phí b o hi m c a s khách hàng ti m năng; yêu c u qu lý r i ro và y u t c nh tranh
ơ ữ ả ượ ể ề ạ ả ẩ ả ế ế ủ ả c a s n ph m b o hi m. H n n a, hai lo i đi u kho n này còn ph i đ c thi t k trong s t ự ươ ng
ủ ợ ề ả ợ ớ ồ quan h p lý v i các đi u kho n khác c a h p đ ng.
ờ ể ờ ệ ể ả ả ể . Th i gian b o hi m, th i đi m phát sinh trách nhi m b o hi m
ườ ủ ể ệ ể ệ ả ả Thông th ả ng trách nhi m b o hi m c a doanh nghi p b o hi m phát sinh khi bên mua b o
ư ể ể ể ể ả ả ộ ờ ậ hi m n p phí, nh ng cũng có th phát sinh trách b o hi m vào th i đi m do các bên tho thu n
ặ ậ ị ho c do pháp lu t quy đ nh.
ờ ạ ể ượ ắ ầ ề ể ả ằ ờ ị ị ả Th i h n b o hi m đ ờ c xác đ nh b ng đi u kho n quy đ nh th i đi m b t đ u và th i
ệ ự ế ể ể ả ườ ượ ố ị đi m k t thúc hi u l c b o hi m thông th ng đ ờ c xác đ nh theo m c th i gian chính xác theo
ờ ộ ố ạ ự ế ợ ụ ể ệ ệ ầ ờ ị ngày gi ố tháng năm. M t s lo i nghi p v BH vi c xác đ nh th i đi m c n có s k t h p m c
ố ự ệ ờ ừ ộ ố ườ ế ợ ị th i gian và m c s ki n “ t kho đ n kho”. Ngoài ra trong m t s tr ề ặ ng h p quy đ nh v m t
ờ ạ ự ể ể ả ạ ẳ ạ ả ờ ừ th i gian là linh ho t ch ng h n b o hi m công trình xây d ng th i h n b o hi m là t ở khi kh i
ử ụ ư ế ể ả ườ ắ ầ ể ờ công công trình đ n khi bàn giao đ a vào s d ng. Trong b o hi m con ng i th i đi m b t đ u và
ệ ị ậ ả ế ờ ị ế k t thúc cũng có quy đ nh riêng ( b nh t t, thai s n, t ự ử t ề ờ , ch t ) quy đ nh v th i gian ch và c v ả ề
ự ệ ờ ạ ả ề ủ ư ệ ế ể ả ạ ả trách nhi m tr ti n khi s ki n ch t do r i ro phát sinh trong th i h n b o hi m nh ng l i x y ra
ờ ạ ế sau khi k t thúc th i h n đó.
ứ ể ươ ứ ộ ể ả ả M c phí b o hi m, ph ng th c n p phí b o hi m;
ề ơ ả ể ả ượ ợ ừ ủ ế ấ ầ V c b n phí b o hi m đ c h p thành t các c u ph n ch y u sau:
ề ầ ả ươ ớ ự ứ ệ ồ ườ Phí thu n: kho n ti n thu t ề ng ng v i d tính v trách nhi m b i th ả ả ề ng, tr ti n b o
ứ ể ể ầ ả ệ ạ hi m. Công th c tính phí thu n trong b o hi m thi t h i P = F x C
ấ ổ ố ượ ầ ấ ấ ố ượ ổ ị ủ ơ F ( t n su t t n th t) = s l ng t n th t/ s l ng đ n v r i ro
ệ ạ ấ ổ ố ấ ổ C thi ổ t h i trung bình/ 1t n th t = T ng s thi ệ ạ ố ượ t h i/ s l ng t n th t.
ậ ử ụ ấ ỹ ự ể ế ể ả ạ ọ Trong b o hi m nhân th bên c nh y u trên, lãi su t k thu t s d ng khi xây d ng bi u phí
ộ ế ố ứ ể ả ọ ị cũng là m t y u t quan tr ng trong đ nh m c phí b o hi m.
ế ợ ả ồ Chi phí ký k t h p đ ng và chi phí qu n lý khác
ế ế Thu gián thu ( n u có)
ườ ố ề ấ ị ể ị ể ằ ặ ằ ả Thông th ng phí b o hi m có th đ nh b ng s ti n nh t đ nh ho c b ng t ỷ ệ l ố ị % c đ nh
ố ớ ả ế ợ ể ả ậ ươ ể ỗ ượ đ ồ c tho thu n khi giao k t h p đ ng. Tuy nhiên, đ i v i b o hi m t ả ng h phí b o hi m đ ượ c
ề ả ồ ỉ ườ ự ế ả đi u ch nh theo tình hình kho n chi (chi b i th ng, chi qu n lý...) th c t phát sinh trong năm
ệ ụ ủ ổ ứ ả ể nghi p v c a t ch c b o hi m.
ề ỳ ạ ờ ạ ứ ệ ạ ợ ồ ộ ị ị ạ Bên c nh vi c quy đ nh m c phí h p đ ng còn quy đ nh v k h n n p phí, th i h n gia h n
ươ ư ộ ề ị ườ ặ ợ ệ ư ộ n p phí, ph ng th c n p phí và các quy đ nh v các tr ng h p đ c bi ứ ị t nh quy đ nh tăng m c
ố ượ ố ớ ộ ủ ữ ứ ứ ể ề ả ớ ỉ phí khi đ i t ố ặ ng b o hi m có m c đ r i ro l n ho c đi u ch nh m c phí đ i v i nh ng đ i
ề ử ị ổ ứ ờ ạ ư ể ể ả ả ổ ượ t ng b o hi m có thay đ i trong th i h n b o hi m nh hàng hoá trong kho, ti n g i t t ch c tín
ụ d ng...)
ươ ồ ườ ứ ể ả ể ả Ph ề ng th c thanh toán ti n b o hi m, b i th ng b o hi m;
ụ ả ề ệ ể ườ ề ệ ụ ư ị Trong nhi u nghi p v b o hi m DNBH th ứ ng đ a ra các quy đ nh v vi c áp d ng m c
ườ ộ ố ề ể ằ ự ố ấ ị ặ ấ ị ủ ễ mi n th ng. Có th b ng m t s ti n nh t đ nh /1 s c ho c theo t ỷ ệ l ổ % nh t đ nh c a giá t n
ứ ệ ễ ấ ườ ố ự ố ề ả ả ế ệ ể ị th t. Vi c quy đ nh m c mi n th ng chi ph i tr c ti p vi c tính s ti n tr b o hi m. có tr ườ ng
ễ ườ ấ ừ ồ ườ ườ ễ ợ ườ ợ h p mi n th ng có kh u tr ố ề vào s ti n b i th ng có tr ng h p mi n th ng không không
ừ ấ ệ ạ ỏ ơ ứ ễ ườ ồ ườ kh u tr ( thi ặ ằ t h i nh h n ho c b ng m c mi n th ng thì không không b i th ơ ớ ng còn l n h n
ứ ồ ườ ừ ứ ễ ấ ườ ể ể ặ ộ ị m c đó thì b i th ng không kh u tr . M c mi n th ắ ng có th quy đ nh b t bu c ho c đ bên
ự ọ ỳ mua tu ý l a ch n.
ứ ễ ườ ư ấ ợ ồ ừ ụ M c mi n th ng đ a vào h p đ ng xu t phát t ể ể ạ ỏ ổ m c đích khác nhau: có th đ lo i b t n
ấ ạ ụ ự ươ ặ ể ệ ả ạ ỏ ỏ th t d ng hao h t t nhiên, th ể ng m i kh i trách nhi m b o hi m ho c đ tránh b ra các chi phí
ậ ị ạ ệ ả ế ố ớ ữ ồ ơ ủ ụ ề v giám đ nh, thu th p h s th t c thanh toán không mang l i hi u qu kinh t ổ đ i v i nh ng t n
ặ ấ ệ ẽ ứ ượ ầ ự ấ ể ả ầ ổ ộ ị ỏ th t nh . Đ c bi t s đáp ng đ c nhu c u t ả gánh ch u m t ph n t n th t đ gi m phí b o
ừ ủ ứ ệ ể ể ầ ạ ả ộ ồ ờ ơ hi m, đ ng th i là m t bi n pháp góp ph n ngăn ng a r i ro đ o đ c, gi m thi u nguy c tinh
ể ầ ả th n trong kinh doanh b o hi m.
ườ ạ ỷ ệ ố ề ồ ố ồ B i th ả ề ng, tr ti n theo t ỷ ệ l ề : có nhi u lo i t l chi ph i cách tính s ti n b i th ườ ng
BH
ỷ ệ ố ề ị ả ể ể ả ướ + T l s ti n b o hi m/ Giá tr b o hi m. (BH d ị i giá tr )
ỷ ệ ườ ụ ể ế ố ớ ấ ả ấ ậ ợ ồ + T l bôì th ng c th n u khách hàng ch p nh n thì ký h p đ ng đ i v i t ổ t c các t n
ấ ả ỉ ượ ả ườ ầ ộ ệ ạ ả th t x y ra ng ườ ượ i đ ể c b o hi m ch đ ồ c b i th ng m t ph n thi t h i theo t ỷ ệ l ậ tho thu n
ồ ừ ủ ứ ủ ế ệ ố ộ ượ ả ắ đó. Lý do b t ngu n t ch ý mu n tác đ ng đ n ý th c trách nhi m c a bên đ ể c b o hi m trong
ố ượ ệ ả ế ổ ể ạ ấ ả ừ ợ ệ vi c b o v an toàn đ i t ng b o hi m và h n ch t n th t ngay t ệ ồ khi ký h p đ ng. Đó là bi n
ế ớ ộ ố ụ ả ư ụ ụ ệ ể ươ ầ pháp c n thi t v i m t s nghi p v b o hi m nh : BH tín d ng XK, Tín d ng th ả ạ ng m i, b o
ạ ả ứ ạ ử ề ể ể ể ả ả ậ ồ ữ hi m ti n g i, b o hi m v t nuôi cây tr ng nh ng lo i b o hi m có tính ph c t p trong qu n lý
ễ ị ầ ơ ố ở ủ r i ro và d b chi ph i b i nguy c tinh th n.
ố ề ả ồ ườ ả ề ị ả ể ể ả ặ ả + t ỷ ệ l ể theo phí b o hi m: s ti n b i th ng b o hi m ho c tr ti n b o hi m b gi m đi
ệ ả ộ ố s phí b o hi m đã n p ở ỷ ệ b i t l :
ể ả ố ẽ ả ộ s phí b o hi m l ra ph i n p.
ườ ự ụ ấ ẫ ầ ị Cách xác đ nh này th ng áp d ng khi có s nh m l n sai sót trong cung c p thông tin và
ổ ủ ổ ủ ủ ự ể ầ ẫ ạ ẳ ả thông báo r i ro thay đ i c a bên mua b o hi m. Ch ng h n, s nh m l n tu i c a ng ườ ượ i đ c
ệ ị ọ ẫ ứ ể ế ể ấ ợ ồ ơ ứ ả b o hi m khi tham gia bao hi m nhân th d n đ n vi c đ nh m c phí trong h p đ ng th p h n m c
ươ ớ ộ ổ ứ ủ ở ậ ố ề ể ả ả ả phí t ng ng v i đ tu i đúng c a ng ườ ượ i đ c b o hi m, b i v y DNBH ph i gi m s ti n tr ả
ư ụ ể ệ ế ố ả b o hi m n u nh không mu n áp d ng bi n pháp khác.
ợ ồ ệ ệ ả ế ấ ạ Trách nhi m do vi ph m h p đ ng và vi c gi i quy t tranh ch p;
ế ợ ồ Ngày tháng năm ký k t h p đ ng ;
ề ả ườ ể ệ ộ ố ụ ủ ữ ề ề ả Đi u kho n th ng l ệ :là nh ng đi u kho n th hi n m t s quy n và nghĩa v c a các ch ủ
ệ ợ ẫ ượ ể ồ ờ ạ ề ậ ả ẳ ị th trong quan h h p đ ng đ đ ả ề ạ c pháp lu t quy đ nh. Ch ng h n đi u kho n th i h n tr ti n
ề ậ ả ề ể ể ấ ả ả b o hi m hay v n đ ch m tr ti n b o hi m. ..
ề ỳ ề ả ự ậ ả ớ ả Đi u kho n tu nghi :Là các đi u kho n mà các bên t tho thu n không trái v i các quy
ủ ậ ị đ nh c a pháp lu t.
ế ợ ồ ứ ứ ả ể . 5. Hình th c và cách th c ký k t h p đ ng b o hi m
ể ể ả ợ ợ ồ ồ ế ự ư ể ồ ợ H p đ ng b o hi m có th là h p đ ng kinh t , có th là h p đ ng dân s , nh ng bao gi ờ
ả ượ ể ệ ứ ể ể ằ ấ ả ả ậ ả ằ ơ cũng ph i đ ứ c th hi n b ng văn b n. Đ n b o hi m, gi y ch ng nh n b o hi m là b ng ch ng
ế ợ ể ệ ể ấ ả ả ồ ế ậ ệ ợ ồ giao k t h p đ ng b o hi m do doanh nghi p b o hi m c p khi thi t l p quan h h p đ ng.
ể ả ộ ơ ươ ự ả ủ ế ề ả ả ồ ồ ợ Đ n b o hi m có n i dung t ng t ơ b n th o h p đ ng g m các đi u kho n ch y u. Đ n
ể ề ặ ộ ả ườ ở ữ ể ơ ả b o hi m có ghi tên m t ho c nhi u ng ườ ượ i đ ể c b o hi m, tên ng ơ ả i s h u đ n b o hi m. Đ n
ể ượ ể ượ ể ề ệ ơ ơ ả b o hi m có th đ ể c chuy n nh ả ng, chuy n giao theo các đi u ki n ghi trong đ n, Khi đ n b o
ượ ể ậ ấ ả ườ ế ả ể ể ả ể hi m đ c bên b o hi m ch p nh n, ng i tham gia b o hi m đóng phí thì cam k t b o hi m phát
ệ ự sinh hi u l c.
ứ ứ ệ ể ể ả ạ ấ ậ ả ộ ỉ ấ Gi y ch ng nh n b o hi m là m t lo i ch ng ch pháp lý do doanh nghi p b o hi m c p
ườ ượ ả ể ể ả ậ ồ ượ ể ế ả ơ cho ng ợ c b o hi m, xác nh n h p đ ng b o hi m đã đ i đ c giao k t, đ n b o hi m đã đ ượ c
ể ệ ả ậ ấ ườ ứ ể ậ ả ấ ượ ấ doanh nghi p b o hi m ch p nh n. Thông th ng gi y ch ng nh n b o hi m đ c c p đ s ể ử
ườ ề ợ ườ ể ả ặ ườ ở ữ ứ ấ ụ d ng trong tr ng h p có nhi u ng i tham gia b o hi m ho c ng ậ i s h u gi y ch ng nh n
ế ộ ả ặ ợ ề ể ể ể ả ồ ượ ả b o hi m tham gia nhi u ch đ b o hi m khác có liên quan ho c h p đ ng b o hi m đ ế c ký k t
ế ộ ả ể ắ ộ theo ch đ b o hi m b t bu c.
ứ ề ả ồ ể : ế ợ * V cách th c ký k t h p đ ng b o hi m
ừ ẽ ể ả ậ ậ ặ ạ ả ộ ỳ ị Tu thu c vào t ng lo i hình b o hi m mà các bên s tho thu n ho c pháp lu t quy đ nh
ế ợ ứ ệ ể ả ả ồ ợ ồ ượ ế ằ ể cách th c ký k t h p đ ng b o hi m. Hi n nay h p đ ng b o hi m đ c ký k t b ng các cách
ả ủ ợ ư ứ ự ế ể ề ể ề ả ả ặ ồ ậ th c nh : Các bên tr c ti p g p nhau đ tho thu n v các đi u kho n c a h p đ ng b o hi m và
ả ặ ợ ồ ườ ử ể ề ả ả ị cùng ký vào văn b n h p đ ng. Ho c ng ế ợ i tham gia b o hi m g i văn b n đ ngh giao k t h p
ờ ạ ồ ơ ể ừ ệ ế ợ ồ ậ ồ đ ng và h s có liên quan đ n vi c ký h p đ ng, trong th i h n 15 ngày k t ngày nh n đ ượ c
ả ả ờ ể ầ ả ề ấ ậ ấ ậ ị ệ ề y u c u doanh nghi p b o hi m ph i tr l ế i là ch p nh n hay không ch p nh n đ ngh đó. N u
ờ ạ ả ừ ể ả ố ả ể ệ quá th i h n trên mà doanh nghi p b o hi m không có văn b n t ch i b o hi m thì coi nh đ ư ề
ị ả ể ượ ặ ợ ể ả ậ ấ ồ ượ ế ngh b o hi m đ c ch p nh n. Ho c h p đ ng b o hi m đ ệ ự c coi là ký k t và phát sinh hi u l c
ộ ợ ự ể ệ ả ộ ồ khi ng ườ ượ i đ ế c b o hi m th c hi n m t hành vi giao k t m t h p đ ng khác có liên quan. Ví d ụ
ể ả ả hành khách mua vé máy bay, tàu ho , ôtô trong giá vé có tính phí b o hi m.
ệ ự ủ ợ ồ ả ể . 6. Hi u l c c a h p đ ng b o hi m.
ệ ự ể ừ ờ ế ế ể ả ả ồ ợ ể H p đ ng b o hi m có hi u l c k t ậ th i đi m ký k t n u các bên không có tho thu n
ề ệ ự ủ ữ ề ệ ậ ả ộ ị ị ợ khác khi nó tho mãn nh ng đi u ki n mà pháp lu t quy đ nh v hi u l c c a m t giao d ch h p
ủ ể ộ ủ ợ ư ư ự ự ồ ủ ồ đ ng nói chung nh :T cách ch th , n i dung c a h p đ ng; s t do ý trí c a các bên. ..
ể ệ ể ể ệ ả ả ờ ợ ồ ả ủ Th i đi m phát sinh trách nhi m b o hi m c a doanh nghi p b o hi m khi h p đ ng b o
ể ượ ứ ể ể ế ệ ả ấ ậ ả ằ ặ hi m đã đ c giao k t ho c khi b ng ch ng doanh nghi p b o hi m đã ch p nh n b o hi m và
ộ ố ườ ố ớ ộ ả ợ ộ ờ ờ bên mua đã n p phí. Ngoài ra, đ i v i m t s tr ng h p còn ph i sau m t th i gian ch do các bên
ậ ặ ả ậ ị tho thu n ho c pháp lu t quy đ nh.
ể ả ợ ồ ượ ệ ộ ườ H p đ ng b o hi m đ ả c coi là vô hi u khi x y ra m t trong các tr ợ ng h p sau:
ế ợ ề ợ ể ể ả ồ ờ ể ượ Vào th i đi m giao k t h p đ ng, bên mua b o hi m không có quy n l i có th đ ả c b o
hi m; ể
ế ợ ố ượ ể ạ ồ ờ ồ ạ ể ả T i th i đi m giao k t h p đ ng, đ i t ng b o hi m không còn t n t i;
ế ả ể ể ể ả ạ ờ ế ự ệ ể ả ả T i th i đi m giao k t b o hi m bên mua b o hi m đã bi t s ki n b o hi m đã x y ra;
ừ ố ế ợ ể ệ ể ả ả ặ ồ Bên mua b o hi m ho c doanh nghi p b o hi m có hành vi l a d i khi giao k t h p đ ng
ể ả b o hi m;
ệ ể ả ấ ấ ả ồ ị ể Doanh nghi p b o hi m kinh doanh b o hi m không có gi y phép, b thu h i gi y phép
ấ ặ ộ ho c kinh doanh không đúng n i dung ghi trong gi y phép;
ủ ế ủ ợ ể ế ề ả ả ộ ợ ồ ồ ượ ữ H p đ ng b o hi m thi u m t trong nh ng đi u kho n ch y u c a h p đ ng đ c pháp
ậ ị lu t quy đ nh;
ể ả ợ ồ ượ ậ ự ủ ế ậ ớ ộ H p đ ng b o hi m đ ị c giao k t trái v i quy đ nh c a pháp lu t và tr t t công c ng;
ệ ử ệ ợ ồ ượ ủ ộ ậ ự ệ ị Vi c x lý h p đ ng vô hi u đ c th c hi n theo các quy đ nh có liên quan c a b lu t dân
s . ự
ệ ự ứ ể ả ấ ợ ồ ườ H p đ ng b o hi m ch m d t hi u l c trong các tr ợ ng h p sau :
ế ợ ề ợ ế ể ả ả ồ ể N u sau khi giao k t h p đ ng b o hi m, bên mua b o hi m không còn quy n l i có th ể
ố ượ ả ồ ạ ể ả ự ế ặ ủ ạ ừ ượ đ ể c b o hi m (đ i t ng b o hi m không còn t n t i trên th c t do g p r i ro lo i tr ặ ho c
ườ ể ể ệ ả ả ả ợ ể ị ủ không th b r i ro.) Tr ng h p này doanh nghi p b o hi m ph i hoàn phí b o hi m cho bên mua
ớ ờ ạ ủ ợ ể ể ả ả ồ ươ ứ t ng ng v i th i gian còn l i c a h p đ ng b o hi m mà bên mua b o hi m đã đóng phí, sau khi
ừ ầ ế ể ả ợ ồ ợ tr các chi phí c n thi ế t và h p lý có liên quan đ n h p đ ng b o hi m.
ể ể ể ả ặ ả ả ờ ạ Bên mua b o hi m không đóng phí b o hi m ho c không đóng phí b o hi m theo th i h n
ể ậ ả ả ồ ậ ợ ợ tho thu n trong h p đ ng b o hi m, tr ừ ườ tr ả ng h p các bên có tho thu n khác; Trong tr ườ ng
ứ ợ ủ ế ể ể ể ấ ả ả ẫ ả ờ ồ ợ h p này bên mua b o hi m v n ph i đóng đ phí đ n th i đi m ch m d t h p đ ng b o hi m, quy
ụ ể ả ồ ườ ố ớ ợ ị đ nh này không áp d ng đ i v i h p đ ng b o hi m con ng i.
ủ ể ạ ả ả ả ờ ể ể Bên mua b o hi m không đóng đ phí b o hi m trong th i gian gia h n đóng phí b o hi m
ể ậ ả ả ồ ợ ườ ệ ể ả ẫ ả ợ theo tho thu n trong h p đ ng b o hi m. Tr ị ng h p này doanh nghi p b o hi m v n ph i ch u
ồ ườ ườ ượ ả ự ệ ể ể ả ả ờ ệ trách nhi m b i th ng cho ng c b o hi m khi s ki n b o hi m x y ra trong th i gian gia i đ
ế ể ể ế ả ạ ả ẫ ả ờ ạ h n đóng phí; bên mua b o hi m v n ph i đóng phí b o hi m cho đ n h t th i gian gia h n theo
ố ớ ợ ụ ể ể ả ậ ả ả ồ ợ ồ ị tho thu n trong h p đ ng b o hi m. quy đ nh này không áp d ng đ i v i h p đ ng b o hi m con
ng i; ườ
ườ ậ ủ ứ ợ ể ả ặ ả ấ ợ ồ Các tr ng h p ch m d t h p đ ng b o hi m khác theo tho thu n c a các bên ho c theo
ứ ợ ự ậ ộ ậ ủ ệ ể ấ ả ả ồ ị quy đ nh trong B lu t dân s , h u qu pháp lý c a vi c ch m d t h p đ ng b o hi m trong
ườ ợ ượ ộ ậ ủ ủ ự ự ệ ị ị tr ng h p này đ c th c hi n theo quy đ nh c a B lu t dân s và các quy đ nh khác c a pháp
ậ lu t có liên quan;
ộ ố ấ ự ệ ề ặ ể ả ộ ế ồ ả M t s v n đ đ t ra: S ki n b o hi m đã x y ra DNBH đã hoàn thành toàn b cam k t b i
ườ ể ặ ả th ả ề ng ho c tr ti n b o hi m.
ườ ệ ể ể ể ậ ả ấ ợ ồ ợ Tr ng h p chuy n giao h p đ ng bên mua b o hi m không ch p nh n vi c chuy n giao.
ấ ỳ ờ ứ ợ ể ể ể ả ấ ả ọ ồ Trong b o hi m nhân th bên mua b o hi m ch m d t h p đ ng vào b t k th i đi m nào
ệ ầ ả mà không c n ph i vi n lý do.
ấ ủ ứ ợ ụ ệ ế ả ấ ượ ả ồ Nhìn chung n u vi c ch m d t h p đ ng không ph i do d ng ý x u c a bên đ ể c b o hi m
ể ầ ươ ứ ờ ớ ạ ừ ợ ả ph n phí b o hi m t ng ng v i th i gian còn l ạ ẽ ượ i s đ c hoàn l i sau khi tr chi phí h p lý có
ố ớ ợ ể ả ồ ọ ụ ắ ớ liên quan. Đ i v i h p đ ng b o hi m nhân th đó chính là giá tr gi ị ả ướ i c ( g n v i m c đích ti ế t
ủ ể ệ ả ỹ ki m, tích lu tài chính c a bên mua b o hi m.
ứ ợ ể ệ ả ấ ồ ượ ự ệ ằ ả ằ ả Vi c thông báo ch m d t h p đ ng b o hi m đ c th c hi n b ng văn b n nh m b o v ệ
ấ ợ ủ ứ ừ ủ ữ ệ ế ấ ộ ợ l ạ i ích cho các bên và h n ch tác đ ng b t l i c a vi c ch m d t gi a ch ng c a HĐBH.
ệ ợ ồ ự ế ể ế ả ị 7. Các quy đ nh khác có liên quan đ n ký k t và th c hi n h p đ ng b o hi m.
ứ ấ ể ượ ể ể ả ồ ệ Th nh t, vi c chuy n nh ợ ng và chuy n giao h p đ ng b o hi m:
ể ể ể ả ậ ả ồ ợ ượ ể ặ Các bên tham gia h p đ ng b o hi m có th tho thu n chuy n nh ng ho c chuy n giao
ả ủ ợ ủ ề ậ ặ ồ ồ ị ợ h p đ ng theo các đi u kho n c a h p đ ng ho c các quy đ nh c a pháp lu t.
ượ ể ả ồ ợ ệ ể ả ổ ể Chuy n nh ng h p đ ng b o hi m ( là vi c thay đ i bên tham gia b o hi m) bên mua
ượ ể ồ ợ ườ ả ậ ả ồ ợ ể chuy n nh ả ng h p đ ng b o hi m cho ng ể i khác theo tho thu n trong h p đ ng b o hi m.
ể ệ ượ ệ ự ể ả ằ ả ồ ợ ỉ Vi c chuy n nh ng h p đ ng ch có hi u l c khi bên mua b o hi m thông báo b ng văn b n v ề
ể ệ ượ ể ệ ể ệ ả ấ ả ả vi c chuy n nh ậ ng cho doanh nghi p b o hi m và doanh nghi p b o hi m có văn b n ch p nh n
ừ ườ ệ ệ ể ợ ượ ượ ố ế ự ệ ậ vi c đó. Tr tr ng h p vi c chuy n nh ng đ c th c hi n theo t p quán qu c t .
