1
1
Sinh
Sinh lý
lý §
§é
éng
ng v
vË
Ët
tn
n©
©ng
ng cao
cao
Ph
PhÇ
Çn
nII
II
ti
tiª
ªu
uho
ho¸
¸ë
ë®
®é
éng
ng
v
vË
Ët
tnhai
nhai l
l¹
¹i
i
Ng
Ng
êi
êi bi
biª
ªn
nso
so¹
¹n: PGS.TS.
n: PGS.TS. NguyÔn
NguyÔn B
B¸
¸M
Mï
ïi
i
2
I.
I. §
§Æ
Æc
c®
®i
iÓ
Óm
mcÊu
cÊu t
t¹
¹o
o ë
ëd
d¹
¹d
dµ
µy
ykÐp
kÐp
·CÊut¹o: 4 tói
+ 3 tóitr íc (d¹cá, tæong, l¸
s¸ch) Kh«ngtuyÕn, chØTB phô
tiÕtdÞchnhÇy
+ 1 tóisaucãtuyÕn(móikhÕ)
Sùnhail¹i
+ Nhail¹i lµ1 ®Æc®iÓmsinhlýcñaloµi nhail¹i
àGióp¨n nhanhë®ångcá, khiyªn tÜnhîlªn
nhail¹i.
+ NÕungõngàrèilo¹n tiªuho¸, ch íngh¬i…
3
L¸s¸ch
M. khÕ
T.ong
Lçtæongl¸s¸ch Tæong
R·nhthùcqu¶n
D¹móikhÕ
2
4
II.
II. Ti
Tiª
ªu
uho
ho¸
¸ë
ëd
d¹
¹c
cá
á
+
+ Th
Thï
ïng
ng l
lª
ªn
nmen
men l
lí
ín
n,
, ti
tiª
ªu
uho
ho¸
¸50% VCK KF
50% VCK KF ®
®.b
.b
k/n
k/n ti
tiª
ªu
uho
ho¸
¸chÊt
chÊt x
x¬
¬nhê
nhê vsv
vsv
2.1.
2.1. §
§iÒu
iÒu ki
kiÖ
Ön
nd
d¹
¹c
cá
á:
:(
(thu
thuË
Ën
nl
lî
îi
icho
cho vsv
vsv)
)
+ pH = 6,5
+ pH = 6,5-
-7,4
7,4 æ
æn
n®
®Þnh
Þnh (
(nhê
nhê n
n í
íc
cb
bä
ät
t)
)
+
+ Nhi
NhiÖ
Öt
t®é
®é =38
=38-
-41
410
0C,
C, ®é
®é È
Èm
m80
80-
-90%
90%
+
+ YÕm
YÕm khÝ
khÝ (0
(02
2) < 1%
) < 1%
+
+ Nhu
Nhu ®
®é
éng
ng yÕu
yÕu à
àTh
Thø
øc
c¨
¨n
n l
l
u
ul
l¹
¹i
i l
l©
©u
u
5
2.2 Vi
2.2 Vi sinh
sinh v
vË
Ët
td
d¹
¹c
cá
á
►►Ngu
Nguå
ån
ng
gè
èc
cVSV:
VSV:
+
+ C
C
m
mnhiÔm
nhiÔm tõ
tõ m
mÑ
Ñsang con
sang con
+
+ Tõ
Tõ th
thø
øc
c¨
¨n v
n vµ
µn
n í
íc
cu
uè
èng
ng
Trong
Trong d
d¹
¹c
cá
á:
:
+
+ B
B¸
¸m
mv
vµ
µo
oth
thø
øc
c¨
¨n (
n (kh
kh«
«ng
ng c
cè
è®
®Þnh
Þnh)
)
+
+ Trong
Trong dÞch
dÞch d
d¹
¹c
cá
á(l
(l¬
¬l
lö
öng
ng)
)
+
+ B
B¸
¸m
mv
vµ
µo
oth
thµ
µnh
nh d
d¹
¹c
cá
á(c
(c
tr
tró
ó)
)
*
* Cho
Cho tr
tr©
©u
ub
bß
ߨ
¨n
n nhiÒu
nhiÒu TA
TA tinh
tinh b
bé
ét
tà
à®
®ä
äng
ng ë
ë
khe
khe à
àl
lª
ªn
nmen
men nhanh
nhanh à
àaxit
axit ho
ho¸
¸
+
+ L
Lµ
µm
mchÕt
chÕt VSV
VSV
+
+ Ti
Tiª
ªu
uho
ho¸
¸chÊt
chÊt x
x¬
¬kÐm
kÐm
6
HÖVSV d¹cá
