Bài giảng Tài chính công: Chương 1 - Lê Thị Diệu Huyền

Tài chính công đóng vai trò trọng yếu trong việc định hình cơ cấu kinh tế và đời sống xã hội của mỗi quốc gia. Nó nghiên cứu cách chính phủ thu thập và phân bổ nguồn lực để cung cấp hàng hóa và dịch vụ công, giải quyết các vấn đề thị trường thất bại, và thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Hiểu biết sâu sắc về tài chính công là điều cần thiết để phân tích chính sách thuế, chi tiêu công và ngân sách nhà nước, từ đó đánh giá hiệu quả của sự can thiệp chính phủ vào nền kinh tế. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan toàn diện về các khía cạnh cơ bản của lĩnh vực quan trọng này, đặt nền tảng cho việc nghiên cứu chuyên sâu hơn về vai trò của khu vực công trong phát triển bền vững.

Sinh viên, nhà nghiên cứu, chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, quản lý nhà nước và chính sách công.

Tài liệu này trình bày một cách tổng quan về tài chính công, bắt đầu bằng việc định nghĩa và phân loại khu vực công theo các quan điểm kinh tế khác nhau, bao gồm vai trò của chính phủ liên bang, bang, địa phương và các doanh nghiệp nhà nước. Trọng tâm ban đầu đặt vào các vấn đề kinh tế học cơ bản mà khu vực công phải đối mặt, như sản xuất cái gì, như thế nào và cho ai, cùng với các cách thức phân bổ nguồn lực và can thiệp của chính phủ. Một phần quan trọng của tài liệu là phân tích sâu về hàng hóa và dịch vụ công, phân biệt rõ ràng giữa hàng hóa công thuần túy (không cạnh tranh, không loại trừ) và hàng hóa công không thuần túy (có thể tắc nghẽn hoặc loại trừ bằng giá). Phương pháp tiếp cận bao gồm việc so sánh các đặc điểm này với hàng hóa tư nhân và đưa ra ví dụ minh họa cụ thể để làm rõ khái niệm. Tài liệu cũng đặt ra các câu hỏi cốt lõi về vai trò của chính phủ trong việc cung cấp hàng hóa công và sự cần thiết của can thiệp chính phủ, thảo luận liệu khu vực tư nhân có nên đảm nhận hoàn toàn việc cung cấp hàng hóa công hay không. Ngoài ra, tài liệu còn đề cập đến các chủ đề trọng yếu khác trong tài chính công như thuế và tác động của nó đến phân phối thu nhập, chi tiêu công, quản lý ngân sách nhà nước và vấn đề nợ công. Những chủ đề này sẽ được phân tích chi tiết hơn trong các chương tiếp theo. Giá trị ứng dụng của tài liệu nằm ở việc cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho sinh viên và nhà nghiên cứu, giúp họ hiểu được cơ chế vận hành của nền kinh tế công, các công cụ chính sách tài khóa và những thách thức trong cải cách tài chính công. Từ đó, tài liệu hàm ý về sự cần thiết của việc thiết kế chính sách một cách thận trọng để tối ưu hóa phúc lợi xã hội và hiệu quả kinh tế.