ể ể ể ả ả ồ ợ ồ ợ Chuy n giao h p đ ng b o hi m ế ể có nghĩa là (chuy n giao h p đ ng b o hi m đã ký k t
ủ ể ữ ể ể ệ ệ ả ậ ả ớ ổ ậ gi a các doanh nghi p b o hi m v i nhau) thay đ i ch th nh n b o hi m (doanh nghi p nh n
ể ậ ị ả b o hi m) Pháp lu t quy đ nh:
ộ ố ụ ả ộ ợ ủ ể ệ ể ệ ả ặ ồ ộ ể Vi c chuy n giao toàn b h p đ ng b o hi m c a m t ho c m t s nghi p v b o hi m
ữ ệ ể ả ượ ự ữ ệ ườ ư ệ ợ gi a các doanh nghi p b o hi m đ c th c hi n trong nh ng tr ả ng h p nh : Doanh nghi p b o
ơ ấ ệ ể ể ấ ả ả ợ ậ hi m có nguy c m t kh năng thanh toán; Doanh nghi p b o hi m chia tách, h p nh t, sáp nh p,
ả ữ ự ể ệ ể ả ả ậ gi i th ; Theo s tho thu n gi a các doanh nghi p b o hi m ;
ườ ơ ấ ệ ể ả ả ợ ả Tr ng h p mà doanh nghi p b o hi m có nguy c m t kh năng thanh toán, gi ể i th mà
ậ ượ ệ ể ể ể ệ ả ả ồ ợ ả không tho thu n đ c vi c chuy n giao h p đ ng b o hi m cho doanh nghi p b o hi m khác thì
ể ể ậ ả ỉ ị ệ ộ b tài chính ch đ nh doanh nghi p b o hi m nh n chuy n giao;
ệ ể ể ả ồ ượ ự ề ệ ệ ợ Vi c chuy n giao h p đ ng b o hi m đ c th c hi n theo các đi u ki n sau:
ụ ả ệ ệ ể ể ể ả ậ Doanh nghi p b o hi m nh n chuy n giao đang kinh doanh nghi p v b o hi m đ ượ c
ể chuy n giao;
ụ ề ể ả ợ ồ ượ ể ổ Các quy n và nghĩa v theo h p đ ng b o hi m đ ế c chuy n giao không thay đ i cho đ n
ờ ạ ể ế ả ồ ợ khi h t th i h n h p đ ng b o hi m;
ự ệ ệ ể ể ể ả ả ợ ồ ỹ Vi c chuy n giao h p đ ng b o hi m ph i kèm theo vi c chuy n giao các qu và d phòng
ệ ụ ộ ợ ể ế ả ồ ượ nghi p v liên quan đ n toàn b h p đ ng b o hi m đ ể c chuy n giao;
ề ủ ụ ể ệ ể ể ề ả ả ợ ồ ơ V th t c chuy n giao: doanh nghi p b o hi m chuy n giao h p đ ng ph i có đ n đ ngh ị
ử ộ ể ể ế ể ạ ả ồ ợ ợ chuy n giao h p đ ng b o hi m g i B tài chính nêu rõ lý do, k ho ch chuy n giao kèm theo h p
ỉ ượ ể ể ế ượ ấ ộ ệ ồ đ ng chuy n giao. Vi c chuy n giao ch đ c ti n hành sau khi đã đ ậ c B tài chính ch p thu n
ể ừ ả ờ ệ ể ấ ộ ằ b ng văn b n; Trong th i gian 30 ngày k t ậ ngày B tài chính ch p nh n vi c chuy n giao, doanh
ố ề ệ ể ể ệ ả ợ ồ ả nghi p chuy n giao h p đ ng ph i công b v vi c chuy n giao và thông báo cho bên mua b o
ể ằ ả hi m b ng văn b n;
ặ ồ ờ ạ ờ ạ ả ề ả ề ứ ể ả ầ ườ ng Th hai, th i h n yêu c u tr ti n và th i h n tr ti n b o hi m ho c b i th
ờ ạ ả ề ặ ầ ồ ườ ể ừ ể ợ ồ Th i h n yêu c u tr ti n ho c b i th ả ng theo h p đ ng b o hi m là 1 năm, k t ngày
ự ệ ự ệ ể ặ ả ấ ạ ả ả ờ ở ả x y ra s ki n b o hi m. Th i gian x y ra s ki n b t kh kháng ho c tr ng i khách quan khác
ặ ồ ờ ạ ể ả ườ ả ề không tính vào th i h n tr ti n b o hi m ho c b i th ng;
ườ ể ợ ế ể ể ả ả ờ Tr ả ng h p bên mua b o hi m không bi ứ ự ệ t th i đi m x y ra s ki n b o hi m mà ch ng
ượ ờ ạ ầ ừ ể ả ệ ả ự ệ minh đ c thì th i h n yêu c u tính t ngày bên mua b o hi m bi ế ượ t đ ả c vi c x y ra s ki n b o
hi m; ể
ườ ườ ứ ể ả ầ ồ ườ ữ ề Trong tr ợ ng h p ng i th ba yêu c u bên mua b o hi m b i th ng v nh ng thi ệ ạ t h i
ờ ạ ể ệ ể ả ả ả ộ ợ ồ ượ ậ thu c trách nhi m b o hi m theo tho thu n trong h p đ ng b o hi m thì th i h n đ c tính t ừ
ườ ứ ầ ngày ng i th ba yêu c u;
ự ệ ể ể ệ ả ả ả ả ả ề ả ặ Khi x y ra s ki n b o hi m, doanh nghi p b o hi m ph i tr ồ ể ti n b o hi m ho c b i
ườ ỏ ể ờ ạ ả ậ ợ ồ ườ ợ th ng theo th i h n đã tho thu n trong h p đ ng ba hi m; trong tr ng h p không có tho ả
ề ờ ạ ả ả ề ể ể ệ ả ặ ậ ả ồ ườ thu n v th i h n thì doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m ho c b i th ờ ng trong th i
ể ừ ậ ượ ủ ồ ơ ợ ệ ề ầ ả ề ặ ả ạ h n 15 ngày, k t ngày nh n đ c đ h s h p l v yêu c u tr ồ ể ti n b o hi m ho c b i
ườ th ng .
Thứ ba, giải quyết tranh chấp phát sinh từ hợp đồng bảo hiểm.
ể ấ ấ ả ợ ồ ế ự ặ Tranh ch p h p đ ng b o hi m là tranh ch p kinh t ho c dân s phát sinh do hành vi vi
ủ ế ấ ả ạ ả ộ ồ ợ ướ ế ph m h p đ ng c a m t hoăc c 2 bên tham gia ký k t. Khi có tranh ch p x y ra tr c h t các bên
ả ế ươ ượ ự ế ặ ả ớ ự ứ ủ ả ph i gi i quy t thông qua th ng l ng tr c ti p ho c hoà gi i v i s tham gia c a bên th ba.
ườ ể ợ ấ ẽ ượ ả ế ạ ọ Trong tr ng h p các bên không th hoà gi ả ượ i đ c thì tranh ch p s đ c gi i quy t t i tr ng tài
ặ ạ ủ ụ ự ề ẩ ọ ả ủ ụ ố ụ ế ho c t i toà án có th m quy n do các bên l a ch n. Th t c gi i quy t theo th t c t ọ t ng tr ng
ể ừ ờ ự ệ ề ệ ẩ ọ ờ ở tài hay toà án có th m quy n mà các bên đã l a ch n. Th i hi u kh i ki n là 3 năm k t ể th i đi m
ấ ả x y ra tranh ch p.
CHƯƠNG IV: CHẾ ĐỘ BẢO HIỂM CON NGƯỜI
ề ả ể ệ I. Khái ni m chung v b o hi m con ng ườ . i
ế ộ ể ể ả ả ườ ể ộ Trong các ch đ kinh doanh b o hi m, b o hi m con ng ệ i là m t khái ni m dùng đ ch ỉ
ố ượ ể ả ạ ứ ẻ ể ạ ả ổ ọ ườ lo i hình b o hi m mà đ i t ạ ng b o hi m là tu i th , tính m ng, s c kho và tai n n con ng i.
ả ệ ớ ể ạ ả ươ ở ể B o hi m con ng ườ ượ i đ c phân bi t v i các lo i hình b o hi m th ạ ng m i khác ữ nh ng
ể ặ đ c đi m sau :
ố ượ ứ ứ ể ẻ ạ ả ổ ọ ườ Th nh t, ấ Đ i t ạ ng b o hi m là tu i th , tính m ng, s c kho và tai n n con ng i, nên
ị ượ ị ủ ố ượ ể ể ể ả ả ặ ể không th xác đ nh đ c giá tr c a đ i t ng b o hi m. Vì đ c đi m này mà trong b o hi m con
ườ ậ ị ng i pháp lu t quy đ nh:
ố ề ể ặ ộ ươ ố ề ứ ể ả ị ượ ả M t là: S ti n b o hi m ho c ph ng th c xác đ nh s ti n b o hi m đ c các bên tho ả
ướ ồ ậ thu n tr ợ c trong h p đ ng.
ể ườ ế ộ ườ ạ ợ ế ộ ả Hai là, trong ch đ b o hi m con ng i, n u m t ng ồ ề i mà tham gia nhi u lo i h p đ ng
ể ườ ườ ố ượ ặ ợ ể ả ớ ả b o hi m con ng i, trong tr ng h p này m c dù có cùng đ i t ề ng b o hi m, v i cùng đi u
ự ệ ộ ậ ể ể ể ệ ả ẫ ả ả ớ ồ ợ ki n b o hi m và s ki n b o hi m thì các h p đ ng b o hi m đó v n đ c l p v i nhau, ng ườ i
ể ả ấ ả ề ợ ả ể ở ự ệ ả ồ ợ ượ đ c b o hi m đ ượ ưở c h ng t t c quy n l i b o hi m ể các h p đ ng khi có s ki n b o hi m
. x y raả
ể ườ ụ ể ề ế ộ ả Ba là, trong ch đ b o hi m con ng ầ ắ i không áp d ng nguyên t c “chuy n quy n yêu c u
ồ ườ ị ươ ể ế ả ậ đòi b i hoàn” có nghĩa là “Trong tr ợ ng h p ng ườ ượ i đ c b o hi m ch t, b th ng t ặ t ho c đau
ố ế ủ ự ế ặ ườ ứ ệ ể ẫ ả m do hành vi tr c ti p ho c gián ti p c a ng ả i th ba gây ra, doanh nghi p b o hi m v n ph i
ụ ả ề ề ể ầ ả ườ ứ ề ả ồ có nghĩa v tr ti n b o hi m mà không có quy n yêu c u ng i th ba b i hoàn kho n ti n mà
ệ ể ả ả ườ ụ ưở ườ ứ ệ ả doanh nghi p b o hi m đã tr cho ng i th h ng. Ng ồ ị i th ba ph i ch u trách nhi m b i
ườ ườ ượ ả ủ ể ị th ng cho ng c b o hi m theo quy đ nh c a pháp lu t.” i đ ậ 3
ứ ấ ế ủ ườ ế ộ ả ả Th hai, Xu t phát t ừ ợ l i ích thi t thân c a ng i tham gia b o hi m ể ể mà ch đ b o hi m
ắ ự ự ệ ệ con ng ườ ượ i đ c th c hi n theo nguyên t c t nguy n.
ế ộ ả ể ườ ề ợ ể ượ ể ề ả Th baứ ,Trong ch đ b o hi m con ng i quy n l i có th đ c b o hi m là quy n và
ưỡ ưỡ ể ể ể ả ả ả ỉ ụ nghĩa v nuôi d ấ ng c p d ng. Bên mua b o hi m ch có th mua b o hi m cho b n thân mình;
ủ ọ ẹ ợ ồ ố ộ ị ườ ệ ưỡ ưỡ V , ch ng, b , m , con c a h ; anh, ch , em ru t, ng i có quan h nuôi d ấ ng, c p d ng; và
ườ ề ợ ế ể ả ể ượ ả ể ng i khác, n u bên mua b o hi m có quy n l i có th đ c b o hi m.
ể ả ườ ể ộ ượ ướ ế ả Th tứ ư, b o hi m con ng ế ộ ả i là m t ch đ b o hi m đ c Nhà n c khuy n khích, b o v ệ
ườ ượ ả ể ề ượ ể ệ ở ữ và giành cho ng ề ư c b o hi m nhi u u đãi. Đi u này đ i đ c th hi n ể nh ng đi m sau :
4 : Đ i v i s n ph m b o hi m nhân th , b o hi m s c ứ ể
ệ ậ ị ố ớ ả ọ ả ể ẩ ả Pháp lu t hi n hành có quy đ nh
ẻ ả ạ ườ ủ ể ệ ề ắ ả ể kho và b o hi m tai n n con ng ả ả i, doanh nghi p b o hi m ph i tuân th quy t c, đi u kho n,
ể ể ượ ệ ộ ả bi u phí b o hi m đ c B Tài chính phê duy t .
ạ ấ ậ ợ ứ ề ệ ể ể ệ ể ạ ả ả Đ các doanh nghi p b o hi m h th p m c phí b o hi m, t o đi u ki n thu n l i cho
ườ ể ả ườ ụ ả ế ể ậ ị ị ề nhi u ng i tham gia b o hi m con ng i pháp lu t thu quy đ nh : D ch v b o hi m con ng ườ i
ế ề ả ồ ị ị ườ ể ậ ả ộ không ph i ch u thu giá tr gia tăng Ti n b i th ả ả ng b o hi m là m t kho n thu nh p không ph i
5. Lu t Kinh doanh b o hi m quy đ nh: “ Trong
ố ớ ế ậ ị ườ ậ ể ả ậ ị ch u thu thu nh p đ i v i ng i có thu nh p cao
ể ườ ủ ế ể ể ặ ả ả ả b o hi m con ng i, n u bên mua b o hi m không đóng phí ho c đóng không đ phí b o hi m thì
6.
ệ ể ượ ệ ể ể ả ở ả doanh nghi p b o hi m không đ ả c kh i ki n đòi bên mua b o hi m đóng phí b o hi m”
ế ợ ể ệ ả ườ ườ ế ủ ợ ườ ả ồ Vi c giao k t h p đ ng b o hi m con ng i cho tr ng h p ch t c a ng i không ph i là
3 Điều 37 Luật kinh doanh bảo hiểm 4 Điều 18 khoản 2 Nghị định số 42/2001/NĐ-CP ngày 01/08/2001 quy định chi thi hành một số điều của luật kinh doanh bảo hiểm . 5 Xem Mục 4.2.4phần I Thông tư số 05/2002/TT-BTC hướng dẫn thi hành NĐ78/2001/NĐ-CP 6 Điều 36 Luật Kinh doanh bảo hiểm
ườ ả ượ ả ườ ố ề ằ ả ồ ng ể i mua b o hi m thì ph i đ c ng ả i đó đ ng ý b ng văn b n, trong đó ghi rõ s ti n b o
ể ườ ụ ưở ọ ườ ả ợ ổ ườ ụ ưở ự ồ ả hi m và ng i th h ể ng b o hi m. M i tr ng h p thay đ i ng i th h ng ph i có s đ ng ý
ả ủ ể ả ằ b ng văn b n c a bên mua b o hi m.
ể ậ ườ ượ ể ồ ợ ả Pháp lu t b o hi m con ng ị i còn quy đ nh không đ ả c ký h p đ ng b o hi m con ng ườ i
ườ ữ ợ ườ ổ ừ ườ ẹ ợ cho tr ế ủ ng h p ch t c a nh ng ng i sau đây : Ng ườ ướ i d i 18 tu i tr tr ặ ng h p là cha m ho c
ươ ộ ợ ủ ườ ả ằ ồ ườ ắ ệ ầ ng i giám h h p pháp c a ng i đó đ ng ý b ng văn b n ; Ng i đang m c b nh tâm th n;
ế ộ ả ể ườ II. Các ch đ b o hi m con ng i
ế ộ ả ể ể ả ạ ả ọ Ch đ b o hi m con ng ườ ượ i đ ể c phân làm 2 lo i là: B o hi m nhân th và b o hi m con
ườ ọ ng i phi nhân th .
ả ọ. ể 1 B o hi m nhân th
ọ ờ ế ớ ể ả ờ ừ ấ ạ ỡ ở B o hi m nhõn th tr n th gi i đó ra đ i t ả r t lõu và đó tr thành lo i h nh b o
ổ ế ở ề ể ướ ượ ệ ố hi m truy n th ng, ph bi n ề nhi u n c và đ ọ c m i ng ườ ự i t ẳ nguy n tham gia. Ch ng
ư ở ạ ậ ả ở ỹ ầ ố ự ệ ể h n nh Nh t B n và M , g n100% dõn s t ả nguy n tham gia b o hi m nhõn th . ọ ở
ệ ọ ớ ự ượ ự ể ả ở ạ ể Vi t Nam, b o hi m nhõn th m i th c s đ c tri n khai trong vũng 8 năm tr l i đõy (năm
ẻ ớ ạ ẫ ớ ố ườ ệ ề 1996) và nú v n cũn nhi u m i m v i đ i đa s ng i dõn Vi t Nam.
ế ệ ể ấ ả ọ ỡ ườ B o hi m nhõn th cú ti ng núi chung cao nh t đú là: “V sinh m nh con ng i”. Nú
ề ạ ạ ạ ả ả ạ ả ỏ ớ ờ ỏ ạ b o đ m cho b n tr n c hai kh a c nh là sinh m ng và ti n b c, hay núi c ch kh c khi b n
ẻ ạ ả ạ ạ ả ạ ạ ố ố ể kho m nh, m đau hay ho n n n... khi b n giàu và c khi b n ngh o.Núi chung, b o hi m
ộ ỡ ứ ọ ế ụ ế ệ ạ ạ ằ ỳ nhõn th là m t h nh th c ti ớ t ki m cú k ho ch, cú m c đ ch.Nú gi p b n cõn b ng tõm
ự ề ắ ớ ướ ế ấ ọ ộ ườ ủ ộ ố . lý, s lo l ng v tài ch nh tr c m i bi n đ ng b t th ng c a cu c s ng
ệ ớ ế ộ ố ề ệ ỏ ừ ụ ẽ ạ V i vi c ti t ki m m t s ti n hàng th ng t ậ vài ch c, vài trăm ngàn b n s nh n
ượ ố ề ớ ặ ớ ờ ạ ỏ ứ ấ ị ằ đ c s ti n l n sau 5 năm, 10, 15, 20 năm ho c t i th i h n nh t đ nh nh m đ p ng nhu
ạ ọ ọ ờ ể ớ ụ ể ặ ạ ả ỏ ầ c u: cho con b n h c l n đ i h c (b o hi m An Sinh Gi o D c), ho c đ t ch cúp làm ăn,
ơ ậ ượ ượ ệ ể ặ ả ổ ị ị sinh c l p nghi p (b o hi m An Gia Th nh V ng, An Khang Th nh V ng), ho c b sung
ậ ờ ưở ờ ấ ả ư ể ả ổ ớ th m thu nh p an h ưở ng tu i già (b o hi m An H ng H u Tr )...vv. Và tr n t ạ t c là b n
ể đó đ ượ c ả b o hi m….
ủ ự ữ ể ấ ẫ ả ớ ỡ ọ ỳ ề V nh ng ý nghĩa t ch c c c a nú, b o hi m nhõn th đó h p d n và thu h t nhi u
ớ ầ t ng l p nhõn dõn tham gia.
ể ả ườ ượ ả ẽ ụ ả ể ấ Khi tham gia b o hi m, Ng c b o hi m s lu n c m th y an tõm khi đó mua i đ
ỗ ợ ủ ự ả ỡ ằ ể ể ả ả ỡ ọ ườ ế ả b o hi m v đ ng sau m nh đó cú s b o đ m h tr c a B o hi m Nhõn Th . Tr ợ ng h p n u
ỡ ọ ị ủ ụ ạ ượ ả ề ể ả ọ ồ ườ kh ng may b r i ro, tai n n th h đó đ c B o hi m Nhõn Th chi tr ti n b i th ự ng b
ộ ố ữ ụ ệ ầ ấ ổ ổ ị ắ đ pcho nh ng t n th t đú gúp ph n nhanh chúng n đ nh cu c s ng và c ng vi c. Cũn ng ườ ượ i đ c
ặ ủ ỡ ẽ ụ ủ ế ể ạ ớ ỡ ế ượ ả b o hi m kh ng g p r i ro, th s hoàn thành k ho ch tài ch nh c a m nh và đó ti ệ t ki m đ c
ườ ượ ả ỏ ợ ớ ỏ ừ ạ ố ố ề s ti n mong mu n. Ngoài ra, Ng ể c b o hi m cũn đ i đ ượ ưở c h ng c c l i ch kh c t ho t
ế ổ ừ ả ạ ấ ệ ọ ự ệ ộ đ ng phũng ng a và h n ch t n th t do B o Vi t Nhõn Th th c hi n
ố ơớ ả ộ ệ ớ ự ự ữ ầ ắ ổ ị Đ i v xó h i, B o Vi ộ ề ả t t ch c c gúp ph n xõy d ng n n t ng v ng ch c và n đ nh cu c
ự ể ả ả ộ ệ ơ ở ậ ấ ủ ạ ầ ố s ng toàn xó h i. Khi tham gia b o hi m c ng B o Vi t, b n đó gúp ph n nõng c s v t ch t c a
ế ỏ ạ ộ ạ ậ ầ ự ừ ủ ứ ơ ạ ầ h t ng xó h i, t o l p ý th c phũng ng a r i ro. Và cao h n h t, c c b n đang gúp ph n c ng
ả ệ ộ ố ắ ộ ố ẹ ơ ổ ấ ướ ạ ỳ ị B o Vi t xõy đ p m t cu c s ng ngày càng t t đ p h n, n đ nh và h nh ph c cho đ t n c và
ả ớ ỡ ch nh b n thõn m nh.
ể ể ả ả ọ ổ ọ ườ ể ả ạ ọ B o hi m nhân th là b o hi m cho tu i th con ng ệ i. B o hi m nhân th là lo i nghi p
ệ ố ự ệ ế ủ ể ể ế ặ ả ụ ả v b o hi m mà s ki n b o hi m có liên quan đ n vi c s ng ho c ch t c a ng ườ ượ i đ ả c b o
ố ượ ể ủ ả ể ọ ườ ư ạ ả ớ ặ hi m. M c dù đ i t ng c a b o hi m nhân th là con ng ể i, nh ng so v i các lo i hình b o hi m
ườ ặ con ng ộ ố ể i khác, nó có m t s đi m đ c thù sau :
ệ ố ự ệ ế ủ ứ ể ế ặ ả ả Th nh t ấ , s ki n b o hi m liên quan đ n vi c s ng ho c ch t c a ng ườ ượ i đ ể c b o hi m
ấ ỳ ừ ườ ợ ị ạ ề ể ả ậ ặ do b t k nguyên nhân gì tr tr ng h p quy đ nh t i kho n 1, đi u 39 lu t KDBH. Đ c đi m này
ớ ả ọ ở ỗ ự ệ ể ả ờ ủ ữ ể khác v i b o hi m phi nhân th ch khi có s ki n b o hi m bao gi cũng là nh ng r i ro khách
ạ ậ ể ể ả ả ọ quan và đem l ả ấ i h u qu x u cho ng ườ ượ i đ ẳ c b o hi m. Còn trong b o hi m nhân th không h n
ư ậ là nh v y.
ế ợ ớ ế ứ ữ ể ể ả ả ọ ộ ệ ứ Th hai , B o hi m nhân th là m t hình th c k t h p gi a b o hi m v i ti t ki m. Tính
ể ệ ở ấ ả ự ệ ể ế ể ả ả ả ỗ ờ ể ch t b o hi m th hi n ố ớ ch , trong th i gian b o hi m n u có s ki n b o hi m x y ra đ i v i
ả ề ể ệ ể ể ả ả ả ả ườ ụ ưở ng ườ ượ i đ c b o hi m thì doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho ng i th h ng.
ấ ế ọ ể ệ ở ỗ ệ ả ườ ự ể ệ ả Tính ch t ti ể t ki m trong b o hi m nhân th th hi n ch , Ng ệ i mua b o hi m th c hi n vi c
ề ặ ỳ ị ươ ụ ưở ể ẽ ả ậ ượ đóng phí đ u đ n theo đ nh k và ng ì th h ng b o hi m s nh n đ ả ộ ố ề c toàn b s ti n b o
ệ ể ể ế ể ả ả ờ ợ ồ ườ ợ hi m do doanh nghi p b o hi m tr vào th i đi m k t thúc h p đ ng trong tr ng h p không có
ế ả ọ ẽ ể ể ể ả ả ả ự ệ s ki n b o hi m x y ra. Vì th , b o hi m nhân th s giúp bên tham gia b o hi m có ch ươ ng
ế ườ ỷ ậ ế ườ ể ả trình ti ệ t ki m th ng xuyên và có tính k lu t. Còn n u ng ả i mua b o hi m đã đóng phí b o
ự ệ ể ể ể ả ấ ả ợ ồ ọ ứ ả hi m trên 2 năm và không có s ki n b o hi m x y ra mà h p đ ng b o hi m nhân th ch m d t
ệ ể ẫ ả ả ể ả ị ạ ủ ồ ả thì doanh nghi p b o hi m v n ph i tr cho bên mua b o hi m giá tr hoàn l ợ i c a h p đ ng.
ả ọ ượ ứ ầ ư ộ ể ệ ở ề ỗ ể Ngoài ra, b o hi m nhân th còn đ c coi là m t hình th c đ u t , đi u này th hi n ch : Hàng
ầ ư ế ệ ể ả ể ả ượ ề ầ ộ năm n u doanh nghi p b o hi m đ u t có lãi thì bên mua b o hi m đ c chia m t ph n ti n lãi
ủ ệ ả ậ ả ả ọ ợ ồ ừ ế t ể ể k t qu kinh doanh c a doanh nghi p b o hi m nhân th . Chính vì v y, H p đ ng b o hi m
ạ ợ ụ ề ồ ọ nhân th là lo i h p đ ng song v và có tính đ n bù.
ủ ợ ồ ọ ư ế ờ ể ả Cõu h i 4:ỏ Lói chia th m c a h p đ ng b o hi m nhõn th nh th nào?
ỏ ụ ớ ả ộ ỷ ệ ể ể ả ớ ấ ọ ụ Khi t nh ph b o hi m nhõn th , C ng ty b o hi m đó p d ng m t t l ấ lói su t nh t
ỗ ả ẩ ấ ượ ọ ấ ỹ ế ủ ụ ậ ấ ị đ nh cho m i s n ph m. Lói su t này đ c g i là lói su t k thu t (lói su t cam k t c a C ng ty
ể ờ ớ ỏ ả b o hi m v i kh ch hàng) và lói chia th m.
