Bài giảng Nguyên lý thống kê - Chương 8: Điều tra chọn mẫu

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, việc ra quyết định dựa trên dữ liệu là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của các tổ chức. Tuy nhiên, việc thu thập thông tin từ toàn bộ tổng thể thường tốn kém và không khả thi. Điều tra chọn mẫu đã trở thành một phương pháp thống kê không thể thiếu, cho phép thu thập dữ liệu hiệu quả và đáng tin cậy từ một tập hợp con mang tính đại diện. Chương này sẽ cung cấp những kiến thức nền tảng về điều tra chọn mẫu, từ khái niệm, ý nghĩa đến các phương pháp thực hiện. Mục tiêu là trang bị cho người học khả năng áp dụng linh hoạt các kỹ thuật chọn mẫu để thu thập và phân tích dữ liệu, làm cơ sở cho việc suy rộng kết quả một cách chính xác.

Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán và các chuyên ngành kinh tế khác đang theo học môn Nguyên lý Thống kê, cũng như các nhà nghiên cứu và phân tích dữ liệu cần áp dụng phương pháp điều tra chọn mẫu.

Tài liệu này đi sâu vào khái niệm và ý nghĩa của điều tra chọn mẫu như một phương pháp thu thập dữ liệu thống kê không toàn bộ, nhưng đảm bảo tính đại diện. Nó giải thích tại sao điều tra chọn mẫu lại quan trọng, đặc biệt trong các tình huống đòi hỏi sự nhanh chóng, tiết kiệm chi phí, và khả năng nghiên cứu chuyên sâu mà không làm biến dạng đối tượng. Các trường hợp vận dụng cụ thể cũng được trình bày, nhấn mạnh tính linh hoạt của phương pháp này. Phần trọng tâm là điều tra chọn mẫu ngẫu nhiên, giới thiệu các lý luận cơ bản về tổng thể chung và tổng thể mẫu, cùng với các công thức tính toán mức độ trung bình, tỷ lệ và phương sai cho cả hai loại tổng thể. Tài liệu còn làm rõ sự khác biệt giữa chọn mẫu hoàn lại và không hoàn lại, đồng thời cung cấp ví dụ minh họa chi tiết về cách tính toán các đại lượng này. Một khía cạnh then chốt được thảo luận là sai số chọn mẫu, bao gồm phân loại và các yếu tố ảnh hưởng, cũng như phương pháp xác định phạm vi sai số chọn mẫu và độ tin cậy của ước lượng. Cuối cùng, tài liệu đề cập đến cách xác định quy mô mẫu tối ưu, cân bằng giữa việc giảm thiểu sai số và chi phí. Nội dung này trang bị cho người đọc nền tảng vững chắc để thực hiện các cuộc điều tra chọn mẫu hiệu quả, giúp suy rộng kết quả một cách khoa học và đưa ra các quyết định chính xác trong nhiều lĩnh vực ứng dụng.