
1
BỘ NỘI VỤ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI
Biên soạn: TS. Khuất Thị Thu Hiền
BÀI GIẢNG
KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI
(Dùng cho đào tạo trình độ đại học)
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Hà Nội, năm 2026

2
LỜI GIỚI THIỆU
Trong điều kiện nền kinh tế thị trường và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu
rộng, các hoạt động thương mại ở Việt Nam ngày càng đa dạng và phức tạp. Cùng
với đó, tranh chấp phát sinh trong hoạt động thương mại là khó tránh khỏi. Việc giải
quyết tranh chấp thương mại hiệu quả, đúng pháp luật và phù hợp với thực tiễn có ý
nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, góp phần
bảo đảm môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và lành mạnh.
Tranh chấp thương mại có thể được giải quyết thông qua nhiều phương thức
như thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại hoặc tòa án. Mỗi phương thức có
đặc điểm riêng, đòi hỏi người tham gia phải có những kiến thức cũng như kỹ năng
nhất định để lựa chọn và áp dụng một cách hiệu quả.
Bài giảng “Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại” được biên soạn nhằm
cung cấp cho người học kiến thức cơ bản về các phương thức giải quyết tranh chấp
thương mại và kỹ năng cần thiết để vận dụng trong thực tiễn. Nội dung bài giảng gồm
5 chương:
Chương 1. Khái quát về tranh chấp thương mại và kỹ năng giải quyết tranh chấp
thương mại
Chương 2. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại bằng thương lượng
Chương 3. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại bằng hòa giải
Chương 4. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài thương mại
Chương 5. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại tại tòa án.
Hy vọng rằng bài giảng sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên
và những người quan tâm đến lĩnh vực pháp luật thương mại, góp phần hỗ trợ việc
nghiên cứu, học tập và nâng cao kỹ năng giải quyết tranh chấp trong thực tiễn. Chúng
tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn đọc để tài liệu ngày càng được
hoàn thiện hơn.

3
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU ..................................................................................................... 2
CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT VỀ TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI VÀ KỸ NĂNG
GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI .................................................... 6
1.1. Khái quát về tranh chấp thương mại ........................................................... 6
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của tranh chấp thương mại .................................. 6
1.1.2. Phân loại tranh chấp thương mại ........................................................... 8
1.1.3. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp thương mại .................................. 10
1.2. Giải quyết tranh chấp thương mại ............................................................. 11
1.2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của giải quyết tranh chấp thương mại .. 11
1.2.2. Các phương thức giải quyết tranh chấp thương mại ........................... 14
1.2.3. Các chủ thể tham gia vào giải quyết tranh chấp thương mại .............. 15
1.2.4. Quy trình chung giải quyết tranh chấp thương mại ............................ 17
1.3. Các kỹ năng cơ bản trong giải quyết tranh chấp thương mại ................. 17
1.3.1. Kỹ năng chung trong giải quyết tranh chấp thương mại ..................... 18
1.3.2. Kỹ năng với từng loại chủ thể giải quyết tranh chấp thương mại ....... 18
Câu hỏi ôn tập ...................................................................................................... 19
Case study thảo luận ........................................................................................... 19
CHƯƠNG 2. KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI BẰNG
THƯƠNG LƯỢNG ................................................................................................. 29
2.1. Khái quát về thương lượng ......................................................................... 29
2.1.1. Khái niệm, đặc điểm của thương lượng ................................................ 29
2.1.2. Vai trò của thương lượng ...................................................................... 31
2.1.3. Nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng thương lượng ........................ 32
2.2. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại bằng thương lượng ............. 33
2.2.1. Kỹ năng chuẩn bị thương lượng ........................................................... 33

4
2.2.2. Kỹ năng đàm phán thương lượng ......................................................... 35
2.2.3. Kỹ năng lập biên bản thương lượng ..................................................... 36
2.2.4. Kỹ năng tư vấn thực hiện biên bản thương lượng ............................... 37
Câu hỏi ôn tập ...................................................................................................... 38
Case study thảo luận ........................................................................................... 38
CHƯƠNG 3. KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI BẰNG
HÒA GIẢI ................................................................................................................ 42
3.1. Khái quát về hoà giải ................................................................................... 42
3.1.1. Khái niệm, đặc điểm của hoà giải ......................................................... 42
3.1.2. Vai trò của hoà giải ................................................................................ 44
3.1.3. Nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng hoà giải .................................. 44
3.2. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại bằng hoà giải ....................... 45
3.2.1. Kỹ năng chuẩn bị hoà giải ..................................................................... 46
3.2.2. Kỹ năng tiến hành hoà giải ................................................................... 47
3.2.3. Kỹ năng lập biên bản hoà giải ............................................................... 48
3.2.4. Kỹ năng tư vấn thực hiện biên bản hoà giải ......................................... 49
Câu hỏi ôn tập ...................................................................................................... 50
Case study thảo luận ........................................................................................... 50
CHƯƠNG 4. KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI BẰNG
TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI ................................................................................ 57
4.1. Khái quát về trọng tài thương mại ............................................................. 57
4.1.1. Khái niệm, đặc điểm của trọng tài thương mại .................................... 57
4.1.2. Vai trò của trọng tài thương mại ........................................................... 59
4.1.3. Nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại ............. 60
4.2. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài thương mại 61
4.2.1. Kỹ năng chuẩn bị giải quyết tranh chấp ............................................... 61
4.2.2. Kỹ năng tiến hành giải quyết tranh chấp .............................................. 63
4.2.3. Kỹ năng ra phán quyết trọng tài ............................................................ 64

5
4.2.4. Kỹ năng tư vấn thi hành phán quyết trọng tài ...................................... 64
Câu hỏi ôn tập ...................................................................................................... 65
Case study thảo luận ........................................................................................... 65
CHƯƠNG 5. KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI TẠI
TÒA ÁN ................................................................................................................... 70
5.1. Khái quát về toà án ...................................................................................... 70
5.1.1. Khái niệm, đặc điểm của toà án ............................................................ 70
5.1.2. Vai trò của Tòa án .................................................................................. 72
5.1.3. Nguyên tắc giải quyết tranh chấp tại toà án ......................................... 73
5.2. Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại bằng toà án .......................... 74
5.2.1. Kỹ năng chuẩn bị giải quyết .................................................................. 74
5.2.2. Kỹ năng tiến hành giải quyết ................................................................. 76
5.2.3. Kỹ năng ra bản án, quyết định .............................................................. 77
5.2.4. Kỹ năng tư vấn thi hành bản án, quyết định ........................................ 77
Câu hỏi ôn tập ...................................................................................................... 78
Case study thảo luận ........................................................................................... 79