ế ủ ủ ụ ể ả ớ ỏ ỏ ợ ồ ả Lói cam k t c a C ng ty b o hi m v i kh ch hàng. Lói này trong c c h p đ ng c a B o
ệ ề ượ ố ớ ỏ ả ẽ ẩ ẩ ộ ớ ờ ỏ Vi t đ u đó đ ỏ ổ c B Tài Ch nh ph chu n, và s thay đ i kh c nhau đ i v i c c s n ph m kh c
ậ ủ ả ờ ạ ủ ế ẩ ả ờ ổ ỏ ỹ ể nhau, ch y u, nguy n nhõn thay đ i lói k thu t c a s n ph m kh c nhau là th i h n b o hi m
ờ ắ ấ ỹ ậ ớ ả ẩ ỏ ỡ ớ ờ ạ kh c nhau, theo nguy n t c: “s n ph m nào th i h n càng dài, th lói su t k thu t t nh ph càng
ỏ ỡ ờ ạ ả ố ụ ữ ế ả ớ ộ ể nh ” v trong th i h n càng dài, C ng ty b o hi m càng ph i đ i phú v i nh ng bi n đ ng đ u t ầ ư
ị ườ ờ ữ ắ ơ ớ ớ ồ ờ tr n th tr ợ ng l n h n so v i nh ng h p đ ng cú th i gian ng n.
ề ợ ả ờ ả ỏ ệ ị ườ ể ả Lói chia th m, đ đ m b o quy n l i cho kh ch hàng, B o Vi t quy đ nh, trong tr ợ ng h p
ầ ư ủ ệ ớ ự ế ỡ ả ự ệ ơ ớ ớ ạ ộ mà ho t đ ng đ u t ả c a B o Vi t th c hi n cao h n so v i d ki n khi t nh ph , th B o Vi ệ t
ụ ầ ỏ ờ ọ ợ ồ ị ẽ s chia th m ph n lói cho kh ch hàng th ng qua quy đ nh g i là chia lói trong h p đ ng.
ầ ư ế ả ự ỗ ể ả ụ ư ụ ế ấ ả ạ ụ N u C ng ty đ u t kh ng đ t lói su t nh đó cam k t, C ng ty ph i b l ỏ đ đ m b o c c
ề ợ ủ ả ầ ư ủ ế ỏ ồ ờ ị quy n l ợ i c a kh ch hàng theo quy đ nh trong h p đ ng. Tuy nhi n, khi k t qu đ u t ụ c a C ng
ầ ố ụ ứ ế ẽ ả ạ ơ ờ ỏ ộ ể ty đ t cao h n m c đó cam k t, C ng ty b o hi m s chia th m cho kh ch hàng m t ph n s lói
ờ ơ ố ượ ọ cao h n đú. S chia th m này đ c g i là lói chia.
ả ầ ư ự ế ủ ụ ế ể ộ ụ Do lói chia hàng năm ph thu c vào k t qu đ u t th c t ả c a C ng ty b o hi m trong
ể ỏ ỡ ậ ụ ị ướ ố ố ệ ư ỏ ợ ồ ừ t ng năm, v v y kh ng th x c đ nh tr c s lói chia cho c c h p đ ng khi ch a cú s li u v ề
ụ ả ủ ế k t qu kinh doanh c a C ng ty trong năm.
ạ ỡ ấ ỹ ứ ả ậ ồ ộ ỏ ỏ ợ ỏ ỏ ể C c h p đ ng thu c c c lo i h nh b o hi m kh c nhau cú m c lói su t k thu t kh c
ế ố ự ụ ề ấ ờ ồ ộ ỏ ớ ủ ỏ ợ nhau. Th m vào đú, do d phũng ph c a c c h p đ ng ph thu c vào r t nhi u y u t kh c nhau,
ủ ỏ ợ ể ỉ ẽ ấ ụ ứ ậ ồ ố ớ ỏ do v y lói chia c a c c h p đ ng cũng s r t kh c nhau, kh ng th ch căn c vào s ph đúng và
ứ ỏ ấ ể m c lói su t đ so s nh.
ấ ừ ủ ả ế ợ ụ ể ể ả ấ ọ Th baứ ớ tính ch t và m c đích c a b o hi m nhân th là b o hi m k t h p v i , Xu t phát t
ế ể ự ụ ệ ệ ạ ộ ươ ể ả ợ ti t ki m dài h n đ th c hi n m t m c đích trong t ồ ng lai, cho nên h p đ ng b o hi m nhân th ọ
ườ ờ ạ ừ ở th ng có th i h n dài (T 5 năm tr lên).
ờ ạ ứ ể ể ệ ể ả ả ả Th tứ ư, Do th i h n b o hi m dài, m c phí b o hi m mà doanh nghi p b o hi m nhân th ọ
ượ ườ ả ả ề ấ ớ ệ ể ả ả ườ thu đ c th ể ng r t l n và doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho ng i th h ụ ưở ng
ườ ự ệ ế ạ ờ ạ ể ể ả ả ả ợ ợ ồ ả c trong tr ng h p có s ki n b o hi m trong th i h n b o hi m và c khi h t h n h p đ ng. Vì
ế ể ả ể ử ụ ể ệ ả ả ọ ệ th , đ b o đ m an toàn cho doanh nghi p kinh doanh b o hi m nhân th và đ s d ng có hi u
ầ ư ừ ỹ ự ệ ụ ả ể ậ ả ồ ố ị qu ngu n v n đ u t ệ qu d phòng nghi p v b o hi m, Pháp lu t có quy đ nh: Doanh nghi p t
ể ượ ể ể ả ả ồ ờ ọ ả b o hi m không đ c phép đ ng th i kinh doanh b o hi m nhân th và b o hi m phi nhân th , tr ọ ừ
ườ ụ ả ứ ệ ể ệ ể ẻ ả ợ ọ tr ả ng h p doanh nghi p b o hi m nhân th kinh doanh nghi p v b o hi m s c kho và b o
ể ườ ổ ợ ữ ể ậ ả ọ ồ ờ ị ạ hi m tai n n con ng i b tr cho b o hi m nhân th . Đ ng th i pháp lu t còn có nh ng quy đ nh
ệ ề ứ ố ề ệ ề ệ ụ ừ ệ ậ ả khác bi t v m c v n đi u l ỹ ự , v vi c trích l p qu d phòng nghi p v t ạ ể phí b o hi m và ho t
ầ ư ố ỗ ủ ệ ể ệ ả ả ọ ớ ộ đ ng đ u t ể v n nhàn r i c a doanh nghi p b o hi m nhân th so v i các doanh nghi p b o hi m
phi nhân th . ọ
ộ ổ ủ ế ộ ả ể ọ ườ ượ ả ể Th nămứ , Trong ch đ b o hi m nhân th thì đ tu i c a ng ộ ế c b o hi m là m t y u i đ
ứ ộ ủ ủ ế ơ ở ữ ể ể ể ả ọ ộ ố t quan tr ng đ đánh giá m c đ r i ro b o hi m và là m t trong nh ng c s ch y u đ tính
ứ ữ ụ ủ ể ể ả ả ậ ộ ọ ả m c phí b o hi m. Do v y, m t trong nh ng nghĩa v quan tr ng c a bên mua b o hi m là ph i
ổ ủ ể ế ả ậ ả thông báo chính xác tu i c a ng ườ ượ i đ ể ị c b o hi m. Pháp lu t quy đ nh “N u bên mua b o hi m
ổ ủ ư ủ ể ả ổ ả thông báo sai tu i c a ng ườ ượ i đ c b o hi m, nh ng tu i đúng c a ng ườ ượ i đ ể c b o hi m không
ổ ượ ộ ỷ ợ ể ệ ể ề ể ả ả ả ồ thu c nhóm tu i đ c b o hi m thì doanh nghi p b o hi m có quy n hu h p đ ng b o hi m và
ừ ể ả ả ả ợ ể hoàn tr phí b o hi m đã đóng sau khi đã tr các chi phí h p lý có liên quan cho bên mua b o hi m.
ệ ự ừ ể ế ả ợ ồ ả ả ệ ể ả ở N u h p đ ng b o hi m đã có hi u l c t 2 năm tr lên thì doanh nghi p b o hi m ph i tr cho
ả ị ạ ủ ợ ổ ủ ể ế ả ồ ể bên mua b o hi m giá tr hoàn l i c a h p đ ng b o hi m; N u thông báo sai tu i c a ng ườ ượ i đ c
ể ể ệ ể ề ả ằ ả ả ố ầ ả b o hi m nh m làm gi m s phí b o hi m đã đóng thì doanh nghi p b o hi m có quy n : Yêu c u
ể ể ả ả ổ ươ ứ ớ ố ề ể ả ả ậ bên mua b o hi m đóng phí b o hi m b sung t ng ng v i s ti n b o hi m đã tho thu n trong
ố ề ể ể ả ậ ả ặ ả ả ồ ợ ồ ươ ứ ợ h p đ ng; ho c là gi m s ti n b o hi m đã tho thu n trong h p đ ng b o hi m t ớ ng ng v i
ể ế ả ườ ể ả ố s phí b o hi m đã đóng. N u tr ợ ng h p ng ượ ạ c l ổ ủ i,bên mua b o hi m thông báo sai tu i c a
ổ ủ ư ể ế ể ả ả ả ẫ ố ng ườ ượ i đ c b o hi m d n đ n tăng s phí b o hi m ph i đóng, nh ng tu i c a ng ườ ượ i đ ả c b o
ổ ượ ể ẫ ể ệ ể ả ả ả ả ộ hi m v n thu c nhóm tu i đ c b o hi m thì doanh nghi p b o hi m ph i hoàn tr cho bên mua
ể ể ả ố ượ ộ ố ề ể ặ ả ậ ả b o hi m s phí b o hi m v ợ ả t tr i đã đóng ho c tăng s ti n b o hi m đã tho thu n trong h p
7.
ể ươ ứ ớ ố ể ả ả ồ đ ng b o hi m t ng ng v i s phí b o hi m đã đóng”
ề ệ ể ể ể ả ả ọ Th sáuứ ả , V vi c đóng phí b o hi m nhân th , bên mua b o hi m có th đóng phí b o
ề ầ ờ ạ ộ ầ ể ặ ươ ứ ể ả ậ ả hi m m t l n ho c nhi u l n theo th i h n, ph ế ng th c tho thu n. N u phí b o hi m đã đóng
ộ ố ầ ộ ầ ư ể ặ ượ ờ ạ ế ả m t l n ho c m t s l n nh ng không th đóng đ c các kho n phí ti p theo thì sau th i h n 60
ể ừ ệ ể ề ả ạ ơ ươ ngày, k t ngày gia h n đóng phí, doanh nghi p b o hi m có quy n đ n ph ỉ ợ ng đình ch h p
ề ả ạ ờ ạ ể ế ả ả ể ồ đ ng, Bên mua b o hi m không có quy n đòi l i kho n phí b o hi m đã đóng n u th i h n đóng
ướ ế ể ệ ể ả ả ơ phí d i hai năm, n u đã đóng phí b o hi m trên 2 năm mà doanh nghi p b o hi m đ n ph ươ ng
ả ả ỉ ợ ệ ể ể ả ả ồ ị đình ch h p đ ng thì doanh nghi p b o hi m ph i tr cho bên mua b o hi m giá tr hoàn l ạ ủ i c a
ệ ự ợ ụ ể ể ể ậ ả ả ả ồ ồ ờ ợ h p đ ng b o hi m. Các bên có th tho thu n khôi ph c hi u l c h p đ ng b o hi m trong th i
ể ừ ể ể ế ả ả ố ị ỉ ạ h n hai năm k t ngày b đình ch và bên mua b o hi m đã đóng s phí b o hi m còn thi u.
ả ả ề ề ệ ả ề ể ệ ể ể ả ả ả Th b y ứ ả , V vi c tr ti n b o hi m, doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho
7 Điều 34 Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000
ườ ụ ưở ự ệ ể ể ế ể ả ạ ả ả ợ ồ ng i th h ặ ng b o hi m khi có s ki n b o hi m ho c khi đ n h n h p đ ng b o hi m theo
ươ ứ ệ ể ả ả ậ ợ ồ ph ng th c mà các bên tho thu n trong h p đ ng. Doanh nghi p b o hi m không có nghĩa v ụ
ả ề ả ườ ợ ướ ể tr ti n b o hi m trong các tr ng h p d i đây ;
ế ể ả ờ ạ ể ừ ợ ồ Ng ườ ượ i đ c b o hi m ch t do t ự ử t trong th i h n 2 năm k t ệ ự khi h p đ ng có hi u l c
ặ ể ừ ệ ự ế ụ ả ồ ợ ho c k t ể ngày h p đ ng b o hi m ti p t c có hi u l c ;
ườ ượ ả ế ể ị ử Ng c b o hi m ch t do b thi hành án t i đ hình;
ế ể ặ ả ươ ậ ễ ỗ ố ủ ả Ng ườ ượ i đ c b o hi m ch t ho c th ng t t vĩnh vi n do l ể i c ý c a bên mua b o hi m
ặ ỗ ố ủ ườ ụ ưở ho c l i c ý c a ng i th h ng.
ườ ộ ố ặ ộ ợ ườ ụ ưở ế ố ươ Trong tr ng h p m t ho c m t s ng i th h ng c ý gây ra cái ch t hay th ng t ậ t
ể ể ả ả ẫ ả ả ề ể ả ễ vĩnh vi n cho ng ườ ượ i đ ệ c b o hi m, doanh nghi p b o hi m v n ph i tr ti n b o hi m cho
ữ ườ ụ ưở ể ả ậ ả ợ ồ ườ ợ nh ng ng i th h ng khác theo tho thu n trong h p đ ng b o hi m. Tr ng h p doanh
ụ ả ề ả ả ể ể ệ ể ệ ẫ ả ả ả nghi p b o hi m không có nghĩa v tr ti n b o hi m, doanh nghi p b o hi m v n ph i tr cho
ả ị ạ ủ ợ ộ ố ể ả ặ ồ ể bên mua b o hi m giá tr hoàn l i c a h p đ ng b o hi m ho c toàn b s phí đã đóng sau khi đã
ố ề ừ ể ế ế ả ợ ả tr các chi phí h p lý có liên quan, N u bên mua b o hi m ch t thì s ti n tr l ả ạ ượ i đ c gi ế i quy t
ề ừ ế ủ ậ ị theo quy đ nh c a pháp lu t v th a k .
ủ ụ ể ể ả ầ ườ ể ả Th b y, ứ ả do nhu c u, m c đích tham gia b o hi m hi m c a ng i mua b o hi m nhân th ọ
ề ả ứ ể ể ẩ ả ạ ầ ọ ể ế ộ ả ấ r t đa d ng, đ đáp ng yêu c u đó, trong ch đ b o hi m nhân th có nhi u s n ph m b o hi m
ườ ỳ ả ể ự ư ể ể ể ả ả ọ khác nhau ng i mua b o hi m có th l a ch n nh : B o hi m sinh k , b o hi m t ử ỳ ả k , b o
ả ề ể ể ể ả ả ọ ỗ ợ ỳ ị ờ hi m h n h p, b o hi m tr n đ i, b o hi m tr ti n đ nh k …..
ả ể ệ ườ ườ ượ ả ể ố ể B o hi m sinh k ụ ả ỳ là nghi p v b o hi m cho tr ợ ng h p ng ế c b o hi m s ng đ n i đ
ờ ạ ấ ị ệ ể ả ả ộ ả ề ể ả ườ m t th i h n nh t đ nh, theo đó doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho ng i th ụ
ờ ạ ế ể ả ẫ ượ ả ậ ợ ồ ưở h ế ng, n u ng ườ ượ i đ ố c b o hi m v n s ng đ n th i h n đ ả c tho thu n trong h p đ ng b o
hi m. ể
ụ ủ ả ỏ ể ả ẩ ả ệ ọ S n ph m b o hi m An Sinh Gi o D c c a b o vi t nhõn th
ỏ ả ọ ủ ả ẩ ả ệ ừ ớ ế ừ ệ ể C c s n ph m b o hi m nhõn th c a B o Vi t v a mang t nh ti ớ t ki m v a mang t nh
ụ ể ề ể ả ẩ ỏ ợ ớ ỏ ả ẩ ả b o hi m. Trong đú s n ph m An Sinh Gi o D c cú nhi u đi m l i so v i c c s n ph m kh c ỏ ở
ể ả ả ỗ ườ ụ ợ ườ ượ ứ ể ẻ ả ch : B o hi m trong c hai tr ng h p Khi kh ng may ng ặ i Đ c b o hi m (Đ a tr ) ho c
ườ ẻ ặ ủ ỏ ả ẹ ứ ỉ ả ể ể ẩ ả ố ỏ ng i Tham gia b o hi m (B , m đ a tr ) g p r i ro. C c s n ph m kh c ch b o hi m cho
ườ ượ ả ể ng i Đ c b o hi m.
ớ ụ V d :
ẻ ặ ủ ụ ứ ế ạ ậ ễ ộ * ) N u kh ng may đ a tr g p r i ro do tai n n d n t ẫ ớ ị ươ i b th ng t t toàn b vĩnh vi n th ỡ
ả ệ ẽ ố ề ế ả ợ ồ ỏ ổ ờ hàng năm B o Vi ồ t s chi tr 1/4 s ti n đó ghi tr n h p đ ng cho đ n năm ch u 18 tu i, đ ng
ờ ứ ậ ượ ộ ầ ữ ố ề ể ả ạ ỏ ợ ồ ẻ th i đ a tr cũn nh n đ c m t l n n a s ti n b o hi m khi đ o h n h p đ ng.
ế ườ ặ ủ ể ế ẫ ả ạ ụ *) N u kh ng may ng ặ i tham gia b o hi m g p r i ro do tai n n d n đ n TTTBVV ho c
ỡ ừ ẻ ẫ ỡ ợ ứ ế ẫ ớ ồ ượ ể ả ch t th d ng đúng ph và v n duy tr h p đ ng (Nghĩa là đ a tr v n đ ế c b o hi m cho đ n
ổ ượ ố ề ể ạ ả ợ ồ ồ ỏ ờ năm 18 tu i và đ ợ c lĩnh s ti n b o hi m ghi tr n h p đ ng khi đ o h n h p đ ng ).
ụ ủ ợ ồ ỏ ạ ả ẻ ị T i sao trong h p đ ng An Sinh Gi o D c c a B o Vi ệ ạ t l i qui đ nh tr em ch đ ỉ ượ c
ể ớ ả hoàn ph b o hi m ?
ả ạ ượ ỏ ờ ầ ủ ạ ứ ụ ể ạ ả ị B o hi m ph i đ t đ ỏ c c c y u c u là kh ng vi ph m c c quy đ nh c a đ o đ c trong xó
ệ ả ạ ớ ơ ụ ợ ể ả ỏ ờ ộ h i, b o v an toàn t nh m ng cho ng ườ ượ i đ c b o hi m, tr nh nguy c tr c l i tr n thõn th ể
ườ ữ ỏ ườ ụ ả ự ả ư ẻ ệ ả ị ng ố ớ i kh c. Đ i v i nh ng ng i kh ng cú kh năng t ờ b o v b n thõn nh tr em v thành ni n
ướ ộ ố ướ ổ ể ế ẻ ấ ả ỏ ờ ị ị (d i 18 tu i), m t s n ả c cú quy đ nh c m b o hi m c i ch t cho tr em v thành ni n. B o
ệ ố ế ủ ủ ể ả ỏ ứ ủ ề ạ ố ườ Vi ị t tuõn th theo c c quy đ nh c a b o hi m qu c t và truy n th ng đ o đ c c a ng i Vi ệ t
ư ụ ụ ề ể ế ả ả ờ ợ ồ ỏ Nam, n n kh ng đ a đi u kho n B o hi m ch t trong h p đ ng An Sinh Gi o D c.
ứ ầ ư ụ ể ả ỡ ỏ ươ ợ ờ Ngoài ra B o hi m An Sinh Gi o D c là h nh th c đ u t cho t ồ ng lai n n h p đ ng
ầ ỷ ệ ầ ư ợ ỡ ụ ể ề ẻ ế ả ả ỏ ợ này c n t l lói đ u t ồ h p lý. V kh ng cú đi u kho n B o hi m c i ch t cho tr em, h p đ ng
ụ ủ ả ỏ ệ ớ ỏ ả ớ ả ẻ ơ ứ ể ẩ ả An Sinh Gi o D c c a B o Vi ể t cú m c ph B o hi m r h n so v i c c s n ph m b o hi m
ạ ủ ỏ ụ ướ ể ế ờ ỏ ự c ng lo i c a c c C ng ty n ề ầ c ngoài. Tuy nhi n n u cú nhu c u kh ch hàng cú th mua Đi u
ể ở ộ ề ợ ả ụ ả ợ ồ ờ ổ ỏ kho n ri ng 7 b sung cho h p đ ng An Sinh Gi o D c đ m r ng quy n l ể i b o hi m trong
ườ ế ợ ươ ậ ễ ạ ộ tr ng h p ch t và th ng t t toàn b vĩnh vi n do tai n n.
ụ ỏ ả ả ẩ ườ ợ ạ ườ ể Trong s n ph m b o hi m “An Sinh Gi o D c” tr ộ ng h p m t tai n n ng i tham gia
ườ ượ ả ề ợ ả ẽ ượ ự ế ể ả ể ả b o hi m và ng c b o hi m c ng ch t. Quy n l ể i b o hi m s đ i đ c gi ế i quy t nh ư
ế th nào?
ụ ớ ầ ư ụ ể ả ỏ ươ ổ ưở B o hi m An Sinh Gi o D c mang m c đ ch đ u t cho t ế ng lai đ n tu i tr ng thành.
ế ườ ỡ ả ự ế ợ ệ ẽ ả N u trong tr ng h p NTGBH và NĐBH c ng ch t th B o Vi ớ ả ộ t s chi tr toàn b 100% ph b o
ể ườ ừ ế ợ ứ ợ ấ ỏ ồ hi m cho ng i th a k h p ph p và ch m d t h p đ ng.
ể ả ụ ả ệ ể ườ ể ế ả k B o hi m t ử ỳ là nghi p v b o hi m cho tr ợ ng h p ng ườ ượ i đ c b o hi m ch t trong
ờ ạ ấ ị ệ ể ả ả ộ ả ề ể ả ườ m t th i h n nh t đ nh, theo đó doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho ng i th ụ
ườ ượ ả ờ ạ ượ ể ế ả ậ ả ồ ưở h ế ng, n u ng c b o hi m ch t trong th i h n đ i đ ể ợ c tho thu n trong h p đ ng b o hi m.
ệ ụ ả ế ợ ể ể ể ả ả ỳ ể ả ỗ ử ỳ B o hi m h n h p k . ợ là nghi p v b o hi m k t h p b o hi m sinh k và b o hi m t
ổ ộ ề ợ ớ ể ể ặ ả ị ượ ỡ Đ c đi m n i tr i v l i ch b o hi m An Gia Th nh V ng là g ?
ờ ạ ượ ể ả ị B o hi m An Gia Th nh V ng, cú 4 th i h n là: 5 năm, 10 năm, 15 năm và 20
ề ợ ơ ả ữ ả ẩ ượ ố ề ể ậ ả năm.S n ph m này cú nh ng quy n l i c b n là đ ế c nh n ti n b o hi m khi s ng đ n
ế ạ ớ ợ ồ ườ ượ ả ỡ ả ờ ể ẳ h t h n h p đ ng đó đăng k . Khi ng i đ c b o hi m ch ng may qua đ i th B o Vi ệ t
ộ ố ề ị ươ ể ế ả ả ậ ộ ễ ạ tr toàn b s ti n b o hi m. N u b th ng t ờ ạ t toàn b vĩnh vi n do tai n n trong th i h n
ẽ ượ ể ả ố ề ể ậ ả ượ ờ ớ ễ ỏ b o hi m, kh ch hàng s đ c nh n ngay s ti n b o hi m và đ c mi n ph cho th i gian
ạ ủ ợ ồ ỏ ồ ợ ạ ượ ữ ố ề ế ầ ậ ả cũn l i c a h p đ ng, khi đ o h n h p đ ng đ ể c nh n ti p l n n a s ti n b o hi m.
ườ ỡ ượ ụ ợ ạ ả ố ề ờ ể ế ả Tr ả ng h p kh ng ph i do tai n n th đ c tr s ti n b o hi m n u đó qua th i gian
ỳ ườ ờ ợ ặ ch , tu tr ng h p là 1 năm ho c 2 năm.
ữ ả ẩ ợ ỏ ớ ả ổ ậ ể ể ệ ẩ ả S n ph m này cú nh ng l i đi m n i b t kh c v i s n ph m b o hi m hi n cú ở
ệ ừ ướ ớ Vi t nam t c t tr i nay đú là:
ố ề ể ừ ứ ờ ớ ể ầ ấ ả S ti n b o hi m tăng d n theo th i gian v i m c tăng cao nh t: k t ợ năm h p
ủ ạ ẽ ượ ứ ồ ở ỗ ờ ề ỉ ố ề đ ng th 2 tr đi, s ti n BH c a b n s đ ố ề c đi u ch nh tăng th m m i năm 5% s ti n
ộ ố ạ ầ ẳ ườ ố ề ố ể ả BH ban đ u (g c). Ch ng h n m t ng ệ i là nam tham gia s ti n b o hi m g c 60 tri u
ỏ ạ ợ ồ ờ ạ ờ ạ ố ề ồ ẽ ệ ậ đ ng th i h n 5 năm s ti n nh n sau khi đ o h n h p đ ng s là 72 tri u, th i h n 10 năm
ờ ạ ệ ệ ệ ể ấ ừ ờ ờ ạ là 87 tri u, th i h n 15 năm là 102 tri u, th i h n 20 năm là 117 tri u (cú th th y r th i
ỡ ố ề ượ ạ ỏ ạ ợ ồ ớ ố ề ố ớ ậ h n BH càng dài th s ti n đ c nh n khi đ o h n h p đ ng càng l n so v i s ti n g c).
ế ị ế ẳ ặ ươ ậ ớ ụ ờ Trong v d tr n, n u ng ườ ượ i đ c BH ch ng may b ch t ho c th ng t t toàn b ộ
ợ ồ ứ ễ ạ ả ệ ẽ ả ằ vĩnh vi n do tai n n trong năm h p đ ng th 2 B o Vi ố ề t s tr ngay s ti n BH b ng 63
ư ậ ượ ứ ứ ồ ồ ệ ệ ờ ườ tri u đ ng, năm th 3 là 66 tri u đ ng, và c nh v y đ c tăng l n... Trong tr ợ ng h p
ườ ượ ả ị ươ ậ ộ ễ ng ể c b o hi m b th i đ ng t ỡ t toàn b vĩnh vi n th khi đ o h n s v n đ ỏ ạ ẽ ẫ ượ ố ề c s ti n
ớ ớ ố ề ả ế ụ ụ ờ ề ể ả ỉ b o hi m mà kh ng ph i ti p t c đúng ph . V i s ti n đi u ch nh tăng theo th i gian, BH
ể ố ị ạ ự ấ ỏ ủ ồ ả ưở ượ An Gia Th nh V ng cú th ch ng l i s m t gi ề c a đ ng ti n do nh h ủ ạ ng c a l m
ỉ ệ ạ ể ấ ố ề ỏ ỡ ỏ ph t (trong 5 năm qua t l l m ph t trung b nh/năm là 5%). Cú th th y s ti n BH An Gia
ượ ị ượ ự ợ ớ ự ờ ủ ư ậ ề ỉ Th nh V ng đ ứ c đi u ch nh tăng hàng năm nh v y là ph h p v i s tăng l n c a m c
ờ ủ ự ờ ầ ố s ng chung và s tăng l n c a nhu c u BH theo th i gian.
