Bài giảng Nhập môn Tài chính ngân hàng: Chương 2 - TS. Nguyễn Thị Vũ Khuyên

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, tài chính đóng vai trò cốt yếu trong việc vận hành và phát triển của mọi quốc gia và tổ chức. Đây không chỉ là một lĩnh vực chuyên sâu mà còn là một hệ thống các quan hệ kinh tế phức tạp, chi phối quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ. Việc nắm vững các khái niệm cơ bản, chức năng, vai trò cùng với sự ra đời và phát triển của tài chính là nền tảng quan trọng để hiểu sâu hơn về cơ chế vận hành của nền kinh tế, từ đó đưa ra các quyết định hiệu quả về phân phối nguồn lực và huy động vốn.

Sinh viên, học viên, nhà nghiên cứu và những người quan tâm đến lĩnh vực kinh tế, tài chính cần nắm vững kiến thức cơ bản về tài chính.

Nội dung này trình bày một cái nhìn tổng quan về tài chính, bắt đầu bằng việc cung cấp định nghĩa rõ ràng. Theo đó, tài chính được hiểu là một hệ thống các quan hệ phân phối phức tạp giữa các chủ thể kinh tế trong xã hội, được thực hiện thông qua việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ. Đây cũng là một quá trình chuyển dịch các nguồn lực tài chính qua không gian và thời gian, nhấn mạnh bản chất của nó là quan hệ phân phối thông qua quỹ tiền tệ.

Tiếp theo, tài liệu đi sâu vào các chức năng và vai trò then chốt của tài chính. Hai chức năng chính được đề cập là chức năng phân phối (bao gồm phân phối không hoàn trả như ngân sách nhà nước, phân phối có hoàn trả như tín dụng, và phân phối hoàn trả có điều kiện như bảo hiểm) và chức năng giám sát, thể hiện qua việc kiểm soát các chỉ số tài chính. Từ đó, tài chính phát huy hai vai trò quan trọng: huy động vốn cho các chủ thể kinh tế và tăng cường hiệu quả sử dụng vốn thông qua hoạt động giám sát tài chính.

Cuối cùng, tài liệu khám phá sự ra đời và quá trình phát triển của tài chính. Điều kiện tiên quyết cho sự hình thành tài chính là sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ và sự hoàn thiện các chức năng của Nhà nước. Quá trình này được minh họa qua sự phát triển của tài chính trong các lĩnh vực như tín dụng, bảo hiểm, ngân sách nhà nước và các hoạt động tài chính nội bộ. Tổng thể, tài liệu cung cấp một nền tảng kiến thức vững chắc về các khía cạnh cơ bản của tài chính, hữu ích cho việc nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn kinh tế.