Bài giảng Nghiên cứu thị trường quốc tế - Chương 4: Các phương pháp thu nhập dữ liệu

Trong bất kỳ hoạt động nghiên cứu khoa học hay kinh doanh nào, việc thu thập dữ liệu đóng vai trò nền tảng, quyết định chất lượng và độ tin cậy của kết quả phân tích. Đặc biệt, việc lựa chọn và áp dụng đúng đắn các phương pháp thu thập dữ liệu là yếu tố then chốt giúp nhà nghiên cứu tiếp cận thông tin một cách hiệu quả và tiết kiệm. Tài liệu này đi sâu vào giới thiệu hai loại dữ liệu cơ bản: dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp, cùng với các phương pháp thu thập dữ liệu phổ biến, từ đó cung cấp cái nhìn tổng quan về quy trình quan trọng này, nhằm trang bị kiến thức cần thiết cho việc triển khai nghiên cứu.

Sinh viên, giảng viên chuyên ngành kinh tế, marketing, và các nhà nghiên cứu cần tìm hiểu về các phương pháp thu thập dữ liệu trong nghiên cứu.

Chương này cung cấp một cái nhìn tổng thể về các phương pháp thu thập dữ liệu, là yếu tố then chốt trong mọi hoạt động nghiên cứu khoa học và kinh doanh. Tài liệu bắt đầu bằng việc phân biệt rõ ràng hai loại dữ liệu cơ bản: dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Đối với dữ liệu thứ cấp, bản thảo trình bày định nghĩa, ưu điểm nổi bật như dễ tìm kiếm, chi phí thấp, và khả năng phù hợp ngay với cuộc nghiên cứu, đồng thời chỉ ra các nhược điểm tiềm tàng như sự lỗi thời, tính không phù hợp về khái niệm hay phương pháp tính toán. Các nguồn dữ liệu thứ cấp đa dạng cũng được liệt kê, bao gồm báo cáo nghiên cứu, báo cáo kinh tế-xã hội, bài báo và giáo trình. Tiếp theo, tài liệu tập trung vào dữ liệu sơ cấp, loại dữ liệu nguyên thủy được thu thập lần đầu bởi chính người nghiên cứu. Ba nhóm phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp chính được giới thiệu chi tiết. Đầu tiên là phương pháp thử nghiệm, được định nghĩa là việc chủ động thay đổi đối tượng và môi trường để thu thập thông tin, với ưu điểm là dữ liệu có độ tin cậy cao nhưng nhược điểm là khó nghiên cứu các yếu tố phức tạp và chi phí cao. Thứ hai là phương pháp quan sát, cho phép ghi nhận thông tin khách quan mà không cần sự hợp tác của đối tượng, mang lại dữ liệu có độ tin cậy cao nhưng khó đảm bảo yêu cầu chọn mẫu và không ghi nhận được dữ liệu bên trong. Cuối cùng là các hình thức phỏng vấn đa dạng, bao gồm phỏng vấn tại nhà/cơ quan, phỏng vấn nơi công cộng và phỏng vấn theo chiều sâu, mỗi loại đều có ưu và nhược điểm riêng về khả năng thuyết phục, kiểm soát, chi phí và độ sâu của thông tin. Việc hiểu rõ từng phương pháp cùng với những ưu và nhược điểm của chúng là rất quan trọng. Tài liệu này giúp người đọc lựa chọn phương pháp thu thập dữ liệu phù hợp nhất với mục tiêu nghiên cứu và nguồn lực sẵn có, từ đó nâng cao hiệu quả và độ chính xác của quá trình nghiên cứu, đặc biệt trong lĩnh vực marketing.