ỏ ợ ượ ể ả ế ợ ớ ả ữ ể ể ệ ị B o hi m An Gia Th nh V ng cũn c c l ể i đi m n a là k t h p v i b o hi m b nh hi m
ừ ả ừ ế ể ố ngh o, v a b o hi m v a ti ệ t ki m.
ể ả ọ ệ ể ườ ườ ượ ả ể ế B o hi m tr n đ i ợ ng h p ng c b o hi m ch t vào i đ ụ ả ờ là nghi p v b o hi m cho tr
ộ ờ ủ ể ố ườ ấ ỳ ờ b t k th i đi m nào trong su t cu c đ i c a ng i đó.
ả ề ể ả ị ệ ể ườ ả B o hi m tr ti n đ nh k ụ ả ỳ là nghi p v b o hi m cho tr ợ ng h p ng ườ ượ i đ ể c b o hi m
ả ả ề ờ ạ ờ ạ ấ ị ế ệ ể ả ả ộ ể ố s ng đ n m t th i h n nh t đ nh, sau th i h n đó doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m
ườ ụ ưở ậ ả ả ợ ồ ỳ ị đ nh k cho ng i th h ng theo tho thu n trong h p đ ng b o hi m ể 8.
ặ ợ ớ ủ ả ưở ư ớ ỡ ể ể : Đ c đi m và l i ch c a B o hi m An H ng H u tr là g ?
ưở ớ ự ư ứ ư ể ả ớ ệ ệ ỡ An H ng H u Tr là h nh th c b o hi m h u tr t ụ nguy n, kh ng phõn bi t ng ườ i
8 Các định nghĩa này được quy định tại điều 3 , luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000
ệ ở ể ả ạ ỡ ườ tham gia b o hi m đang đang làm vi c đõu.Khi tham gia lo i h nh này, ng i tham gia s ẽ
ể ừ ắ ầ ế ế ặ ặ ọ ổ ỳ ớ ả đúng ph b o hi m t khi b t đ u tham gia cho đ n h t tu i 55 (ho c 60 ho c 65 tu ch n).
ứ ươ ẽ ỳ ư ậ ườ ự ể ả ọ M c l ng h u nh n hàng năm s tu ng ố i tham gia b o hi m l a ch n theo mong mu n
ể ừ ủ ả ỡ ớ ở ờ ụ ụ ỡ ỏ và kh năng tài ch nh c a m nh, cú th t vài ch c ngh n/ th ng tr l n và kh ng gi ớ ạ i h n.
ề ươ ể ả ậ ắ ầ ừ ỏ ổ ươ ư ứ Ng ườ ượ i đ ẽ c b o hi m s nh n ti n l ng h u b t đ u t c c tu i t ặ ng ng 56 (61, ho c
66)
ả ử ạ ở ổ ớ ả ủ ể ệ ạ ọ Gi s b n đang ả tu i 36, nguy n v ng c a b n đúng ph b o hi m trong kho ng
ỡ ắ ầ ừ ổ ứ ả ớ ớ ồ ỏ 20 năm v i m c ph đúng kho ng 94.000 đ ng/th ng th , b t đ u t ạ tu i 56, hàng năm b n
ậ ươ ư ệ ả ồ ươ ươ ỏ ồ ẽ s nh n l ng h u kho ng 2 tri u đ ng (t ng đ ờ ng 167 ngàn đ ng/th ng + lói chia th m
ớ ờ ẽ ượ ư ể ệ ề ậ ả ợ ồ ặ ổ ỡ ề ị ủ c a h p đ ng b o hi m này. Vi c nh n ti n h u tr tr n s đ c duy tr đ u đ n, n đ nh
ế ư ậ ờ ườ ể ế ạ ờ ợ cho đ n khi ng ườ ượ i đ ớ c nh n h u tr qua đ i. Tr ắ ầ ố ng h p n u b n mu n th i đi m b t đ u
ắ ầ ớ ự ỉ ư ưở ư ể ể ề ạ ả ậ ớ ờ ư ờ nh n ti n b o hi m An H ng H u Tr tr ng v i th i đi m b n b t đ u ngh h u nh vi n
ứ ướ ớ ở ổ ớ ả ỡ ổ ể ờ ờ ch c nhà n c (v i nam tu i 60) th t ng th i gian đúng ph b o hi m tăng l n là 25 năm,
ể ượ ạ ố ề ư ậ ờ ơ ớ ớ khi đú b n cú th đ c nh n s ti n h u tr hàng năm cao h n do th i gian đúng ph dài
ứ ả ồ ỏ ơ ờ ươ ự ư ậ ạ h n, t c là kho ng 250 ngàn đ ng/th ng (+ lói chia th m). T ng t ố ế nh v y, n u b n mu n
ề ở ổ ố ề ậ ượ ữ ề nh n ti n ậ tu i 66 s ti n nh n hàng năm cũn đ ơ c nhi u h n n a.
ớ ả ộ ả ưở ư ư ớ ỡ ể ẩ So v i B o hi m Xó h i, s n ph m An H ng H u Tr v à An B nh H u Tr ớ ủ c a
ả ệ ư ỡ ể B o Vi t cú u đi m g ?
ố ượ ị ớ ạ ệ ấ ứ ở ự ạ ụ Đ i t ng tham gia kh ng b gi i h n, d b n làm vi c b t c ề ỡ đõu hay làm ngh g .
ớ ự ệ Hoàn toàn mang t nh t nguy n.
ứ ươ ượ ọ ư ề ự Đ c quy n l a ch n m c l ng h u hàng năm.
ề ự ượ ể ờ ọ ươ ứ Đ c quy n l a ch n th i đi m và ph ớ ng th c đúng ph .
ề ự ậ ươ ượ ể ờ ổ ư ợ ọ Đ c quy n l a ch n th i đi m (tu i) nh n l ớ ng h u th ch h p.
ổ ắ ầ ể ừ Tu i b t đ u tham gia cú th t ổ 1665 tu i.
ề ầ ư ữ ể ả ọ Nh ng đi u c n l u ý khi tham gia b o hi m nhõn th ?
ọ ự ọ ả ể ẩ ả ở ờ ế Khi tham gia b o hi m nhõn th d ch n s n ph m nào, đõu, cũng n n bi ề ơ ả t 5 đi u c b n
ờ ứ ỹ ể ầ ị ừ ụ ể ỏ sau đõy đ kh i hi u l m là “b l a” khi kh ng nghi n c u k mà đó tham gia:
ề ơ ả ả ỏ ị ứ ể ả ả ầ ờ ọ Th nh t, ể ấ đi u c b n đ u ti n ph i x c đ nh tham gia b o hi m nhõn th là mua b o hi m
ờ ủ ố ờ ụ ữ ệ ầ ạ ạ ộ ờ lo i dài h n 5 năm, 10 năm, 20 năm và su t đ i. M t trong nh ng m c ti u đ u ti n c a vi c tham
ể ề ể ả ủ ể ể ấ ả ả ọ ờ ố gia b o hI m nhõn th là mua b o hi m đ đ phũng r i ro b t ng ngoài ý mu n cú th x y ra.
ọ ế ố ả ỡ ậ ủ ể ể ớ ượ ớ ả Ch nh v v y, trong ph b o hI m nhõn th , y u t b o hi m phũng r i ro đ ả ề c chia r i đ u
ả ờ ạ ự ạ ủ ủ ế ả ồ ợ ớ ớ ớ ề trong c th i h n c a h p đ ng. N u x y ra r i ro, d b n m i tham gia, m i đúng ẫ t ti n v n
ậ ủ ố ề ấ ớ ỷ ợ ể ế ả ồ ị ướ ườ nh n đ s ti n b o hi m r t l n theo quy đ nh, cũn n u hu h p đ ng tr c 2 năm th ụ ng kh ng
ỷ ợ ả ừ ể ả ỡ ồ ỡ ộ ố ấ ạ ượ l y l i đ c g . Sau 2 năm mà hu h p đ ng b o hi m, th do ph i tr ớ ả toàn b s chi ph b o
ủ ể ả ố ờ ỏ ớ ợ ồ ờ hi m phũng r i ro trong su t th i đó tham gia và c c chi ph qu n lý h p đ ng, n n gi ỏ ị ả ướ c tr gi i
ạ ườ ấ (hoàn l i) th ơ ố ề ng th p h n s ti n đó đúng.
ả ỏ ể ế ể ả ạ ả ọ ờ ỡ ị ứ Th hai ế t , ph i x c đ nh tham gia b o hi m nhõn th là ph i ki n tr , cú k ho ch ki u ti
ể ầ ư ỏ ố ệ ạ ươ ầ ế ạ ượ ả ki m “b ng” dài h n đ đ u t cho t ng lai c n thi ộ ố t cho cu c s ng, đ t đ ụ ờ c c hai m c ti u:
ứ ả ủ ư ụ ể ẳ ợ ộ ồ ả b o hi m phũng r i ro (tuy ch ng ai mong đ i, nh ng nú c x y ra trong c ng đ ng kh ng lo i tr ạ ừ
ộ ế ộ ỏ ỡ ậ ệ ể ề ề ề ặ ầ ầ ớ m t ai) và ti t ki m đ dành ti n d n d n trong nhi u năm m t c ch đ u đ n. Ch nh v v y, tham
ớ ử ề ỏ ẳ ể ả ọ ế ệ ở ể ả ế ử ệ gia b o hi m nhõn th kh c h n v i g i ti n ti t ki m ngõn hàng, k c ti t ki m g i gúp ở ư b u
ụ ớ ộ ờ ể ấ ủ ể ể ệ ả ả ọ ớ ề ớ đi n đ l y lói. M t b n, b o hi m nhõn th cú m c đ ch ch nh là b o hi m phũng r i ro v t nh
ạ ườ ế ợ ớ ế ờ ấ ỏ ố ụ ụ ệ ể ả ậ m ng con ng i k t h p v i ti t ki m ki u b ng, kh ng ph i m c ti u l y lói (do v y lói s ẽ ớ t
ư ỏ ố ộ ờ ử ế ư ụ ề ể ể ả ặ ho c coi nh kh ng cú, coi nh b ng đ dành ti n mà cú b o hi m); m t b n là g i ti ệ t ki m cú
ụ ờ ụ ớ ụ ể ề ả ấ ớ ườ m c đ ch ch nh là l y lói, kh ng cú m c ti u b o hi m v con ng i.
ờ ườ ự ế ể ế ướ ượ ụ ỉ ề ạ Th baứ , lói chia th m th ng ch là d ki n, kh ng th bi c đ t tr c trong dài h n v lói
ơ ế ị ườ ấ ườ ỡ ớ ả ế ố ứ ể ề ỏ su t trong c ch th tr ng, ng i t nh to n ph b o hi m đó căn c vào nhi u y u t (nh t ư ỷ ệ l
ọ ỡ ổ ổ ớ ớ ậ ự ế ể ả ớ ả ỹ ủ r i ro, tu i th b nh quõn theo tu i, theo gi ể i t nh, lói k thu t d ki n,…) đ gi m ph b o hi m
ỏ ề ớ ả ừ ể ề ả ả ợ ỏ ớ ỏ sao cho h p lý sau khi đó tr ph b o hi m, c c chi ph kh c v qu n lý, v qu ng c o, chăm súc
ề ụ ư ư ụ ế ấ ẫ ồ ỏ ợ kh ch hàng,…. Nhi u c ng ty đ a ra lói cao, h p d n, nh ng kh ng cam k t trong h p đ ng, nghĩa
ộ ả ề ặ ỉ ể ụ ụ ụ ể ạ ỏ ỡ ỳ là núi ch đ minh ho mà th i, v m t ph p lý kh ng cú g ràng bu c c . Cú C ng ty đ thu h t
ị ỗ ớ ầ ủ ợ ể ụ ứ ẵ ỏ ỏ ộ ồ kh ch hàng đó s n sàng ch u l l n đ th ng b o m c lói cao cho m t vài năm đ u c a h p đ ng.
ể ỏ ứ ứ ẽ ượ ỡ ề ụ ế ả ộ M c lói sau này s khú cú th đ p ng đ ủ c v ti n lói này ph thu c vào k t qu kinh doanh c a
ự ế ặ ả ứ ự ụ ụ ữ ụ ỏ ỏ ơ C ng ty. H n n a, th c t ứ m c d C ng ty đó th ng b o m c b o t c cho kh ch hàng là 2%,
ư ề ề ể ả ậ ậ ỏ ỏ ị ả ướ ồ nh ng nhi u kh ch hàng khi nh n ti n b o hi m hay nh n gi tr gi i ỷ ợ c khi hu h p đ ng th ỡ
ứ ả ứ ấ ả ứ ứ ụ ấ ớ ơ ớ ỏ ạ ị ụ l i b C ng ty t nh theo m c lói su t b o t c th p h n so v i m c b o t c đó th ng b o.
ụ ườ ẩ ế ợ ạ ỡ ể ả ả ọ ỏ ả Th tứ ư, là c c s n ph m ph th ng là k t h p lo i h nh b o hi m phi nhõn th (B o Vi ệ t
ỏ ừ ư ỏ ề ợ ả ư ả ể ể ể ờ ẫ v n đang b n t ố lõu nay), coi nh b n k m đ tăng th m quy n l i b o hi m (nh b o hi m chi
ể ệ ể ẫ ậ ả ẫ ậ ả ớ ươ ậ ộ ớ ằ ph ph u thu t, b o hi m chi ph n m vi n và ph u thu t, b o hi m th ng t t toàn b vĩnh
ớ ả ụ ủ ụ ể ẽ ễ ạ ả ớ ờ vi n,…). Ph này là ph b o hi m đúng th m dài h n, kh ng x y ra r i ro đú s kh ng l y l ấ ạ i
ớ ườ ề ờ ạ ỡ ư ẻ ề ể ả ọ ỏ ượ đ c ti n đó đúng n n ph th ng r nh nhi u lo i h nh b o hi m phi nhõn th kh c đó cú và
ị ườ ề ườ ộ ớ ề ể ỳ ườ ờ ẽ s cú tr n th tr ư ng (coi nh nhi u ng i đúng gúp m t t ti n đ gi p ng ụ i tham gia kh ng
ặ ủ ố ớ ụ ỉ ỡ may g p r i ro đú, đ i v i m nh ch là phũng xa mà th i).
ứ ạ ỡ ể ả ọ ợ ồ ế ả ớ ạ ờ ỏ Th năm, b o hi m nhõn th là lo i h nh h p đ ng kinh t dài h n, n n ph i t nh to n kh ả
ế ự ỡ ớ ể ớ ợ ỷ ỏ ợ ữ ừ ồ ờ năng tài ch nh đ tham gia đ n c ng th m i cú l i, hu b h p đ ng gi a ch ng bao gi cũng b ị
ệ ề ớ ỳ ờ ụ ể ả ọ ỳ thi t nhi u ừ t tu th i gian đó tham gia và tu vào t ng C ng ty b o hi m nhõn th . Trong tr ườ ng
ế ệ ư ể ề ả ả ờ ỏ ả ể ạ ợ h p này, đ h n ch thi ụ t thũi cho c hai b n, c c C ng ty b o hi m đ u đ a ra gi ỏ i ph p cho
ố ề ự ợ ụ ể ể ả ả ỏ ớ ữ ể ế ụ kh ch hàng: gi m s ti n b o hi m đ cú th ti p t c tham gia cho ph h p; kh ng đúng ph n a
ố ề ể ả ươ ể ế ụ ứ ề ị ả mà cú s ti n b o hi m gi m t ng ng, cho vay ti n đ ti p t c tham gia theo quy đ nh. Trong
ườ ậ ự ặ ọ ỏ ả ợ ớ ớ ả ỏ ố tr ề ng h p th t s g p khú khăn v tài ch nh m i ph i ch n c c gi i ph p này, t ấ ờ ớ t nh t n n t nh
ủ ả ế ự ể ỏ to n đ cú đ kh năng tham gia đ n c ng
ế ỳ ạ ớ ố ề ắ ắ ậ ả ầ ớ ỏ Ngoài ra cũn c n so s nh ph ph i đúng cho h t k h n v i s ti n ch c ch n nh n đ ượ c
ế ợ ế ề ợ ả ể ạ ỏ cú cam k t trong h p đ ng ồ kinh t ỏ dài h n, so s nh c c quy n l ể ỏ i b o hi m kh c nhau và đi m
ọ ỹ ợ ể ầ ể ỏ ụ ầ ộ ọ ồ ướ ọ quan tr ng kh ng k m là c n đ c k h p đ ng đ tr nh hi u l m tr ự c khi l a ch n.
ể ư ệ ợ ườ ữ ả ể ẩ ả Cõu h i 8ỏ : Đi m u vi t (cú l i cho ng ủ ả i tham gia b o hi m) gi a s n ph m c a B o
ệ ỏ ụ ư ế ọ ỏ ể Vi ả t Nhõn Th so c c C ng ty b o hi m kh c nh th nào?
ề ơ ả ọ ủ ữ ả ả ẩ ệ ệ ọ V c b n, nh ng s n ph m nhõn th c a B o Vi ớ ỏ t Nhõn Th đang b n hi n nay so v i
ữ ư ủ ỏ ụ ể ẩ ỏ ả s n ph m c a c c C ng ty kh c cú nh ng u đi m sau:
ề ợ ề ả ạ ộ ơ + Ph m vi quy n l ể i v b o hi m r ng h n.
ờ ỏ ớ ộ ỳ ủ ớ ị ứ ả ấ ồ ơ ệ ạ + M c ph n p vào th p h n đ ng th i c ch thu ph đ nh k c a B o Vi ự t đa d ng và tr c
ờ ấ ậ ợ ế ti p n n r t thu n l ỏ i cho kh ch hàng.
ả ủ ợ ể ể ữ ừ ế ề ỏ ồ ơ + Nh ng cam k t trong c c đi u kho n c a h p đ ng r ràng d hi u h n.
ộ ố ả ủ ả ẩ ệ ự ế ệ + M t s s n ph m cú lói chia c a B o Vi ỏ t cam k t đó th c hi n chi lói chia cho kh ch
hàng.
ế ộ ợ ồ ộ ố ộ ọ ể ả M t s n i dung pháp lý trong ch đ h p đ ng b o hi m nhân th .
ủ ể ệ ả ể 1. Ch th trong quan h b o hi m
ể ể ả ọ là công ty b o hi m nhân th . ả Bên b o hi m :
ể ả ừ ế ổ ườ ồ ợ là cá nhân t 18 đ n 60 tu i. Là ng i ký h p đ ng và đóng phí Bên tham gia b o hi m:
ườ ể ả ể ả ả ặ ể ả b o hi m. Ng ể i mua b o hi m có th là ng ườ ượ i đ c b o hi m ho c không ph i là ng ườ ượ i đ c
ể ả b o hi m.
ườ ượ ả ể ả ồ ợ ườ Ng c b o hi i đ ạ i có tính m ng ểm là cá nhân có tên ghi trong h p đ ng b o hi m (ng
ẻ ượ ứ ể ả ườ ể ả ả ườ và s c kho đ c b o hi m) tr ợ ng h p ng ườ ượ i đ c b o hi m không ph i là ng ả i mua b o
ữ ệ ệ ể ặ ả ọ ố ưỡ ưỡ ế hi m thì gi a h ph i có quan h huy t th ng, hôn nhân ho c quan h nuôi d ấ ng c p d ng.
ề ể ả ả ậ ( xem đi u 31 kho n 2 Lu t kinh doanh b o hi m):
ườ ề ể ể ể ả ậ ả ỉ ị i th h ườ ượ i đ c bên mua b o hi m ch đ nh đ nh n ti n b o hi m theo Ng ụ ưở là ng ng
ể ồ ườ ụ ưở ườ ể ả ườ ượ ả ả ợ h p đ ng b o hi m. Ng i th h ể ng có th là ng i mua b o hi m, ng ặ ể c b o hi m ho c i đ
ườ ườ ươ ụ ưở ề ợ ả ẽ ượ ế là ng i khác. Trong tr ợ ng h p ng ì th h ng ch t thì quy n l ể i b o hi m s đ c chi tr ả
ườ cho ng ừ ế i th a k .
ể ả ồ ợ ườ ể ả ả ọ Trong h p đ ng b o hi m ng i mua b o hi m ph i nêu rõ h tên ngày tháng năm sinh và
ổ ủ ọ ắ ầ ể ả ậ ổ tu i c a h ( tu i tính theo ngày sinh nh t ngay sau ngày b t đ u b o hi m).
ươ ậ ộ ị ấ ể ặ ả ệ ễ : là khi ng ườ ượ i đ c b o hi m b m t ho c li t hoàn toàn Th ng t t toàn b và vĩnh vi n
ể ụ ồ ượ ụ ứ ủ và kh ng th ph c h i đ c ch c năng c a:
Hai tay; ho c ặ
Hai chõn; ho c ặ
ặ ộ ộ M t tay và m t chõn; ho c
ặ ắ Hai m t; ho c
ặ ắ ộ ộ M t tay và m t m t; ho c
ắ ộ ộ M t chõn và m t m t.
ỏ ượ ớ ừ ổ ượ ớ ừ ắ ỏ ở ờ ấ ệ Trong kh i ni m này, tay đ c t nh t ở ờ c tay tr l n; chõn đ c t nh t m t c chõn tr l n; m t
ể ụ ồ ượ ụ ắ ượ ứ ủ ự ể ặ ấ hoàn toàn và kh ng th ph c h I đ c ch c năng c a m t đ ắ c hi u là m t m t ho c m hoàn
toàn.
ớ ả ể ượ ể ể ể ệ ề ả ả ả ờ ộ ỳ ị Ph b o hi m: là kho n ti n b n mua b o hi m n p đ nh k cho doanh nghi p b o hi m đ đ c
ờ ạ ể ươ ỏ ờ ứ ể ả ồ ợ ỏ ả b o hi m theo th i h n và ph ậ ng th c do c c b n th a thu n trong h p đ ng b o hi m.
ố ề ệ ả ỏ ợ ể ả ồ ượ ờ ệ ể ả ả ể S ti n b o hi m: là m nh gi h p đ ng b o hi m đ c b n mua b o hi m và doanh nghi p b o
ể ể ậ ả ả ợ ồ hi m tho thu n trong h p đ ng b o hi m.
ệ ể ề ả ả ợ ồ ỏ ờ ộ ớ ệ ờ ế ả Đi u kho n h p đ ng b o hi m: là văn b n ph p lý do B Tài ch nh ph duy t, li t k chi ti t
ề ợ ụ ủ ờ ủ ể ệ ể ề ắ ả ả ả quy n l i và nghĩa v c a b n mua b o hi m và c a doanh nghi p b o hi m. Quy t c đi u kho n
ờ ủ ộ ợ ụ ể ể ả ả ầ ộ ồ ồ ọ ể ỏ ợ h p đ ng b o hi m là m t ph n kh ng th t ch r i c a b h p đ ng b o hi m nhõn th .
ỏ ị ạ ố ề ậ ạ ể ẽ ả ờ ồ Gi tr hoàn l i: là s ti n mà b n mua b o hi m s nh n l ờ ầ ủ ỏ ợ i khi cú y u c u h y b h p đ ng
ệ ự ể ể ả ả ồ ờ ợ ợ ồ ỏ ị ạ trong th i gian h p đ ng b o hi m cú hi u l c. H p đ ng b o hi m cú gi tr hoàn l i sau khi đó
ớ ả ể ộ ủ n p đ hai (02) năm ph b o hi m.
ả ứ ớ ợ ứ ề ừ ế ủ ụ ạ ộ ả ỏ B o t c t ch lũy: là l i t c thu v t k t qu ho t đ ng kinh doanh c a c ng ty mà kh ch
ậ ượ ả ứ ỉ ệ ớ ố ỏ ể ả ờ hàng nh n đ ả c hàng năm. Kho n b o t c này t l v i s th ng mà b n mua b o hi m đó đúng
ớ ả ể ươ ướ ượ ể ệ ế ph b o hi m trong năm d ị ng l ch tr ứ ả ứ ớ c đú. M c b o t c t ch lũy đ c th hi n trong phi u
ề ợ ả ứ ể ả ị ậ ỏ ớ ự ế ỹ ấ ơ ạ minh ho quy n l i b o hi m là 2%. Đõy là m c gi đ nh k thu t s t v i th c t nh t qua h n
ỷ ệ ả ứ ự ủ ể ệ ộ ộ ạ ộ 155 năm kinh nghi m ho t đ ng c a Prudential. T l b o t c này cú th dao đ ng t y thu c vào
ủ ụ ể ượ ưở ả ỏ ứ ế ế ế k t qu kinh doanh c a c ng ty. Theo đú, kh ch hàng cú th đ c h ơ ng m c cao h n n u k t qu ả
ố ơ ự ế ủ kinh doanh c a Prudential t t h n d ki n.
ả ứ ượ ụ ầ ố ỗ ươ ố ớ ữ ồ ị B o t c đ c c ng b vào đ u m i năm d ệ ự ợ ng l ch, đ i v i nh ng h p đ ng đó cú hi u l c
ớ ấ ỏ ươ ướ ứ ả ứ ụ ể ượ ụ ố ế t nh t 3 th ng trong năm d ị ng l ch tr c. C th , m c b o t c là 2%/năm đó đ c c ng b đ n
ỏ ỏ ị ả ứ ố ẽ ượ ả ụ kh ch hàng Prudential cho năm 2000, 2001, 2002 và 2003. Gi tr b o t c đó c ng b s đ c đ m
ố ề ậ ượ ẽ ả ộ ớ ớ ỏ ộ ể ả b o và t ch lũy, c ng vào s ti n b o hi m và t ch lũy; và kh ch hàng s nh n đ c toàn b khi
ự ệ ể ả ặ ạ ỏ ồ ợ ả x y ra s ki n b o hi m ho c khi đ o h n h p đ ng.
ỳ ướ ả ứ ớ ủ ợ ể ả ờ ồ ỏ ờ R t tr ứ c b o t c t ch lũy: sau ngày đ o ni n th hai c a h p đ ng, b n mua b o hi m cú
ể ờ ầ ỳ ướ ả ứ ả ầ ộ ồ ộ ộ ợ th y u c u r t tr c m t ph n hay toàn b kho n b o t c mà Prudential đó g p vào h p đ ng
ỏ ị ả ứ ượ ỳ ướ ẽ ỏ ơ ệ ỏ ủ ả ứ ớ ượ ớ ể ả b o hi m. Gi tr b o t c đ c r t tr c s nh h n m nh gi c a b o t c t ch lũy đ c t nh
ỏ ự ờ ỏ ị ệ ạ ủ ả ứ ớ ỳ ả ứ ư ự ể ờ ộ to n d a tr n gi i c a b o t c t ch lũy, cũng nh t y thu c vào th i đi m r t b o t c. tr hi n t
ễ ỡ ỏ ị ả ứ ỏ ỳ Kh ch hàng r t càng tr th gi tr b o t c càng cao.
