BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
CHƯƠNG TRÌNH ETEP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN
BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG CỐT CÁN
MÔ ĐUN 9
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN, KHAI THÁC
VÀ SỬ DỤNG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ TRONG DẠY HỌC
VÀ GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC
MÔN TOÁN
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2021
2
MỤC LỤC
MỤC LỤC ...................................................................................................................... 2
BAN BIÊN SOẠN TÀI LIỆU ....................................................................................... 6
DANH SÁCH CỘNG TÁC VIÊN ................................................................................ 6
KÍ HIỆU VIẾT TẮT ..................................................................................................... 7
CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ ............................................................................................. 8
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT MÔ ĐUN ............................................................................. 10
1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN ...................................................... 10
2. YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN .............................................................. 10
3. NỘI DUNG CHÍNH ............................................................................................ 10
4. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG .......................................................... 10
5. TÀI LIỆU ĐỌC ................................................................................................... 32
NỘI DUNG 1. VAI TRÒ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN, HỌC LIỆU SỐ
VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ TRONG DẠY HỌC, GIÁO DỤC ...................... 32
1.1. Khái quát về công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ
trong dạy học, giáo dục ......................................................................................... 32
1.1.1. Công nghệ thông tin trong dạy học, giáo dục ........................................ 32
1.1.2. Học liệu số trong dạy học, giáo dục ...................................................... 33
1.1.3. Thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục .......................................... 34
1.2. Các xu hướng hiện nay trong ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác,
sử dụng học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục ...................... 35
1.2.1. Công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục ............ 35
1.2.2. Công nghệ thông tin và ứng dụng để đổi mới phương pháp dạy học,
hình thức dạy học, kiểm tra đánh giá............................................................... 36
1.2.3. Công nghệ thông tin và ứng dụng trong giáo dục thông minh và xây dựng
hệ sinh thái giáo dục ........................................................................................ 38
1.3. Vai trò của công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ
trong dạy học, giáo dục ......................................................................................... 39
1.3.1. Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học, giáo dục ...................... 39
1.3.2. Vai trò của học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục .. 42
1.4. Một số yêu cầu đặt ra trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số
và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục ...................................................... 47
1.4.1. Đảm bảo tính khoa học .......................................................................... 47
3
1.4.2. Đảm bảo tính sư phạm ........................................................................... 48
1.4.3. Đảm bảo tính pháp lí ............................................................................. 48
1.4.4. Đảm bảo tính thực tiễn .......................................................................... 50
NỘI DUNG 2. THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ, HỌC LIỆU SỐ VÀ PHẦN MỀM
HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC HỌC SINH TIỂU HỌC ..... 51
2.1. Thiết bị công nghệ hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục ............................ 51
2.1.1. Một số thiết bị công nghệ cơ bản ......................................................... 51
2.1.2. Một số thiết bị công nghệ nâng cao ...................................................... 55
2.2. Học liệu số hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục học sinh ......................... 59
2.2.1. Nguồn học liệu số ................................................................................. 59
2.2.2. Mối quan hệ giữa loại nội dung dạy học với dạng học liệu số ............. 62
2.2.3. Sử dụng Internet để tìm kiếm học liệu số hỗ trợ hoạt động dạy học,
giáo dục ............................................................................................................ 62
2.3. Một số phần mềm hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục học sinh tiểu học . 65
2.3.1. Khái quát các phần mềm hỗ trợ dạy học môn Toán ở cấp tiểu học ..... 65
2.3.2. Phần mềm thiết kế/biên tập học liệu số và trình diễn ........................... 66
2.3.3. Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, đánh giá ..................................................... 76
2.3.4. Phần mềm hỗ trợ dạy học trực tuyến .................................................... 78
2.3.5. Phần mềm hỗ trợ quản lí lớp học và hỗ trợ học sinh ............................ 81
NỘI DUNG 3. LỰA CHỌN, ỨNG DỤNG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ,
HỌC LIỆU SỐ VÀ PHẦN MỀM HỖ TRỢ TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC,
GIÁO DỤC MÔN TOÁN Ở CẤP TIỂU HỌC ..................................................... 86
3.1. Cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ
trong hoạt động dạy học, giáo dục môn Toán ở cấp tiểu học ............................... 86
3.1.1. Cơ sở lựa chọn các hình thức dạy học có ứng dụng công nghệ thông tin
phù hợp thực tiễn dạy học môn Toán ở cấp tiểu học....................................... 86
3.1.2. Cơ sở lựa chọn, ứng dụng phần mềm, thiết bị công nghệ hỗ trợ thiết kế
nội dung dạy học, giáo dục và kiểm tra đánh giá ............................................ 90
3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học
môn Toán ở cấp tiểu học ....................................................................................... 95
3.2.1. Ứng dụng các phần mềm và thiết bị công nghệ để tìm kiếm, thiết kế,
biên tập học liệu ............................................................................................... 95
4
3.2.2. Ứng dụng các phần mềm và thiết bị công nghệ trong tổ chức hoạt động
học có ứng dụng công nghệ thông tin.............................................................. 98
3.2.3. Ứng dụng các phần mềm và thiết bị công nghệ trong hoạt động kiểm tra
đánh giá kết quả học tập, giáo dục ................................................................ 100
3.2.4. Ứng dụng các phần mềm và thiết bị công nghệ để hỗ trợ quản lí HS/lớp
học, quản lí thông tin và theo dõi tiến bộ học tập của HS ............................. 101
3.3. Phân tích và đánh giá việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động
dạy học, giáo dục môn Toán ở cấp tiểu học qua trường hợp minh họa ..............103
3.3.1. Kế hoạch bài dạy có ứng dụng CNTT trong môn Toán ở cấp
tiểu học .......................................................................................................... 103
3.3.2. Phân tích và đánh giá việc ứng dụng CNTT ....................................... 106
NỘI DUNG 4. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TỰ HỌC VÀ HỖ TRỢ ĐỒNG
NGHIỆP NÂNG CAO NĂNG LỰC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC VÀ QUẢN LÍ HỌC SINH
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ......................................................................................108
4.1. Xây dựng kế hoạch tự học và hướng dẫn đồng nghiệp ...............................108
4.1.1. Xây dựng kế hoạch tự học nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ
thông tin ......................................................................................................... 108
4.1.2. Các hình thức hỗ trợ đồng nghiệp và mô hình hỗ trợ đồng nghiệp ..... 110
4.1.3. Xây dựng kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp nâng cao năng lực ứng dụng
công nghệ thông tin ....................................................................................... 111
4.2. Một số hướng dẫn triển khai và thực hiện kế hoạch ....................................111
4.2.1. Gợi ý triển khai và thực hiện kế hoạch tự học ..................................... 111
4.2.2. Gợi ý triển khai và thực hiện kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp ................ 112
Phụ lục 3.1. Xây dựng kế hoạch hay phương án ứng dụng công nghệ thông tin,
học liệu số và thiết bị công nghệ ...........................................................................116
Phụ lục 3.2. Quy trình thiết kế chủ đề học tập/bài dạy có ứng dụng công nghệ
thông tin theo mô hình ADDIE ............................................................................118
Phụ lục 3.3. Điều kiện để ứng dụng công nghệ thông tin hiệu quả...................121
Phụ lục 3.4. Kế hoạch bài dạy minh họa .............................................................123
Phụ lục 4.1 ..............................................................................................................127
Phụ lục 4.2 ..............................................................................................................130
5
Phụ lục 4.3 ..............................................................................................................136
ĐÁNH GIÁ KHOÁ HỌC .....................................................................................143
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................144