* Vi thùcvËt(microflora):+ NÊm(nÊmmen, nÊmmèc)
+ Vi khuÈn: »200 loµi VK 109vk/gchÊtchøa
* Vi ®éngvËt (chñyÕuprotozoa, tiªmmaotrïng, trïngt¬)
5
5 -
-10
10
1
1 -
-3
3
1 x 10
1 x 1044
24h
24h
NÊm
NÊm
10
10 -
-
50
50
3
3 -
-15
15
4 x 10
4 x 1055
6
6 –
–
36h
36h
Protozoa
Protozoa
50
50 -
-
90
90
15
15 -
-27
27
1 x
1 x
10
101010
20
20-
-30
30’
’
18 h
18 h
Vi
Vi khu
khuÈ
Èn
n
--Nhãm
Nhãm ph
ph©
©n
n gi
gi
i
itinh
tinh b
bé
ét
t
--Nhãm
Nhãm ph
ph©
©n
n gi
gi
i
icellulose
cellulose
%
%kh
khè
èi
i
l
l î
îng
ng VSVVSV
Kh
Khè
èi
il
l î
îng
ng VSVVSV
(g/l dung
(g/l dung tÝch
tÝch)
)
M
MË
Ët
t®é
®é
(
(s.l
s.l î
îng
ng/ml)
/ml)
Thêi
Thêi gian
gian
s
sè
èng
ng t
tè
èi
i®
®a
a
Métsè®Æc®iÓmquanträngcñac¸c nhãmVSV
3
7
1. Nhãmph©n gi¶ix¬ (xenluloza)
Bacteroidessuccinogenes, Ruminococcusflavefacieng
2. Nhãmph©n gi¶iHemixenluloza
Bacteroidesruminicola, Butyrivibriofibrisolvens
3. Nhãmph©n gi¶itinhbét: Bacteroidesamilophilus
4. Nhãmph©n gi¶i® êng: c¸c vkp.gi¶ix¬®ÒucãthÓp. gi¶i® êng
5. Nhãmph©n gi¶iprotein: Bacteroidesamilophilus
6. Nhãmt¹o NH3. BacteroidesRuminicola
7. Nhãmt¹o mªtal(CH4): Methanobacterium, Ruminanlicum
8. Nhãmph©n gi¶imì
9. Nhãmtænghîpvitamin B12
10. Nhãmsödôngc¸c axÝttrongd¹cá
8
Nguy
Nguyª
ªn
nsinh
sinh ®
®é
éng
ng v
vË
Ët
t(NS
(NS§
§V)
V)
►►L
Lí
íp
p(class)
(class) Ciliata
Ciliata (
(l
lí
íp
pti
tiª
ªm
mmao
mao)
)
Oligotricha
Oligotricha (
(dÞ
dÞ mao
mao)
) Holitricha
Holitricha
(
(®
®å
ång
ng mao
mao)
)
Lo
Loµ
µi
i(
(ordo
ordo)
) Entodimimorza
Entodimimorza
Trichostomorcidae
Trichostomorcidae
H
Hä
ä(family)
(family) ophryoscolecidae
ophryoscolecidae
isotrichadae
isotrichadae
H
Hä
äphô
phô (
(subfamidae
subfamidae)
) ophyryoscolicidae
ophyryoscolicidae Isotrichae
Isotrichae
Darytrichae
Darytrichae
Gi
Giè
èng
ng (species)
(species) Entodimium
Entodimium I.inlotinalis
I.inlotinalis D.
D.
ruminantium
ruminantium Diplodinium
Diplodinium I.
