1
Chương 6: TIỀN TỆ VÀ HỆ THỐNG TIỀN TỆ
A. TIỀN TỆ
I. NGUỒN GỐC VÀ BẢN CHẤT CỦA TIỀN TỆ
1. Nguồn gốc của tiền tệ
Tiền tệ ra đời là kết quả của quá trình phát triển lâu
dài của các hình thái giá trị
1
2
Các hình thái giá trị
Khi vật ngang giá chung cố định ở một loại hàng
hóa thì sinh ra hình thái tiền tệ. Tất cả hàng hóa
được biểu hiện giá trị của nó trong một thứ HH
Tất cả hàng hoá biểu hiện giá trị của mình
ở một hàng hoá đóng vai trò là vật ngang
giá chung
Giá trị của 1 vật được biểu hiện ở giá
trị SD của các hàng hoá khác có tác
dụng làm vật ngang giá – “đặc thù”
Giá trị của 1 vật được biểu hiện ở
giá trị SD của 1 vật khác duy I
đóng v.trò vật ngang giá đơn I
Hình thái giá trị tiền tệ
Hình thái giá trị chung
Hình thái giá trị mở rộng
Hình thái giá trị giản đơn
3
2. Bản chất của tiền tệ
Bản chất kinh tế: Tiền tệ là một loại hàng hoá đặc
biệt; tiền là sản phẩm tự phát và tất yếu của nền kinh
tế hàng hoá
Bản chất xã hội: Tiền tệ không chỉ là một vật thể vô
tri, vô giác mà nó còn chứa đựng và biểu hiện các
quan hệ XH
3
4
3. Hình thức của tiền tệ
Hoá tệ Tín tệ Bút tệ Tiền
điện tử
-Bản thân tiền
tệ là một HH
-Hàng hoá này
thuộc loại đặc
biệt
-TT khả hoán
là loại giấy
bạc NH được
đổi ra vàng
1 cách tự do
-Tín tệ pháp
định: L.thông
theo quy định
của pháp luật
Sử dụng bằng
cách ghi chép
trên sổ sách
của NH, chính
là số dư trên
TK TG
(TG không kỳ
hạn)
Thẻ tín dụng
và thẻ thanh
toán
Tín tệ Bút tệ Tiền
điện tử
Hoá tệ Tín tệ Bút tệ Tiền
điện tử
5
II. CHỨC NĂNG CỦA TIỀN TỆ
Thước đo giá trị
Tiền phải có giá trị
Tiền cần có tiêu chuẩn giá cả
Đo lường giá trị hàng hoá không cần phải có tiền mặt
(trong tư duy, ý niệm)
Phương tiện lưu thông
Tiền chỉ đóng vai trò trung gian môi giới; không phải là
mục đích trao đổi
Phải có một lượng tiền thật sự (tiền mặt, tiền ghi sổ)
Không nhất thiết phải dùng tiền có đủ giá trị, chỉ cần sử
dụng các loại tiền ký hiệu