ề ợ ả ể ườ ườ ượ ả ị ươ ậ Quy n l i b o hi m trong tr ợ ng h p ng ể c b o hi m b th i đ ng t t toàn b ộ
ố ề ườ ề ợ ả ủ ể ậ ợ ồ i nh n quy n l ả ị i b o hi m, theo quy đ nh c a h p đ ng b o và vĩnh vi nễ : là s ti n mà ng
ẽ ượ ể ậ ườ ượ ả ị ươ ậ ễ ộ hi m, s đ c nh n khi ng ể c b o hi m b th i đ ng t t toàn b và vĩnh vi n.
ề ợ ả ể ườ ườ ượ ả ể ử ố ề : là s ti n mà Quy n l i b o hi m trong tr ợ ng h p ng c b o hi m t i đ vong
ườ ề ợ ả ủ ể ể ả ậ ồ ợ ị ượ ậ ng i nh n quy n l i b o hi m, theo quy đ nh c a h p đ ng b o hi m, đ c nh n khi ng ườ i
ể ờ ượ ả đ c b o hi m qua đ i.
ề ợ ả ả ị ể ề ợ ặ ư ể ẽ ả ờ ỳ:là quy n l ậ i đ c tr ng mà b n mua b o hi m s nh n Quy n l i b o hi m tr đ nh k
ẽ ả ố ề ể ả ả ả ẩ ờ ượ đ ể c khi mua s n ph m Theo đú, Prudential s tr cho b n mua b o hi m 15% s ti n b o hi m
ậ ả ứ ứ ứ ứ ứ ể ấ ọ ỏ ờ ị quy đ nh trong Gi y ch ng nh n b o hi m nhõn th vào ngày đ o ni n th 3, th 6, th 9 và th 12
ả ề ư ế ầ ờ ồ ồ ườ ề ợ ả ủ ợ c a h p đ ng, n u ch a cú y u c u tr ti n b i th ỏ ng cho c c quy n l ể i b o hi m trong tr ườ ng
ặ ươ ậ ễ ộ ướ ề ợ ả ữ ả ị ợ ử h p t vong ho c th ng t t toàn b và vĩnh vi n tr c nh ng ngày tr quy n l ể i b o hi m đ nh
k .ỳ
ề ợ ả ỏ ồ ể ườ ậ ố ề ạ :là s ti n mà ng i nh n quy n l ề ợ i Quy n l ợ i b o hi m khi h p đ ng đ o h n
ể ể ả ả ợ ồ ị ượ ể ậ ả ợ ủ b o hi m, theo quy đ nh c a h p đ ng b o hi m, đ ỏ ồ c nh n khi h p đ ng b o hi m đ o
h n. ạ
ề ợ ượ ừ ỏ ị ế ể ả ồ ợ ạ : n u h p đ ng b o hi m đó cú Quy n l i đ ậ ạ ứ c nh n t m ng t gi tr hoàn l i
ỏ ị ạ ể ượ ạ ứ ộ ố ề ụ ể ả ờ ỏ gi tr hoàn l i, b n mua b o hi m cú th đ c t m ng m t s ti n kh ng qu 80% gi ỏ ị tr
ạ ầ ư ể ừ ả ậ ả ố ớ ố ề ạ ứ ậ ạ ứ hoàn l i. Kho n gi m thu nh p đ u t k t ngày nh n t m ng đ i v i s ti n t m ng này
ừ ấ ỏ ị ạ ủ ể ả ồ ợ ẽ ượ s đ c Prudential kh u tr vào gi tr hoàn l i c a h p đ ng b o hi m.
ộ ể ẽ ự ộ ệ ả ờ ự ộ : là vi c Prudential s t ể đ ng cho b n mua b o hi m ớ ả N p ph b o hi m t đ ng
ừ ỏ ị ươ ớ ả ể ế ả ạ ớ ạ ứ t m ng t gi tr hoàn l ạ ố ề ươ i s ti n t ng đ ể ộ ng v i kho n ph b o hi m đ n h n đ n p
ớ ả ớ ủ ể ể ả ặ ớ ồ ỳ ỳ ị ị ợ ph b o hi m theo đ nh k đúng ph c a h p đ ng b o hi m ho c đ nh k đúng ph cú
ờ ạ ớ ả ế ể ế ể ả ắ ả ờ ơ ỏ ạ ụ th i h n ng n h n, n u b n mua b o hi m kh ng thanh to n kho n ph b o hi m đ n h n,
ớ ả ỏ ợ ụ ủ ể ế ạ ầ ồ ờ ờ ợ ộ ồ kh ng y u c u h y b h p đ ng khi h t th i gian gia h n n p ph b o hi m, và h p đ ng
ỏ ị đó cú gi tr hoàn l ạ i.
ậ ả ả ố ề ầ ư ị ả ỡ ạ ứ ậ ầ ư: là s ti n thu nh p đ u t b gi m v t m ng t ừ ỏ ị gi tr Kho n gi m thu nh p đ u t
ạ ủ ố ề ạ ứ ầ ằ ả ả ậ hoàn l i. Kho n gi m thu nh p đ u t ầ ư ượ ớ đ c t nh b ng ph n trăm c a s ti n t m ng t ừ ỏ ị gi tr
ạ ự ờ ả ị ấ ầ ư ậ ủ ỹ hoàn l i d a tr n gi đ nh k thu t c a lói su t đ u t .
ổ ả ổ ủ ỳ ậ ừ ủ ườ ượ ả ể ể : là tu i c a k sinh nh t v a qua c a Ng ớ c b o hi m t nh vào ngày I đ Tu i b o hi m
ệ ự ủ ỷ ệ ấ ỳ ể ặ ả ợ ồ ồ ợ ố ớ ợ cú hi u l c c a h p đ ng b o hi m ho c vào b t k ngày k ni m h p đ ng nào. Đ I v I h p
ổ ả ổ ượ ự ơ ở ể ớ ớ ả ể ể ể ả ồ đ ng b o hi m, tu I b o hi m là tu I đ ề ợ ả c d ng làm c s đ t nh ph b o hi m, quy n l I b o
ụ ể ấ ả ỏ ủ ề ắ ả ỏ ờ ợ ồ ể ỏ hi m và đ p d ng t ả t c c c quy quy t c, đi u kho n kh c cú li n quan c a h p đ ng b o
hi m. ể
ệ ồ ườ ắ ố B o ả hi m ể nhõn thọ: R c r i chuy n b i th ng
ờ ố ườ ượ ả ị ườ ệ ờ Đ i s ng ng i dõn ngày càng đ c c i thi n n n th tr ng b o ả hi m ể nhõn thọ cũng tăng
ả ướ ể ầ ợ ồ ệ ự ự ậ ế ỏ đ ng k . Đ n nay c n ệ c cú g n 4 tri u h p đ ng b o ả hi mể cũn hi u l c. D v y, trong lĩnh
ề ồ ạ ấ ả ế ề ự ấ ự v c này cũn r t nhi u t n t i, nh t là trong khõu gi i quy t đ n b .
ể ừ ố ồ ườ ch i b i th ng Làm khú đ t
ư ờ ề ầ ấ ơ ờ ủ ườ ờ ề Th i gian qua, cú r t nhi u đ n th y u c u đ n b ự i ti u d ng đó b ị ự b o ả hi mể c a ng
ừ ố ề ườ ờ ự ấ ứ ỳ ỡ ờ ỏ ụ c c c ng ty ch i. Nhi u ng i ti u d ng r t b c x c v khi m i chào mua b o ả hi m ể nhõn thọ t
ờ ứ ẹ ủ ứ ự ố ư ạ ả ờ ầ cũng h a h n đ th , nh ng khi cú s c , tai n n x y ra, y u c u ỏ ụ b o ả hi mể , c c c ng ty bao gi
ả ạ ụ gi ế ề ự ỡ ỏ ụ i quy t đ n b th c c c ng ty i lu n làm khú. b o ả hi mể l
ả ớ ướ ủ ệ ế ả ạ ộ ổ Cũn nh , kho ng 2 năm tr ắ ờ c đõy, con trai c a m t ngh sĩ t n tu i đó ph i khi u n i kh p
ẹ ỡ ế ủ ụ ượ ả ỏ ỏ ế ơ ỡ ỏ n i v c i ch t c a m m nh kh ng đ ộ ụ c m t c ng ty ự i quy t th a đ ng, cho d bà b o ả hi mể gi
ở ơ ướ ể ụ ầ ừ ị đ n v này tr c đú g n 1 năm. Lý do đ c ng ty ố ồ ch i b i mua b o ả hi mể b o ả hi mể này t
ườ ờ ủ ề ờ ế ụ ỳ th ng là l ơ i khai trong đ n y u c u ớ t kh ng đ ng v i ệ ầ b o ả hi mể c a ngh sĩ này cú nhi u chi ti
ự ế ư ướ ề ầ ạ ư ừ ữ ệ th c t (nh đó đi n c ngoài nhi u l n l ỏ i khai ch a đi, đó t ng kh m ch a b nh cũng khai là
ụ ỏ kh ng kh m…).
ư ớ ỳ ở ễ ị ế ậ ậ ạ ơ ỳ Hay nh m i đõy, bà Nguy n Th Oanh, tr ộ qu n Ph Nhu n cũng làm đ n khi u n i m t
ờ ườ ờ ỡ ụ ự ụ ề ị ụ c ng ty i ti u d ng, v c ng ty này kh ng ch u đ n b ự b o ả hi m ể nhõn thọ l n Văn phũng ng
ế ỡ ị ệ ư ạ ồ ớ ừ ố ụ ả ch i kh ng gi ế i quy t là b o ả hi mể cho ch ng bà (m i ch t v b b nh ung th d dày). Lý do t
ồ ụ ụ ằ ồ ờ ế ợ khi ký k t h p đ ng b o ả hi mể , ch ng bà qu n kh ng khai r ng “trong vũng 3 năm qua, ng đó đi
ị ệ ề ạ ầ ỏ kh m và đi u tr b nh đau d dày 2 l n”.
ư ế ể ả ằ ờ ấ Bà Oanh cũng cho r ng: “Trong kho ng m y năm tr i nh th , làm sao cú th nh đ ớ ượ c
ữ ệ ứ ầ ụ ể ờ ầ ị ằ ề ổ ố ớ ỏ ỡ ố ch nh x c là m nh nh c đ u, s mũi, m đau, ch a b nh c th bao nhi u l n, đi u tr b ng thu c
ạ ỡ ờ ố lo i g , t n thu c ra sao?”.
ườ ụ ữ ầ ấ ợ ỡ ỡ ở ậ ộ M t tr ng h p n a cũng gõy b t b nh là gia đ nh ng Tr n Văn Quý ỡ qu n B nh
ị ế ỡ ụ ạ ạ ỏ ế ờ Th nh,cú con trai b ch t v tai n n xe m y, c ng ty ụ b o ả hi m ể nhõn thọ n đó ki n quy t kh ng ọ
ả ề ể ớ ươ ụ ệ gi ế ề i quy t đ n b ng ti n giao th ng”. ơ ự b o ả hi mể v i lý do “cú h i men trong khi đi u khi n ph
ễ ỏ ụ ủ ể ư ậ ả ằ ộ ố ỡ ơ ng Quý cho r ng “u ng m t ly bia nh th i cũng đ đ cú h i men, và nh v y th đõu ph i là
say r u?ượ
ễ ỏ ụ ế ắ ắ ừ ớ ư ậ ỡ ng Quý th c m c: “N u c c c ng ty nh v y th sao ắ ẻ ừ b o ả hi mể b t b t ng ly, t ng t
ụ ị ừ ầ ọ ớ ụ ậ ị ứ ấ kh ng ch u núi t ờ đ u. Khi m i chào mua ụ b o ả hi mể , m y c c u ti p th c núi ng t x t, gi c ế
ườ ấ ướ ứ ụ ể ư ậ ẫ ớ ng i ta ký cho nhanh, ch cú th y h ng d n, phõn t ch c th nh v y đõu!”.
ạ ỏ Đũi h i ngoài ph m vi b o ả hi mể
ệ ộ ở ữ ệ ướ Th tr ng t Nam hi n cú 21 DN, trong đú cú 4 DN thu c s h u nhà n c, 3 ị ườ B o ả hi mể Vi
ổ ờ ố ướ ố ầ DN c ph n, 1 DN t c ngoài. Trong s 21 DN này, ư nhõn, 9 DN li n doanh và 5 DN 100% v n n
ạ ộ ố ạ cú 5 DN ho t đ ng trong lĩnh v c i là ự b o ả hi m ể nhõn thọ, s cũn l b o ả hi mể phi nhõn thọ.
ư ế Doanh thu ph ớ b o ả hi mể đang ngày càng tăng. N u nh năm 1995 doanh thu ph ớ b o ả hi mể
ỉ ạ ỷ ồ ỡ ế ờ ỷ ồ ự ế ch đ t 85 t đ ng th đ n năm 2002 đó tăng l n 391,8 t đ ng. D ki n năm 2003, doanh thu ph ớ
ể ạ ờ ỷ ồ đ ng. b o ả hi mể cú th đ t tr n 400 t
ờ ườ ỏ ụ ệ ề ấ Cú tr n 100.000 ng i đang làm vi c trong c c c ng ty ở b o ả hi mể , trong đú nhi u nh t là
ớ ầ ạ ờ ư ấ ệ ờ ố ỏ ụ c c c ng ty v n chuy n nghi p, s cũn b o ả hi m ể nhõn thọ v i g n 75.000 đ i lý, nhõn vi n t
ỏ ụ ạ ộ ạ l i ho t đ ng trong c c c ng ty b o ả hi mể phi nhõn thọ.
ả ướ ệ ệ ầ ợ ồ ệ ự C n c hi n đó cú g n 4 tri u h p đ ng b o ả hi m ể nhõn thọ cũn hi u l c.
ề ề ề ậ ế ụ ệ ắ ờ ổ ỏ ố ấ Đ c p đ n v n đ đ n b ự b o ả hi mể , ng L Kh c Hi p, Phú T ng Gi m đ c Prudential
ế ờ ả ườ ề ấ ườ ớ ổ ợ cho bi t, th i gian qua đó gi ế ồ i quy t b i th ng ng h p v i t ng s ố b o ả hi mể cho r t nhi u tr
ề ờ ờ ỷ ồ ủ ươ ư ụ ụ ự ề ề ờ ế ti n l n đ n tr n 100 t đ ng. Nh ng c ng ty kh ng cú ch tr ng tuy n truy n v lĩnh v c “t ế
ế ố ớ ụ ự ệ ậ ỏ ỳ ị ả nh ” này đ ế i quy t ỏ ể b oả m t th ng tin, th c hi n đ ng c c cam k t đ i v i kh ch hàng. Trong gi
ỳ ỏ ư ỏ ụ ủ ự ủ ậ ờ ỏ ỏ ị ậ ề đ n b , Prudential lu n tuõn th nghi m t c c c quy đ nh c a ph p lu t cũng nh c c th a thu n
ể ỡ ỏ ụ ề ờ ớ ỏ ỏ ỏ ể đó ký v i kh ch hàng. Tuy nhi n, nhi u kh ch hàng cú th v c c lý do kh c nhau đó kh ng hi u
ờ ắ ỏ ằ ữ ạ ờ ị ừ ỏ r c c nguy n t c, quy đ nh trong đ n b ề ề ự b o ả hi mể n n cú nh ng đũi h i n m ngoài ph m vi đ n
ể ỏ ứ ượ ụ ự ụ b , c ng ty kh ng th đ p ng đ c.
ụ ề ớ ụ ề ặ ọ ỏ ố V ph a C ng ty B o ả hi m ể Nhõn thọ mi n Nam, ng Đ ng Ng c Thanh, Gi m đ c cũng
ồ ạ ớ ụ ằ ấ ỏ ả ườ ệ ấ cho r ng: “T n t i l n nh t trong c ng t c gi ế ồ i quy t b i th ng ề b o ả hi mể hi n nay là r t nhi u
ế ỏ ề ợ ụ ể ỏ ỡ ừ ầ ụ kh ch hàng kh ng hi u h t c c quy n l i mà m nh đ ượ ưở c h ế ng. T đ u năm đ n nay c ng ty đó
ả ế ề ự ờ ỷ ồ ề ỏ ỏ ườ ợ gi i quy t đ n b tr n 20 t đ ng cho kh ch hàng, trong đú cú kh nhi u tr ỏ ng h p đũi h i
ữ ự ứ ụ ứ ụ ề ế ế ề ả ườ ầ ưở nh ng kho n đ n b thi u căn c , kh ng cú s c thuy t ph c. Nhi u ng i cũn l m t ng b oả
ỏ ề ự ớ ứ ươ ứ ỏ ờ ầ ng ng. C n hi m ể nhõn thọ v i ớ b o ả hi mể phi nhõn thọ n n so s nh, đũi h i đ n b v i m c t
ớ ằ ậ ạ ẽ ạ ỏ ợ ồ ỏ nh r ng, khi mua i toàn b s ộ ố b o ả hi m ể nhõn thọ, khi đ o h n h p đ ng, kh ch hàng s nh n l
ề ủ ộ ớ ỡ ỡ ụ ti n c a m nh đó đúng c ng v i lói chia, cũn ở b o ả hi mể phi nhõn thọ th kh ng”.
ỏ ụ ộ ấ ề ữ ụ ờ ớ ỡ M t v n đ n a mà c c c ng ty ạ t là t nh tr ng b o ả hi m ể nhõn thọ cũng k u ca kh ng
ụ ợ ệ ườ ệ ư tr c l i trong ắ i đó m c b nh ấ b o ả hi mể đang cú d u hi u gia tăng. Cú ng ố hi mể ngh o nh ung
ổ ẫ ứ ư ẽ ể ạ ế ớ ọ ả ộ th , lao ph i v n c mua i m t kho n ti n b o ả hi mể v i hy v ng “khi ch t đi s đ l ề b o ả hi mể
ườ ự ế ờ ầ ớ ỏ ườ ị ỏ ụ ề ợ cho ng i thõn!”. Tr n th c t , ph n l n c c tr ng h p tr c l i ụ ợ b o ả hi mể đ u b c c c ng ty
ủ ụ ệ ỡ ỏ ả ạ ỏ ụ ấ ế ề i quy t đ n b ặ i c c c ng ty r t ch t ở b o ả hi mể ph t hi n, b i quy tr nh, th t c gi ự b o ả hi mể t
ự ố ợ ủ ỏ ơ ụ ứ ề ế ẽ ắ ỏ ị ch , kh t khe (lu n cú s ph i h p đi u tra, gi m đ nh c a c c c quan ch c năng và ngành y t ).
ầ ớ ấ ộ ỉ ờ ư ấ C n s m ch n ch nh đ i ngũ v n nhõn vi n t
ỏ ụ ầ Nhu c u mua b o ả hi mể trong nhõn dõn ngày càng tăng. C c c ng ty b o ả hi mể đang n l cỗ ự
ạ ộ ở ộ ị ườ ụ ư ề ả ỏ ứ ẩ ấ ẫ ượ m r ng quy m ho t đ ng, đ a ra th tr ớ ng nhi u s n ph m m i, h p d n, đ p ng đ c nhu
ạ ỳ ể ờ ượ ả ộ ỡ ầ c u đa d ng và phong ph trong ự ủ c c m t nh, s ng h lõu dài nhõn dõn. Tuy nhi n, đ giành đ
ỏ ụ ầ ả ấ ỉ ạ ụ ả ỏ ộ ạ i c ng t c đào t o và qu n lý đ i trong nhõn dõn, c c c ng ty b o ả hi mể c n ph i ch n ch nh l
ạ ỏ ờ ư ấ ướ ệ ặ ẩ ờ ngũ c c đ i lý, v n b n ấ ng chuy n nghi p húa, đ t ph m ch t nhõn vi n t ỏ b o ả hi mể theo h
ạ ộ ệ ờ ự ự ứ ứ ụ ề ầ ờ ỉ ế ạ đ o đ c, s trung th c trong ho t đ ng ngh nghi p l n hàng đ u, ch kh ng n n ch khuy n
ố ượ ạ ớ ợ ồ kh ch ch y đua theo s l ng h p đ ng và doanh thu.
ệ ả ờ ỏ ướ ậ ụ ể ẫ ế ề ộ ỏ ạ C c đ i lý, ng d n th t c th chi ti t v n i dung, ị nhõn vi n ph i ch u tr ch nhi m và h
ề ả ợ ồ ặ ệ ủ ụ ề ệ ả ỏ c c đi u kho n trong h p đ ng t là đi u ki n, th t c khi gi ế ồ i quy t b i b o ả hi mể , đ c bi
ườ ề ợ ỏ ớ ạ ồ ườ ườ ờ ự ư th ng, c c quy n l i và gi i h n b i th ng mà ng i ti u d ng đ ượ ưở c h ữ ng, cũng nh nh ng
ạ ừ ể ỳ ề ườ ờ ự ắ ướ ặ ỳ ế ỏ ả đi u kho n lo i tr đ gi p ng ể ừ i ti u d ng hi u r , cõn nh c tr ợ c khi đ t b t ký k t c c h p
ỏ ụ ụ ỏ ẽ ỏ ự ệ ặ ỡ đ ng ồ ủ b o ả hi mể . Kh ng ai tr ch c c c ng ty b o ả hi mể khi th c hi n ch t ch c c quy tr nh, th
ả ế ề ự ư ụ ớ ườ ờ ụ t c trong gi ế i quy t đ n b , nh ng n u kh ng phõn t ch cho ng ự i ti u d ng bi ế ừ ỡ ọ ẽ th h s t r
ẽ ụ ủ
b o ả hi m ể nhõn thọ s kh ng cũn ả ư ế ế ạ ộ ẩ ị ừ ả ấ ả ơ ị ỡ ẩ ể ể ả ả c m th y m nh b l a và nh th ý nghĩa c a ho t đ ng Xem s n ph m b o hi m liên k t chung và s n ph m b o hi m liên kêt đ n v (
ề ệ ế ị ủ ộ ố Quy t đ nh c a b tài chính s 96/2007/QĐ BTC ngày 23 tháng 11 năm 2007 v vi c ban
ế ể ế ể ả ả ờ ẩ hành quy ch tri n khai s n ph m b o hi m li n k t chung;
ủ ộ ề ệ ế ị ố Quy t đ nh c a b tài chính s 102/2007/QĐ BTC ngày 14 tháng 12 năm 2007 v vi c ban
ế ể ả ẩ hành quy ch tri n khai s n ph m.
ế ơ ể ị ả b o hi m liên k t đ n v
ể ả ườ 1.2.2. B o hi m con ng ọ i phi nhân th
a. Khái ni m. ệ
ả ườ ế ộ ả ứ ẻ ạ ọ ườ ể B o hi m con ng ể i phi nhân th là ch đ b o hi m tai n n và s c kho con ng i khác
ỷ ủ ư ể ể ể ả ạ ả ả ả ọ ọ ề mà không ph i là b o hi m nhân th nh : B o hi m h c sinh ; b o hi m tai n n thu th , thuy n
ể ả ạ ườ ế ợ ệ ể ể ạ ạ ả ằ ả viên; b o hi m tai n n con ng i (b o hi m tai n n, sinh m ng k t h p n m vi n) b o hi m tai
ụ ể ể ạ ả ả ị ườ ồ ạ n n hành khách; b o hi m khách du l ch; b o hi m tai n n lái xe, ph xe và ng i ng i trên xe ;
ể ườ ợ ấ ể ể ẫ ậ ả ằ ạ ả ả ả b o hi m cho ng ệ i đình s n; b o hi m tr c p n m vi n ph u thu t; b o hi m sinh m ng cá
ể ườ ử ụ ớ ả ể ệ ả ọ ườ ả nhân ; b o hi m ng ể i s d ng đi n… Khác v i b o hi m nhân th trong b o hi m con ng i phi
ọ ự ệ ể ả ờ ờ ạ ủ ữ ặ nhân th , s ki n b o hi m bao gi ả cũng là nh ng r i ro khách quan gây ra. M t khác, th i h n b o
ể ể ả ồ ợ ườ ọ ườ ắ ừ ậ ở hi m trong h p đ ng b o hi m con ng i phi nhân th th ng ng n t ố 1 năm tr xu ng th m trí
ỉ ộ ờ ồ ư ể ả ồ ươ ậ ả ả ch m t vài gi đ ng h nh trong b o hi m hành khách đi trên ph ng tiên v n t ể i, b o hi m
khách du l ch …ị
ể ả ườ ự ứ ữ ọ ị Trong b o hi m con ng ể ả ề i phi nhân th có s khác nhau gi a căn c xác đ nh đ tr ti n
ứ ể ể ể ẻ ả ả ạ ả b o hi m trong b o hi m tai n n và b o hi m s c kho con ng ườ . i
ể ả ạ ườ ể ệ ả ả ả ề ể ả Trong b o hi m tai n n con ng i, doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho
ườ ụ ưở ố ề ứ ể ả ạ ươ ậ ự ế ủ ng i th h ng trong ph m vi s ti n b o hi m, căn c vào th ng t t th c t c a ng ườ ượ i đ c
ể ể ả ậ ả ợ ồ ả b o hi m và tho thu n trong h p đ ng b o hi m .
ứ ể ẻ ả ườ ả ả ề ệ ể ể ả ả Trong b o hi m s c kho con ng i, doanh nghi p b o hi m ph i tr ti n b o hi m cho
ố ề ứ ữ ể ể ệ ả ả ạ ng ườ ượ i đ ụ c b o hi m trong ph m vi s ti n b o hi m căn c vào chi phí khám, ch a b nh ph c
ẻ ủ ể ệ ả ậ ả ạ ặ ậ ồ ứ h i s c kho c a ng ườ ượ i đ c b o hi m do b nh t ợ t ho c tai n n gây ra và tho thu n trong h p
ể ả ồ đ ng b o hi m.
ậ ề ả ộ ố ộ ể ề ỉ ườ ọ i phi nhân th ủ ế ủ a. M t s n i dung đi u ch nh ch y u c a pháp lu t v b o hi m con ng
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ế ộ ả ệ ể ự 2. Ch đ b o hi m trách nhi m dân s
2. 1 Khái ni m ệ
ự ượ ướ ệ ọ ộ ụ ể D i góc đ khoa h c pháp lý thì trách nhi m dân s đ ự ứ c hi u là nghĩa v dân s , t c
ệ ạ ữ ề ầ ậ ả ươ ệ nh ng đi u pháp lu t yêu c u ph i làm trong hi n t i và t ng lai. Ngoài ra, trách nhi m dân s ự
ượ ả ấ ợ ể ệ ậ ạ ự ừ ạ ơ còn đ c hi u là lo i trách nhi m pháp lý; là h u qu b t l ị i ( s tr ng ph t ); là nguy c gánh ch u
ả ấ ợ ề ả ứ ữ ữ ự ủ ệ ậ ướ ố ớ ữ nh ng h u qu b t l i v nh ng vi c đã làm, đó là s ph n ng c a Nhà n c đ i v i nh ng ch ủ
ệ ể ậ ạ ơ ỉ ướ ề ẩ th có hành vi vi ph m pháp lu t. Trách nhi m pháp lý ch do c quan nhà n c có th m quy n áp
ố ớ ụ ạ ộ ự ậ ị ự ủ ể ụ d ng áp d ng đ i v i ch th vi ph m theo m t trình t ệ lu t đ nh. Trách nhi m dân s phát sinh
ụ ượ ườ ự ự ụ ệ ệ ặ ộ khi mà có m t nghĩa v đ ậ c xác l p mà ng i có nghĩa v không th c hi n ho c th c hi n không
ụ ủ ề ớ đúng nghĩa v c a mình v i bên có quy n.
