Bài giảng môn Thuế: Chương 5 - Thuế xuất nhập khẩu

Thuế xuất nhập khẩu đóng vai trò thiết yếu trong nền kinh tế quốc dân, là công cụ quản lý vĩ mô quan trọng của mọi quốc gia. Việc nghiên cứu sâu sắc về loại thuế gián thu này không chỉ làm rõ nguồn thu ngân sách mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách thương mại quốc tế, khuyến khích hoạt động xuất nhập khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về khái niệm, đặc điểm, và vai trò của thuế xuất nhập khẩu, đồng thời giới thiệu hệ thống pháp luật nền tảng và các quy định chung liên quan đến đối tượng chịu thuế và người nộp thuế, đặt nền móng cho việc hiểu rõ cơ chế vận hành của thuế suất và căn cứ tính thuế trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, luật, hải quan; cán bộ công chức ngành thuế, hải quan; các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Tài liệu này đi sâu vào tìm hiểu thuế xuất nhập khẩu, một loại thuế gián thu trọng yếu được áp dụng tại cửa khẩu và biên giới quốc gia. Bắt đầu với khái niệm cơ bản, tài liệu nhấn mạnh đặc điểm của loại thuế này là chỉ thu một lần tại khâu xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các yếu tố quốc tế. Vai trò của thuế xuất nhập khẩu được phân tích chi tiết, bao gồm khả năng động viên nguồn thu cho ngân sách nhà nước, công cụ quản lý và hướng dẫn hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần khuyến khích xuất khẩu, thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, duy trì cân bằng cán cân thanh toán quốc tế, và thực hiện chính sách đối ngoại thông qua các ưu đãi thuế. Phần nội dung cốt lõi trình bày hệ thống pháp luật thuế xuất nhập khẩu, liệt kê các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng như Luật thuế xuất nhập khẩu (điển hình là Luật số 107/2016/QH13), các Nghị định, Quyết định và Thông tư chi tiết, tạo ra một khung pháp lý vững chắc. Quy định chung về đối tượng chịu thuế được làm rõ, bao gồm hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới, hàng hóa từ thị trường nội địa vào khu phi thuế quan và ngược lại, cùng với các trường hợp không áp dụng thuế. Tài liệu cũng định nghĩa người nộp thuế, bao gồm chủ hàng, tổ chức ủy thác, người xuất cảnh, nhập cảnh, và các đối tượng được ủy quyền nộp thuế thay. Cuối cùng, các căn cứ tính thuế, thời điểm tính thuế và các loại biểu thuế (ưu đãi, ưu đãi đặc biệt, thông thường) cũng được đề cập, giải thích cách xác định trị giá tính thuế và thuế suất theo tỷ lệ phần trăm, làm nổi bật sự phức tạp và tầm quan trọng của cơ chế chính sách thuế này đối với các hoạt động kinh tế liên quan đến quản lý hải quan và thương mại quốc tế.