I. prostroma
prostroma
Coloscolex
Coloscolex
Enpiodimium
Enpiodimium
ophryoscolex
ophryoscolex
9
2.3
2.3 T
T¸
¸c
cdông
dông cu
cu
VSV
VSV
►
►
2.3.1
2.3.1 Ti
Tiª
ªm
mmao
mao tr
trï
ïng
ng
*
* Th
Thø
øc
c¨
¨n x
n x¬
¬
+ C
+ C¾
¾t
t xÐ
xÐ c
c¬
¬gi
gií
íi
ith
thø
øc
c¨
¨n
n th
th«
«x
x¬
¬
+
+ M
Mé
ét
ts
sè
èTMT
TMT cã
cã enzym
enzym Xenlulaza
Xenlulaza f/g
f/g xenluloza
xenluloza
+
+ M
Mé
ét
ts
sè
èTMT
TMT cã
cã enzym
enzym f/g
f/g b
bé
ét
t®
® êng
êng (
(isotricha
isotricha,
,
Dasytricha
Dasytricha)
) maltaza
maltaza,
, galactaza
galactaza…
…
M
Mé
ét
ts
sè
èTMT
TMT cã
cã k/n
k/n s
sö
ödông
dông ®
® êng
êng ®¬
®¬n
n
(
(polysaccarit
polysaccarit)
)
* Protein
* Protein
+
+ Entodimium
Entodimium cã
cã k/n
k/n f/g
f/g protein
protein à
àpeptit
peptit à
àa.amin
a.amin
à
àNH
NH33
4
10
*
* Ti
Tiª
ªm
mmao
mao tr
trï
ïng
ng th
thù
ùc
cb
bµ
µo
ovi
vi khu
khuÈ
Èn
n
1 TMT
1 TMT trong
trong 24 h
24 h nu
nuè
èt
th
hµ
µng
ng v
v¹
¹n VK
n VK
D
D¹
¹c
cá
áb
bß
ßcã
cã TMT D
TMT D¹
¹c
cá
áb
bß
ßko
ko cã
cã TMT
TMT
S.L
S.L î
îng
ng VK: 2x10
VK: 2x1010
10/ml 3,3x10
/ml 3,3x10 11
11/ml
/ml
* V
* V×
×v
vË
Ëy
y:
:
+
+ C
C¸
¸c
cn/c
n/c d
d¹
¹c
cá
ácã
cã TMT (
TMT (k/cã
k/cã VK)
VK) t
tû
ûl
lÖ
Öt/h
t/h x
x¬
¬
6,9%
6,9%
+ D
+ D¹
¹c
cá
ácã
cã VK
VK ko
ko cã
cã TMT
TMT t
tû
ûl
lÖ
Öt/h
t/h x
x¬
¬38,1%
38,1%
+ D
+ D¹
¹c
cá
ácã
cã TMT
TMT-
-VK
VK t
tû
ûl
lÖ
Öt/h
t/h x
x¬
¬65,2%
65,2%
11
M
Mé
ét
ts
sè
èh
h×
×nh
nh
nh
nh protozoa
protozoa
12
M
Mé
ét
ts
sè
èh
h×
×nh
nh
nh
nh protozoa (
protozoa (tiÕp
tiÕp)
)
5
13
M
Mé
ét
ts
sè
èh
h×
×nh
nh
nh
nh protozoa (
protozoa (tiÕp
tiÕp)
)
14
2.3.2 Vi
2.3.2 Vi khu
khuÈ
Èn
n
*
* S
Sè
èl
l î
îng
ng: 100
: 100 –
–500x10
500x109
9/g
/g chÊt
chÊt ch
chø
øa
ad
d¹
¹c
cá
á
*
* Ph
Ph©
©n
nlo
lo¹
¹i
i g
gå
åm
m> 200
> 200 lo
loµ
µi
i
+
+ D
Dù
ùa
av
vµ
µo
oh
h×
×nh
nh th
th¸
¸i
i:
: c
cÇ
Çu
utr
trï
ïng
ng,
, tr
trù
ùc
ctr
trï
ïng
ng
+
+ D
Dù
ùa
av
vµ
µo
o®
®Æ
Æc
c®
®i
iÓ
Óm
msinh
sinh h
hä
äc
c: c
: c¬
¬chÊt
chÊt nã
nã
t
t¸
¸c
c®
®é
éng
ng (
(ph
ph©
©n
ngi
gi
i
ichÊt
chÊt x
x¬
¬,
, tinh
tinh b
bé
ét
t,
,
®
® êng
êng, protein
, protein …
…)
)
+
+ D
Dù
ùa
av
vµ
µo
ob
b
n
nchÊt
chÊt protein
protein c
cñ
ña
avi
vi khu
khuÈ
Èn
n
*
* §
§
î
îc
cchia
chia ra
ra 11
11 nhãm
nhãm
15
M
Mé
ét
ts
sè
èh
h×
×nh
nh
nh
nh vi
vi khu
khuÈ
Èn
n