ế ộ ả ự ự ệ ệ ể ể Trong ch đ b o hi m trách nhi m dân s thì “trách nhi m dân s ” hi u theo nghĩa là nghĩa
ự ủ ươ ượ ả ự ệ ự ụ ể ả ụ v dân s c a ng ể c b o hi m khi có s ki n b o hi m mà nghĩa v dân s đó phát sinh. ì đ
ạ ộ ủ ố ườ ự Trong quá trình sinh s ng, ho t đ ng c a con ng ạ ủ ủ i ngoài s xâm h i c a r i ro thiên tai còn
ể ị ạ ừ ổ ớ ỗ ố ứ ậ ặ ả có th b xâm h i t phía các cá nhân, t ch c khác v i l i c ý ho c vô ý mà h u qu là gây ra
ữ ệ ạ ậ ấ ườ ậ ủ ướ ế ề ậ nh ng thi t h i v t ch t cho ng i khác. Hi n pháp và pháp lu t c a n ố c ta đ u có ghi nh n v n
ề ả ợ ủ ủ ợ ướ ả ộ và tài s n, các quy n và l i ích h p pháp c a công dân, c a các t ổ ứ ượ ch c đ c Nhà n c b o h . Do
ấ ỳ ổ ứ ệ ạ ườ ệ ả ồ đó, b t k t ch c, cá nhân nào gây thi t h i cho ng i khác thì ph i có trách nhi m b i th ườ ng
ệ ạ ự ủ ủ ể ệ ệ ậ ấ ộ thi t h i mà mình đã gây ra. Khi trách nhi m v t ch t ( trách nhi m dân s ) c a m t ch th phát
ườ ỏ ườ ệ ạ ụ ậ ả ắ ả ệ ạ ằ ố ớ sinh đ i v i ng i khác, đòi h i ng i gây ra thi t h i ph i kh c ph c h u qu thi t h i b ng tài
ệ ạ ấ ớ ề ọ ượ ả ả ủ ả s n c a b n thân mình. Thi t h i mà h gây ra nhi u khi r t l n, v ủ t quá kh năng tài chính c a
ườ ệ ề ả ưở ạ ộ ờ ố ế ớ ườ ng i có trách nhi m, đi u đó nh h ng l n đ n đ i s ng và ho t đ ng bình th ủ ng c a ng ườ i
ả ườ ị ự ệ ệ ạ ở ậ ộ ầ ủ ử ệ ả có trách nhi m dân s và c ng i b thi t h i. B i v y, xã h i c n ph i có bi n pháp x lý r i ro
ườ ệ ồ ự ự ệ ệ ả ọ ườ ườ ị cho ng i có trách nhi m dân s khi khi h ph i th c hi n vi c b i th ng cho ng i b thi ệ ạ t h i.
ơ ở ủ ự ồ ạ ế ộ ả ự ể ệ ậ Đây chính là c s c a s t n t i ch đ b o hi m trách nhi m dân s . Tuy v y, không ph i t ả ấ ả t c
ự ề ố ượ ệ ạ ủ ả ấ các lo i trách nhi m dân s đ u là đ i t ể ng c a b o hi m. Xu t phát t ừ ợ l ủ i ích kinh doanh c a
ậ ủ ạ ộ ụ ủ ệ ể ể ả ả ướ ề doanh nghi p b o hi m và m c tiêu c a ho t đ ng b o hi m mà pháp lu t c a các n c đ u quy
ỉ ữ ự ữ ủ ệ ớ ị đ nh, ch nh ng trách nhi m dân s phát sinh có nguyên nhân là nh ng r i ro khách quan m i có th ể
ố ượ ể ả là đ i t ng b o hi m.
ể ể ư ậ ự ể ệ ể ạ ả ả ộ ồ Nh v y, có th hi u b o hi m trách nhi m dân s là m t lo i hình b o hi m g m các
ụ ả ố ượ ể ệ ự ủ ể ệ ầ ả nghi p v b o hi m mà đ i t ng b o hi m là ph n trách nhi m dân s c a ng ườ ượ i đ ả c b o
ố ớ ể ườ ứ ừ ữ ủ ộ hi m đ i v i ng i th ba phát sinh có nguyên nhân t nh ng r i ro khách quan. Hay nói m t cách
ự ủ ự ụ ể ệ ể ả ả ươ ượ ả ể khác, b o hi m trách nhi m dân s là b o hi m cho nghĩa v dân s c a ng c b o hi m khi ì đ
ự ệ ụ ự ụ ự ể ả có s ki n b o hi m mà nghĩa v dân s đó phát sinh. Đó là các nghĩa v dân s phát sinh t ừ ợ h p
ặ ợ ệ ạ ủ ể ả ồ ồ đ ng ho c ngoài h p đ ng do hành vi gây thi t h i c a ng ườ ượ i đ c b o hi m có nguyên nhân là
ủ r i ro khách quan.
ủ ả ụ ủ ụ ự ể ệ ệ ằ ả ả ự M c đích c a b o hi m trách nhi m dân s nh m b o đ m th c hi n nghĩa v c a ng ườ i
ả ồ ể ệ ả ườ ổ ườ ủ tham gia b o hi m trong vi c ph i b i th ấ ng t n th t cho ng i khác do hành vi c a mình gây ra.
ụ ữ ụ ừ ế ạ ắ ặ ờ ị ệ ạ ề M t khác, nó còn có tác d ng phòng ng a, h n ch và kh c ph c k p th i nh ng thi t h i v tài
ẻ ờ ố ủ ổ ứ ạ ứ ị ệ ạ ả s n, s c kho , đ i s ng và tính m ng c a t ch c, cá nhân b thi ế ộ ả t h i. Do đó, trong ch đ b o
ả ữ ạ ả ạ ả ự ệ ể ể ệ ể ắ ộ hi m trách nhi m dân s có lo i b o hi m b t bu c và có c nh ng lo i b o hi m trách nhi m dân
ự ệ ự s mang tính t nguy n.
ủ ế ủ ậ ề ả ộ ố ự ể ệ ề ỉ 2.2. M t s nôi dung đi u ch nh ch y u c a pháp lu t v b o hi m trách nhi m dân s
ề ố ề ố ượ ả ự ể ệ ạ ả ộ ng b o hi m là trách nhi m dân s thu c ph m trù pháp lý V s ti n b o hi m ể , do đ i t
ị ị ủ ố ượ ế ợ ở ậ ể ả ể nên không th xác đ nh tr ướ ượ c đ c giá tr c a đ i t ồ ng b o hi m. B i v y, khi ký k t h p đ ng
ể ả ả ả ả ậ ụ ể ề ố ề các bên ph i tho thu n c th v “s ti n b o hi m” hay gi ớ ạ ố i h n t ể ệ i đa trách nhi m b o hi m
ộ ự ố ả ả ờ ạ ể ể ể ể ả ả ặ ủ c a bên b o hi m trong m t s c b o hi m ho c cho c th i h n b o hi m. Tuy nhiên, có th có
ườ ề ố ề ể ả ậ ả ồ ợ ợ ớ ạ ủ tr ng h p h p đ ng không tho thu n v s ti n b o hi m thì gi ệ i h n trách nhi m c a DNBH
ồ ườ ố ớ ẽ ệ ộ ệ ạ ủ ườ ứ trong b i th ng s là toàn b trách nhi m đ i v i thi t h i c a ng i th ba phát sinh trong s ự
ệ ả ấ ườ ả ả ợ ưở ủ ế ả ớ ể ki n b o hi m. (r t ít tr ng h p x y ra vì nh h ng l n đ n kh năng thanh toán c a doanh
ư ả ủ ể ệ ả ả ườ ượ ả ể nghi p b o hi m cũng nh kh năng tr phí c a ng c b o hi m. i đ
ờ ạ ứ ủ ề ể ệ ể ả ả ờ V căn c và th i đi m phát sinh trách nhi m b o hi m c a bên b o hi m ể , trong th i h n có
ệ ự ủ ợ ự ệ ể ể ệ ả ả ả ồ hi u l c c a h p đ ng b o hi m mà có s ki n b o hi m x y ra làm phát sinh trách nhi m dân s ự
ượ ả ố ớ ể ườ ứ ườ ứ ầ ườ ượ ả ủ c a bên đ c b o hi m đ i v i ng i th ba và ng i th ba đã có yêu c u ng ể c b o hi m i đ
ườ ệ ạ ủ ệ ể ệ ể ả ả ớ ồ b i th ng thi t h i, thì khi đó m i phát sinh trách nhi m b o hi m c a doanh nghi p b o hi m.
ạ ả ự ể ệ ể ả ệ ạ ố ề ồ ườ B o hi m trách nhi m dân s là lo i b o hi m thi t h i nên s ti n b i th ng mà ng ườ i
ặ ườ ậ ượ ố ứ ể ệ ạ ủ ọ ượ ả đ ể c b o hi m ho c ng i th ba có th nh n đ c t ỉ ằ i đa ch b ng thi ự ệ t h i c a h trong s ki n
ở ậ ể ề ể ấ ả ượ ụ ể ề ế ả b o hi m. B i v y v n đ th quy n, b o hi m trùng đ ả c áp d ng trong b o hi m TNDS.
ệ ể ả ả ồ ị ườ ộ ậ ủ ừ ợ ồ B o hi m trùng x y ra thì xác đ nh trách nhi m b i th ổ ng đ c l p c a t ng h p đ ng và t ng
ồ ườ ộ ậ ủ ế ệ ả ợ ồ ệ trách nhi m b i th ồ ể ng đ c l p c a các h p đ ng b o hi m. N u A< = B thì trách nhi m b i
ườ ượ ộ ậ ừ ồ th ng đ ợ c tính theo t ng h p đ ng đ c l p đó.
ố ề ồ ườ ủ ừ ố ề ợ ồ ồ ườ A > B thì s ti n b i th ng c a t ng h p đ ng là = s ti n b i th ủ ng c a ng ườ ượ i đ ả c b o
ể ườ ứ ệ ồ ườ ộ ậ ủ ồ hi m cho ng ớ i th ba ( x nhân v i) trách nhi m b i th ổ ợ ng đ c l p c a h p đ ng đó / T ng
ồ ườ ủ ợ ồ ệ trách nhi m b i th ng c a các h p đ ng.
ơ ớ ủ ủ ể ả ế ể ẽ ả ỉ Riêng trong b o hi m TNDS c a ch xe c gi i thì n u b o hi m trùng thì s ch tính trên
ể ề ả ầ ả ồ ề ả ợ h p đ ng b o hi m đ u tiên. xem kho n 5 đi u 14 NĐ 103/ 2008/NĐ CP ngày 16/09/2008 v b o
ộ ủ ơ ớ ủ ể ắ ườ ơ ớ ồ ợ ờ Tr ủ ng h p ch xe c gi ề i đ ng th i tham gia nhi u hi m TNDS b t bu c c a ch xe c gi i. “
ơ ớ ự ể ệ ả ắ ộ ồ ộ ỡ ố ề ồ ợ h p đ ng, b o hi m b t bu c trách nhi m dân s cho cùng m t xe c gi i th s ti n b i th ườ ng
ỉ ượ ể ả ầ ợ ồ ch đ c tính theo h p đ ng b o hi m đ u tiên ”.
ề ớ ạ ố ề ủ ệ ể ệ ạ ả ả ả ể , trong ph m vi s ti n b o V gi i h n trách nhi m b o hi m c a doanh nghi p b o hi m
ệ ể ể ả ả ữ ể ề ả ả ả hi m, doanh nghi p b o hi m ph i tr cho ng ườ ượ i đ c b o hi m nh ng kho n ti n mà theo quy
ủ ậ ể ệ ả ồ ườ ườ ứ ị đ nh c a pháp lu t ng ườ ượ i đ c b o hi m có trách nhi m b i th ng cho ng i th ba. Ngoài ra,
ệ ể ế ệ ả ả ả ế ề ấ ả doanh nghi p b o hi m còn ph i tr các chi phí liên quan đ n vi c gi i quy t tranh ch p v trách
ố ớ ệ ườ ứ ả ả ườ ứ ả ậ nhi m đ i v i ng i th ba và lãi ph i tr cho ng i th ba do ườ ượ i đ ể c b o hi m ch m tr ả ng
ề ồ ườ ố ề ỉ ẫ ủ ể ả ổ ồ ườ ủ ti n b i th ệ ng theo ch d n c a doanh nghi p b o hi m. T ng s ti n b i th ng c a doanh
ể ệ ả ượ ố ề ừ ườ ể ả ậ ợ nghi p b o hi m không v ả t quá s ti n b o hi m, tr tr ng h p các bên có tho thu n khác
ồ . ợ trong h p đ ng
ườ ỹ ể ả ể ề ả ả ặ ả Trong tr ợ ng h p ng ườ ượ i đ ả c b o hi m ph i đóng ti n b o lãnh ho c ký qu đ đ m b o
ị ư ả ữ ệ ạ ể ặ ở ủ ầ cho tài s n không b l u gi ho c đ tránh kh i ki n t i toà án thì theo yêu c u c a ng ườ ượ i đ c
ệ ả ự ệ ệ ể ể ạ ặ ả ả ỹ ố ề ả b o hi m, doanh nghi p b o hi m ph i th c hi n vi c b o lãnh ho c ký qu trong ph m vi s ti n
ể ả b o hi m.
ươ ệ ể ả ườ ứ ề V ph ứ ồ ng th c b i th ng ườ , do doanh nghi p b o hi m và ng i th ba không có quan h ệ
ữ ọ ỉ ệ ụ ồ ộ ừ ợ ữ ể ả ồ ợ h p đ ng mà gi a h ch có quan h ph thu c phát sinh t ệ h p đ ng b o hi m gi a doanh nghi p
ể ớ ề ệ ể ể ả ạ ả ộ ả b o hi m v i ng ườ ượ i đ ố ề c b o hi m v vi c thanh toán s ti n b o hi m thu c ph m vi trách
ể ệ ả ườ ự ứ ế ề ệ ể ả ầ nhi m b o hi m nên ng i th ba không có quy n tr c ti p yêu c u doanh nghi p b o hi m tr ả
ề ồ ườ ể ệ ả ồ ườ ự ả ti n b i th ệ ng. Vi c doanh nghi p b o hi m b i th ế ng tr c ti p cho ng ườ ượ i đ ể c b o hi m
ặ ườ ứ ị ệ ạ ầ ủ ể ả ho c cho ng i th ba b thi t h i là theo yêu c u c a ng ườ ượ i đ ậ c b o hi m. Ngoài ra, pháp lu t
ể ươ ệ ề ể ể ả ặ ả ị ượ còn quy đ nh : Doanh nghi p b o hi m có quy n thay m t bên mua b o hi m đ th ng l ớ ng v i
ườ ề ứ ộ ồ ứ ườ ệ ạ ừ ườ ậ ả ợ ợ ng i th ba v m c đ b i th ng thi t h i, tr tr ồ ng h p có tho thu n khác trong h p đ ng
ể ả b o hi m.
ự ắ ư ế ệ ặ ồ ườ ự ủ ể ả M c dù có s g n k t nh ng trách nhi m b i th ng dân s c a ng ườ ượ i đ c b o hi m và
ồ ườ ộ ậ ấ ị ứ ủ ề ạ ẫ ệ trách nhi m b i th ộ ồ ng c a DNBH v n có tính đ c l p nh t đ nh v ph m vi và m c đ b i
ườ th ng.
ườ ợ ự ệ ủ ả ể ể ả ả ả ợ ồ ộ Tr ả ạ ng h p s ki n b o hi m x y ra thu c ph m vi b o hi m c a c hai h p đ ng b o
ơ ớ ụ ủ ể ể ả ồ ớ ợ hi m ( BH TS , BHTNDS ) Ví d DNBH A ký h p đ ng b o hi m TNDS v i ch xe c gi i B và
ơ ớ ớ ủ ạ ả ấ ậ ợ ồ ườ ườ ể ký h p đ ng b o hi m v t ch t xe c gi i v i ch xe C . Xe B ch y trên đ ng tránh đ ng đâm
ỗ ở ườ ệ ạ ướ ệ ả đè lên xe C đang đ mép đ ng làm thi ả t h i cho xe C 50% kho ng 200 tri u. H ng gi ế i quy t
ề ợ ả ể ồ ườ ụ ế ề ể ậ ả ả ồ quy n l i b o hi m. (B i th ng b o hi m tài s n v n d ng th quy n đòi B, sau đó b i th ườ ng
ể ả ợ ồ theo h p đ ng b o hi m TNDS cho B )
ế ộ ả ể ệ ộ ự 2.3 N i dung các ch đ b o hi m trách nhi m dân s
ự ủ ơ ớ ủ ể ả ệ 2.3.1.B o hi m trách nhi m dân s c a ch xe c gi i.
ủ ố ế ị ộ ưở ủ ộ VBPL: Quy t đ nh c a S 23/2003/QĐBTC c a B tr ng B Tài chính ngày 25 tháng 2
ả ể ề ệ ứ ộ ệ ể ắ ắ năm 2003 V vi c ban hành Quy t c, Bi u phí và m c trách nhi m b o hi m b t bu c trách
ủ ệ ự ủ nhi m dân s c a ch xe c gi ơ ớ i
ơ ớ ươ ậ ả ệ ề ể ạ ằ ộ ơ Xe c gi ạ i là lo i ph ng ti n v n t ứ i ch y b ng đ ng c do lái xe đi u khi n, nó có ch c
ụ ụ ầ ạ ở ườ ủ ậ năng ph c v nhu c u đi l i, chuyên ch hàng hoá cho con ng i. Trong quá trình v n hành c a xe
ơ ấ ấ ứ ể ả ế ẳ ạ ặ ạ ơ ớ ủ c gi ấ ẩ i, r i ro, tai n n có th x y đ n b t c lúc nào. Ch ng h n, do lái xe s su t ho c b t c n,
ậ ệ ứ ặ ấ ủ ườ ệ ố ho c do ý th c ch p hành lu t l giao thông c a ng i tham gia giao thông kém, do h th ng giao
ế ố ờ ế ế ố ỹ ậ ủ ế ặ thông kém, do y u t ậ khí h u th i ti t, ho c do y u t ủ k thu t c a chính chi c xe, do tâm lý c a
ế ố ế ủ ủ ạ lái xe và vô vàn các y u t ế ể ẫ khách quan, ch quan khác có th d n đ n r i ro, tai n n. Chính vì th ,
ơ ớ ậ ượ ế ể ạ ả ặ xe c gi i trong quá trình v n hành đ ồ c x p vào lo i ngu n nguy hi m cao đ ộ9 ph i đ t trong m t ộ
ử ụ ế ộ ả ặ ệ ơ ớ ữ ạ ủ ả ặ ch đ qu n lý, s d ng đ c bi ạ t... Nh ng tai n n do xe c gi ế i gây ra ho c tai n n r i ro x y đ n
ơ ớ ườ ệ ạ ấ ớ ướ ủ ữ ế ố ớ đ i v i xe c gi i th ng và gây ra thi t h i r t l n tr c h t cho ch xe và sau n a là ng ườ ị i b
ơ ớ ệ ậ ử ụ ể ộ ạ n n. Theo pháp lu t hi n hành: Xe c gi ồ i khi s d ng nó coi là ngu n nguy hi m cao đ và ch s ủ ở
ủ ở ữ ả ồ ử ụ ữ ế ể ộ ồ ữ h u, ng ườ ượ i đ c ch s h u giao chi m h u, s d ng ngu n nguy hi m cao đ ph i b i th ườ ng
10là: Thi
ệ ạ ả ỗ ừ ườ ậ ợ ị ệ ạ ả thi t h i c khi không có l i, tr các tr ng h p pháp lu t quy đ nh t h i x y ra hoàn toàn
ỗ ố ủ ườ ị ệ ạ ặ ệ ạ ả ườ ả ặ ấ ợ do l i c ý c a ng i b thi t h i ho c thi t h i x y ra trong tr ng h p b t kh kháng ho c tình
ế ấ ế ủ ở ữ ủ ở ữ ử ụ ữ ế ồ th c p thi t… Khi ch s h u, ng ườ ượ i đ c ch s h u giao chi m h u, s d ng ngu n nguy
ể ỗ ử ụ ộ ị ữ ể ệ ế ể ồ ộ hi m cao đ cũng có l i trong vi c đ ngu n nguy hi m cao đ b chi m h u, s d ng trái pháp
ớ ồ ả ậ ườ ơ ớ ủ ế lu t, thì ph i liên đ i b i th ng thi ệ ạ 11. Chính vì th , các ch xe c gi t h i” i là cá nhân và t ổ ứ ch c
ọ ẽ ượ ể ể ệ ả ả ầ c n ph i tham gia b o hi m TNDS đ khi trách nhi m pháp lý phát sinh h s đ ồ c b i th ườ ng
ữ ệ ạ ề ặ ề ợ ủ ồ ờ ả nh ng thi t h i v m t TNDS, đ ng th i quy n l i c a ng ườ ị ạ ẽ ượ i b h i s đ ả c đ m b o trong
ườ ơ ớ ợ ủ ả tr ủ ng h p ch xe c gi ả i không đ kh năng chi tr .
ệ ụ ả ơ ớ ủ ủ ể ổ ế ể ạ ả ấ Nghi p v b o hi m TNDS c a ch xe c gi i là lo i hình b o hi m TNDS r t ph bi n và
ờ ố ọ ế ộ Ở ướ ể ị có vai trò quan tr ng trong đ i s ng kinh t xã h i. các n c đang phát tri n, đô th hoá nhanh
ề ạ ườ ơ ớ ả ấ ớ ả ườ ậ chóng thì các tai n n v ng i và tài s n do xe c gi i gây ra là r t l n và h u qu th ấ ng r t
ể ự ọ ướ nghiêm tr ng và không th d đoán tr c.
ự ủ ơ ớ ụ ủ ủ ể ệ ả ằ ả ỉ M c đích c a b o hi m trách nhi m dân s c a ch xe c gi ả i không ch nh m b o đ m
ả ồ ụ ủ ự ệ ệ ườ ổ ườ ủ th c hi n nghĩa v c a ch xe trong vi c ph i b i th ấ ng t n th t cho ng i khác do xe c gi ơ ớ i
ụ ừ ụ ữ ế ạ ắ ờ ị ệ ạ ề gây ra mà nó còn có tác d ng phòng ng a, h n ch và kh c ph c k p th i nh ng thi t h i v tài
ẻ ờ ố ủ ổ ứ ạ ứ ị ệ ạ ả s n, s c kho , đ i s ng và tính m ng c a t ch c, cá nhân b thi ế ộ ả t h i. Do đó, trong ch đ b o
ự ủ ơ ớ ủ ệ ể ể ậ ả ắ ị hi m trách nhi m dân s c a ch xe c gi ạ i pháp lu t quy đ nh nó lo i hình b o hi m b t bu c ộ 12.
ế ộ ả ề ề ể ắ ạ ố ộ ị ị T i Đi u 1 Ngh đ nh s 115/1997/NĐCP ngày 17/12/ 1997 v ch đ b o hi m b t bu c trách
ơ ớ ủ ệ ế ộ ả ể ệ ắ ộ ị ự ủ nhi m dân s c a ch xe c gi ự ủ i có quy đ nh: “ ch đ b o hi m b t bu c trách nhi m dân s c a
ơ ớ ủ ề ợ ệ ằ ả ủ ữ ợ ườ ị ch xe c gi i nh m b o v quy n l i chính đáng và h p pháp c a nh ng ng i b thi ệ ạ ề t h i v
ơ ớ ể ả ơ ớ ủ ồ ờ ụ ượ ậ ắ ả thân th và tài s n do xe c gi i gây ra, đ ng th i giúp ch xe c gi i kh c ph c đ c h u qu tài
ị ế ộ ầ ổ chính, góp ph n n đ nh kinh t , xã h i”.
9 Điều 627 BLDS 10 Khoản 3 điều 627 BLDS 11 Điều 627 BLDS 12 Xem Điều 8 Luật KDBH
ố ượ ự ủ ơ ớ ủ ệ ể ạ ả * Đ i t ng, ph m vi b o hi m trách nhi m dân s c a ch xe c gi i.
ị ị ủ ề ể ệ ả ố ị Theo đi u 2 Ngh đ nh s 115/1997/NĐCP quy đ nh: Doanh nghi p b o hi m, ch xe c ơ
ớ ể ả ủ ơ ớ ổ ướ ệ gi i k c ch xe là ng ườ ướ i n ử ụ c ngoài s d ng xe c gi i trên lãnh th n c Vi t Nam có nghĩa v ụ
ế ộ ả ự ủ ơ ớ ự ủ ể ệ ệ ắ ộ ị th c hi n ch đ b o hi m b t bu c trách nhi m dân s c a ch xe c gi i theo quy đ nh.
ư ậ ố ượ ế ộ ả ơ ớ ự ủ ủ ệ ể ắ ộ Nh v y, đ i t ng b t bu c th c hi n ch đ b o hi m TNDS c a ch xe c gi ồ i g m
ủ ể ạ hai lo i ch th là:
ệ ệ ả ượ ạ ộ ậ ể Doanh nghi p b o hi m: là doanh nghi p đ c phép thành l p và ho t đ ng kinh doanh
ể ợ ạ ệ ượ ụ ả ệ ể ộ ả b o hi m h p pháp t i Vi t Nam đ ạ ộ c B Tài chính cho phép ho t đ ng nghi p v b o hi m xe
ơ ớ c gi i.
ơ ớ ủ ổ ấ ỳ ứ ề ườ ượ - Ch xe c gi i: là cá nhân, t ở ữ ch c có quy n s h u xe hay b t k ng i nào đ c phép s ử
ơ ớ ơ ớ ể ằ ậ ụ d ng xe c gi i, kinh doanh v n chuy n hành khách b ng xe c gi i;
ể ệ ở ỗ ộ ủ ấ ắ ể ạ ả Tính ch t b t bu c c a lo i hình b o hi m này th hi n ch :
ố ớ ự ủ ủ ụ ể ệ ả ả ợ ồ Đ i v i DNBH có nghĩa v ph i ký h p đ ng b o hi m trách nhi m đân s c a ch xe c ơ
ớ ầ ủ ơ ớ ủ ứ ệ ấ ắ gi i theo yêu c u c a ch xe c gi ả ể i; Ch p hành đúng quy t c, bi u phí và m c trách nhi m b o
13;
ể ắ ộ ộ hi m b t bu c do B Tài chính ban hành
ố ớ ơ ớ ủ ứ ệ ể ả ậ ấ ậ ị Đ i v i ch xe c gi i, pháp lu t quy đ nh: “Gi y ch ng nh n b o hi m trách nhi m dân
ơ ớ ượ ố ữ ấ ờ ạ ộ ủ ả ườ ự ủ s ch xe c gi i đ c coi là m t trong s nh ng lo i gi y t mà ch xe ph i có và th ng xuyên
ử ụ ề ả ậ ự ệ ả ậ ị ủ mang theo khi s d ng xe theo quy đ nh c a pháp lu t hi n hành v b o đ m tr t t an toàn giao
ườ ậ ự ộ ủ ả ầ ả ấ ị thông đ ng b và tr t t an toàn giao thông đô th và ph i xu t trình theo yêu c u c a c nh sát
ơ ớ ủ ẽ ị ử ứ ụ ạ ạ ộ ỳ giao thông. Ch xe c gi i vi ph m nghĩa v này thì tu theo m c đ vi ph m s b x lý hành
ố ớ ậ ự ủ ệ ạ ậ ị chính theo các quy đ nh c a pháp lu t hi n hành đ i v i hành vi vi ph m tr t t an toàn giao thông
ậ ự ộ ườ đ ng b và tr t t an toàn giao thông đô th ” ị 14.
