Bài giảng Nghiên cứu thị trường quốc tế - Chương 6: Thiết kế bản câu hỏi

Trong bối cảnh nghiên cứu khoa học và khảo sát thị trường ngày nay, việc thu thập dữ liệu chính xác và đáng tin cậy đóng vai trò then chốt cho mọi phân tích và quyết định. Bản câu hỏi là công cụ không thể thiếu để đạt được mục tiêu này, giúp đo lường hành vi, thái độ và đặc điểm của đối tượng nghiên cứu một cách có cấu trúc. Tuy nhiên, thiết kế bản câu hỏi hiệu quả không chỉ đơn thuần là việc đặt ra các câu hỏi, mà đòi hỏi một quy trình khoa học và sự thấu hiểu sâu sắc về tâm lý người trả lời. Chương này sẽ trình bày tổng quan về tầm quan trọng, nhiệm vụ, và các bước cơ bản trong quy trình thiết kế bản câu hỏi, từ đó đặt nền móng cho việc xây dựng các công cụ khảo sát chất lượng cao.

Sinh viên các ngành kinh tế, marketing, quản trị kinh doanh, nghiên cứu viên và chuyên gia thực hành trong lĩnh vực khảo sát thị trường, nghiên cứu xã hội.

Chương này đi sâu vào khái niệm và vai trò thiết yếu của bản câu hỏi như một công cụ khảo sát cấu trúc nhằm thu thập dữ liệu về hành vi, thái độ và đặc điểm của người trả lời. Nó nhấn mạnh năm nhiệm vụ chính của bản câu hỏi, từ việc khuyến khích hợp tác và tư duy sâu sắc từ phía người trả lời đến việc hướng dẫn rõ ràng và thuận lợi hóa phân tích dữ liệu. Đồng thời, tài liệu cũng đề cập đến các giới hạn cố hữu của bản câu hỏi, như khả năng nhớ nhầm hay thiếu thông tin của người được hỏi, và việc nó không phải là công cụ dự báo hành vi tuyệt đối. Phần trọng tâm của chương là quy trình thiết kế bản câu hỏi, bao gồm các bước tuần tự: xác định dữ liệu cần thu thập dựa trên mục đích nghiên cứu, lựa chọn phương pháp phỏng vấn phù hợp ảnh hưởng đến nội dung và hình thức, chọn lọc nội dung câu hỏi đảm bảo người được hỏi hiểu và có thông tin để trả lời, quyết định dạng câu hỏi (chẳng hạn như câu hỏi mở với ưu nhược điểm riêng), và xác định từ ngữ cũng như cấu trúc, hình thức trình bày. Đặc biệt, tài liệu còn thảo luận các yếu tố ảnh hưởng đến việc cung cấp thông tin của người trả lời, bao gồm sự sẵn lòng và khả năng nhớ lại (có trợ giúp hoặc không trợ giúp), cùng các lý do tiềm ẩn dẫn đến việc không muốn hoặc không thể cung cấp thông tin. Quy trình này kết thúc bằng giai đoạn kiểm tra, hiệu chỉnh và thử nghiệm để hoàn thiện bản câu hỏi, đảm bảo độ tin cậy và hiệu quả trong việc thu thập thông tin.