Bài giảng Tài chính công: Chương 3 - Lê Thị Diệu Huyền

Chi tiêu công đóng vai trò nền tảng trong quản lý kinh tế vĩ mô, là công cụ thiết yếu để Chính phủ thực hiện các chức năng và nhiệm vụ xã hội. Việc hiểu rõ bản chất, các yếu tố ảnh hưởng và phương pháp đánh giá chi tiêu công có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định và phát triển bền vững của một quốc gia. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về các quan niệm, phân loại, những nhân tố tác động đến quy mô và cơ cấu chi tiêu công, đồng thời phác thảo mối quan hệ phức tạp giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế. Mục tiêu là trang bị kiến thức cơ bản về vai trò thiết yếu của chi tiêu công trong hệ thống kinh tế.

Sinh viên các ngành kinh tế, tài chính, quản lý công; các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài chính công; nghiên cứu viên quan tâm đến kinh tế vĩ mô và chính sách tài khóa.

Tài liệu trình bày toàn diện về chi tiêu công, bắt đầu bằng việc làm rõ các quan niệm từ hẹp đến mở rộng, nhấn mạnh đặc điểm công cộng và mối liên hệ với chức năng của nhà nước. Các phương pháp phân loại chi tiêu công được giới thiệu dựa trên tính chất, mục đích và chức năng, cung cấp khung nhìn đa chiều về cách nguồn lực công được sử dụng. Một phần quan trọng là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chi tiêu công, bao gồm các lý thuyết cổ điển, lý thuyết phía cầu (như quy luật của Engel, sự thay đổi công nghệ và dân số) và lý thuyết phía cung (như hiệu ứng Baumol). Đặc biệt, tài liệu đi sâu vào mối quan hệ phức tạp giữa chi tiêu công và tăng trưởng kinh tế, thể hiện qua các quan điểm của Keynes và Rahn, cùng với mô hình biểu đồ về ngưỡng chi tiêu công tối ưu. Ngoài ra, tài liệu còn giới thiệu về Đánh giá chi tiêu công (Public Expenditure Review - PER), một công cụ quan trọng để phân tích hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực công. Các lý do và nội dung của PER được trình bày chi tiết, bao gồm cả khía cạnh kỹ thuật (định tính, định lượng) và khía cạnh thể chế (tính cần thiết, lợi ích chương trình, tác động của thất bại thị trường và hiệu quả phân phối). Việc đánh giá này giúp nâng cao năng lực sử dụng nguồn lực công, phối hợp chính sách và đảm bảo rằng chi tiêu công thực sự đáp ứng được nguyện vọng của công chúng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của kinh tế.