ề ế ộ ả ự ủ ơ ớ ủ ệ ể ắ ộ ồ ạ *V ph m vi: Ch đ b o hi m b t bu c trách nhi m dân s c a ch xe c gi i bao g m:
ệ ể ả ồ ườ ệ ạ ơ ớ ồ ợ B o hi m trách nhi m b i th ng thi t h i ngoài h p đ ng do xe c gi i gây ra thi ệ ạ t h i
ố ớ ả ườ ề ườ v ng i và tài s n đ i v i ng ứ i th ba;
ườ ứ ữ ườ ị ệ ạ ề ệ ử ụ ể ả Ng i th ba là nh ng ng i b thi t h i v thân th và tài s n do vi c s d ng xe c gi ơ ớ i
ữ ườ ụ ế ườ ừ gây ra, tr nh ng ng i là: Lái xe, ph xe trên chính chi c xe đó; Ng i trên xe và hành khách trên
ủ ở ữ ừ ườ ế ủ ở ữ ợ ườ ữ chính chi c xe đó; Ch s h u xe tr tr ng h p ch s h u đã giao cho ng ế i khác chi m h u, s ử
ế ụ d ng chi c xe đó.
ự ủ ơ ớ ố ớ ủ ể ệ ả ệ ạ ề i đ i v i thi ạ ể t h i v thân th và tính m ng B o hi m trách nhi m dân s c a ch xe c gi
13 Điều 8 khoản 1 Nghị định 115/1997/NĐ-CP 14 Điều 14 Nghị định 115/1997/NĐ-CP
ể ậ ợ ồ ủ c a hành khách theo h p đ ng v n chuy n hành khách .
ữ ể ậ ợ ồ ở Hành khách là nh ng ng ườ ượ i đ ộ c ch trên xe theo h p đ ng v n chuy n hành khách thu c
ứ ậ ộ ị các hình th c quy đ nh trong B Lu t dân s ự15.
ơ ớ ủ ề ậ ả ả ả ả ắ V nguyên t c ch xe c gi i mà kinh doanh v n t i hành khách ph i b o đ m an toàn tính
ứ ể ẻ ậ ạ ố ườ ạ ợ m ng, s c kho cho hành khách trong su t hành trình v n chuy n. Trong tr ng h p tính m ng,
ẻ ủ ị ệ ạ ả ồ ể ậ ườ ừ ườ ứ s c kho c a hành khách b thi t h i, thì bên v n chuy n ph i b i th ng tr tr ợ ng h p thi ệ ạ t h i
16.
ứ ẻ ả ạ ỗ ủ ủ ề v tính m ng, s c kho và hành lý c a hành khách x y ra hoàn toàn do l i c a hành khách
ư ậ ơ ớ ủ ủ ể ậ ả ố ớ Nh v y, đ i v i ch xe c gi i kinh doanh v n chuy n hành khách thì ch xe ph i tham gia
ế ộ ả ự ắ ể ệ ộ ả c hai ch đ b o hi m trách nhi m dân s b t bu c trên.
ệ ả ủ ể ệ ả ạ ể .Ph m vi trách nhi m b o hi m c a doanh nghi p b o hi m
ứ ứ ệ ể ể ậ ấ ả ả ạ Trong ph m vi m c trách nhi m b o hi m ghi trên Gi y ch ng nh n b o hi m, doanh
ơ ớ ố ề ơ ớ ủ ủ ể ệ ả ệ nghi p b o hi m có trách nhi m thanh toán cho ch xe c gi i s ti n mà ch xe c gi ả ồ i ph i b i
ườ ự ề ữ ậ ộ ệ ạ ườ ứ th ng theo B Lu t Dân s v nh ng thi ả t h i đã x y ra cho ng i th ba và hành khách chuyên
ệ ử ụ ơ ớ ớ ệ ể ề ậ ợ ồ ở ch trên xe theo h p đ ng v n chuy n do vi c s d ng xe c gi i v i các đi u ki n:
ệ ề ấ ệ ạ ề ẻ ủ ứ ứ ả ạ ặ ứ Đi u ki n th nh t: Có thi t h i v tài s n, tính m ng, s c kho c a bên th ba, ho c tính
ứ ạ ỏ ủ m ng s c kh e c a hành khách.
ử ụ ơ ớ ủ ứ ề ệ Đi u ki n th hai: Ch xe (lái xe) trong quá trình s d ng xe c gi i có gây ra thi ệ ạ ề t h i v
ườ ặ ứ ứ ủ ư ề ạ ả ỏ ng i, v tài s n cho bên th ba ho c s c kh e tính m ng c a hành khách nh ng không do l ỗ ố i c ý
ề ặ ỹ ữ ủ ủ ặ ậ ườ ho c nh ng r i ro v m t k thu t mà ch xe không l ng tr ướ ượ c đ c.
ả ữ ứ ề ệ ệ ả ố ệ ạ ủ ủ Đi u ki n th ba: Ph i có m i quan h nhân qu gi a hành vi gây thi t h i c a ch xe (lái
ữ ớ ệ ạ ự ế ủ ườ ứ ặ xe) v i nh ng thi t h i th c t c a ng i th ba ho c hành khách.
ứ ư ề ệ ạ ủ ị ạ ế ả Đi u ki n th t : Ph i có khi u n i c a bên b h i.
ệ ể ệ ả ồ ị ườ ệ ạ Doanh nghi p b o hi m không ch u trách nhi m b i th ng thi t h i gây ra trong các
ườ tr ợ ng h p sau :
ộ ố ệ ạ ủ ặ ủ ủ ườ ị ệ ạ - Hành đ ng c ý gây thi t h i c a ch xe/lái xe, ho c c a ng i b thi t h i;
ứ ậ ấ ậ ỹ ị ườ ố ớ ạ - Xe không có gi y ch ng nh n ki m đ nh an toàn k thu t và môi tr ể ng (đ i v i lo i xe yêu
ả ầ c u ph i có);
ợ ệ ố ớ ơ ớ ắ ả ấ ấ ộ - Lái xe không có gi y phép lái xe h p l ạ (đ i v i lo i xe c gi i b t bu c ph i có gi y phép lái
ộ ồ ượ ượ ủ ệ ế ị ồ xe); lái xe có n ng đ c n, r u, bia v ậ ậ t quá quy đ nh c a pháp lu t hi n hành, khi có k t lu n
ướ ề ẩ ặ ấ ả ủ ơ ằ b ng văn b n c a c quan nhà n c có th m quy n ho c có các ch t kích thích khác mà pháp
ậ ấ ử ụ lu t c m s d ng;
15 (xem các đi u t
16 Điều 536 BLDS
ử ụ ừ ử ử ữ ể ể ả ạ - Xe s d ng đ đua th thao, đua xe trái phép, ch y th sau khi s a ch a (tr khi có tho thu n ậ
khác);
ườ ự ấ ấ - Xe đi vào đ ng c m, khu v c c m;
ệ ạ ị ươ ư ế ả ấ ậ ệ ạ ắ - Thi ả t h i có tính ch t gây ra h u qu gián ti p nh : gi m giá tr th ạ ng m i, thi ề t h i g n li n
ệ ử ụ ả ị ệ ạ ớ v i vi c s d ng và khai thác tài s n b thi t h i;
- ệ ạ ố ớ ị ấ ắ ặ ị ướ ả ạ . Thi t h i đ i v i tài s n b m t c p ho c b c p trong tai n n;
ế ươ ự ư - Chi n tranh và các nguyên nhân t ng t ế nh chi n tranh;
ệ ạ ố ớ ặ ả ệ ấ ờ ề ạ ạ ồ - Thi t h i đ i v i tài s n đ c bi t bao g m: vàng b c, đá quý, ti n, các lo i gi y t có giá tr ị
ư ề ồ ổ ế ả ố nh ti n, đ c , tranh nh quý hi m, thi hài, hài c t.
ự ủ ơ ớ ủ ể ệ ả ồ ợ i. .H p đ ng b o hi m trách nhi m dân s c a ch xe c gi
ộ ố ớ ế ộ ả ơ ớ ủ ể ắ ả ồ Khi tham gia ch đ b o hi m b t bu c đ i v i ch xe c gi ợ i các bên ký h p đ ng b o
ầ ủ ệ ấ ứ ể ể ấ ả ậ ườ ượ ả ể hi m. Gi y ch ng nh n b o hi m do doanh nghi p c p theo yêu c u c a ng c b o hi m là i đ
ế ợ ơ ớ ữ ứ ủ ể ả ồ ể ệ ộ ằ b ng ch ng ký k t h p đ ng b o hi m gi a ch xe c gi ả i và doanh nghi p b o hi m. N i dung
ố ấ ủ ứ ứ ể ể ậ ả ấ ả ậ ồ ủ ộ chính c a Gi y ch ng nh n b o hi m g m các n i dung: S gi y ch ng nh n b o hi m; Tên ch
ặ ố ố ể ể ọ ố ỉ ị ả ố ỗ ồ ấ ụ xe; Đ a ch ; S bi n ki m soát xe (Ho c s khung, s máy); Tr ng t i (S ch ng i/t n); M c
ử ụ ộ ỉ ủ ể ậ ạ ặ ỉ đich s d ng xe ho c ch ng lo i xe (Xe kinh doanh v n chuy n khách liên t nh; Xe buýt n i t nh;Xe
ờ ạ ừ ể ể ả ậ Taxi, Xe kinh doanh v n chuy n hàng hoá, Xe chuyên dùng, Xe khác; Th i h n b o hi m: T ...
ờ ế ờ gi ... ngày....../..../...... Đ n.... gi .... ngày..../.../.....
ố ớ ự ủ ủ ể ệ ả ườ ứ ứ ệ ả B o hi m trách nhi m dân s c a ch xe đ i v i ng ể i th ba: M c trách nhi m b o hi m
ề ườ ề ả V ng i….; v tài s n…
ố ớ ủ ệ ể ả ự ủ B o hi m trách nhi m dân s c a ch xe đ i v i hành khách:
ố ượ S l ng hành khách:
ề ườ ứ ệ ể ả M c trách nhi m b o hi m (V ng i)
ệ ể ả Tên doanh nghi p b o hi m
ơ ấ ể ườ ạ ệ ấ ể ệ ấ ả ả N i c p b o hi m: Ng ọ i đ i di n doanh nghi p c p b o hi m (Ký, đóng d u, ghi rõ h
tên)
ả ứ ể ể ề ệ ả ả ả ồ ợ * V phí b o hi m và m c trách nhi m b o hi m trong h p đ ng b o hi m ể ể Do b o hi m
ự ủ ơ ớ ủ ệ ể ạ ắ ả ộ trách nhi m dân s c a ch xe c gi i là lo i hình b o hi m b t bu c nên các bên trong quan h ệ
ứ ự ể ể ể ệ ể ệ ả ả ả ả ồ ố ợ h p đ ng b o hi m ph i th c hi n b o hi m theo Bi u phí và m c trách nhi m b o hi m t ể i thi u
ộ ưở ể ể ệ ậ ả ả ộ ớ do B tr ng B Tài chính ban hành. Tuy nhiên, Doanh nghi p b o hi m có th tho thu n v i ch ủ
ể ả ứ ủ ể ể ể ạ ặ ả ơ ộ ệ xe đ b o hi m theo bi u phí và m c trách nhhi m cao h n ho c ph m vi r i ro b o hi m r ng
ắ ả ứ ệ ể ể ể ả ộ ơ h n Quy t c b o hi m, Bi u phí và m c trách nhi m b o hi m do B Tài chính ban hành.
ể ề ấ ượ * V n đ chuy n nh ỷ ỏ ợ ng và hu b h p đ ng ồ .
ệ ự ả ắ ầ ứ ế ể ậ ấ ả ị ể Hi u l c b o hi m b t đ u và k t thúc theo quy đ nh ghi trên Gi y ch ng nh n b o hi m.
ệ ự ờ ạ ự ứ ể ế ể ả ậ ấ ề ở ữ Trong th i h n còn hi u l c ghi trong Gi y ch ng nh n b o hi m, n u có s chuy n quy n s h u
ơ ớ ỷ ỏ ợ ề ợ ả ể ả ầ ồ ọ ủ xe mà ch xe c gi i không có yêu c u hu b h p đ ng b o hi m thì m i quy n l ể i b o hi m liên
ế ế ượ ả ệ ự ố ớ ơ ớ ủ ể ẫ quan đ n chi c xe đ c b o hi m v n còn hi u l c đ i v i ch xe c gi ớ i m i.
ườ ỷ ỏ ợ ơ ớ ủ ể ả ầ ợ ồ ả ằ Tr ng h p có yêu c u hu b h p đ ng b o hi m, ch xe c gi i ph i thông báo b ng văn
ể ệ ả ể ừ ậ ả b n cho doanh nghi p b o hi m bi ế ướ t tr c 15 ngày. Trong vòng 15 ngày k t ngày nh n đ ượ c
ỷ ỏ ế ể ế ệ ể ặ ả ả ồ ợ thông báo hu b , n u doanh nghi p b o hi m không có ý ki n thì h p đ ng b o hi m m c nhiên
ỷ ỏ ệ ể ả ả ạ ủ ủ ể ờ ượ đ c hu b , doanh nghi p b o hi m ph i hoàn l ả i cho ch xe 80% phí b o hi m c a th i gian
ỷ ỏ ừ ườ ệ ự ự ệ ờ ạ ể ả ả ợ ợ ồ hu b , tr tr ả ng h p trong th i h n h p đ ng b o hi m đang có hi u l c đã x y ra s ki n b o
ỷ ỏ ả ế ể ế ể ầ hi m liên quan đ n chi c xe có yêu c u hu b b o hi m.
ủ ủ ề ệ *V trách nhi m c a ch xe c gi ơ ớ i
ơ ớ ủ ể ầ ả ự ữ ủ ả ầ ộ Khi yêu c u b o hi m, ch xe c gi i ph i thông báo đ y đ và trung th c nh ng n i dung
ể ầ ấ ả trong Gi y yêu c u b o hi m.
ơ ớ ủ ạ ả ệ ả Khi tai n n giao thông x y ra, ch xe c gi i ph i có trách nhi m:
ứ ữ ế ạ ả ệ ệ ả ườ C u ch a, h n ch thi ệ ạ ề ườ t h i v ng i và tài s n, b o v hi n tr ạ ng tai n n, báo
ố ợ ệ ể ể ả ể ừ ế ả ngay cho doanh nghi p b o hi m đ ph i h p gi i quy t. Trong vòng 5 ngày k t ả ngày x y
ơ ớ ả ử ệ ả ừ ủ ạ ra tai n n (tr khi có lý do chính đáng), ch xe c gi ể i ph i g i cho doanh nghi p b o hi m
ầ ồ ườ ạ ị thông báo tai n n và yêu c u b i th ng theo quy đ nh .
ượ ỡ ặ ử ế ủ ữ ư ể ả Không đ c di chuy n, tháo g ho c s a ch a tài s n khi ch a có ý ki n c a doanh
ừ ườ ể ệ ả ư ậ ợ ầ ế ể ả ề ả nghi p b o hi m, tr tr ng h p làm nh v y là c n thi t đ đ m b o an toàn, đ phòng
ế ạ ệ ạ ườ ầ ủ ơ ả ặ ả h n ch thi t h i cho ng ẩ i và tài s n ho c ph i thi hành theo yêu c u c a c quan có th m
quy n.ề
ả ư ề ế ể ề ạ ồ ườ ệ ả B o l u quy n khi u n i và chuy n quy n đòi b i th ể ng cho doanh nghi p b o hi m
ố ề ệ ể ả ạ ồ ườ ứ ộ trong ph m vi s ti n mà doanh nghi p b o hi m đã b i th ng kèm theo toàn b ch ng t ừ ầ c n
ế thi t có liên quan.
ơ ớ ủ ự ứ ệ ệ ấ ả ừ Ch xe c gi ậ i ph i trung th c trong vi c thu th p và cung c p các tài li u, ch ng t trong
ầ ồ ườ ậ ợ ệ ạ ệ ả ồ ơ h s yêu c u b i th ề ng và t o đi u ki n thu n l ể i doanh nghi p b o hi m trong quá trình xác
ự ủ ứ ệ ừ minh tính chân th c c a các tài li u, ch ng t đó.
ườ ử ụ ơ ớ ụ ủ ổ ợ ả Tr ng h p thay đ i m c đích s d ng xe, ch xe c gi i ph i thông báo ngay cho doanh
ể ệ ế ể ề ỉ ạ ỷ ệ ể ả ợ ả nghi p b o hi m bi t đ đi u ch nh l i t l phí b o hi m cho phù h p.
ơ ớ ế ự ủ ệ ệ ầ ị ủ N u ch xe c gi ệ i không th c hi n đ y đ các trách nhi m quy đ nh trên thì doanh nghi p
ể ừ ố ộ ố ề ể ầ ặ ộ ồ ườ ươ ứ ớ ệ ạ ả b o hi m có th t ch i m t ph n ho c toàn b s ti n b i th ng t ng ng v i thi t h i do l ỗ i
ơ ớ ủ ủ c a ch xe c gi i gây ra.
ề ồ ấ ườ ả ườ ể ệ ả V n đ b i th ng và gi ế ồ i quy t b i th ự ủ ng trong b o hi m trách nhi m dân s c a
ơ ớ ủ ch xe c gi i.
ệ ề ồ ườ ể ả * V trách nhi m b i th ng b o hi m
ứ ứ ể ệ ể ả ậ ấ ả ạ Trong ph m vi m c trách nhi m b o hi m ghi trên Gi y ch ng nh n b o hi m, doanh
ơ ớ ố ề ơ ớ ủ ủ ể ệ ả ệ nghi p b o hi m có trách nhi m thanh toán cho ch xe c gi i s ti n mà ch xe c gi ả ồ i ph i b i
ườ ự ề ữ ậ ộ ệ ạ ườ ứ th ng theo B Lu t Dân s v nh ng thi ả t h i đã x y ra cho ng i th ba và hành khách chuyên
ệ ử ụ ơ ớ ể ậ ồ ợ ở ch trên xe theo h p đ ng v n chuy n do vi c s d ng xe c gi ụ ể i gây ra c th :
t h i v ng ố ớ + Đ i v i thi ệ ạ ề ườ : i
ườ ệ ứ ồ ưỡ ữ ợ ụ ồ ứ ẻ ậ ồ B i th ng chi phí h p lý cho vi c c u ch a, b i d ự ng ph c h i s c kho , thu nh p th c
ồ ưỡ ặ ả ế ợ ế ị ấ t b m t ho c gi m sút, b i d ng, chăm sóc ng ườ ị ạ ướ i b h i tr c khi ch t, mai táng phí h p lý...
ứ ộ ỗ ủ ơ ớ theo m c đ l ủ i c a ch xe c gi i.
ậ ự ủ ệ ể ả ả ọ ươ ể Ch xe và doanh nghi p b o hi m có th tho thu n l a ch n ph ụ ả ề ng pháp tr ti n áp d ng
ả ề ả ồ ườ ệ ạ ề ườ ắ ị theo B ng quy đ nh tr ti n b i th ng thi t h i v ng i trong ứ ể Quy t c, Bi u ph í và m c
ệ ể ệ ả ộ ự ủ ơ ớ ắ trách nhi m b o hi m b t bu c tr ách nhi m dân s ủ c a ch xe c gi i do ộ B Tài
chính ban hành
ệ ạ ườ ệ ạ ự ế ứ ộ ỗ ủ ơ ớ t h i tài s n ố ớ + Đ i v i thi ồ ả : b i th ng thi t h i th c t theo m c đ l ủ i c a ch xe c gi i.
ầ ả ế ế ổ ừ ằ ạ ợ Ngoài ra DNBH còn tr các chi phí c n thi ấ t và h p lý nh m ngăn ng a, h n ch t n th t
ớ ụ ơ ớ ủ ạ liên quan t i v tai n n mà ch xe c gi i đã chi ra;
ả ồ ổ ườ ượ ứ ệ ả T ng các kho n b i th ng và chi phí nêu trên không v ể t quá m c trách nhi m b o hi m
ứ ể ấ ả ượ ự ế ả ồ ủ ậ ghi trong Gi y ch ng nh n b o hi m và không v ố ề t quá s ti n th c t ch xe ph i b i th ườ ng
ạ ả ự ặ ế ị ủ cho n n nhân theo hoà gi i dân s ho c quy t đ nh c a Toà án.
ườ ơ ớ ợ ừ ể ả ộ ợ ồ Tr ủ ng h p ch xe c gi i tham gia t ở 2 h p đ ng b o hi m tr lên cho cùng m t xe c gi ơ ớ i
ố ề ồ ườ ỉ ượ ộ ợ ể ệ ể ả ả ấ ồ thì s ti n b i th ng ch đ ợ c tính trên m t h p đ ng b o hi m. Doanh nghi p b o hi m c p h p
ể ệ ả ầ ả ườ ồ ố ề ồ ườ ồ đ ng b o hi m đ u tiên có trách nhi m gi ế ồ i quy t b i th ng và thu h i s ti n b i th ng chia
ể ả ợ ồ ề đ u cho các h p đ ng b o hi m.
ả ườ ả ế ồ i quy t b i th *Gi ể ng b o hi m
ổ ấ ị Giám đ nh t n th t
ấ ề ọ ổ ệ ể ẽ ệ ể ế ả ả ả ộ M i t n th t v tài s n thu c trách nhi m b o hi m s do doanh nghi p b o hi m ti n hành
ệ ạ ừ ế ủ ơ ớ ủ ả ậ ườ ị giám đ nh thi t h i (tr ớ ự ứ khi có tho thu n khác) v i s ch ng ki n c a ch xe c gi i, ng i th ứ
ườ ạ ứ ộ ủ ệ ể ợ ị ặ ba ho c ng i đ i di n h p pháp c a các bên có liên quan đ xác đ nh nguyên nhân và m c đ thi ệ t
ạ ạ h i do tai n n gây ra.
ườ ơ ớ ợ ứ ộ ấ ề ố ệ ạ Tr ủ ng h p ch xe c gi i không th ng nh t v nguyên nhân và m c đ thi t h i do doanh
ể ẽ ệ ệ ậ ậ ả ả ọ ỹ ị ị ự nghi p b o hi m xác đ nh, hai bên s tho thu n ch n giám đ nh viên k thu t chuyên nghi p th c
ứ ể ủ ệ ệ ế ệ ậ ậ ỹ ị ị ị hi n vi c giám đ nh. K t lu n c a giám đ nh viên k thu t chuyên nghi p là căn c đ xác đ nh
ệ ạ thi t h i.
ườ ậ ủ ậ ủ ớ ế ế ệ ợ ỹ ị Tr ậ ng h p k t lu n c a giám đ nh viên k thu t chuyên nghi p khác v i k t lu n c a giám
ệ ể ể ả ả ị ị ườ ợ ả ị đ nh viên b o hi m, doanh nghi p b o hi m ph i ch u chi phí giám đ nh. Tr ậ ủ ế ng h p k t lu n c a
ậ ủ ủ ể ệ ả ậ ỹ ị ị ớ ế giám đ nh viên k thu t chuyên nghi p trùng v i k t lu n c a giám đ nh viên b o hi m, ch xe c ơ
ớ ả ị ị gi i ph i ch u chi phí giám đ nh.
ườ ặ ợ ệ ể ự ệ ế ệ ả ượ Trong tr ng h p đ c bi ể t, n u doanh nghi p b o hi m không th th c hi n đ ệ ậ c vi c l p
ậ ủ ứ ứ ế ể ả ả ơ ị ẩ biên b n giám đ nh, thì có th căn c vào các biên b n, k t lu n c a các c quan ch c năng có th m
ệ ề ậ ượ ả ụ ờ ủ ể ị quy n và các hi n v t thu đ c ( nh ch p, l i khai c a các bên có liên quan) đ xác đ nh nguyên
ứ ộ ệ ạ nhân và m c đ thi t h i.
ồ ơ ầ ồ ườ H s yêu c u b i th ng
ườ ấ ờ ồ ồ ơ ồ H s b i th ng bao g m các gi y t sau:
ầ ồ ườ ạ Thông báo tai n n và yêu c u b i th ng
ấ ờ ứ ư ứ ươ ủ ạ ấ Các gi y t ch ng minh thi ệ ạ ề ườ t h i v ng ấ i nh Gi y ch ng th ng c a n n nhân, Gi y ra
ấ ờ ế ệ ứ ứ ữ ế ấ ổ vi n, Phi u m và các gi y t liên quan đ n các chi phí chăm sóc, c u ch a, Gi y ch ng t ử ủ c a
ứ ừ ề ị ạ n n nhân, các ch ng t đi u tr , chi phí mai táng.
ấ ờ ứ ệ ạ ơ ử ữ ư ả ả ớ ị Các gi y t ch ng minh thi t h i tài s n nh hoá đ n s a ch a, thay m i tài s n b thi ệ t
ấ ờ ứ ầ ế ủ ợ ạ ạ h i do tai n n; các gi y t ch ng minh các chi phí c n thi ể ả t và h p lý mà ch xe đã chi ra đ gi m
ỉ ẫ ủ ể ự ể ổ ệ ệ ể ả ấ thi u t n th t hay đ th c hi n ch d n c a doanh nghi p b o hi m.
ạ ủ ế ề ả ậ ườ ề ậ ợ B n k t lu n đi u tra tai n n c a công an, trong tr ế ng h p không có k t lu n đi u tra tai
ệ ồ ườ ứ ủ ệ ẽ ể ả ả ạ ủ n n c a công an, vi c b i th ị ng s căn c vào Biên b n giám đ nh c a doanh nghi p b o hi m.
ờ ạ ầ ồ ườ ơ ớ ủ ể ừ ộ ả ạ Th i h n yêu c u b i th ủ ng c a ch xe c gi i: m t năm k t ngày x y ra tai n n, tr ừ
ườ ủ ễ ả ậ ấ ậ ợ ị tr ng h p ch m tr do nguyên nhân khách quan và b t kh kháng theo quy đ nh c a pháp lu t;
ờ ạ ồ ườ ườ ể ừ ủ ệ ả Th i h n thanh toán b i th ể ng c a doanh nghi p b o hi m: m i lăm (15) ngày k t khi
ậ ượ ồ ơ ồ ườ ầ ủ ợ ệ ườ nh n đ c h s b i th ng đ y đ và h p l và không kéo dài quá 30 ngày trong tr ả ợ ng h p ph i
ế ồ ơ ti n hành xác minh h s .
ườ ợ ừ ố ồ ườ ệ ể ả ằ ả Tr ng h p t ch i b i th ả ng, doanh nghi p b o hi m ph i thông báo b ng văn b n cho
ơ ớ ủ ế ừ ố ồ ườ ờ ạ ể ừ ậ ượ ch xe c gi i bi t lý do t ch i b i th ng trong th i h n 30 ngày k t ngày nh n đ c h s ồ ơ
ầ ồ ườ ể ả yêu c u b i th ng b o hi m.
ề ệ ồ ệ ở ờ ườ ể ừ ể ả ệ ệ Th i hi u kh i ki n v vi c b i th ng b o hi m: ba (3) năm k t ả ngày doanh nghi p b o
ể ồ ườ ặ ừ ố ồ ườ ờ ạ ệ ế hi m thanh toán b i th ng ho c t ch i b i th ọ ng. Quá th i h n trên m i khi u ki n không còn
giá tr .ị
ườ ườ ứ ể ậ ồ ợ ị ệ ạ ề Tr ợ ng h p ng i th ba hay hành khách theo h p đ ng v n chuy n b thi t h i v ng ườ i
ơ ớ ả ạ ự ế ế ệ ể ả ả và tài s n do xe c gi ể i đã tham gia b o hi m gây ra khi u n i tr c ti p đòi doanh nghi p b o hi m
ườ ệ ớ ơ ớ ể ả ủ ể ệ ệ ả ồ đó b i th ng, doanh nghi p b o hi m có trách nhi m liên h v i ch xe c gi i đ gi ế ồ i quy t b i
ườ ị th ng theo đúng các quy đ nh .
ọ ừ ợ ế ả ồ ả ế ượ ấ M i tranh ch p phát sinh t ể h p đ ng b o hi m, n u không gi i quy t đ ằ c b ng th ươ ng
ẽ ượ ư ữ ạ ệ ả ế ượ l ng gi a các bên liên quan s đ c đ a ra Toà án t i Vi t Nam gi i quy t.
ế ộ ả ể ả 3. Ch đ b o hi m tài s n
ệ ể ả ả 3. 1 Khái ni m b o hi m tài s n
ố ượ ể ể ả ả ả ể ả ị ạ B o hi m tài s n là lo i hình b o hi m có đ i t ủ ả ng b o hi m là tài s n. Theo quy đ nh c a
ấ ờ ị ự ề ệ ậ ậ ả ồ ượ ằ pháp lu t hi n hành thì tài s n bao g m: V t có th c, ti n, gi y t tr giá đ ề c b ng ti n và các
ố ượ ề ề ả ả ậ ọ ở ả ả quy n tài s n. Tuy v y, không ph i m i tài s n đ u tr thành đ i t ể ng b o hi m, thông th ườ ng
ố ượ ả ữ ứ ể ể ả ả ầ ả ả tài s n là đ i t ng b o hi m là nh ng tài s n đáp ng các yêu c u sau: Ph i là tài s n có th xác
ượ ả ị ườ ươ ả ồ ạ ố ớ ự ế ị đ nh đ ị c chính xác giá tr ; Giá tr tài s n th ng là t ng đ i l n; Tài s n t n t i trên th c t và
ơ ị ủ ạ có nguy c b r i ro xâm h i ;
ổ ế ể ể ả ạ ả ả ự ệ ắ ớ Trong b o hi m tài s n thì ph bi n là lo i hình b o hi m t ề nguy n vì nó g n v i quy n
ườ ể ể ầ ả ả ườ ể ả ợ ủ l i c a ng ỳ i tham gia b o hi m. Tu nhu c u b o hi m mà ng ủ ộ i tham gia b o hi m ch đ ng
ư ứ ủ ữ ủ ể ể ả ả ầ ầ ả ọ ộ ch n nh ng r i ro c n b o hi m cho tài s n c a mình cũng nh m c phí b o hi m c n n p cho
ể ượ ề ự ệ ể ể ả ả ả bên b o hi m đ đ c đ n bù khi x y ra s ki n b o hi m.
ạ ợ ể ả ợ ồ ồ ồ ườ ắ ả H p đ ng b o hi m tài s n là lo i h p đ ng b i th ụ ng. Do đó, nguyên t c chung áp d ng
ắ ồ ể ạ ả ả ườ ự ế ấ ổ cho các lo i hình b o hi m tài s n là trên nguyên t c b i th ng theo t n th t th c t và theo t ỷ ệ l
ữ ố ề ố ề ể ệ ể ả ả ả ả ồ ị ể gi a s ti n b o hi m và giá tr tài s n b o hi m, s ti n mà doanh nghi p b o hi m b i th ườ ng
ả ượ ể ả ả ị ạ ơ ả ể ờ cho ng ườ ượ i đ ể c b o hi m không v t quá giá tr tài s n b o hi m t i th i đi m và n i x y ra s ự
ể ệ ả ki n b o hi m.
ế ộ ả ữ ộ ể ả ủ ế 3.2.Nh ng n i dung pháp lý ch y u trong ch đ b o hi m tài s n
ủ ể ệ ợ ể ả ả ồ 3.2.1. Ch th tham gia quan h h p đ ng b o hi m tài s n
ủ ể ể ể ả ồ ồ ệ ợ Ch th tham gia quan h h p đ ng b o hi m tài s n ả ả g m bên mua b o hi m và bên b o ả
hi m ể
ể ả ổ ứ ề ở ữ ủ ể ủ ự Bên mua b o hi m là các t ề ch c, cá nhân có đ năng l c ch th , có quy n s h u, quy n
ề ử ụ ố ớ ữ ề ể ể ế ả ả ả ả ọ chi m h u, quy n s d ng, quy n tài s n khác đ i v i tài s n b o hi m. H mua b o hi m cho tài
ừ ả ủ ể ặ ậ ầ ả ố ị ấ ả s n xu t phát t ả nhu c u mu n b o hi m cho tài s n c a mình ho c pháp lu t có quy đ nh ph i
ể ả ả tham gia b o hi m tài s n.
ệ ể ả ượ ụ ả ự ệ ệ ể ả Bên b o hi m ể là các doanh nghi p b o hi m đ c phép th c hi n nghi p v b o hi m tài
s n. ả
ề ệ ể ạ ả 3.2.2. V ph m vi trách nhi m b o hi m
ế ậ ệ ợ ể ề ả ả ả ả ậ ạ ồ Khi thi t l p quan h h p đ ng b o hi m tài s n các bên ph i tho thu n v ph m vi trách
ấ ố ớ ố ượ ủ ữ ủ ể ể ệ ả ả ổ ả ố ớ nhi m b o hi m c a bên b o hi m đ i v i nh ng r i ro t n th t đ i v i đ i t ể ng b o hi m.
ể ắ ả ả ườ ề ể ả ị Trong các quy t c b o hi m tài s n th ệ ng có quy đ nh các đi u ki n b o hi m khác nhau cho
ườ ờ ớ ự ể ệ ể ạ ả ầ ả ọ ồ ị ng ả i mua b o hi m l a ch n. Đ ng th i v i vi c xác đ nh ph m vi b o hi m các bên c n ph i
ủ ữ ữ ệ ể ả ả ạ ộ ị ườ xác đ nh rõ nh ng r i ro không thu c ph m vi trách nhi m b o hi m và c nh ng tr ạ ợ ng h p lo i
ừ ị ổ ủ ư ệ ể ể ẳ ạ ả ấ ả ả tr trách nhi m b o hi m c a bên b o hi m. Ch ng h n nh tài s n b t n th t do hao mòn t ự
ấ ố ị ổ ủ ả ả ấ ấ ặ ả ộ ố ặ nhiên ho c do b n ch t v n có c a tài s n; ho c tài s n b t n th t do hành đ ng x u, c ý hay
ủ ạ ườ ượ ả ể hành vi ph m pháp c a ng c b o hi m …. i đ
ố ề ể ể ả ả ả ả ị ể 3.2.3. Giá tr tài s n b o hi m, s ti n b o hi m và phí b o hi m
ị ự ế ủ ả ượ ả ị ị ườ ị ạ Giá tr tài s n b o hi m ả ể là giá tr th c t c a tài s n đ c xác đ nh theo giá th tr ng t i
ị ủ ể ể ả ả ả ờ ị ị ượ ị ạ ế ờ th i đi m xác đ nh giá tr c a tài s n. Giá tr tài s n b o hi m đ c xác đ nh t ể i th i đi m ký k t
ự ệ ả ượ ả ể ể ể ế ể ể ả ả ả ồ ợ h p đ ng b o hi m đ tính phí b o hi m. N u có s ki n b o hi m thì tài s n đ c b o hi m
ị ạ ể ấ ờ ổ ạ ơ ả ố ề ồ ổ ườ ượ đ c xác đ nh l ả i vào th i đi m x y ra t n th t, t ấ ể i n i x y ra t n th t đ tính s ti n b i th ng
ả ả ệ ể ả ườ ượ ả ể mà doanh nghi p b o hi m ph i tr cho ng c b o hi m. i đ
ố ề ể ể ả ầ ả ả ả ố ề S ti n b o hi m ề ể là s ti n mà bên mua b o hi m yêu c u b o hi m cho tài s n đó. V
ế ợ ố ề ể ể ả ả ắ ồ ượ ả nguyên t c khi các bên ký k t h p đ ng b o hi m tài s n thì s ti n b o hi m không v t quá giá
ể ả ả ị ạ ố ề ể ờ ợ ồ ồ ườ ể ả tr tài s n b o hi m t i th i đi m ký h p đ ng. S ti n b i th ả ệ ng mà doanh nghi p b o hi m tr
ườ ượ ả ượ ố ề ể ả cho ng ể c b o hi m không v i đ t quá s ti n b o hi m.
ự ế ế ợ ể ả ể ả ả ồ ườ ể ả ợ Trong th c t ký k t h p đ ng b o hi m tài s n có th x y ra các tr ng h p b o hi m trên
ị ả ể ướ ị ả ữ ể ườ ả ậ ợ giá tr , b o hi m d i giá tr , b o hi m trùng. Khi có nh ng tr ng h p này x y ra pháp lu t có
ử ư ị quy đ nh cách x lý nh sau:
ố ề ể ể ả ả ả ợ ồ ồ ơ ị ợ H p đ ng b o hi m tài s n trên giá tr là h p đ ng trong đó s ti n b o hi m cao h n giá
ị ườ ủ ả ượ ể ả ạ ế ợ ể ệ ờ ồ th tr ng c a tài s n đ c b o hi m t ả ợ i th i đi m giao k t h p h p đ ng. Doanh nghi p b o
ể ể ả ượ ế ợ ả ả ồ ị hi m và bên mua b o hi m không đ ể c giao k t h p đ ng b o hi m tài s n trên giá tr . Trong
ườ ị ượ ể ả ả ồ ợ ợ ế ỗ ủ ả tr ng h p h p đ ng b o hi m tài s n trên giá tr đ c giao k t do l ể i vô ý c a bên mua b o hi m,
ệ ể ả ả ạ ể ể ả ả ươ doanh nghi p b o hi m ph i hoàn l ố i cho bên mua b o hi m s phí b o hi m đã đóng t ứ ng ng
ể ả ượ ị ườ ủ ả ượ ể ả ừ ớ ố ề v i s ti n b o hi m v t quá giá th tr ng c a tài s n đ c b o hi m, sau khi tr các chi phí
ườ ự ệ ể ệ ể ả ả ả ợ ỉ ợ h p lý có liên quan. Trong tr ị ng h p x y ra s ki n b o hi m, doanh nghi p b o hi m ch ch u
ồ ườ ệ ạ ượ ị ườ ả ượ ả ủ ể ệ trách nhi m b i th ng thi t h i không v t quá giá th tr ng c a tài s n đ c b o hi m.
ể ả ợ ồ ướ ố ề ể ả ấ ợ ồ ơ ị H p đ ng b o hi m d i giá tr là h p đ ng trong đó s ti n b o hi m th p h n giá th ị
ườ ủ ả ượ ể ả ạ ể ờ ồ ườ ợ tr ng c a tài s n đ c b o hi m t ế ợ i th i đi m giao k t h p đ ng. Trong tr ồ ợ ng h p h p đ ng
ể ả ướ ị ượ ế ệ ể ệ ả ỉ ị ả b o hi m tài s n d i giá tr đ ồ c giao k t, doanh nghi p b o hi m ch ch u trách nhi m b i
ườ ỷ ệ ữ ố ề ị ủ ể ả ả ượ ể ả ạ ờ th ng theo t gi a s ti n b o hi m và giá tr c a tài s n đ l c b o hi m t ể i th i đi m giao
ồ ế ợ k t h p đ ng.
ườ ả ợ ườ ế ợ ể ả ả ồ ợ Tr ể ng h p b o hi m trùng là tr ể ng h p bên mua b o hi m giao k t h p đ ng b o hi m
ộ ố ượ ể ả ể ể ệ ả ở ề ớ ớ v i hai doanh nghi p b o hi m tr lên đ b o hi m cho cùng m t đ i t ệ ng v i cùng đi u ki n
ự ệ ể ể ả ườ ế ợ ể ả ợ ồ ả b o hi m và s ki n b o hi m. Trong tr ng h p các bên giao k t h p đ ng b o hi m trùng, khi
ự ệ ệ ể ệ ể ả ả ỗ ồ ị ỉ ườ ả x y ra s ki n b o hi m, m i doanh nghi p b o hi m ch ch u trách nhi m b i th ng theo t ỷ ệ l
ữ ố ề ố ề ủ ấ ả ể ể ả ả ả ả ổ ợ ậ gi a s ti n b o hi m đã tho thu n trên t ng s ti n b o hi m c a t ể ồ t c các h p đ ng b o hi m
ố ề ế ể ả ổ ồ ườ ủ ệ ể ả mà bên mua b o hi m đã giao k t. T ng s ti n b i th ng c a các doanh nghi p b o hi m không
ị ệ ạ ự ế ủ ả ượ v t quá giá tr thi t h i th c t c a tài s n.
ố ề ể ể ệ ả ả ả ả Phí b o hi m ể là s ti n mà bên mua b o hi m ph i đóng cho doanh nghi p b o hi m theo tho ả
ứ ể ể ể ả ả ả ậ ả ồ ợ ượ thu n ghi trong h p đ ng b o hi m. Trong b o hi m tài s n thì m c phí b o hi m đ c tính trên
ớ ỷ ệ ể ả ỷ ệ ể ả ể ệ ả ơ ở ố ề c s s ti n b o hi m nhân v i t l phí b o hi m. T l ả phí b o hi m do doanh nghi p b o
ấ ả ấ ủ ơ ở ữ ủ ể ặ ổ ị ơ ở ố hi m xác đ nh trên c s tính toán xác su t c a nh ng r i ro t n th t x y ra ho c trên c s th ng
ủ ứ ể ồ ấ ằ ổ ườ ố ớ ệ kê t n th t nh m thu đ m c phí đ b i th ậ ng và có lãi. Theo pháp lu t hi n hành đ i v i các
ệ ể ể ả ẩ ả ả ượ ứ ể ả s n ph m b o hi m tài s n mà doanh nghi p b o hi m đ c phép kinh doanh thì m c phí, bi u phí
ệ ự ớ ộ ự ả ượ ậ ộ do doanh nghi p t xây d ng và đăng ký v i B tài chính và ph i đ c B tài chính xác nh n.
ề ồ ấ ườ ả 3.2.4. V n đ b i th ng b o hi m ể :
ườ ệ ồ ự ệ ể ả ả ả ườ ả ề ủ ụ ồ V th t c b i th ng b o hi m ể , Khi x y ra s ki n b o hi m, vi c b i th ể ng b o hi m
ự ệ ướ ượ đ c th c hi n theo các b c sau:
ấ ổ Th nh t ị ứ ấ , giám đ nh t n th t.
ậ ủ ạ ộ ố ớ ể ể ả ả ấ ổ ị ế Giám đ nh t n th t là ho t đ ng ki m tra, k t lu n c a bên b o hi m đ i v i tài s n đ ượ c
ự ệ ể ể ả ả ả b o hi m khi x y ra s ki n b o hi m.
ờ ử ả ị ể ể ế ấ ầ ả ả ị Ng ườ ượ i đ c b o hi m ph i k p th i g i gi y báo và yêu c u bên b o hi m đ n giám đ nh
ấ ằ ổ t n th t nh m :
ạ ấ ổ ị Xác đ nh tình tr ng t n th t ;
ứ ộ ị ệ ạ ậ ấ Xác đ nh m c đ thi t h i v t ch t;
ế ấ ậ ổ K t lu n nguyên nhân gây ra t n th t;
ể ả ặ ườ ạ ệ ủ ọ ả ể ạ ả Ng ườ ượ i đ c b o hi m ho c ng i đ i di n c a h ph i đ nguyên tình tr ng tài s n đã b ị
ặ ự ộ ừ ế ể ấ ộ ơ ấ ấ ổ t n th t, không làm m t d u v t, xáo tr n ho c t ự ứ đ ng di chuy n đi n i khác tr khi có s ch ng
ế ạ ườ ủ ữ ệ ể ạ ậ ả ạ ơ ki n t ệ i hi n tr ng c a đ i di n các c quan h u quan t m l p biên b n và niêm phong đ ch ờ
ụ ể ả ượ ủ ể ế ệ ấ ả ổ ị ị ị giám đ nh viên c a bên b o hi m đ n giám đ nh c th . Vi c giám đ nh t n th t ph i đ ế c ti n
ặ ủ ớ ự ả ậ ể ả ả ả ị hành v i s có m t c a ng ườ ượ i đ c b o hi m và ph i l p thành văn b n “ Biên b n giám đ nh”.
ả ả ậ ị ả ổ ấ ả ấ ổ ị Biên b n giám đ nh là văn b n ghi nh n, mô t t n th t. Biên b n giám đ nh t n th t cùng các tài
ể ử ứ ứ ệ ồ ườ ậ ấ ổ li u có liên quan khác là ch ng c pháp lý đ x lý b i th ậ ng t n th t. Chính vì v y pháp lu t
ị ườ ấ ượ ợ ố ề ớ quy đ nh : Trong tr ng h p hai bên không th ng nh t đ c v i nhau v nguyên nhân và m c đ ứ ộ
ể ư ệ ả ấ ầ ị ị ể ộ ậ ổ t n th t thì có th tr ng c u giám đ nh viên đ c l p, chi phí giám đ nh do doanh nghi p b o hi m
ị ườ ậ ả ợ ượ ề ệ ư ầ ị ch u. Trong tr ng h p các bên không tho thu n đ ộ ậ c v vi c tr ng c u giám đ nh viên đ c l p
ộ ượ ơ ả ơ ư ủ ấ ặ ầ thì m t trong các bên đ ổ c yêu c u toà án n i x y ra t n th t ho c n i c trú c a ng ườ ượ i đ c
ậ ủ ộ ậ ộ ậ ể ế ị ỉ ị ị ị ộ ả b o hi m ch đ nh giám đ nh viên đ c l p. K t lu n c a giám đ nh viên đ c l p có giá tr ràng bu c
ố ớ đ i v i các bên.
ế ồ ườ Th haiứ ạ , khi u n i đòi b i th ng
ế ạ ồ ườ ủ ể ể ả ả ầ Khi u n i đòi b i th ng là hành vi c a ng ườ ượ i đ ả ề c b o hi m yêu c u bên b o hi m tr ti n
ườ ứ ứ ể ả ườ ượ ả ờ ạ ư ể ồ b i th ơ ở ữ ng b o hi m trên c s nh ng ch ng c do ng ế c b o hi m đ a ra. Th i h n khi u i đ
ồ ườ ượ ố ớ ừ ả ạ ả ắ ị ạ n i, đòi b i th ng đ ể c quy đ nh trong các quy t c b o hi m đ i v i t ng lo i tài s n. Thông
ườ ộ ồ ơ ạ ồ ườ ồ th ế ng b h s khi u n i, đòi b i th ng bao g m :
ư ế ạ Th khi u n i;
ứ ể ấ ậ ả Gi y ch ng nh n b o hi m ;
ả ấ ổ ị Biên b n giám đ nh t n th t;
ề ả ồ ườ B ng tính ti n b i th ng ;
ư ả ờ ủ Th tr l i c a các bên liên quan;
ế ổ ự ữ ấ D kháng nh ng bên có liên quan đ n t n th t;
ệ Các tài li u khác;
ờ ạ ể ừ ị ậ ượ ộ ồ ơ ệ ể ả Trongth i h n quy đ nh k t ngày nh n đ ẽ ồ c b h s , doanh nghi p b o hi m s b i
ườ ả ờ ừ ố ồ ườ th ặ ng ho c tr l ch i b i th i t ng.
ề ồ ườ Th baứ , thanh toán ti n b i th ng.
ố ề ồ ườ ể ệ ả ả ể ả S ti n b i th ả ng mà doanh nghi p b o hi m ph i tr cho ng ườ ượ i đ c b o hi m đ ượ c
ơ ở ị ườ ị ả ượ ả ể ả ạ ể ấ ờ ổ xác đ nh trên c s giá th tr ng cu tài s n đ c b o hi m t ả i th i đi m x y ra t n th t, t ạ ơ i n i
ứ ộ ổ ệ ạ ự ế ả ệ ị ấ ổ ị ấ ả x y ra t n th t và m c đ thi t h i th c t x y ra, chi phí cho vi c đ nh giá và xác đ nh t n th t do
ố ề ệ ả ồ ị ườ ệ ể ả ả ể doanh nghi p b o hi m ch u. S ti n b i th ng mà doanh nghi p b o hi m tr cho ng ườ ượ i đ c
ể ượ ố ề ừ ườ ể ậ ợ ả b o hi m không v ả t quá s ti n b o hi m, tr tr ợ ả ng h p các bên có tho thu n khác trong h p
ố ề ể ả ồ ườ ả ả ệ ể ả ồ đ ng b o hi m. Ngoài s ti n b i th ng, doanh nghi p b o hi m còn ph i tr cho ng ườ ượ i đ c
ữ ể ầ ế ể ề ế ổ ữ ấ ạ ợ ả b o hi m nh ng chi phí c n thi t và h p lý đ đ phòng, h n ch t n th t và nh ng chi phí phát
ỉ ẫ ủ ể ự ể ệ ệ ể ả ả ả ị sinh mà ng ườ ượ i đ c b o hi m ph i ch u đ th c hi n ch d n c a doanh nghi p b o hi m. Các
ượ ả ỷ ệ ữ ố ề ể ể ả ả ả ị ượ ị chi phí này đ c tr theo t gi a s ti n b o hi m và giá tr tài s n b o hi m đ l c xác đ nh
ố ề ể ả ồ ợ ồ ị ườ ệ ể trong h p đ ng b o hi m. Khi xác đ nh s ti n b i th ể ừ ả ng, doanh nghi p b o hi m có th tr đi
ứ ồ ườ ế ợ ồ ị ễ m c mi n b i th ng quy đ nh trong h p đ ng n u có ;
ứ ồ ề ể ể ể ệ ả ả ả V hình th c b i th ng ậ ườ bên mua b o hi m và doanh nghi p b o hi m có th tho thu n
ứ ồ ữ ộ ườ m t trong nh ng hình th c b i th ng sau ;
ử ữ ả ị ệ ạ S a ch a tài s n b thi t h i ;
ấ ằ ị ổ ụ ủ ế ả ạ ả Thay th tài s n b t n th t b ng tài s n khác cùng ch ng lo i, tính năng, tác d ng, tình
ậ ạ ỹ tr ng k thu t ;
ả ề ồ ườ ị ườ ủ ả Tr ti n b i th ng theo giá th tr ng c a tài s n đó .
ườ ả ậ ợ ượ ứ ề ồ ườ ệ Trong tr ng h p các bên không tho thu n đ c v hình th c b i th ồ ng thì vi c b i
ườ ẽ ượ ự ệ ề ằ th ng s đ c th c hi n b ng ti n.
ồ ườ ệ ề ả ồ ượ ặ Sau khi đã b i th ng, doanh nghi p có quy n thu h i tài s n đã đ ồ ế c thay th ho c b i
ườ ị ườ ộ ủ ả th ng toàn b theo giá th tr ng c a tài s n.
ề ệ ể ầ ồ ườ ườ ứ ỗ ệ ạ V vi c chuy n yêu c u b i hoàn trong tr ợ ng h p ng i th ba có l i gây thi t h i cho ng ườ i
ể ệ ể ả ả ồ ườ ầ ể ả ượ đ c b o hi m và doanh nghi p b o hi m đã b i th ủ ng đ y đ cho ng ườ ượ i đ c b o hi m thì
ề ể ầ ả ả ườ ứ ề ả ồ ng ườ ượ i đ ể c b o hi m ph i chuy n quy n yêu c u ng i th ba b i hoàn kho n ti n mà mình đã
ậ ồ ườ ể ả ườ ể ả ừ ố nh n b i th ệ ng cho doanh nghi p b o hi m. Tr ợ ng h p ng ườ ượ i đ c b o hi m t ể ch i chuy n
ả ư ặ ừ ỏ ứ ể ề ệ ề ả quy n cho doanh nghi p b o hi m, không b o l u ho c t ồ ầ b quy n yêu c u bên th ba b i
ườ ừ ố ề ể ệ ề ấ ả ồ ườ ỳ th ng thì doanh nghi p b o hi m có quy n kh u tr s ti n b i th ng tu theo m c đ l ứ ộ ỗ ủ i c a
ườ ượ ả ể ng c b o hi m. i đ
ể ả ượ ẹ ợ ầ ồ ị ệ Tuy nhiên doanh nghi p b o hi m không đ c yêu c u cha m , v , ch ng, con, anh ch em
ủ ộ ể ề ệ ể ả ả ả ả ồ ru t c a ng ườ ượ i đ c b o hi m b i hoàn kho n ti n mà doanh nghi p b o hi m đã tr cho ng ườ i
ừ ườ ữ ợ ườ ố ượ ấ ố ể ả ượ ả đ ể c b o hi m, tr tr ng h p nh ng ng ổ i này c ý gây ra t n th t cho đ i t ng b o hi m.
ủ ế ể ả ẩ ả ả 3.3 Các s n ph m b o hi m tài s n ch y u
ữ ư ừ ừ ụ ở ế ở ( Gi nguyên nh trong giáo trình t m c 3.3.1 t trang 330… đ n 3.3.9 trang 336 .)
ủ ộ Thông t ư ố s 98/2004/TT BTC c a B T ài chính ngày 19 th áng 10 n ăm 2004
ướ ẫ ị ị ố ủ H ng d n thi h ành Ngh đ nh s 42/2001/N ĐCP ngày 01 tháng 08 n ăm 2001 c a
ủ ị ế ộ ố ủ ể ề ậ ả Chính ph quy đ nh chi ti t thi h ành m t s đi u c a Lu t kinh doanh b o hi m
